II SA/Ol 76/13
WyrokWSA w Olsztynie2013-02-28
Skład orzekający: Marzenna Glabas, Alicja Jaszczak-Sikora, Adam Matuszak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy policjantowi, który odziedziczył udział w domu jednorodzinnym, ale powierzchnia mieszkalna tego domu nie zapewnia przysługujących mu i jego rodzinie norm zaludnienia, może zostać cofnięte uprawnienie do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że cofnięcie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego policjantowi, który odziedziczył udział w domu, jest niezasadne, jeśli posiadany przez niego lokal nie zapewnia przysługujących mu i jego rodzinie norm zaludnienia. Prawo do równoważnika jest subsydiarne wobec prawa do przydziału lokalu i ma charakter ekwiwalentu za niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Posiadanie lokalu nieodpowiadającego normom zaludnienia wyklucza prawo do równoważnika tylko wtedy, gdy policjantowi przydzielono już lokal z zasobów Policji, co w tej sprawie nie miało miejsca.Stan faktyczny
Policjant w służbie stałej pobierał równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. Po śmierci matki odziedziczył udział w domu jednorodzinnym położonym w miejscowości pobliskiej do miejsca pełnienia służby. Organy administracji cofnęły mu uprawnienie do równoważnika, uznając, że odziedziczony udział w domu odpowiada co najmniej dwóm normom zaludnienia. Policjant wniósł skargę, argumentując, że posiadany udział w domu nie zapewnia wystarczającej powierzchni mieszkalnej dla jego czteroosobowej rodziny.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego i zwrot nienależnie uiszczonego wpisu sądowego, a także orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 28 lutego 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2013 roku sprawy ze skargi R. J. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2/ zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz skarżącego R. J. kwotę 257 złotych (słownie: dwieście pięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3/ postanawia zwrócić skarżącemu kwotę 200 złotych (słownie: dwieście) tytułem nienależnie uiszczonego wpisu sądowego od skargi; 4/ orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie administracyjnych akt sprawy wynika, że decyzją Nr "[...]’ Komendanta Powiatowego Policji w "[...]" z dnia "[...]" cofnięto R. J. uprawnienie do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji przytoczył treść § 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznawania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2002 r. Nr 100, poz. 918 ze zm.), zgodnie z którym decyzję o cofnięciu uprawnienia do dotychczas przyznanego równoważnika pieniężnego wydaje się, jeżeli policjant przestał spełniać warunki, o których mowa w § 1 ust. 1, lub zmienił się jego stan rodzinny, albo w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej uzyskał lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość lub dom jednorodzinny (część domu) albo spółdzielczy własnościowy lokal mieszkalny będący przedmiotem spadku, jeżeli udział w spadku odpowiada, co najmniej dwóm normom zaludnienia. Komendant podkreślił również, iż zgodnie z treścią § 3 rozporządzenia MSWiA z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. z 2005 r. Nr 105, poz. 884 ze zm.), norma zaludnienia przysługująca policjantowi wynosi od 7 do 10m2 powierzchni mieszkalnej, którą stanowi powierzchnia pokoi znajdujących się w lokalu mieszkalnym. Organ argumentował, iż w dniu "[...]" R. J. nabył udział w spadku po matce. Przedmiotem spadku była nieruchomość (dom) położona w miejscowości pobliskiej do miejsca pełnienia służby przez R. J. Powierzchnia mieszkalna przedmiotowego domu wynosi "[...]", a udział strony w spadku wynosi "[...]" powierzchni mieszkalnej i tym samym odpowiada co najmniej dwóm normom zaludnienia. W związku z powyższym spełnione zostały przesłanki cofnięcia przedmiotowego świadczenia, określone w przepisie § 6 pkt 4 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r.
W odwołaniu od powyższej decyzji R. J. podniósł, że przepis § 1 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. stwierdzający, iż równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego nie przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej zajmuje lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość lub dom jednorodzinny (część domu) albo spółdzielczy własnościowy lokal mieszkalny będące przedmiotem spadku, jeżeli udział w spadku odpowiada co najmniej dwóm normom zaludnienia, odnosi się do policjanta nie posiadającego rodziny. Wskazał, iż zgodnie z treścią § 2 pkt 3 rozporządzenia MSWiA z dnia 18 maja 2005 r. lokal mieszkalny przydziela się policjantowi posiadającemu rodzinę według norm zaludnienia - po jednej normie dla policjanta i każdego członka rodziny. Dodał również, iż uzyskana w drodze spadku część domu położonego w miejscowości "[...]" odpowiadająca "[...]" powierzchni mieszkalnej, nie zapewnia norm zaludnienia przysługujących policjantowi i członkom jego rodziny.
Po rozpatrzeniu odwołania od decyzji z dnia "[...]" Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia "[...]", Nr "[...]", utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podał art. 138 § 1 pkt 1, art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 92 ust. 1 i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.), w związku z § 1 ust. 1, § 6 pkt 4, § 9 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Argumentował m.in., iż w sprawie jest bezspornym fakt, że R. J. uzyskał udział w spadku odpowiadający "[...]" powierzchni mieszkalnej domu położonego w miejscowości "[...]". Jest to miejscowość pobliska do miejsca pełnienia służby przez zainteresowanego, tj. "[...]". Zatem udział w spadku R. J. odpowiada co najmniej dwóm normom zaludnienia i stanowi przesłankę do cofnięcia stronie uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Odnosząc się do wywodów odwołania Komendant wskazał, iż przyjęcie norm zaludnienia stosownie do liczby członków rodziny występuje w przypadku ubiegania się o przydział lokalu, natomiast w sytuacji uzyskania lokalu w ramach dziedziczenia wystarczające jest uzyskanie powierzchni mieszkalnej odpowiadającej dwóm normom zaludnienia. Przepis § 6 pkt 4 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. nie zawiera bowiem odwołania do norm zaludnienia określanych dla policjanta posiadającego rodzinę zgodnie z zapisem § 2 pkt 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 18 maja 2005 r. Podniósł, iż organ pierwszej instancji słusznie wskazał, iż w niniejszej sprawie zostały wyczerpane przesłanki do cofnięcia R. J. uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego z dniem "[...]", tj. z chwilą śmierci matki zainteresowanego. Zgodnie bowiem z art. 924 Kodeksu cywilnego spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy. Nabycie spadku następuje więc z mocy samego prawa, niezależnie od woli spadkobierców z chwilą śmierci spadkodawcy.
Skargę na powyższą decyzję wniósł do Sądu R. J. żądając jej uchylenia, jak też uchylenia poprzedzającej ja decyzji organu pierwszej instancji. Zakwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, mianowicie przepisów art. 88 ust. 1 w zw. z art. 92 ust. 1 i art. 95 ust. 1 punkt 2 ustawy o Policji oraz przepisu § 2 punkt 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów, poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż skarżącemu nie przysługuje prawo do równoważnika pieniężnego za brak mieszkania, pomimo iż w dalszym ciągu zachowuje prawo do przyznania prawa do lokalu mieszkalnego, którego ekwiwalentem jest równoważnik pieniężny za jego brak. W uzasadnieniu podniósł m.in., iż nie ulega wątpliwości, że na mocy przepisu art. 88 ust. 1 ustawy o Policji przysługuje mu prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Niesporne jest również to, iż z uwagi na nie przyznanie takiego lokalu, na mocy przepisu art. 92 ust. ustawy o Policji przysługuje mu równoważnik pieniężny. Wskazał, iż otrzymywał powyższy równoważnik do czasu wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, mocą której prawo do równoważnika pieniężnego zostało uchylone z uwagi na oddziedziczenie udziału w domu jednorodzinnym - udział w spadku odpowiada "[...]" powierzchni domu, w którym zamieszkuje wraz z rodziną, tj. żoną i dwójką dzieci. Wskazał, iż biorąc pod uwagę, że normą zaludnienia jest norma od 7 do 10 m2, zaś jego rodzina składa się z czterech osób, minimalną powierzchnią lokalu mieszkalnego jaki by mu się należał jest 28 m2, z kolei nabyty w drodze dziedziczenia udział w spadku stanowi natomiast "[...]" powierzchni mieszkalnej. Dlatego też decyzja uchylająca przyznane mu prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego i utrzymująca ją w mocy decyzja organu odwoławczego doprowadziła do sytuacji paradoksalnej. Mianowicie - z jednej strony stwierdzono, na skutek niewłaściwej wykładni przepisów, iż równoważnik pieniężny skarżącemu nie przysługuje z uwagi na uzyskanie w spadku części lokalu o powierzchni "[...]", z drugiej natomiast skarżący zachował prawo do ubiegania się o przyznanie lokalu mieszkalnego z uwagi na fakt, iż nie posiada lokalu, który (zgodnie z przepisem art. 95 ust. 1 punkt 2 ustawy o Policji) nie posiada co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej. Nie ulega wątpliwości, iż równoważnik pieniężny, z samej tylko nazwy i charakteru, stanowi substrat tego, czego nie można policjantowi zapewnić. W tym przypadku skarżącemu nie zapewniono lokalu o odpowiednim metrażu, dlatego też, co logiczne, w dalszym ciągu przysługiwać mu będzie równoważnik pieniężny. Reasumując wskazał, iż zbyt dosłowna interpretacja przepisów, wykładnia nie oparta na względach celowościowych ustawy, doprowadziła do błędnej konkluzji orzekające w sprawie organy. Bowiem, nawet w przypadku pozostania w obrocie prawnym zaskarżonych decyzji, w dalszym ciągu skarżący zachowa prawo do równoważnika pieniężnego.
W odpowiedzi na skargę Komendant, w całości podtrzymując argumentację zawartą w zakwestionowanej decyzji, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej, gdyż badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli jego zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do jego wydania.
Podnieść też należy, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako: p.p.s.a.), Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona, jak też poprzedzająca ją decyzja zostały podjęte z naruszeniem przepisów prawa.
Stan faktyczny sprawy nie jest kwestionowany. Skarżący jest policjantem w służbie stałej. Od dnia "[...]" pobierał równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. Skarżący mieszkał wraz założoną przez siebie rodziną w miejscowości pobliskiej (w rozumieniu przepisów ustawy o Policji) w domu będącym własnością jego matki. W wyniku śmierci matki, zmarłej w dniu "[...]", R. J. będąc jednym z następców prawnych swojej matki stał się jednym ze współwłaścicieli tego domu w części zgodnej z jego udziałem w spadku.
Kwestią sporną jest natomiast czy w powyższych okolicznościach faktycznych skarżący utracił prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
Zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnegow miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Stosownie zaś do § 1 ust. 1 rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przyznaje się policjantom w służbie stałej, jeżeli w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej on sam lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy o Policji, nie posiadają lokali, domów lub kwatery tymczasowej, o których mowa w pkt. 1-6. Z kolei § 6 rozporządzenia dotyczy sytuacji kiedy cofa się uprawnienie do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
Powołane przepisy faktycznie nie odnoszą się wprost do wielkości posiadanego przez policjanta lokalu. Jednakże ograniczenie się wyłącznie do gramatycznej treści tych norm mogłoby ewentualnie sugerować, że równoważnik pieniężny przysługuje policjantowi, tylko gdy w ogóle nie posiada on określonego typu lokalu mieszkalnego, a nie wówczas, gdy zajmowany lokal nie zapewnia przysługujących funkcjonariuszowi i jego rodzinie norm zaludnienia. Zauważyć jednak należy, że jedną z podstawowych reguł wykładni jest zasada wykładni normy prawnej w kontekście całej ustawy. Zastosowanie w niniejszej sprawie tylko wykładni językowej jest zatem niewystarczające, gdyż prowadziłoby do wadliwości w ustaleniu granic prawa do omawianego świadczenia. Wykładnia gramatyczna musi być więc uzupełniona wykładnią celowościową i systemową. Taki kierunek wykładni dominuje w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Trybunału Konstytucyjnego.
Z powyższych względów przewidziane w art. 92 ust. 1 ustawy o Policji uprawnienia do otrzymania równoważnika pieniężnego należy oceniać z uwzględnieniem regulacji zawartej w rozdziale 8 pt. "Mieszkania funkcjonariuszy Policji". Podstawowe znaczenie mają zaś unormowania zawarte w art. 88 ust. 1 ustawy w zw. z art. 89 ustawy, które przyznają policjantowi w służbie stałej prawo do lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby określonych członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Jest to bezspornie prawo do lokalu o określonej powierzchni, uwzględniającej normy zaludnienia lokali mieszalnych, określone na podstawie art. 97 ust. 1 ustawy, w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 29 listopada 2004 r., sygn. akt K7/04, opublikowanym OTK-A 2004/10/109, orzekał m.in. o zgodności art. 92 ust. 2 ustawy o Policji z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Trybunał stwierdził, że – jak wskazuje art. 92 ust. 1 ustawy o Policji, świadczenie to (równoważnik pieniężny) ma rekompensować uprawnionemu policjantowi brak lokalu mieszkalnego. Zamieszczenie tego przepisu w rozdziale ósmym tej ustawy zatytułowanym "Mieszkanie funkcjonariuszy Policji" wskazuje jasno, że przepis art. 92 pozostaje w ścisłym związku z art. 88 tej ustawy, który formułuje ogólną przesłankę, od spełnienia której zależy sama możliwość uzyskania oraz wysokość poszczególnych świadczeń pieniężnych należnych policjantom, przewidzianych w tym rozdziale. Na wysokość równoważnika określonego w art. 92 ustawy o Policji wpływa zatem liczba członków rodziny policjanta oraz ich uprawnienia wynikające z odrębnych przepisów.
Zauważyć należy, iż z tak określonym prawem do lokalu wiążą się przewidziane w ustawie resortowe formy zaspokajania potrzeb mieszkaniowych. Należą do nich nie tylko przydział lokalu (art. 90 ust. 1 ustawy o Policji), czy prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (art. 94), ale także prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu (art. 92 ust. 1). Ustawodawca wskazał zatem, że realizacja prawa do lokalu mieszkalnego może nastąpić w dwojaki sposób, a mianowicie albo przez wydanie decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego (w miejscowości, w której policjant stale pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej), albo przez przyznanie określonych w ustawie świadczeń pieniężnych.
Prawo do lokalu mieszkalnego realizowane jest zatem przede wszystkim przez administracyjny przydział lokalu z zasobów mieszkaniowych Policji, a dopiero w dalszej kolejności przez pozostałe, powyższe świadczenia pieniężne. Omawiany równoważnik pieniężny ma zastępczy charakter w tym sensie, że dopiero gdy w stosunku do policjanta nie zrealizowano uprawnienia podstawowego, należy mu przyznać i wypłacać określoną kwotę pieniężną na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych. Omawiany równoważnik ma więc charakter ekwiwalentu z powodu niezaspokojenia potrzeb mieszkaniowych w drodze decyzji z zasobów lokali mieszkalnych, o których mowa w art. 90 ustawy o Policji i jest prawem pochodnym do prawa wynikającego z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji.
Skoro uprawnienie do otrzymania lokalu powiązane jest z przesłanką niezaspokojenia potrzeb mieszkaniowych w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, to warunek ten podlega rozważeniu także przy ocenie subsydiarnego uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu. W konsekwencji należy przyjąć, że funkcjonariuszowi nie przyznaje się przedmiotowego równoważnika z tytułu braku lokalu mieszkalnego, jeżeli nie przysługuje mu prawo do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego w drodze decyzji administracyjnej z uwagi na wystąpienie jednej z przesłanek negatywnych przewidzianych w art. 95 ust. 1 ustawy. Taką negatywną przesłankę stanowi posiadanie przez policjanta lub jego małżonka, w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego odpowiadającego co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo domu jednorodzinnego lub domu mieszkalno-pensjonatowego (art. 95 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy).
Powyższe wywody prowadzą do wniosku, że w sytuacji gdy policjant jest uprawniony do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji o przydziale, a takiego lokalu z zasobów mieszkaniowych Policji mu nie przydzielono, to nie można odmówić mu równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, jeżeli posiadane przez niego lub jego małżonka mieszkanie nie zapewnia przysługujących im norm zaludnienia. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 czerwca 2009 r. (sygn. I OSK 998/08) "w sytuacji, gdy policjant jest uprawniony do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji o przydziale, a takiego lokalu z zasobów mieszkaniowych Policji mu nie przydzielono, to nie można odmówić mu równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, jeżeli posiadane przez niego mieszkanie nie zapewnia przysługujących mu norm zaludnienia. Podkreślić bowiem należy, ze posiadanie lokalu nieodpowiadającego przysługującym policjantowi normom zaludnienia wyklucza prawo do równoważnika jedynie wówczas, gdy policjantowi przydzielono już lokal mieszkalny z zasobu mieszkaniowego Policji. Wówczas policjantowi przysługuje jedynie prawo do zamiany posiadanego lokalu na inny lokal o odpowiednim standardzie i metrażu, a nie prawo do równoważnika przewidzianego w art. 92 ust. 1 ustawy o Policji." Takie stanowisko znajduje również potwierdzenie w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego składu siedmiu sędziów z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPS 3/08.
Posiadanie lokalu nieodpowiadającego przysługującym policjantowi i jego rodzinie normom zaludnienia wyklucza prawo do równoważnika jedynie wówczas, gdy policjantowi przydzielono już lokal mieszkalny z zasobu mieszkaniowego Policji (co w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie miało miejsca). Wówczas policjantowi przysługuje jedynie prawo do zamiany posiadanego lokalu na inny lokal o odpowiednim standardzie i metrażu, a nie prawo do równoważnika przewidzianego w art. 92 ust. 1 ustawy o Policji.
Zgodnie z art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji lokalu mieszkalnego w drodze decyzji administracyjnej nie przydziela się tylko w przypadku posiadania lokalu, który zapewnia przysługującą policjantowi i jego rodzinie powierzchnię mieszkalną. Zajmowanie natomiast omawianego typu mieszkania, ale niezgodnego z przysługującymi normami zaludnienia, nie wyklucza prawa policjanta do administracyjnego przydziału mieszkania z zasobów lokali mieszkalnych, o których mowa w art. 90 ustawy o Policji, a w konsekwencji nie pozbawia też tego funkcjonariusza prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu, przewidzianego w art. 92 ust. 1 cyt. ustawy.
Z powyższych względów skład Sądu orzekającego w niniejszej sprawie nie podziela zajętego przez organy stanowiska, iż przyjęcie norm zaludnienia stosownie do liczby członków rodziny występuje w przypadku ubiegania się o przydział lokalu, natomiast w sytuacji uzyskania lokalu w ramach dziedziczenia wystarczające jest uzyskanie powierzchni mieszkalnej odpowiadającej dwóm normom zaludnienia.
Wskazać również należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny uchwałą z dnia 18 listopada 2009 r. w sprawie sygn. akt I OPS 7/09 stwierdził, że równoważnik pieniężny, na podstawie art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2005 r. Nr 234, poz. 1997 ze zm.), przysługuje funkcjonariuszowi Straży Granicznej, który (jego małżonek) jest współwłaścicielem domu jednorodzinnego, jeżeli zajmowana przez funkcjonariusza część domu (mieszkanie) nie odpowiada co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej według norm zaludnienia określonych w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 czerwca 2002 r. w sprawie przydziału, opróżniania lokali mieszkalnych i tymczasowych kwater przeznaczonych dla funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz norm zaludnienia lokali mieszkalnych (Dz. U. Nr 99, poz. 898 ze zm.). Wprawdzie uchwała ta została podjęta na tle przepisów dotyczących mieszkań funkcjonariuszy Straży Granicznej to unormowanie prawne w ustawie o Policji odnoszące się do prawa otrzymania równoważnika pieniężnego są analogiczne. Tak więc zaprezentowane w tej uchwale stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego co do znaczenia powierzchni mieszkalnej posiadanego przez funkcjonariusza domu lub lokalu mieszkalnego dla oceny uprawnienia do przyznania równoważnika pieniężnego będzie miało również zastosowanie w niniejszej sprawie.
Reasumując stwierdzić należy, że orzekając o uchyleniu prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego organy naruszyły art. 92 ust. 1 ustawy o Policji poprzez błędną jego wykładnię.
Z przedstawionych powyżej względów Sąd uwzględnił skargę i na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Oznacza to, że organy administracji ponownie rozpatrzą sprawę, z uwzględnieniem wykładni przepisów prawa materialnego przyjętej przez Sąd, i podejmą stosowne rozstrzygnięcie.
Z mocy art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.
O zwrocie nienależnie uiszczonego wpisu od skargi orzeczono na mocy art. 239 ust. 1 lit. d p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło