I FSK 1503/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-06-12
Skład orzekający: Artur Mudrecki, Danuta Oleś, Dagmara Dominik - Ogińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny jest zobowiązany do przeprowadzenia dowodu uzupełniającego, jeśli prowadzi to do zwalczenia ustaleń faktycznych organów podatkowych, a także czy prawomocny wyrok skazujący w sprawie karnej dotyczącej wystawiania nierzetelnych faktur przez podwykonawcę kontrahenta wiąże sąd administracyjny w postępowaniu dotyczącym prawa do odliczenia podatku VAT przez podatnika?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest zobowiązany do przeprowadzania dowodów uzupełniających, jeśli prowadzi to do zwalczenia ustaleń faktycznych organów podatkowych, ponieważ celem postępowania dowodowego przed sądem jest ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a nie merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Prawomocny wyrok skazujący w postępowaniu karnym dotyczący popełnienia przestępstwa wiąże sąd administracyjny w zakresie ustaleń dotyczących sprawcy, strony podmiotowej i przedmiotowej przestępstwa, miejsca i czasu jego popełnienia, co oznacza, że sąd administracyjny nie może dokonywać własnych ustaleń w tej materii.Stan faktyczny
Spółka T. Sp. z o.o. odwołała się od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej określającą Spółce zobowiązania w podatku od towarów i usług za okres od marca do sierpnia 2007 r. Organy podatkowe uznały, że Spółka niezasadnie obniżyła podatek naliczony z faktur VAT dotyczących usług budowlanych oraz zakupu laptopa, ponieważ faktury te nie potwierdzały czynności rzeczywiście dokonanych. Kluczowymi dowodami były zeznania świadków oraz prawomocny wyrok skazujący W. D. za wystawianie nierzetelnych faktur. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Spółki. Następnie NSA oddalił skargę kasacyjną Spółki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną T. Spółki z o.o. i zasądzono od niej zwrot kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w L.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Artur Mudrecki (spr.), Sędzia NSA Danuta Oleś, Sędzia del. WSA Dagmara Dominik - Ogińska, Protokolant Marek Wojtasiewicz, po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2015 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej T. Spółki z o. o. z siedzibą w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 lutego 2013 r. sygn. akt I SA/Łd 1342/12 w sprawie ze skargi T. Spółki z o. o. z siedzibą w L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 23 sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące od marca do sierpnia 2007 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od T. Spółki z o. o. z siedzibą w L. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w L. kwotę 3.600 (słownie: trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
1. Wyrok Sądu pierwszej instancji
Wyrokiem z dnia 21 lutego 2013r., sygn. akt I SA/Łd 1342/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę T. Spółki z o.o. z siedzibą w L. (dalej: zwana jako Skarżącą lub Spółka) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 23 sierpnia 2012 r.
2. Przedstawiony przez Sąd pierwszej instancji tok postępowania
2.1. Zaskarżoną do Sądu pierwszej instancji decyzją Dyrektor Izby Skarbowej w L., po rozpoznaniu odwołania Skarżącej, utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L. z dnia 27 marca 2012 r. określającą Spółce zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące od marca do sierpnia 2007 r.
Organy podatkowe uznały po przeprowadzonej kontroli podatkowej, że Spółka w ww. miesiącach niezasadnie obniżyła podatek naliczony z faktur VAT (dotyczących usług budowlanych) wystawionych przez firmę C. i Sp. z o.o. M., której prezesem i właścicielem był również P. D. Dodatkowo niezasadnie odliczyła podatek naliczony z faktury dokumentującej zakup laptopa od firmy H.
Organy podatkowe uznały – powołując się na przepisy art. 86 ust. 1 i 2 oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) (dalej: ustawa o VAT) – że faktury wystawione przez te podmioty nie potwierdzały czynności rzeczywiście dokonanych.
Dyrektor Izby Skarbowej uzasadniając swoje rozstrzygnięcie powołał się na zeznania P. D. – właściciela firm "C." i "M.", W. D. – właściciela firmy "H.", prezesów oraz pracowników firmy "T.". Kluczowymi dowodami w niniejszej sprawie – w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej – były zeznania W. D. oraz wyrok Sądu Rejonowego dla L. z dnia 22 września 2011 r. o sygn. akt III KS 53/11, w którym to Sąd uznał W. D. winnym popełnienia przestępstwa skarbowego z art. 62 § 2 w związku z art. 6 § 2 ustawy z dnia 10 września 1999 r. – Kodeks karny skarbowy (Dz.U. z 2007 r. Nr 111, poz. 765 ze zm.), że jako właściciel firmy "H." z siedzibą w O. w okresie od stycznia 2005 r. do sierpnia 2010 r. w krótkich odstępach czasu wystawił na rzecz firm: G., "M." Sp. z o.o. oraz "M." Sp. z o.o. nierzetelne faktury sprzedaży, m.in. usług budowlanych i prac ogólnobudowlanych, w sytuacji gdy faktury te nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.
Organ odwoławczy uznał zatem, że firmy "C." i "M." nie wykonały usług budowlanych udokumentowanych spornymi fakturami na rzecz Skarżącej. Postępowanie kontrolne wykazało także, że usług tych nie wykonał jedyny podwykonawca firm "C." i M.", tj. firma "H."
2.2. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik Spółki zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenia szeregu przepisów postępowania podatkowego, tj. art. 121, art. 122, art. 123, art. 125, art. 180, art. 181, art. 187 § 2 w zw. z art. 216, art. 190 § 1 i 2, art. 191, art. 193 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) (dalej: O.p.) w zw. z art. 31 ustawy o kontroli skarbowej. Wniósł przy tym o zobowiązanie Dyrektora Izby Skarbowej do załączenia w poczet materiału dowodowego kompletu akt spraw prowadzonych przeciwko firmom: M. Sp. z o.o., B. Sp. z o.o., R., R., E. Sp. z o.o., P., P., celem przeprowadzenia z nich dowodu na okoliczność, że "M." Sp. z o.o. oraz "C." wykonywały usługi wskazane w wystawionych fakturach VAT, korzystając przy tym z podwykonawcy oraz do włączenia do akt sprawy dokumentów przekazanych przez P. D. w toku przesłuchania w charakterze świadka w dniu 5 czerwca 2012 r. w sprawie K.
2.3. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w L. wniósł o jej oddalenie.
3. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji
3.1. Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił.
3.2. Odnosząc się do zarzutów strony skarżącej co do zupełności materiału dowodowego sprawy, jak i wniosków w zakresie zobowiązania Dyrektora Izby Skarbowej do załączenia w poczet materiału dowodowego kompletu akt spraw prowadzonych przeciwko innym podatnikom Sąd pierwszej instancji przywołał i wyjaśnił znaczenie art. 133 § 1 oraz 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) – dalej jako u.p.p.s.a. W świetle powołanych przepisów Sąd nie uwzględnił wniosku o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z ponad stu kart dokumentów, gdyż prowadziło to do bezpośredniego zwalczenia ustaleń faktycznych organów podatkowych, z którymi strona skarżąca się nie zgadza, a dodatkowo według Sądu trudno było uznać taką ilość dokumentów jako jedynie uzupełnienie materiału dowodowego zebranego przez organy podatkowe.
3.3. Zdaniem Sądu pełnomocnik Skarżącej nie wykazał konsekwencji w formułowaniu zarzutów dotyczących oceny materiału dowodowego sprawy. Z jednej strony uważał, że organy podatkowe nie podjęły wszelkich niezbędnych działań mających na celu ujawnienie nowych okoliczności istotnych dla przedmiotowej sprawy (wykonania robót przez P. D.) i zaniechały przeprowadzenia dowodów, które mogły się przyczynić do wyjaśnienia sprawy (nie uwzględniły zeznań szeregu świadków – pracowników firm wykonujących roboty budowlane i nie dokonały konfrontacji niektórych świadków). Z drugiej jednak strony uważał, że z zeznań świadków w osobach pracowników innych firm wynika, że świadkowie ci nie mają wiedzy na temat nazw firm podwykonawczych, bowiem umowy z podwykonawcami zawierane są przez zarząd spółek, który nie przekazuje tych informacji swoim szeregowym pracownikom; świadkowie nie mają żadnej wiedzy na temat tego, kto faktycznie wykonał prace, bowiem na terenie wieloosobowych i wieloetapowych robót niemożliwym jest aby każdy każdego znał, tym bardziej, iż w żargonie pracowników budowlanych używa się często pseudonimów, bądź zdrobnień imion.
Według Sądu pełnomocnik Skarżącej nie dostrzegał tego, że organy podatkowe w niniejszej sprawie nie zakwestionowały faktu realizacji robót przygotowawczych jakie miała w procesie budowlanym zrealizować firma "T.". Dowiodły jedynie, że robót tych nie wykonały pośrednio firmy P. D., a bezpośrednio firma "H." W związku z tym próba wykazania rzeczywistego prowadzenia działalności gospodarczej przez P. D. i wykonania robót budowlanych dla innych jego kontrahentów (np. Sp. z o.o. M.) nie miała w niniejszej sprawie żadnego znaczenia.
3.4. Zdaniem Sądu w sprawie ponad wszelką wątpliwość organy podatkowe dowiodły, że firmy pana P. D. ("C." i "M.") nie mogły wykonać żadnych prac budowlanych (przygotowawczych) na rzecz Spółki, bowiem nie dysponowały żadnymi środkami technicznymi w tym zakresie, jak również nie zatrudniały pracowników, którzy mogliby wykonać takie roboty. Sam P. D. zeznał w dniu 30 marca 2011 r., że w 2007 r. firmy "C." i "M." (poprzez podwykonawców) wykonywały na rzecz Spółki T. prace przygotowawcze; firmy firmowały usługi wykonane przez dalszych podwykonawców; w 2007 r. jego jedynym podwykonawcą była firma "H." W związku z tym za niezasadne Sąd uznał zarzuty skargi dotyczące nieprzeprowadzenia dowodów (z zeznań świadków), jak i dokonania dowolnej i błędnej oceny zeznań pracowników Spółki "T." na temat zakresu prac wykonywanych przez "M." i "C.", skoro sam podwykonawca (P. D.) stwierdził, że przedmiotowych robót nie wykonywał i zlecił je dalszemu podwykonawcy – firmie "H." Właściciel tej ostatniej firmy również zeznał, że wystawiał faktury dla firm "M." i "C.", które nie dokumentowały rzeczywiście wykonanych usług budowlanych i sprzedaży towarów; nie ma sprzętu budowlanego i nigdy nie wynajmował takiego sprzętu oraz nie zatrudniał pracowników. Faktury wystawiane były na prośbę P. D., za co otrzymywał wynagrodzenie w wysokości od 1000,- do 1.500,- zł miesięcznie.
Sąd zgodził się z Dyrektorem Izby Skarbowej w L., że kluczowymi dowodami w niniejszej sprawie były zeznania W. D. (osoby, która miała faktycznie wykonać prace budowlane) oraz wyrok Sądu Rejonowego dla L. z dnia 22 września 2011 r. o sygn. akt III KS 53/11, którym to wyrokiem Sąd uznał W. D. winnym popełnienia przestępstwa skarbowego z art. 62 § 2 w związku z art. 6 § 2 ustawy z dnia 10 września 1999 r. – Kodeks karny skarbowy (Dz.U. z 2007 r. Nr 111, poz. 765 ze zm.), że jako właściciel firmy "H." z siedzibą w O. w okresie od stycznia 2005 r. do sierpnia 2010 r. w krótkich odstępach czasu wystawił na rzecz firm: G., "M." Sp. z o.o. oraz "M." Sp. z o.o. nierzetelne faktury sprzedaży, m.in. usług budowlanych i prac ogólnobudowlanych, w sytuacji gdy faktury te nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 11 u.p.p.s.a. ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Z przepisu tego wynika, że sąd administracyjny pozbawiony jest możliwości dokonywania jakichkolwiek ustaleń odnoszących się do sfery faktów dowodowych istotnych dla stwierdzenia popełnienia przestępstwa.
3.5. W ocenie Sądu udowodnienie, że W. D. wystawiał nierzetelne faktury sprzedaży usług budowlanych na rzecz P. D. (firm "C." i "M."), a następnie wykazanie przez organy podatkowe, że te dwie ostatnie firmy nie wykonały żadnych prac przygotowawczych w procesie budowlanym dla Spółki "T." spowodowało, że w sprawie znalazł zastosowanie przepis art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) (dalej: ustawa o VAT).
4. Skarga kasacyjna
4.1. W skardze kasacyjnej, sporządzonej przez pełnomocnika Skarżącej, zaskarżono powyższy wyrok w całości, zarzucając temu wyrokowi naruszenie:
1. przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.: naruszenie art. 11 u.p.p.s.a., poprzez jego zastosowanie w niniejszej sprawie i błędne przyjęcie, że wyrok wydany przeciwko W. D. w sprawie III Ks 53/11, ma bezpośrednie przełożenie w sprawie przeciwko T. Sp. z o.o. w sytuacji, gdy wskazany powyżej wyrok nie dotyczy Skarżącej, gdyż T. Sp. z o.o. z siedzibą w L. nie łączyły żadne relacje, a zatem wydany w sprawie III Ks 53/11 wyrok nie wywołuje żadnych skutków w zakresie Skarżącej oraz w zakresie niniejszego postępowania;
- art. 134 § 1 u.p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 u.p.p.s.a., co miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, polegające na braku rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny istoty sprawy, w tym w szczególności pominięcie i nierozpoznanie przez Sąd pierwszej instancji wszystkich podniesionych w sprawie zarzutów, co znajduje odzwierciedlenie w treści sporządzonego uzasadnienia, w którym brak jest omówienia poszczególnych, podniesionych w skardze zarzutów, co wskazuje że Sąd pierwszej
instancji w ogóle nie rozważył istotnych dla sprawy okoliczności;
- art. 145 § 1 pkt 1c w zw. z art. 134 § 1 u.p.p.s.a. w zw. z art. 121, art. 122, art. 123, art. 125, art. 169 i art. 180, art. 187 § 1, art. 190 § 1 i § 2, art. 191 O.p. w zw. z art. 31 ustawy o kontroli skarbowej poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji nie uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w L., w sytuacji gdy w toku sprawy doszło do naruszenia przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, jednak Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy, a w konsekwencji nie uchylił zaskarżonej decyzji;
- art. 145 § 1 pkt 1c u.p.p.s.a. w zw. z art. 106 § 3 u.p.p.s.a., poprzez błędną wykładnię art. 106 § 3 u.p.p.s.a. i niesłuszne przyjęcie, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest zobowiązany do przeprowadzenia żadnego dowodu uzupełniającego (nie musi nic robić), a jednocześnie, wbrew dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1c, może oddalić złożoną w sprawie skargę utrzymując tym samym zaskarżoną, wadliwą decyzję w mocy.
2. przepisów prawa materialnego tj.:
- art. 145 § 1 pkt 1a u.p.p.s.a. w zw. z art. 167, art. 168 lit. a, art. 178 lit. a, art. 220 ust. 1 i art. 225 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji błędne przyjęcie, że przestępstwo popełnione na wcześniejszym etapie obrotu przez podwykonawcę kontrahenta stanowi podstawę do odmowy podatnikowi prawa do odliczenia od kwoty należnego podatku VAT kwoty tego podatku naliczonego z tytułu świadczonych mu usług.
4.2. Wskazując na powyższe podstawy wniesiono o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi; zasądzenie na rzecz Spółki od Dyrektora Izby Skarbowej w L. kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
5. Odpowiedź na skargę kasacyjną
W odpowiedzi na skargę kasacyjną, sporządzonej przez pełnomocnika Dyrektora Izby Skarbowej, wniesiono o oddalenie skargi kasacyjnej w całości; zasądzenie od skarżącego na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w L. kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
6. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
6.1. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawy skargi kasacyjnej zostały określone w art. 174 u.p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W rozpatrywanej sprawie autor skargi kasacyjnej oparł zarzuty na naruszeniu przepisów postępowania i prawa materialnego.
6.2. W pierwszej kolejności należy rozważyć zarzuty związane z naruszeniem przepisów postępowania, gdyż mogą one mieć wpływ na ocenę zasadności zarzutów związanych z naruszeniem przepisów prawa materialnego.
Jeden z istotnych zarzutów skargi kasacyjnej dotyczy naruszenia art. 145 § 1 pkt 1c u.p.p.s.a. w zw. z art. 106 § 3 u.p.p.s.a., poprzez błędną wykładnię art. 106 § 3 u.p.p.s.a. i niesłuszne przyjęcie, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest zobowiązany do przeprowadzenia żadnego dowodu uzupełniającego (nie musi nic robić), a jednocześnie, wbrew dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1c, może oddalić złożoną w sprawie skargę utrzymując tym samym zaskarżoną, wadliwą decyzję w mocy.
Zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Co do zasady sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 u.p.p.s.a.). Odstępstwem od tej reguły jest możliwość przeprowadzenia dowodu uzupełniającego z dokumentu na podstawie art. 106 § 3 u.p.p.s.a. Przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów jest możliwe, jeżeli łącznie spełnione są dwa warunki: jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie (B. Dauter (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz LEX, 5. Wydanie, Wydawnictwo Woters Kluwer, Warszawa 2013, s. 350).
Postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym i w konsekwencji dokonywanie przez ten sąd ustaleń faktycznych jest dopuszczalne w zakresie uzasadnionym celami postępowania administracyjnego i powinno umożliwiać sądowi dokonywanie ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Oznacza to, że sąd w istocie nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją. Jeżeli zachodzi potrzeba dokonania ustaleń, które mają służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu, sąd powinien uchylić zaskarżoną decyzję i wskazać organowi zakres postępowania dowodowego, które organ ten powinien uzupełnić. Przepis 106 § 3 p.p.s.a. nie służy do zwalczania ustaleń faktycznych, z którymi strona się nie zgadza (wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2006 r., I FSK 508/05, LexisNexis nr 2141421). W wyroku z dnia 7 sierpnia 2009 r., II FSK 861/08 LexisNexis nr 2077292 Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że sądy administracyjne orzekają co do zasady na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.), a własnych ustaleń dokonują wyjątkowo. Nawet wówczas postępowanie to ma charakter postępowania dowodowego uzupełniającego (art. 106 § 3 p.p.s.a.). Jego celem jest realizacja kontroli działania administracji publicznej, a w tym zakresie sprawdzenie, czy stan faktyczny został przez te organy ustalony prawidłowo. Podobny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 czerwca 2008 r., I FSK 688/07 LexisNexis nr 2441663, w którym wskazał, że uzupełniające postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym jest dopuszczalne w celu umożliwienia temu sądowi dokonania ustaleń służących ocenie zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, a nie w celu dokonania ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej załatwionej zaskarżoną decyzją. W tym miejscu należy zauważyć, że wnioskowanie dowodów z dokumentów powstałych po wydaniu zaskarżonej decyzji lub po wydaniu wyroku przez sąd pierwszej instancji nie mogą one odnieść pożądanego skutku, gdyż sąd administracyjny bada legalność zaskarżonych aktów lub czynności pod kątem uchybień wskazanych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a–c p.p.s.a. Należy zauważyć, że nie każda przesłanka stanowiąca podstawę do wznowienia postępowania podatkowego jest tożsama z podstawą do uchylenia decyzji przez sąd administracyjny na mocy wyżej wymienionego przepisu. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. decyzja lub postanowienie podlegają uchyleniu, jeżeli sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Przesłanki wznowienia postępowania wskazane w art. 145 § 1 k.p.a. i art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej mają z pozoru jednolity charakter. Nowe istotne kryterium podziału przesłanek postępowania pojawia się wtedy, gdy spojrzy się na tę instytucję z punktu widzenia kompetencji sądów administracyjnych uregulowanej w cytowanym przepisie. Zgodnie z tym uregulowaniem prawnym sąd administracyjny uchyla zaskarżony akt, jeżeli stwierdza naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Artykuł 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. wymaga zatem dokonania podziału przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego na takie, które są tożsame z "naruszeniem prawa" (oczywiście prawa procesowego), i takie, którym nie da się przypisać tej cechy. Tylko pierwsza z tak wyodrębnionych grup przesłanek jest miarodajna dla działania wojewódzkiego sądu administracyjnego i daje mu możliwość uchylenia decyzji. Pozostałe przesłanki nie mogą stanowić podstawy do uchylenia decyzji administracyjnej przez sąd, gdyż uchylenie takie byłoby niezgodne nie tylko z analizowanym przepisem, ale i z ogólnym celem działania NSA (J. Zimmermann, Gosa do wyroku NSA z dnia 6 stycznia 1999 r., III SA 4728/97, OSP 2000, z. 1, poz. 16; wyrok NSA z dnia 23 września 2004 r., FSK 644/04, LexisNexis nr 390384). W związku z tym dowody z dokumentów, które wskazują na istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania podatkowego, natomiast nie stanowią podstawy do uchylenia decyzji na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. Z tego punktu widzenia wnioskowanie tego rodzaju dowodów z dokumentów nie jest celowe.
W świetle powyższych brak podstaw do przyjęcia, że Sąd pierwszej instancji naruszył art. 145 § 1 pkt 1c u.p.p.s.a. w zw. z art. 106 § 3 u.p.p.s.a. Jak wyjaśnił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie uwzględniono wniosku o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z ponad stu kart dokumentów, gdyż prowadziło to do bezpośredniego zwalczenia ustaleń faktycznych organów podatkowych, z którymi strona skarżąca się nie zgadza.
6.3. Brak również podstaw do uznania, że Sąd pierwszej instancji dopuścił się naruszenia art. 11 u.p.p.s.a. Stosownie do jego treści ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. W wyroku z dnia 30 kwietnia 2013 r. sygn. akt
I FSK 914/12 (LEX nr 1336111) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że pod pojęciem "ustalenia prawomocnego wyroku" w rozumieniu art. 11 p.p.s.a. rozumieć należy ustalenia wynikające z sentencji wyroku karnego, dotyczące osoby sprawcy, strony podmiotowej i przedmiotowej przestępstwa, miejsca i czasu jego popełnienia. Sąd administracyjny pozbawiony jest możliwości dokonywania jakichkolwiek ustaleń odnoszących się do sfery faktów dowodowych istotnych dla stwierdzenia popełnienia przestępstwa. Sąd administracyjny jest związany wyrokiem skazującym także co do ustaleń dotyczących popełnienia przestępstwa przez inne osoby.
W rozpatrywanej sprawie Sąd pierwszej instancji za skazującym wyrokiem W. D. w sprawie III Ks 53/11 przyjął, że wystawiał on tzw. "puste faktury" dla kontrahentów, tj. Spółek "C." i ‘M.", których właścicielem był P. D. Z kolei wskazani nabywcy "pustych faktur" wystawiali faktury na roboty budowlane na rzecz Skarżącej Spółki, mimo że nie mieli możliwości technicznych wykonania tych robót. Proceder ten został potwierdzony między innymi zeznaniami właściciela ww. spółek P. D. A zatem ustalenia, że Skarżąca Spółka otrzymywała faktury, które nie mogły odzwierciedlać wykonywanych robót budowlanych nie tylko wynikają z wyżej wskazanego wyroku Sądu Rejonowego w L., ale również z innych dowodów, w tym zeznań P. D. Zakwestionowano również zakup laptopa od firmy W. D. A zatem brak jest podstaw do przyjęcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi naruszył przepis art. 11 u.p.p.s.a.
6.4. Odnośnie zarzutów skargi kasacyjnej zwartych w punktach 1 b i 1 c, to wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 176 u.p.p.s.a. nie zostały one uzasadnione, co zwalnia Naczelny Sąd Administracyjny od dokonania ich merytorycznej oceny.
6.5. W świetle braku skutecznego zakwestionowania ustaleń faktycznych, których wynika, że kontrahenci Skarżącej Spółki wystawiali faktury, które nie dokumentowały wykonanych robót, brak jest podstaw, aby uznać, że stronie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego od podatku należnego. Należy podkreślić, że Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej praktycznie w każdym wyroku dotyczącym podatku od wartości dodanej podkreśla, że to do sądu krajowego należy ocena czy podatnikowi przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur, które nie odzwierciedlały wykonania robót budowlanych. W tej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi dokonał prawidłowej oceny.
6.6. Z tych względów skargę kasacyjną jako nieuzasadnioną na podstawie 184 u.p.p.s.a. należało oddalić. Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego uzasadnia treść art. 204 pkt 1 u.p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło