II GSK 1181/13

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-10-24

Skład orzekający: Marzenna Zielińska, Jan Bała, Dariusz Dudra

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy niewykonanie jednego z kilku przedsięwzięć zgłoszonych w planie dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów UE, przy jednoczesnym prawidłowym wykonaniu innego przedsięwzięcia, skutkuje obowiązkiem zwrotu całości lub części nienależnie pobranych płatności?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przedsięwzięcia zgłoszone w planie dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów UE, wymienione w § 3 ust. 3 lit. a) i b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r., mają charakter rozłączny i niezależny. Oznacza to, że prawidłowe wykonanie jednego z nich, nawet jeśli inne nie zostało zrealizowane, nie skutkuje obowiązkiem zwrotu całości przyznanej pomocy, a jedynie tej części, która dotyczy niezrealizowanego przedsięwzięcia. Sankcje dotyczą niewykonania konkretnego przedsięwzięcia, a nie planu jako całości.
Stan faktyczny
A. C. otrzymał płatność z tytułu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów UE. W planie dostosowania zgłosił dwa przedsięwzięcia: jedno dotyczące przechowywania nawozów naturalnych (środowisko) i drugie dotyczące higieny w gospodarstwie produkcyjnym (mleko). Przedsięwzięcie dotyczące nawozów zostało wykonane w terminie, natomiast przedsięwzięcie dotyczące higieny nie zostało zrealizowane. Organ administracji ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności, nakazując zwrot części pomocy. WSA uchylił tę decyzję, uznając częściową zasadność realizacji przedsięwzięć. Prezes ARiMR złożył skargę kasacyjną, kwestionując rozłączny charakter przedsięwzięć.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marzenna Zielińska (spr.) Sędziowie NSA Jan Bała Dariusz Dudra Protokolant Paweł Gorajewski po rozpoznaniu w dniu 24 października 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 374/13 w sprawie ze skargi A. C. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej oddala skargę kasacyjną I Wyrokiem z dnia 27 lutego 2013 r. (sygn. akt V SA/Wa 374/13) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.; dalej zwanej "p.p.s.a."), uwzględnił skargę A. C., uchylając decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej zwanego "Prezesem ARiMR") z dnia [...] lutego 2010 r. (nr [...]), która utrzymywała w mocy wydaną z upoważnienia Prezesa ARiMR decyzję z dnia [...] listopada 2008 r. (nr [...]) o ustaleniu A. C. kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej. Wyrok ten został wydany po ponownym rozpoznaniu sprawy przez Sąd pierwszej instancji, jako następstwo uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 listopada 2012 r. (sygn. akt II GSK 1708/11) poprzedniego wyroku WSA z dnia 15 marca 2011 r. (sygn. akt V SA/Wa 838/10). Sąd pierwszej instancji - po ponownym rozpoznaniu sprawy - wskazał w swoim rozstrzygnięciu ustalenia faktyczne i stanowisko organu administracji orzekającego w niniejszej sprawie. Organ ten stwierdził, że decyzją z dnia [...] września 2006 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] przyznał A. C. płatność w wysokości [...] zł z tytułu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich na lata 2004-2006. Pierwsza rata płatności ([...] zł) została przekazana w dniu [...] października 2006 r. na rachunek bankowy wskazany przez beneficjenta. Z akt sprawy i planu dostosowania gospodarstwa rolnego wynikało, że ostateczny termin na dostosowanie gospodarstwa odnośnie do składowania nawozów naturalnych upływał z dniem 31 lipca 2008 r., natomiast przedsięwzięcie dotyczące spełnienia minimalnych standardów co do higieny i warunków utrzymania zwierząt powinno być zakończone w terminie nie dłuższym niż 12 miesięcy od dnia przyznania płatności, tj. od 25 września 2006 r. W dniu [...] sierpnia 2007 r. A. C. złożył oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia i osiągnięciu przez gospodarstwo żywotności ekonomicznej na poziomie co najmniej 4 EJW. W związku z tym w dniu [...] sierpnia 2007 r. została przeprowadzona wizytacja gospodarstwa rolnego wnioskodawcy, której wyniki zostały opisane w protokołach czynności kontrolnych z dnia [...] sierpnia i [...] września 2007 r. Z protokołów tych wynikało, że wnioskodawca nie zrealizował przedsięwzięcia zadeklarowanego w Planie dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów UE - w zakresie wyposażenia gospodarstwa w dojarkę i schładzalnik do mleka. Z uwagi na to Prezes ARiMR (działając poprzez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR) wszczął z urzędu postępowanie administracyjne i decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów UE w wysokości [...] zł, zobowiązując A. C. do zwrotu tej kwoty wraz z odsetkami naliczonymi od dnia doręczenia decyzji do dnia zwrotu pobranych płatności. Po rozpoznaniu wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes ARiMR decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] listopada 2008 r. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, tj. § 6 ust. 2 pkt 2 lit. a) i § 9 ust. 3 pkt 1 lit. a) i b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 17, poz. 142 ze zm.; dalej powoływanego jako "rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r."). Sąd uznał bowiem za częściowo błędne stanowisko organu administracji dotyczące niewykonania w terminie przez skarżącego przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów UE. Zdaniem Sądu, wadliwa była ocena o braku wykonania przedsięwzięcia polegającego na dostosowaniu gospodarstwa produkcyjnego, w rozumieniu przepisów w sprawie wymagań weterynaryjnych dla mleka oraz produktów mlecznych, do minimalnych standardów co do higieny określonych w wymaganiach weterynaryjnych dla tego gospodarstwa. Powołując się na treść § 3 pkt 3 lit. a tiret pierwsze i drugie oraz lit. b), a także § 5 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz § 6 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r., Sąd stwierdził, że rolnik może zgłosić w jednym wniosku kilka przedsięwzięć i mogą być to przedsięwzięcia zarówno dla gospodarstwa rolnego, jak i produkcyjnego. Dla każdego przedsięwzięcia, o którym mowa w § 3 pkt 3 lit. a) i lit. b) rozporządzenia, ustalony jest odrębny termin wykonania i inna kwota pomocy finansowej, co dowodzi - zdaniem Sądu - że przedsięwzięcia te są wobec siebie niezależne (mają charakter rozłączny). Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie w planie dostosowania sporządzonym przez A. C. zostały zgłoszone dwa różne przedsięwzięcia (jedno służące ochronie środowiska w gospodarstwie rolnym, a drugie poprawie warunków utrzymania zwierząt w gospodarstwie produkcyjnym), które podlegały różnym minimalnym standardom unijnym, ich wykonanie nie było ze sobą powiązane oraz inny był sposób i terminy ich wykonania. A. C. zrealizował w terminie jedno przedsięwzięcie, które określone jest w § 3 ust. 3 lit. a) tiret pierwsze rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r., to znaczy przedsięwzięcie w celu dostosowania gospodarstwa do przechowywania nawozów naturalnych określonych w przepisach o nawozach i nawożeniu oraz w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać programy działań mające na celu ograniczenie odpływu azotu do źródeł rolniczych. Przedsięwzięcie to zostało wykonane w przewidzianym przepisami terminie. Zdaniem Sądu, brak jest natomiast podstaw do uznania za wykonane przedsięwzięcia, o jakim mowa w § 3 ust. 3 lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r., czyli dostosowania gospodarstwa w zakresie higieny w odniesieniu do mleka i produktów mlecznych, którego termin wykonania upływał 25 września 2007 r. Sąd uznał, że skarżący nie wykonał tego przedsięwzięcia na dzień złożenia oświadczenia ([...] sierpnia 2007 r.), ani na dzień kontroli ([...] września 2007 r.), jak również nie wykazał, że dokonał tego w terminie do 25 września 2007 r. Konkludując, Sąd pierwszej instancji uznał, że zaskarżona decyzja jest nieprawidłowa w zakresie nakazania skarżącemu zwrotu części kwoty pomocy przyznanej na wykonanie przedsięwzięcia w odniesieniu do przechowywania nawozów naturalnych, przy czym treść i sposób określenia kwoty do zwrotu w zaskarżonej decyzji sprawił, że należało uchylić to rozstrzygnięcie w całości. Sąd nakazał Prezesowi ARiMR, by przy ponownym rozpoznawaniu sprawy prawidłowo rozstrzygnął w zakresie wysokości pomocy przewidzianej do zwrotu oraz ocenił wagę oświadczenia z dnia [...] sierpnia 2007 r. II Skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji złożył Prezes ARiMR. Zaskarżył to orzeczenie w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi A. C., względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Wnoszący skargę kasacyjną zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z § 3 ust. 3 lit. a) tiret 1 i ust. 3 lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przedsięwzięcia określone w § 3 ust. 3 lit. a) tiret 1 i ust. 3 lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. mają charakter rozłączny, a ich wykonanie nie jest ze sobą powiązane; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. przez jego niezastosowanie w przedmiotowej sprawie, pomimo że zachodziły określone tym przepisem przesłanki, obligujące organ do ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu dostosowania gospodarstw rolnych do standardów UE. W uzasadnieniu wnoszący skargę kasacyjną stwierdził w szczególności, że zobowiązane do realizacji przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania jest zobowiązaniem do realizacji oznaczonego, zdefiniowanego, mającego określone cechy przedsięwzięcia. Plan dostosowania gospodarstwa do standardów UE należy traktować jako całość, gdyż niespełnienie choćby jednego z deklarowanych przedsięwzięć powoduje, że cel przyznania pomocy nie zostanie osiągnięty. Nie można bowiem dostosować gospodarstwa do standardów UE tylko w części. Analiza całości przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. prowadzi do wniosku, że przedsięwzięcie, o którym mowa w § 3 ust. 3 tego aktu prawnego ma jednorodny charakter. Brak wykonania jednego z deklarowanych w planie dostosowania przedsięwzięcia świadczy o niezrealizowaniu planu. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik A. C. (adwokat) wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej organu administracji oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego udzielonego z urzędu, oświadczając, że koszty te nie zostały uiszczone w całości ani w części. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej, wynikające z treści art. 183 § 1 p.p.s.a., powoduje, że Sąd ten nie może samodzielnie wyprowadzać podstaw kasacyjnych ani też ich domniemywać, a przeprowadzana przez ten Sąd kontrola zaskarżonego wyroku realizuje się wyłącznie w obrębie wyznaczonym podstawami kasacyjnymi i zgłoszonymi w ich ramach zarzutami. Wnoszący skargę kasacyjną organ administracji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, a ich istota zawiera się w twierdzeniu, że "Analiza całości przepisów rozporządzenia DSU prowadzi do wniosku, że przedsięwzięcie o którym mowa w § 3 ust 3 omawianego aktu prawnego ma jednorodny charakter. Wskazać tu należy w szczególności wymóg zawarty w § 9 ust. 1 wskazujący, ze płatność wypłaca się w dwóch ratach, co oznacza, że wskazany przepis dotyczący realizacji płatności dla całego przedsięwzięcia określonego w planie nie pozwala na częściowe płatności do poszczególnych przedsięwzięć w rozumieniu wskazanym przez WSA". Z poglądem kasatora zgodzić się nie można, a zaprezentowana w zaskarżonym wyroku ocena prawna i argumentacja – odnosząca się do tego, że przedsięwzięcie, o którym mowa w § 3 ust 3 rozporządzenia nie ma jednorodnego charakteru – zasługują na aprobatę. Podstawę materialnoprawną rozstrzygania w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z 2005 r., wydanego z upoważnienia zawartego w art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada o wspieraniu obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273). Warunki, które musi spełnić producent rolny aby uzyskać pomoc finansową na dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej, formułuje przepis § 3 pkt 1 – 4 rozporządzenia Rady Ministrów. Zgodnie z § 3 pkt 3 tego aktu producent rolny wnioskujący o pomoc musi zobowiązać się do realizacji określonego w planie dostosowania gospodarstwa przedsięwzięcia w terminie w tym planie określonym, przy czym przepis ten wyraźnie wyodrębnia działania dostosowawcze dla gospodarstwa rolnego (lit. a tiret pierwsze i drugie) i działania dostosowawcze dla gospodarstwa produkcyjnego w rozumieniu przepisów w sprawie wymagań weterynaryjnych dla mleka oraz produktów mlecznych (lit. b). W ramach działania przewidzianego pod lit. a) tiret pierwsze § 3 pkt 3 rozporządzenia (dotyczącego gospodarstwa rolnego) znajduje się spełnienie wymagań w zakresie przechowywania nawozów naturalnych określonych w przepisach o nawozach i nawożeniu oraz w sprawie szczególnych wymagań, jakim powinny odpowiadać programy działań mające na celu ograniczanie odpływu azotu ze źródeł rolniczych, natomiast działanie ujęte w pkt b (odnoszące się do gospodarstwa produkcyjnego) dotyczy osiągnięcia minimalnych standardów co do higieny określonych w wymaganiach weterynaryjnych dla takiego gospodarstwa produkcyjnego. Przepis § 5 ust. 1 w pkt 1) i 2) rozporządzenia dookreśla, na czym może polegać wykonanie przedsięwzięcia wskazanego w § 3 pkt 3 lit. a) tiret pierwsze, a ust. 3 precyzuje możliwe do wykonania działania w ramach przedsięwzięcia, o którym mowa w § 3 pkt 3 lit. b. Powołane przepisy oraz przepis § 6 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów ("plan dostosowania zawiera w szczególności opis przedsięwzięć, o których mowa w § 3 pkt 3 oraz termin ich realizacji...") prowadzą do wniosku, że rolnik może zgłosić w jednym wniosku kilka przedsięwzięć i mogą być to przedsięwzięcia albo tylko dla gospodarstwa rolnego albo tylko dla gospodarstwa produkcyjnego albo zarówno dla gospodarstwa rolnego, jak i produkcyjnego. Ten rozłączny charakter przedsięwzięć przewidzianych przedmiotowym rozporządzeniem do pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstwa, podkreślają dodatkowo inne normy tego aktu, a mianowicie § 4 ust. 1 określający, który z warunków wymienionych w § 3 pkt 2 lit. b tiret pierwsze nie ma zastosowania do przedsięwzięcia z § 3 pkt 3 lit. a tiret drugie, § 7 ust. 3 pkt 2, który przewiduje obowiązek złożenia określonej treści oświadczenia w przypadku realizacji przedsięwzięcia, o którym mowa w § 3 pkt 3 lit. b oraz § 8 ust. 1 pkt 1 i 2, gdzie podaje się sposób obliczenia wysokości płatności w zależności od rodzaju podjętego przedsięwzięcia. Tak więc, skoro dla każdego przedsięwzięcia, o którym mowa w 3 pkt 3 lit. a) i b) rozporządzenia, ustalony jest odrębny (i różny) termin wykonania i inna jest kwota pomocy finansowej, to przedsięwzięcia te są wobec siebie niezależne. W tym miejscu trzeba też zwrócić uwagę, że zgodnie z § 6 ust. 2 pkt 3 tego rozporządzenia plan dostosowania zawiera w szczególności "przewidywaną wysokość płatności za realizację poszczególnych przedsięwzięć, o których mowa w § 3 pkt 3". Przyporządkowanie konkretnych płatności do "poszczególnych przedsięwzięć" rozumiane zatem być musi, że – zgodnie z literalnym brzmieniem przepisów tego rozporządzenia – nie tylko przedsięwzięcia mają rozłączny charakter, ale także związane z nimi płatności. Należy zauważyć, iż zgodnie z zasadami dokonywania wykładni, jeżeli sensu komentowanego przepisu nie można ustalić stosując podstawową wykładnię gramatyczną, należy posłużyć się wykładnią celowościową lub wreszcie systemową. W przypadku przepisu 3 pkt 3 lit. a) i b) rozporządzenia Rady Ministrów jego treść nie nasuwa wątpliwości, jednak – wbrew twierdzeniom kasatora – wniosku, iż pomoc finansowa przysługuje od zgłoszonych i wykonanych terminowo łącznie dwóch lub więcej przedsięwzięć, nie można wywieść ani z tego przepisu, ani z innych przepisów tego rozporządzenia. W szczególności trudno by przyjąć za podstawę tego rodzaju wniosku wskazywany przez kasatora § 9 tego rozporządzenia, który powinien mieć zastosowanie do każdej z płatności, o jakich jest mowa w jego § 6 ust. 2 pkt 3, a nie dopiero do ich sumy. Na marginesie należy też zauważyć, że strona skarżąca nie wskazała, na jakiej podstawie prawnej – wbrew brzmieniu § 6 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia – dokonała zsumowania wszystkich płatności w jedną płatność i w związku z tym przepisy rozporządzenia stosuje do sumy wszystkich płatności, a nie do każdej z nich. Jak trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 czerwca 2010 r. (sygn. akt II GSK 647/09) oceny, czy niewykonanie jednego ze zgłoszonych przedsięwzięć oznacza niezrealizowanie całego planu dostosowawczego gospodarstwa, należy dokonać na tle całego rozporządzenia Rady Ministrów, korzystając w szczególności z przepisów wyżej powołanych, a także przy wykorzystaniu przepisów wspólnotowych, a przede wszystkim rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999. Zgodnie z treścią art. 33 rozporządzenia Rady (WE) wsparciu podlegają różnorodne działania wymienione w tym przepisie, m.in. działania w zakresie ochrony środowiska w powiązaniu z rolnictwem, leśnictwem i zachowaniem krajobrazu, a także poprawy warunków utrzymania zwierząt. Udzielane rolnikom nowych państw członkowskich, w tym Polski, wsparcie ma na celu dostosowanie do ustanowionych przez Wspólnotę standardów w dziedzinach wymienionych w art. 33c ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) aż do chwili gdy, jak stanowi powołany przepis, "wymagany standard ma zostać osiągnięty". Przepisy ust. 2 i 3 art. 33c, określając warunki uzyskania wsparcia, również odwołują się do minimalnych standardów i traktują je rozłącznie przez możliwość dokonywania odrębnej oceny ich osiągnięcia. Standardy te, jak zaznaczono wyżej i co wynika z art. 33c ust. 1 ustanowione są dla każdej z wymienionych w tym przepisie dziedzin, a więc środowiska naturalnego, zdrowia zwierząt i roślin czy warunków utrzymania zwierząt. Należy dodatkowo podkreślić, że założeniem unormowania, dotyczącego dostosowania gospodarstw rolnych do standardów unijnych w ramach działań na rzecz rozwoju obszarów wiejskich z EFOiGR, jest osiągnięcie określonych standardów w poszczególnych, interesujących danego rolnika dziedzinach. Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, należy zauważyć, iż w planie dostosowania zgłoszone zostały przez A. C. dwa przedsięwzięcia w ramach jednego działania wskazanego w art. 33 Rady (WE), a mianowicie, wskazane w § 3 pkt 3 lit. a) tiret pierwsze — dostosowanie gospodarstwa rolnego do wymagań w zakresie przechowywania nawozów naturalnych i wskazane w tym paragrafie i ustępie pod lit. b) – dostosowanie gospodarstwa produkcyjnego do minimalnych standardów co do higieny odnośnie do mleka oraz produktów mlecznych. Te niewątpliwie różne przedsięwzięcia (jedno przedsięwzięcie służy ochronie środowiska w gospodarstwie rolnym, a drugie poprawie warunków utrzymania zwierząt w gospodarstwie produkcyjnym ) podlegały różnym minimalnym standardom unijnym, a ich wykonanie nie było ze sobą powiązane, tym bardziej że różny był sposób i terminy ich wykonania. W świetle powyższych rozważań, brak jest podstaw, aby jak to czyni kasator, z przepisów przedmiotowego rozporządzenia Rady Ministrów wywodzić, że wszystkie zgłoszone w planie dostosowania przedsięwzięcia należy traktować, ze względu na umieszczenie ich w jednym planie dostosowania gospodarstwa rolnego, jako jedno przedsięwzięcie, którego częściowe niewykonanie lub wykonanie z uchybieniem terminu prowadzi do cofnięcia przyznanego wsparcia finansowego. Słusznie zatem skonstatował Sąd pierwszej instancji, że jeśli jedno ze zgłoszonych przedsięwzięć zostało wykonane prawidłowo, to bezpodstawne jest nakładanie na skarżącego sankcji za niewykonanie obu przedsięwzięć. Nadto, należy zwrócić uwagę na przepisy § 9 i § 10 rozporządzenia, z treści których nie wynika możliwość cofnięcia przyznanego wsparcia finansowego, ale jedynie ratalny sposób wypłaty płatności ustalonych dla różnych przedsięwzięć, na podstawie § 8 ust 1 i 2 rozporządzenia (§ 9) i obowiązek zwrotu wypłaconych już częściowo kwot w razie uchybienia terminowi czy to wykonania przedsięwzięcia, czy złożenia oświadczenia, o którym mowa w § 9 ust. 3 pkt I lit. b (§ 10). Wskazane normy stanowią podstawę do niewypłacenia dalszej kwoty pomocy (drugiej raty), a dzieje się to w przypadku niewykonania określonego przedsięwzięcia w terminie lub niezłożenia oświadczenia określonej treści w wyznaczonym przepisem czasie oraz do zwrotu wypłaconej pomocy od niezrealizowanego konkretnego przedsięwzięcia objętego planem dostosowania. Zaznaczyć należy, że na tle powołanych przepisów ewentualnym sankcjom podlega niewykonanie przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania, a nie niewykonanie planu dostosowania jako całości. W tym stanie rzeczy zarzut naruszenia § 3 ust. 3 lit. a) tiret pierwsze i ust. 3 lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. należało uznać za niezasadny, jak również zarzut naruszenia jego § 10 ust. 1, a co było jedynie pochodną dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wykładni wymienionych na wstępie tej konkluzji przepisów. Ponieważ, zdaniem skarżącego, tożsame z zaprezentowanym w skardze kasacyjnej stanowisko Naczelny Sąd Administracyjny zajął w wyrokach: z dnia: 28 stycznia 2009 r. o sygn. akt II GSK 688/08; z dnia 24 lutego 2010 r. o sygn. akt II GSK 418/09 i z dnia 21 listopada 2012 r. o sygn. akt II GSK 1623/11, to należy zwrócić uwagę, że w żadnym z tych wyroków Naczelny Sąd Administracyjny nie analizował ani nie dokonywał wykładni § 3 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. W sprawach II GSK 688/08 oraz II GSK 1623/11 przepis ten nawet nie został podniesiony w podstawach wniesionych skarg kasacyjnych. Szerzej natomiast tą kwestią Naczelny Sąd Administracyjny zajął się w powołanym wyżej wyroku z dnia 16 czerwca 2010 r. o sygn. akt II GSK 647/09, a Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w sprawie niniejszej, stanowisko to w całości podziela. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wniesiona skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego też, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł o jej oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło