IV SA/Wa 2750/12

WyrokWSA w Warszawie2013-02-27

Skład orzekający: Wanda Zielińska-Baran, Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Jakub Linkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, która przeznacza działkę pod budownictwo mieszkaniowe, narusza prawo, jeśli właściciel prowadzi na niej działalność gospodarczą, a organ nie uwzględnił tego faktu przy podejmowaniu uchwały?
Ratio decidendi
Uchwała rady gminy w sprawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, która przeznacza działkę pod budownictwo mieszkaniowe, narusza prawo, jeśli organ nie uwzględnił dotychczasowego sposobu zagospodarowania terenu, na którym właściciel prowadzi działalność gospodarczą. Studium, mimo że nie jest aktem prawa miejscowego, wiąże organy gminy przy sporządzaniu planów miejscowych, a jego ustalenia muszą uwzględniać istniejące uwarunkowania, w tym prowadzoną działalność gospodarczą, aby nie naruszyć interesu prawnego właściciela.
Stan faktyczny
Skarżący G. Z. zaskarżył uchwałę Rady Gminy W. z 2000 r. w sprawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Zarzucił, że uchwała przeznacza jego działkę pod budownictwo mieszkaniowe, podczas gdy od 1991 r. prowadzi na niej działalność gospodarczą. Skarżący podniósł, że narusza to jego prawo własności i uniemożliwia kontynuowanie działalności. Po wcześniejszych postępowaniach i wyrokach sądów, sprawa trafiła ponownie do WSA w Warszawie.
Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono, że zaskarżona uchwała w odniesieniu do działki skarżącego została wydana z naruszeniem prawa. 2. Stwierdzono, że zaskarżona uchwała w zakresie opisanym w pkt 1 wyroku nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. 3. Zasądzono od Gminy W. na rzecz skarżącego G. Z. kwotę 557 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Jakub Linkowski, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2013 r. sprawy ze skargi G. Z. na uchwałę Rady Gminy W. z dnia [...] listopada 2000 r. nr [...] w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego 1. stwierdza, że zaskarżona uchwała w odniesieniu do działki skarżącego o numerze ewidencyjnym [...], położonej we wsi K. została wydana z naruszeniem prawa; 2. stwierdza, że zaskarżona uchwała w zakresie opisanym w pkt 1 wyroku nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Gminy W. na rzecz skarżącego G. Z. kwotę 557 (pięćset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Rada Gminy W. w dniu [...] listopada 2000 r. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy W.. W piśmie z dnia [...] listopada 2010 r., po uprzednim wezwaniu, na podstawie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591, ze zm.), Rady Gminy W. do usunięcia naruszenia prawa powołaną uchwałą, G. Z., jako właściciel działki nr ew. [...], położonej we wsi K., gmina W. wniósł skargę na tę uchwałę zarzucając jej naruszenie: - art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym w stosunku do działki nr [...], ponieważ studium mogło być uchwalone jedynie dla obszaru określonego w uchwale o przystąpieniu do sporządzania zaskarżonej uchwały, która swoim zakresem nie obejmowała działki nr [...] położonej we wsi K.; - art. 6 ust. 4 pkt 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, który przewiduje, że studium powinno uwzględniać uwarunkowania wynikające, w szczególności z dotychczasowego przeznaczenia, zagospodarowania i uzbrojenia terenu, w sytuacji gdy zaskarżona uchwała w odniesieniu do działki nr [...] pozostaje w sprzeczności z dotychczasowym rzeczywistym przeznaczeniem tej działki; - art. 21, art. 64, art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, a także art. 1 ust. 2 pkt 5 ustawy o zagospodarowaniu j przestrzennym oraz art. 6 ust. 4 pkt 4 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, ponieważ zaskarżona uchwała w nieuzasadniony sposób ogranicza prawo własności skarżącego do działki nr [...], w szczególności zmierza do uniemożliwienia kontynuowania działalności gospodarczej prowadzonej na tym terenie zgodnie z prawem od 1991 r., przy czym oddziaływanie tej działalności zamyka się w granicach działki nr [...]; tym samym zaskarżona uchwała narusza konstytucyjną zasadę konieczności i proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP). W skardze wskazano na przysługujący skarżącemu interes prawny do zaskarżenia przedmiotowej uchwały, ponieważ Rada Gminy w oparciu o tę uchwałę sporządziła projekt planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru obejmującego działkę nr [...], przy czym Rada Gminy w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak również w uchwalonym w dniu [...] listopada 2010 r. miejscowym planie, powołując się na treść studium, odmówiła uwzględnienia dotychczasowego przeznaczenia działki nr [...] oznaczając ją, jako przeznaczoną na cele mieszkaniowe, co uniemożliwi skarżącemu prowadzenie działalności gospodarczej na tej nieruchomości. Przewidziane w uchwale dla działki nr [...] przeznaczenie pod "mieszkalnictwo", jest niezgodne z jej dotychczasowym zagospodarowaniem, ponieważ od 1991 r. na terenie tej działce skarżący prowadzi zgodnie z prawem działalność gospodarczą, właścicielem tej działki jest od 1982 r. W związku z tym dokonał wielu inwestycji związanych z usprawnieniem i modernizacją na terenie działki nr [...], zakupił nowe maszyny i urządzenia, które wykorzystuje do produkcji elementów budowlanych z betonu. Działalność ta to jedyne źródło dochodu skarżącego oraz miejsce pracy dla zatrudnionych ludzi, prowadzona zgodnie z prawem. Także zgodnie z prawem skarżący dokonywał rozbudowy infrastruktury technicznej na działce. Nie stwierdzono przy tym, aby prowadzona działalność pogarszała stan środowiska, a w szczególności zagrażała życiu lub zdrowiu ludzi. Kontrolne pomiary emisji hałasu nie wykazały przekroczeń dopuszczalnych poziomów hałasu. Z wyłożonej do publicznego wglądu Prognozy Oddziaływania na Środowisko wraz z projektem wynika, że działka nr [...] ma być oznaczona symbolem 1U/P, tj. tereny zabudowy usługowej, produkcyjnej, magazynowo-składowej i takiemu rozwiązaniu się nie sprzeciwia. Zaskarżona uchwała w nieuzasadniony sposób ogranicza jego prawo własności, w szczególności zmierza do uniemożliwienia mu kontynuowania działalności gospodarczej prowadzonej na tym terenie zgodnie z prawem od 1991 r., której oddziaływanie zamyka się w granicach działki nr [...]. Zaskarżona uchwała narusza istotę własności działki nr [...]., do której należy swoboda korzystania z własnej nieruchomości, pobieranie z niej pożytków i rozdysponowywanie nieruchomością. Dokonując ingerencji w sferę prywatnych interesów właścicieli gmina powinna kierować się zasadą proporcjonalności, która wyraża zakaz nadmiernej w stosunku do chronionej wartości ingerencji w sferę praw i wolności jednostki. Oznacza to konieczność dbania o właściwe ustalenie proporcji pomiędzy ochroną interesu publicznego z jednej strony, a ograniczeniem prywatnych interesów właścicieli. W tej sprawie brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, że zawarte w uchwale w sprawie studium regulacje są uzasadnione koniecznością ochrony interesu publicznego. Zdaniem skarżącego uchwała w sprawie studium posiada znaczenie prawne dla jego sytuacji prawnej, z tego względu, że wywiera ona wpływ na treść planu zagospodarowania przestrzennego dla działki nr [...], zwłaszcza, że Rada Gminy pomimo zgłoszenia przez niego uwag, uchwaliła miejscowy plan, w którym działkę nr [...], zgodnie ze studium, przeznaczyła pod tereny mieszkaniowe (symbol 2MN). W odpowiedzi na skargę Rada Gminy W. wniosła o jej oddalenie stwierdzając m.in., że studium nie jest aktem prawa miejscowego, jednakże jego ustalenia mają niezwykle istotne znaczenie, gdyż są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. Uwarunkowania zawarte w studium są to jedynie nie zawierające ustaleń dane dotyczące spraw związanych z polityką przestrzenną oraz dane wynikające z przepisów prawnych. Studiu z założenia ma być aktem elastycznym, który pozwala na maksymalne uwzględnienia warunków i potrzeb lokalnych przy tworzeniu regulacji planów miejscowych. Postanowienia studium nie mają charakteru normatywnego, są bowiem kierowane do organów gminy i bezpośrednio nie kształtują sytuacji prawnej podmiotów spoza systemu administracji publicznej. Studium nie jest aktem prawa miejscowego, lecz aktem kierownictwa wewnętrznego. Powoduje to, że jego postanowienia nie mogą wpłynąć na sytuację prawną obywateli i ich organizacji, a więc podmiotów spoza systemu podmiotów administracji publicznej. Studium uwarunkowań wiąże wewnętrznie w gminie organ, jako wytyczna w całokształcie jego działalności, mająca konsekwencje dla zagospodarowania przestrzennego. Radę Gminy wiąże zaś studium przy uchwalaniu miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz we wszystkich innych działaniach związanych z realizacją polityki przestrzennej. Ustalenia studium znacząco, ale jedynie pośrednio, oddziałują na prawa i obowiązki podmiotów zewnętrznych wobec administracji, przede wszystkim właścicieli i władających nieruchomościami, przez co nie dochodzi do naruszenia indywidualnych uprawnień lub interesu prawnego tych podmiotów. Projekt studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy W. został pozytywnie zaopiniowany przez organy wymienione w art. 18 ust. 2 pkt 4 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, a następnie uchwalony przez Radę Gminy W.. W dniu [...] lutego 2007 r. Rada Gminy W. podjęła uchwałę w sprawie aktualności "studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Wieliszew" stwierdzając brak jego aktualności i w związku z tym podjęto uchwałę w sprawie przystąpienia do sporządzenia "studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy W." rozpoczynając procedurę opracowania projektu studium zgodnie z ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając po raz drugi sprawę, wyrokiem z dnia 21 lutego 2012r., sygn. akt II SA/Wa 16134/11 oddalił skargę, uznając, że zaskarżona uchwała nie narusza interesu prawnego skarżącego. W żaden sposób uchwała ta nie kształtuje skarżącemu sposobu wykonywania prawa własności przysługującego do działki nr [...]. Uznanie zaskarżonej uchwały za naruszającą prawo w części wskazanej w skardze musiałoby być wynikiem uznania, że uchwała ta od chwili jej podjęcia kształtowała skarżącemu w sposób niezgodny z powszechnie obowiązującym prawem sposób wykonywania prawa własności. Tymczasem, co najmniej do czasu wejścia w życie planu miejscowego sporządzonego z uwzględnieniem ustaleń wynikających z zaskarżonej uchwały, skarżący w żaden sposób nie był związany ustaleniami zaskarżonej uchwały w wykonywaniu swojego prawa do działki gruntu nr ew. [...]. Na skutek skargi kasacyjnej wniesionej od tego wyroku przez skarżącego, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 września 2012 r. sygn. akt II OSK 1377/12 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Sądowi pierwszej instancji oraz zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania kasacyjnego. W uzasadnieniu swojego orzeczenia NSA wskazał, że studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy zgodnie z art. 9 ust. 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 ze zm.), nie jest aktem prawa miejscowego, lecz należy mieć na uwadze, że z mocy art. 9 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. Związanie ustaleniami studium przy sporządzaniu i uchwalaniu miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego może w okolicznościach konkretnej sprawy skutkować uznaniem, że już studium może doprowadzić do naruszenia interesu prawnego określonych członków wspólnoty samorządowej. Poprzez uchwalenie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego organy gminy podejmują podstawowe ustalenia w zakresie kształtowania polityki przestrzennej. W studium określa się w szczególności: kierunki zmian w strukturze przestrzennej gminy oraz w przeznaczeniu terenów (art. 10 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), kierunki i wskaźniki dotyczące zagospodarowania oraz użytkowania terenów, w tym tereny wyłączone spod zabudowy (pkt 2), obszary, dla których gmina zamierza sporządzić miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, w tym obszary wymagające zmiany przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne (pkt 9). W studium dokonuje się zatem kwalifikacji poszczególnych obszarów gminy i ich przeznaczenia. I chociaż studium nie ma mocy aktu powszechnie obowiązującego - nie jest aktem prawa miejscowego, to, jako akt planistyczny określa politykę przestrzenną gminy i bezwzględnie wiąże organy gminy przy sporządzeniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Określone obszary gminy mogą być zatem przeznaczone w planie miejscowym pod zabudowę danego rodzaju, jeśli wcześniej w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmina wskaże te obszary jako przewidziane pod taką zabudowę. Ustalenia planu miejscowego są bowiem konsekwencją postanowień studium. W ramach uprawnień wynikających z władztwa planistycznego gmina może zmienić w planie miejscowym dotychczasowe przeznaczenie określonych obszarów gminy, ale tylko w granicach zakreślonych ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż w niniejszej sprawie skarżący wywodzi interes prawny, do wniesienia skargi w trybie art 101 u.s.g. na przedmiotową uchwałę, z prawa własności nieruchomości podnosząc, że zaskarżona uchwała przewiduje na działce stanowiącej własność skarżącego tereny pod budownictwo mieszkaniowe. Tymczasem od 1991 roku na terenie działki skarżący prowadzi działalność gospodarczą; produkcyjno - usługowo - handlową. Skarżący dokonał w związku z tym wielu inwestycji; zakupił maszyny i urządzenia. Działalność ta to jedyne źródło dochodu skarżącego oraz miejsce pracy dla zatrudnionych tam ludzi. Sąd pierwszej instancji obowiązany był zatem dokonać indywidualnej oceny wystąpienia naruszenia interesu prawnego skarżącego w sprawie, a nie oceny generalnej w oparciu o charakter studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Ta potrzeba dokonania indywidualnej oceny naruszenia interesu prawnego skarżącego wynika z mocy wiążącej studium. Według art. 9 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym: "Ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych". Dokonanie tej oceny wynika niewątpliwie z miejsca studium w procedurze uchwalania planu (art. 14 ust. 5 i 8, art. 17 pkt 4, art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) oraz z następstw prawnych naruszenia mocy obowiązującej studium (art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Sąd drugiej instancji podkreślił, iż w toku procedury planistycznej nieruchomość skarżącego oznaczono początkowo - zgodnie z jej dotychczasowym przeznaczeniem, jako nieruchomość, której podstawowym przeznaczeniem jest zabudowa produkcyjna, składowa i magazynowa z obiektami i urządzeniami towarzyszącymi, ustalając jednocześnie, że na terenie tym możliwa będzie rozbudowa istniejących budynków i budowli usługowych. W ostatecznym projekcie uchwały zmieniono jednak przeznaczenie przedmiotowej nieruchomości, oznaczając ją, jako tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż dokonując w studium uwarunkowań zmiany w zakresie przeznaczenia działki będącej własnością skarżącego organ nie uwzględnił jej dotychczasowego przeznaczenia oraz zagospodarowania. Przepis art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stanowi jednoznacznie, że w studium uwzględnia się uwarunkowania wynikające w szczególności dotychczasowego przeznaczenia, zagospodarowania i uzbrojenia terenu. Warunek uwzględnienia dotychczasowego przeznaczenia i zagospodarowania terenu, nie oznacza, że Rada w ramach przysługującego jej władztwa planistycznego, nie może dokonać zmian i przekształceń w tym zakresie, jednakże dokonanie j przedmiotowych zmian musi być poprzedzone dokładną analizą i oceną stanu faktycznego, jaki istnieje na terenie objętym projektem studium. NSA stwierdził, iż z materiału aktowego wynika, że zmiana predestynacji terenu, na którym znajduje się działka skarżącego nie została poddana właściwiej i rzetelnej analizie, w konsekwencji czego uchwalając studium nie uwzględniono działalności produkcyjnej jaką prowadzi skarżący. Powyższe oznacza konieczność rozważenia argumentów skarżącego, że w jego przypadku w istocie ma miejsce tzw. "wywłaszczenie planistyczne". Sąd pierwszej instancji winien zatem ocenić, czy zaskarżone studium uwarunkowań wyważa chronione ustawowo wartości, oraz czy zasadnie i adekwatnie (proporcjonalnie) do zamierzonych celów zmienia dotychczasowe przeznaczenie gruntów na oznaczonym terenie, obejmującym działkę skarżącego. Sąd powinien zbadać, czy okoliczności i motywy wprowadzenia zmian w przeznaczeniu nieruchomości w wymiarze interesu publicznego, usprawiedliwiają ograniczenie interesu indywidualnego skarżącego. Rozpoznając ponownie niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności zauważyć należy, że sprawa jest rozpoznawana po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny wcześniej wydanego w tej sprawie wyroku przez Sąd pierwszej instancji. Oznacza to, że Sąd rozpoznając tę sprawę po raz kolejny jest związany orzeczeniem NSA z uwagi na treść art. 190 i art. 170 p.p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przy czym przez ocenę prawną, o której mowa w art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy, a ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, ciążący na organie i sądzie, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, a także po wzruszeniu wyroku pierwotnego środkami przewidzianymi prawem (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 20 września 2005 roku, sygn. III SA/Wa 1434/05, Baza Orzeczeń Lex Polonica). W myśl art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sady i inne organy, a w przypadkach w ustawie także inne osoby. Mając na uwadze wytyczne zawarte w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2012 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny ponownie rozpoznając niniejszą sprawę, przede wszystkim zbadał czy zaskarżona uchwała narusza interes prawny skarżącego. Jak wynika z niekwestionowanych przez Radę Gminy W. oświadczeń skarżącego - popartych treścią dokumentów znajdującymi się w aktach niniejszej sprawy - skarżący jest właścicielem nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] położonej w K., w gminie W., na terenie objętym zaskarżoną uchwałą. Skarżone studium przedmiotową działkę skarżącego przeznaczyło pod budownictwo mieszkaniowe. Organ przyjmując w studium takie przeznaczenie działki skarżącego, jak trafnie stwierdzono w skardze, w ogóle nie wziął pod rozwagę, że skarżący prowadzi tu działalność gospodarczą Zakład Produkcyjno – Usługowo - Handlowy Usługi Transportowe Drogowe polegającą na świadczeniu usług transportowych oraz produkcji elementów betonowych. Obowiązujący w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały art. 6 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (DZ. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 z późn. zm.), stanowił, że w studium uwzględnia się uwarunkowania wynikające w szczególności z dotychczasowego przeznaczenia, zagospodarowania i uzbrojenia terenu. Obecnie przepis ten znajduje powtórzenie w art. 10 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. nr 80, poz. 717 ze zm.) W niniejszym przypadku co do spornej działki nr [...] przepis ten nie został uwzględniony w studium przyjętym uchwałą nr [...] Rady Gminy W. z dnia [...] listopada 2000 r. Uwarunkowanie, o jakim mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stanowi obligatoryjny element każdego studium, to w sytuacji przeznaczenia działki skarżącego na tereny zabudowy mieszkaniowej bez uwzględnienia uwarunkowań faktycznych i prawnych wynikających z istniejącego przeznaczenia spornej działki pod działalność gospodarczą, należało uznać, że skarżona uchwała narusza interes prawny skarżącego. Rada nie przedstawiła przekonującej argumentacji w odniesieniu do tego jakimi przesłankami kierowano się przyjmując taki sposób zagospodarowania w/w działki ( pod budownictwo mieszkaniowe), co wskazuje na pewną dowolność przyjętego rozwiązania. Powtórzyć za Naczelnym Sądem Administracyjnym należy to, że studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego jest aktem określającym założenia polityki przestrzennej dodatkowo zawierającym ustalenia wiążące przy sporządzaniu planów zagospodarowania przestrzennego oraz elementy regulacyjne w postaci lokalnych zasad zagospodarowania, nie pozwala na pominięcie w tym akcie wewnętrznym treści obligatoryjnych o jakich mowa w art. 10 ust. 1 i ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym wskazanych wyżej treści pomieszczonych w art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego jest odmiennym aktem od miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, tworzonym na podstawie innej procedury i o charakterze bardziej ogólnym od planu miejscowego. Należy jednak zauważyć, iż stopień związania miejscowego planu ustaleniami studium jest uzależniony od szczegółowości zapisów tego ostatniego aktu i w związku z tym może być silniejszy lub słabszy. Takie zaś rozwiązania, jak przyjęto w zaskarżonym studium, nie pozostawiają wątpliwości, że związanie zapisami skarżonej uchwały w odniesieniu do przedmiotowych działki skarżącego nakazywał dokonać właściwej analizy proponowanych zmian z uwzględnieniem stanu faktycznego jaki aktualnie istnieje na terenie objętym studium, czego w tej sprawie jednak nie uczyniono. To zaś pozwala przyjąć tezę, że w niniejszej sprawie doszło do przekroczenia władztwa planistycznego Gminy w opisywanym zakresie. Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżone studium w zakresie działki nr [...], położonej we wsi K. narusza interes prawny skarżącego. Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Przepisem szczególnym jest w tym przypadku art. 94 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( Dz. U. 2001 r. nr 142 poz.1591 ze zm.), zgodnie z którym nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego. Jeżeli nie stwierdzono nieważności uchwały lub zarządzenia z powodu upływu terminu określonego w ust. 1, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o ich niezgodności z prawem. Uchwała lub zarządzenie tracą moc prawną z dniem orzeczenia o ich niezgodności z prawem. Zaskarżone studium uchwalone zostało w dniu [...] listopada 2000 r. i nie jest aktem prawa miejscowego, zatem orzeczono o jego niezgodności z prawem w części objętej pkt 1. wyroku na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 94 ust.1 ustawy o samorządzie gminnym. W pkt 2. wyroku orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a., zaś w pkt 3. wyroku o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło