II SA/Wa 2262/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula - Dąbrowska Sędziowie WSA Adam Lipiński Janusz Walawski (spr.) Protokolant starszy referent Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2013 r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia uchwały o nadaniu stopnia naukowego doktora habilitowanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. odmówiła zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału Prawa, [...] [...] Uniwersytetu L. z dnia [...] czerwca 2004 r. o nadaniu J. T. stopnia doktora habilitowanego nauk prawnych i po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] utrzymała w mocy decyzję poprzedzającą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 września 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 520/06 oddalił skargę J. T. na decyzję z dnia [...] grudnia 2005 r., natomiast Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 sierpnia 2007 r., sygn. akt I OSK 1187/07 oddalił skargę kasacyjną J. T. od powyższego wyroku. Podaniem z dnia [...] października 2007 r. J. T. wystąpił do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów o wznowienie postępowania, zakończonego ostateczną decyzją ww. organu z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] oraz wniósł o stwierdzenie jej nieważności. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] listopada 2007r. odmówiła wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...], a decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 387/08, po rozpoznaniu skargi J. T. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] stycznia 2008 r., uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą. W uzasadnieniu wskazał w szczególności, że badanie sprawy wznowienia postępowania w zakresie określonym w art. 151 § 1 i § 22 Kpa może nastąpić dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, o jakim mowa w art. 149 § 1 i § 2 Kpa, a więc po ustaleniu, że nie zachodzi żadna z przyczyn uzasadniających odmowę wznowienia postępowania. Oparcie zaś w rozpatrywanej sprawie przez organ decyzji o odmowie wznowienia postępowania na dokonanej przez siebie merytorycznej ocenie przyczyn wznowienia, przeprowadzonej przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, a więc sprzecznie z § 3 w zw. z § 2 art. 149 Kpa, uzasadnia uchylenie obydwu decyzji. Po uprawomocnieniu się powyższego wyroku Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] odmówiła wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] grudnia 2005 r. oraz odmówiła stwierdzenia jej nieważności. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] stycznia 2009r. nr [...], po rozpoznaniu wniosku J. T. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymała w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2008 r., odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] grudnia 2005 r. oraz uchyliła decyzję z dnia [...] listopada 2008 r., odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 2005 r. i odmówiła wszczęcia postępowania w tej sprawie. Na powyższą decyzję J. T. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 335/09 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] listopada 2008 r. W uzasadnieniu podał, że zarówno postępowanie w sprawie wznowienia postępowania, jak również postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, należą do systemu weryfikacji decyzji administracyjnej na drodze administracyjnej, opartego na zasadzie niekonkurencyjności. Oznacza to, że każdy z trybów nadzwyczajnych ma na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości, a tryby te nie mogą być stosowane zamiennie. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd stwierdził, że wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania nie uniemożliwia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Jednakże wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w czasie toczącego się już postępowania w sprawie wznowienia powoduje konieczność zawieszenia postępowania wznowieniowego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa. Zastosowanie trybu stwierdzenia nieważności decyzji powoduje bowiem następstwa prawne, dalej idące niż zastosowanie trybu wznowienia postępowania i wobec tego należy dać priorytet pierwszemu z nich. Realizując wytyczne, zawarte w powyższym prawomocnym wyroku, Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów w pierwszej kolejności rozpoznała wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 2005 r., wydając decyzję z dnia [...] listopada 2009 r. o odmowie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji, a nadto postanowieniem z tej samej daty, zawieszając postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. Następnie Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] września 2011 r. nr [...], działając na podstawie art. 149 § 3, art. 145 § 1 pkt 1, 4, 5, art. 150 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), w związku z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2003 r. nr 65, poz. 595 ze zm.), odmówiła wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...]. W uzasadnieniu podała, że kwestia stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 2005 r. została prawomocnie zakończona. Z uwagi na ustąpienie przyczyn, uzasadniających zawieszenie postępowania, postępowanie wznowieniowe zostało z urzędu podjęte. Organ wskazał dalej, że przedmiotem postępowania jest ustalenie, czy są spełnione przesłanki wznowienia oraz czy wniosek został złożony w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. W kwestii terminu wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 13 sierpnia 2009 r., stwierdzając, że należy go liczyć od dnia [...] września 2007 r. Ponadto, w ocenie organu, nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1, 4, 5 Kpa. We wniosku wskazano bowiem na przyczyny, które były już podnoszone w skardze na decyzję z dnia [...] grudnia 2005 r. i były przedmiotem oceny przez Sądy obu instancji. Zgodnie zaś z art. 170 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawomocne orzeczenie wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i organy państwowe. Podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu nie może ona już być ponownie badana. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J. T. zarzucił w szczególności, że podjęcie zawieszonego postępowania winno nastąpić w formie postanowienia (art. 123 i nast. Kpa), które dotąd nie zostało stronom doręczone, o ile w ogóle zostało wydane, a do jego wydania i przeprowadzenia stosownego postępowania właściwy jest organ wyższego stopnia, a nie Centralna Komisja. Ponadto w sprawie brak jest podstaw do odmowy – na etapie postępowania wstępnego – wszczęcia postępowania o wznowienie. Ponadto podniósł, że postępowanie wznowieniowe powinno być prowadzone, zgodnie z przepisami Kpa, z udziałem stron, w tym przede wszystkim habilitanta. Jako powód wznowienia postępowania wskazał fałszywość recenzji – opinii prof. S. W. oraz dodatkowo zwrócił uwagę na okoliczność, iż prof. H. I. podlegał wyłączeniu na zasadzie art. 24 Kpa. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] listopada 2011r. nr [...], podjętą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3, art. 150 § 1 Kpa w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podała, że nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1, 4, 5 Kpa, w szczególności strona brała udział w postępowaniu w zakresie, w jakim było to możliwe z uwagi na odrębny tryb postępowania (art. 29 ust. 1 ustawy). Kwestie te były przedmiotem rozważań sądów obu instancji, które nie stwierdziły nieprawidłowości, w tym odnośnie recenzji prof. S. W. Brak jawności postępowania przed Centralną Komisją (tajne głosowanie nad uchwałami, niejawność postępowania opiniodawczego) stanowi, zdaniem organu, gwarancję wolności wyrażania przez recenzentów niczym nieskrępowanej i obiektywnej opinii w danej sprawie. Organ wskazał, że powołana ustawa w ogóle nie przewiduje obowiązku przeprowadzania rozprawy, a tym bardziej z udziałem habilitanta. Brak było też podstaw do wyłączenia z udziału w niniejszym postępowaniu prof. H. I. na podstawie art. 24 Kpa, ponieważ przepis ten dotyczy biegłych, a recenzenci Centralnej Komisji nie są biegłymi w rozumieniu art. 84 § 1 Kpa. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. T. ponowił zarzuty, zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a w szczególności podniósł zarzut wadliwego podjęcia zawieszonego postępowania poprzez brak formy postanowienia w tym przedmiocie. Ponownie też zarzucił, że do jego wydania i przeprowadzenia stosownego postępowania właściwy jest organ wyższego stopnia, a nie Centralna Komisja (art. 150 § 2 w zw. z art. 17 pkt 3 Kpa). W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wniosła o jej oddalenie w zakresie wniosku o uchylenie decyzji Centralnej Komisji z dnia [...] listopada 2011 r. oraz jej odrzucenie w zakresie pozostałych wniosków skarżącego, powołując się na dotychczasowe ustalenia faktyczne oraz prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 100/12 uchylił zaskarżona decyzję oraz decyzję ja poprzedzającą z dnia [...] września 2011 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że rozpoznawanej sprawie organ naruszył przepisy postępowania, gdyż podjął zawieszone postępowanie bez zachowania formy postanowienia oraz nie zawiadomił o tym fakcie skarżącego, czym w sposób istotny ograniczył jego gwarancje procesowe. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów, wyrokiem z dnia 6 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 2028/12 uchylił powyżej określony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. W uzasadnieniu podał, że stwierdzone uchybienie nie mogło samo w sobie skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji i przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd winien ocenić legalność tej decyzji w sposób wszechstronny, w tym odnieść się do pozostałych zarzutów, zawartych w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzonego przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz wydanego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. Stosownie natomiast do treści art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania, wyrażone w orzeczeniu sądu, wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przeprowadzając kontrolę zaskarżonej decyzji, należy stwierdzić, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ przy jej wydaniu organ naruszył przepisy postępowania, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie skarżący wystąpił do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów o wznowienie postępowania, zakończonego ostateczną decyzją ww. organu z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] o odmowie zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału Prawa, [...] [...] Uniwersytetu L. z dnia [...] czerwca 2004 r. o nadaniu mu stopnia doktora habilitowanego nauk prawnych. Jako podstawę wznowienia postępowania strona wskazała przesłanki, określone w art. 145 § 1 pkt 1, 4 i 5 Kpa. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 149 § 3 Kpa, w brzmieniu obowiązującym od dnia 11 kwietnia 2011 r. (nadanym przez art. 1 pkt 22 lit. a ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 6, poz. 18 ze zm.), odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia. Na powyższe postanowienie, zgodnie z art. 149 § 4 Kpa, służy zażalenie. Organy administracji, orzekające w niniejszej sprawie, nie uwzględniły zmiany brzmienia art. 149 § 3 Kpa, co w konsekwencji skutkowało wydaniem rozstrzygnięcia w formie decyzji, nie zaś postanowienia. Podając za Naczelnym Sądem Administracyjnym, należy podkreślić, że sprawa wywołana wnioskiem o wznowienie w/w postępowania toczy się już od 2007 r. i kolejne, zapadające w niej rozstrzygnięcia organu były też już kilkakrotnie oceniane przez sądy administracyjne. W związku z tym, Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, wydając zaskarżoną obecnie do Sądu Wojewódzkiego decyzję (decyzja z dnia [...] listopada 2011 r.), działała w ramach związania wydanymi poprzednio wyrokami sądów. W ocenie Sądu, rozpoznającego niniejszą sprawę, w szczególności dotyczy to wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 sierpnia 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 387/08, który, uchylając zaskarżoną decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] stycznia 2008 r. i decyzję ją poprzedzającą, wskazał, że badanie sprawy wznowienia postępowania w zakresie określonym w art. 151 § 1 i § 2 Kpa może nastąpić dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, o jakim mowa w art. 149 § 1 i § 2 Kpa, a więc po ustaleniu, że nie zachodzi żadna z przyczyn, uzasadniających odmowę wznowienia postępowania. Sąd ten stwierdził, że oparcie przez organ decyzji o odmowie wznowienia postępowania na dokonanej przez siebie merytorycznej ocenie przyczyn wznowienia, przeprowadzonej przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, a więc sprzecznie z § 3 w zw. z § 2 art. 149 Kpa, uzasadnia uchylenie obydwu decyzji. Kwestia sposobu rozpoznania wniosku J. T. była zatem przedmiotem rozważań i oceny WSA w Warszawie i miała charakter wskazań co do dalszego postępowania. Tym samym była ona wiążąca dla organu ponownie rozpatrującego wniosek skarżącego o wznowienie postępowania, zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...]. Przeprowadzona przez Sąd w przedmiotowej sprawie kontrola zaskarżonych decyzji we wskazanym wyżej aspekcie wykazała, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja, zostały wydane z naruszeniem zasady związania, określonej w art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] listopada 2011 r., Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów ponownie bowiem przyjęła, że wskazane przez J. T. przesłanki wznowieniowe z art. 145 § 1 pkt 1, 4 i 5 Kpa nie wystąpiły, a zatem nie ma podstaw do wznowienia postępowania w sprawie dotyczącej zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału Prawa, [...] [...] Uniwersytetu L. z dnia [...] czerwca 2004 r. o nadaniu skarżącemu stopnia doktora habilitowanego nauk prawnych. Organ po raz kolejny wykroczył poza ustalone ramy badania formalnych podstaw wznowienia. Prowadząc postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, dokonał merytorycznej oceny podanych we wniosku przesłanek, bez uprzedniego wydania postanowienia o wznowieniu postępowania w trybie art. 149 § 1 Kpa. W świetle powyższego należy stwierdzić, że Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, wydając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] września 2011 r., naruszyła dyspozycję przepisu art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz przepisy art. 149 § 1-3 Kpa w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie Sąd uznał, że podnoszona przez skarżącego okoliczność niedoręczenia mu przed wydaniem decyzji – postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania, nie stanowi uchybienia, które miało wpływ na wynik sprawy. Podkreślić bowiem należy, że J. T. sam wnosił o podjęcie zawieszonego postępowania, został powiadomiony przez organ o zamiarze uwzględnienia tego wniosku, znał termin, w którym organ ma podjąć zawieszone postępowanie i znana mu była również treść wyroku Sądu Wojewódzkiego z dnia 13 sierpnia 2009 r., odnosząca się wprost do przedmiotowej kwestii. W związku z powyższym, Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów powinna ponownie rozpoznać wniosek skarżącego o wznowienie postępowania, stosując wykładnię prawa, zawartą w niniejszym wyroku oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 sierpnia 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 387/08. Z tego względu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 ust 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.