I OZ 280/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 lutego 2013 r., sygn. akt IV SO/Wr 4/13 oddalające wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego na bezczynność Prokuratora Rejonowego w K. w przedmiocie podjęcia czynności w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa przez komornika sądowego postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 28 lutego 2013 r., sygn. akt IV SO/Wr 4/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego na bezczynność Prokuratora Rejonowego w K. w przedmiocie podjęcia czynności w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa przez komornika sądowego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż M. M.złożył na urzędowym formularzu, podpisanym dnia 19 stycznia 2013 r., wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W rubryce nr 3 tego formularza wskazał, że przedmiotem zaskarżenia jest bezczynność Prokuratora Rejonowego w K. na akt wydany w dniu 16 maja 2012 r. nr PG II Ko(1)988/12. Wskazanym aktem Prokurator Prokuratury Generalnej zawiadomił skarżącego o przesłaniu, według właściwości, zawiadomienia skarżącego o popełnieniu przestępstwa przez wskazanego w tym piśmie komornika sądowego w związku z egzekwowaniem alimentów. Pismem z dnia 31 stycznia 2013 r. skarżący został wezwany do wyjaśnienia co jest przedmiotem jego skargi. W odpowiedzi z dnia 6 lutego 2013 r. skarżący wyjaśnił, że przedmiotem jego skargi jest bezczynność Prokuratury Rejonowej w K.polegająca na niepodjęciu czynności w związku z przesłanym przez Prokuratora Generalnego zawiadomieniem złożonym przez skarżącego o popełnieniu przestępstwa przez komornika sądowego. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał, że nie posiada wykształcenia prawniczego i nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych i wynagrodzenia fachowego pełnomocnika. Jest zameldowany u matki w D., do której jeździ aby jej pomagać. Natomiast pracuje w M., gdzie wynajmuje mieszkanie za kwotę 650 zł, a opłata za prąd wynosi około 350 zł, koszt dojazdu do matki to zaś kwota 160 zł. Dodał, że komornik zajął 60% jego wynagrodzenia. Dodał, że pozostała kwota nie wystarcza na bieżące wydatki i musi pożyczać, bądź odraczać spłaty zobowiązań. Powyższe wskazuje, że skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu w celu sporządzenia i wniesienia do sądu administracyjnego skargi w przedmiotowej sprawie. Wydając zaskarżone postanowienie Sąd pierwszej instancji uznał, iż w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka oczywistej bezzasadności skargi, o której mowa w art. 247 p.p.s.a. Skarżący, złożył bowiem wniosek o przyznanie prawa pomocy w celu sporządzenia i wniesienia do wojewódzkiego sądu administracyjnego skargi na bezczynność Prokuratora Rejonowego w K.w przedmiocie podjęcia czynności w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa przez komornika sądowego. Aspekty postępowania karnego, zarówno w fazie postępowania sądowego jak i postępowania przygotowawczego prowadzonego przez prokuratora i Policję, reguluje ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. nr 89 poz. 555 ze zm.). Sądy administracyjne powołane są, zgodnie z treścią przepisu art. 3 § 1 p.p.s.a. do kontroli działalności administracji publicznej. Bezczynność Prokuratora Rejonowego w K. w przedmiocie podjęcia czynności w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa przez komornika sądowego nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Sąd administracyjny nie rozstrzyga, czy organ taki jest zobowiązany do dokonania jakiejkolwiek czynności związanej ze zdarzeniem uzasadniającym, zdaniem skarżącego, wszczęcie postępowania karnego. Brak jest przepisu prawa, który przewidywałby dopuszczalność wniesienia w tym zakresie skargi do sądu administracyjnego. W świetle art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. przyjąć należy, że tak sformułowana skarga na bezczynność organu w przedmiocie podjęcia czynności w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa przez komornika sądowego jest niedopuszczalna, a tym samym oczywiście bezzasadna w rozumieniu art. 247 p.p.s.a. Bezzasadność skargi należy łączyć nie tylko z jej merytoryczną oceną, ale i z możliwością jej wniesienia. Skarżącemu nie przysługuje zatem prawo pomocy w celu sporządzenia i wniesienia skargi, która byłaby niedopuszczalna i z tego względu nie podlegałaby kontroli sądu administracyjnego. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył M. M. wnosząc o jego uchylenie i uznanie bezczynności Prokuratury Rejonowej w K., a ponadto o przyznanie prawa pomocy oraz zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, o oczywistej bezzasadności skargi w rozumieniu art. 247 P.p.s.a. można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może zostać ona uwzględniona. Chodzi więc o taką sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego, przy stanie faktycznym i prawnym, który nie budzi najmniejszych wątpliwości, że wniesiona skarga kwalifikuje się do odrzucenia (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt I OZ 35/09, LEX nr 551912; z dnia 24 czerwca 2010 r. sygn. akt I OZ 481/10, LEX 621860; z dnia 3 sierpnia 2010 r. sygn. akt I OZ 577/10, LEX nr 737523). W ocenie Sądu rozpoznającego niniejsze zażalenie, taka sytuacja wystąpiła w okolicznościach niniejszej sprawy. Podniesione we wniosku żądanie przyznania prawa pomocy celem sporządzenia skargi na bezczynność Prokuratora Rejonowego w K. w przedmiocie podjęcia czynności w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa przez komornika sądowego niewątpliwie wykracza poza właściwość sądów administracyjnych. Jak słusznie stwierdził Sąd pierwszej instancji, brak jest przepisu prawa, który przewidywałby dopuszczalność wniesienia w tym zakresie skargi do sądu administracyjnego. Sądy administracyjne powołane są bowiem do kontroli określonych aktów prawnych podejmowanych przez organy administracji publicznej, wyliczonych enumeratywnie w art. 3 § 2 P.p.s.a. Powyższe oznacza, iż ewentualna skarga skarżącego byłaby niedopuszczalna i oczywiście bezzasadna. Z powodu natomiast jej oczywistej bezzasadności skarżącemu, zgodnie z art. 247 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika nie przysługuje. Podkreślić przy tym należy, iż w sytuacji, gdy skarga niewątpliwie kwalifikuje się do odrzucenia, przepis ten nie daje Sądowi możliwości przyznania stronie prawa pomocy, nawet wówczas, gdy sytuacja materialna nie pozwala jej na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 §2 P.p.s.a.