IV SA/Wa 2337/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (spr.), Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2013 r. sprawy ze skargi Z. F. i A. F. na czynność Narodowego F. [...] dnia [...] czerwca 2012 r. w przedmiocie odmowy dokonania zwrotu opłaty oddala skargę Pismem z dnia 29 sierpnia 2012 r. pełnomocnik w imieniu Z. F. i A. F. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na czynność Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej polegającą na bezprawnej odmowie dokonania zwrotu żądanej kwoty w wysokości 500 zł z tytułu nienależnie uiszczonej opłaty na konto Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej od pojazdu wprowadzonego na terytorium kraju oraz nierozpatrzenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty w formie indywidualnego aktu administracyjnego, w którym organ określiłby wysokość nadpłaty lub odmówił jej stwierdzenia. Zaskarżonym czynnościom skarżący zarzucili naruszenie: 1/ art. 12 ust. 2 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz.U. z 2005 r., Nr 25, poz. 202 ze zm.) w zw. z punktem 7 preambuły Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 2000/53/E z dnia 18 września 2000 r. w sprawie pojazdów wycofanych z eksploatacji w zw. z art. 6 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, że może on stanowić podstawę nałożenia na skarżących obowiązku uiszczenia opłaty, mimo jego niezgodności z powołanym wyżej przepisem prawa unijnego; 2/ art. 12 ust. 2 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz.U. z 2005 r., Nr 25, poz. 202 ze zm.) w zw. z art. 110 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.Urz. UE z 2008 r., C 115, s. 47) w zw. z art. 6 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, że może on stanowić podstawę nałożenia na skarżących obowiązku uiszczenia opłaty, mimo, że przepis ten narusza zakaz dyskryminacji na obszarze wspólnego rynku; 3/ art. 12 ust. 2 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz.U. z 2005 r., Nr 25, poz. 202 ze zm.) w zw. z art. 91 Konstytucji RP, w zw. z art. 2 aktu dotyczącego warunków przystąpienia do Unii Europejskiej Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczpospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej oraz dostosowań w Traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej (Dz.U. z 2003 r., L 236, s. 33) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, że może on stanowić podstawę nałożenia na skarżących obowiązku uiszczenia opłaty, mimo, że zgodnie z zasadą pierwszeństwa prawa unijnego oraz zasadą bezpośredniego skutku przepis ten wobec skarżących nie może mieć zastosowania; 4/ art. 75 § 2 pkt 1 lit c) w zw. z art. 75 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 1997 r., Nr 137, poz. 926 ze zm.) w zw. z art. 60 – 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2009 r., Nr 157, poz. 1240 ze zm.) poprzez nierozpatrzenie wniosku skarżących o stwierdzenie nadpłaty w formie indywidualnego aktu administracyjnego, w którym organ stwierdziłby wysokość nadpłaty lub odmówił jej stwierdzenia. Wskazując na powyższe naruszenie prawa skarżący zaskarżyli wymienioną czynność w całości oraz w tym zakresie wnieśli o stwierdzenie uprawnienia do zwrotu żądanej kwoty w wysokości 500 zł z tytułu nienależnie uiszczonej opłaty na konto Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej od pojazdu wprowadzonego na terytorium kraju oraz o zasądzenie od Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że pismem z dnia 4 lipca 2012 r. wezwali Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej do usunięcia stanu naruszenia prawa, jednakże na dzień wniesienia skargi organ nie udzielił na powyższe wezwanie odpowiedzi. Ponadto skarżący rozwinęli szczegółowo wskazane zarzuty. W odpowiedzi na skargę Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej wniósł o: 1/ odrzucenie skargi na podstawie art. 58 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 1 oraz art. 3 § 1 i 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wobec faktu, że Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej jako państwowa osoba prawna nie jest organem administracji publicznej w związku z czym nie jest upoważniony do podejmowania w trybie kpa, bez umocowania ustawowego jakichkolwiek działań, związanych ze zwrotem kwoty 500 zł uiszczonej na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz.U. z 2005 r., Nr 25, poz. 202 ze zm.); ewentualnie o 2/ oddalenie skargi. W uzasadnieniu wniosku dotyczącego oddalenia skargi pełnomocnik organu wskazał, że ustanowiona opłata uiszczana jest na etapie rejestracji pojazdu w Polsce, o czym stanowi art. 72 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.) jest więc związana technicznie z tą czynnością. Opłaty tego rodzaju nie stanowią więc ceł przywozowych, a gdy chodzi o ich kwalifikację, jako opłat wewnętrznych, ich ustanowienie pod pewnymi warunkami jest możliwe. Powyższa argumentacja została potwierdzona tezami z orzecznictwa ETS. Ponadto odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 12 ust. 2 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz.U. z 2005 r., Nr 25, poz. 202 ze zm.) w zw. z punktem 7 preambuły Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 2000/53/E z dnia 18 września 2000 r. organ wskazał, że dyrektywa w tym zakresie wyklucza wyłącznie możliwość ustanowienia przez krajowego prawodawcę regulacji wiążących określone opłaty o charakterze publicznoprawnym, bezpośrednio z osobą przekazująca pojazd do unieszkodliwienia. Norma ta nie pozostaje w sprzeczności z pobieraniem określonych opłat związanych z samym zarejestrowaniem pojazdu na terenie Polski. Zarejestrowanie pojazdu używanego nie jest jednoznaczne z przekazaniem go do unieszkodliwienia, gdyż w takim przypadku, przywieziony z zagranicy pojazd należałoby zakwalifikować jako odpad, którego przemieszczanie transgraniczne podlega odrębnym procedurom. Zdaniem organu opłata recyklingowa nie jest czynnikiem, który powodowałby powstanie barier w swobodzie przepływu towarów, z uwagi na okoliczność, że opłaty tej nie można uznać jako cło przywozowe, gdyż nie jest nakładana na pojazd w związku z przekroczeniem granicy, lecz jest powiązana z pierwszą rejestracją pojazdu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Wniesienie skargi w oparciu o przepis art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wymaga zachowania trybu określonego w art. 52 § 3 powyższej ustawy tj. uprzedniego wezwania na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa, w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sposób liczenia 30 - dniowego terminu do wniesienia skargi został wskazany w art. 53 § 2 powyższej ustawy. Skarżący uczynili zadość wymienionym przepisom, dlatego skarga podlega rozpoznaniu. W pierwszej kolejności wskazać należy, że nie jest zasadny wniosek Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej o odrzucenie skargi ze względu na to, że Fundusz nie jest właściwy do orzekania w przedmiocie zwrotu opłaty recyklingowej. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego organem właściwym do rozpoznania wniosku w sprawie zwrotu opłaty recyklingowej jest pełniący w tym zakresie funkcję podmiotu publiczno-prawnego Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej nie jest co prawda ze względu na swoje kompetencje co do zasady organem administracji publicznej, jednakże powierzono mu ustawowo niektóre zadania o charakterze publicznoprawnym, które dotyczą tego, że jest dysponentem środków kierowanych na ten Fundusz, a skoro tak, to tylko do tego podmiotu jako organu w znaczeniu funkcjonalnym mogą być adresowane wnioski o zwrot opłaty recyklingowej. Zwrot wpłaty na rachunek Funduszu, jako wynikającej ze zobowiązania o charakterze publicznoprawnym (art. 12 ust. 2 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji) stanowi sprawę z zakresu administracji publicznej podlegającej załatwieniu w formie aktu bądź czynności z zakresu administracji publicznej (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2011 r., sygn.akt II OSK 766/11, w którym przesądzono kwestie właściwości rzeczowej Funduszu) . Pismem z dnia 16 maja 2012 r. Z. F. i A. F. wnieśli do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej o stwierdzenie nadpłaty w wysokości 500 zł. z tytułu nienależnie uiszczonej opłaty na konto Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej od pojazdu wprowadzonego na terytorium kraju. Pismem z dnia 14 czerwca 2012 r. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej odniósł się do żądania skarżących dotyczącego zwrotu opłaty recyklingowej. Pismo to wprawdzie sformułowane zostało w sposób sugerujący pozostawienie wniosku skarżących bez merytorycznego rozpoznania, jednakże analiza jego treści nie pozostawia wątpliwości, że Fundusz uznał żądanie za bezzasadne. Przechodząc do oceny merytorycznej tego aktu, stwierdzić należy, że Sąd nie podziela poglądu Strony skarżącej, jakoby mogła ona skutecznie żądać zwrotu kwoty wpłaconej na rzecz Funduszu z tytułu opłaty wymaganej na mocy art. 12 ust. 2 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji. Trafnie wprawdzie wnioskodawca podkreślił zasadę bezpośredniego stosowania prawa wspólnotowego, zakreślając istotne w tej kwestii uwarunkowania prawne. Sąd nie podziela jednakże poglądu Strony skarżącej odnośnie sprzeczności wskazanej regulacji z, mającymi pierwszeństwo w takim przypadku, normami prawa wspólnotowego (UE). Przywołane normy Traktatu – art. 110 w wersji skonsolidowanej Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.Urz UE C Nr 83 z dnia 30 marca 2010 r. s. 47), nie sprzeciwiają się, w ocenie Sądu, wprowadzeniu stosownych opłat związanych z rejestracją pojazdu na terenie państwa członkowskiego, co potwierdzają stosowne tezy orzecznictwa ETS (patrz sprawy połączone sygn. C-290/05 i C-330/05 i sprawa o sygn. C-138/04). Ustanowiona opłata uiszczana jest na etapie rejestracji – art. 72 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) jest więc związana technicznie z tą czynnością. Opłaty tego rodzaju nie stanowią ceł (teza 1 orzeczenia w sprawach połączonych sygn. C-290/05 i C-330/05), a gdy chodzi o ich kwalifikację, jako opłaty wewnętrznej (podatki i inne należności) ich ustanowienie pod pewnymi warunkami jest możliwe, co potwierdzają tezy 2 i 3 orzeczenia w sprawach połączonych o sygn. C-290/05 i C-330/05. Strona skarżąca nie wykazała ani Sąd nie dostrzega z urzędu, aby występowały przesłanki negatywne wskazane w pkt 2 lub 3 przywołanego orzeczeniu. Wręcz przeciwnie, ze stanowiska Ministerstwa Środowiska wynika, iż w praktyce, na podstawie danych rynkowych, można stwierdzić, iż przedmiotowa opłata nie stanowi faktycznie bariery w handlu (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 maja 2010, sygn.akt IV SAB/Wa 55/10). Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 12 ust. 2 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz.U. z 2005 r., Nr 25, poz. 202 ze zm.) w zw. z punktem 7 preambuły Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 2000/53/E z dnia 18 września 2000 r. w sprawie pojazdów wycofanych z eksploatacji to regulacja w tym zakresie wyklucza wyłącznie możliwość ustanowienia przez krajowego prawodawcę regulacji wiążących określone opłaty o charakterze publicznoprawnym, bezpośrednio z osobą przekazująca pojazd do unieszkodliwienia (wprowadza równocześnie obowiązek pozytywny, takiego zorganizowania systemu zbiórki, aby żadne opłaty o innym charakterze nie były faktycznie ponoszone). Norma ta nie pozostaje w sprzeczności z pobieraniem określonych opłat związanych z zarejestrowaniem pojazdu na terenie Polski. Zarejestrowanie pojazdu używanego nie jest jednoznaczne z przekazaniem go do unieszkodliwienia, gdyż w takim przypadku, przywieziony z zagranicy pojazd należałoby zakwalifikować jako odpad, którego przemieszczanie transgraniczne podlega odrębnym procedurom. Wręcz przeciwnie, fakt zarejestrowania pojazdu świadczy o chęci jego dalszego użytkowania, zgodnie z przeznaczeniem. Może być on w przyszłości w istocie przekazany do unieszkodliwienia bądź stanowić przedmiot dalszego obrotu.. W tym kontekście obowiązek wniesienia opłaty, powiązany z faktem rejestracji, nie może być kwalifikowany, jako naruszający zakaz pobierania opłat na etapie przekazania pojazdu do unieszkodliwienia. Jednocześnie we wskazanej regulacji, wyrażono zasadę obowiązku zapewnienia przez państwa członkowie, aby koszty związane z przekazaniem pojazdu do unieszkodliwienia pokrywali w całości lub znacznej części producenci (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 maja 2010, sygn.akt IV SAB/Wa 55/10). Z podniesionych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak sentencji wyroku.