II OSK 1176/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. D. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 1 marca 2013 r. sygn. akt II SA/Wr 60/13 w pkt 1 odrzucającego skargę; w pkt 2 orzekającego o zwrocie skarżącemu kwoty 500 zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi w sprawie ze skargi T. D. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie Pismem z dnia 21 grudnia 2012 r. T. D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Wrocławia z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...], którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na zabudowę istniejącego tarasu nad garażem (ogród zimowy) w budynku jednorodzinnym w zabudowie szeregowej przy ul. [...] we W. (działka nr [...], obręb [...]). W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II WSA we Wrocławiu pismem z dnia 1 lutego 2013 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez nadesłanie jednego egzemplarza odpisu skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych, w celu doręczenia go uczestnikowi postępowania. Wezwanie zawierało pouczenie, że nieuzupełnienie braku skargi w terminie 7 dni od otrzymania pisma, będzie skutkować jej odrzuceniem. Wezwanie zostało skarżącemu doręczone w dniu 20 lutego 2013 r., ponieważ z tym dniem upłynął 14-dniowy termin, na który złożono przesyłkę zawierającą wezwanie w placówce pocztowej operatora wyznaczonego (zwrócona koperta – k. 12 akt sądowych). Termin 7-dniowy do uzupełnienia braków formalnych skargi upłynął z dniem 27 lutego 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 1 marca 2013 r., na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej - p.p.s.a., odrzucił skargę T. D. W uzasadnieniu postanowienia Sąd podkreślił, że w niniejszym postępowaniu bierze udział skarżący i organ administracji, jako strony, oraz jeden uczestnik postępowania, któremu przysługują – w myśl art. 12 p.p.s.a. – uprawnienia strony postępowania. Stosownie do przepisu art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W niniejszej sprawie ustawa w przepisie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. wprowadza normę, że sąd odrzuca skargę wtedy, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Skarżący nie dołączył brakującego odpisu skargi, mimo wystosowania do niego wezwania w tym przedmiocie, które to wezwanie na zasadzie art. 73 § 4 p.p.s.a. uznać należy za skutecznie doręczone. T. D. pismem z dnia 15 kwietnia 2013 r. wniósł skargę kasacyjną od postanowienia WSA we Wrocławiu z dnia 1 marca 2013 r. zarzucając naruszenie przepisów postępowania w zw. z art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 78 Konstytucji RP: 1. art. 47 § 1, art. 49 § 1 oraz art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. przez błędne ich zastosowanie, polegające na nieuzasadnionym przyjęciu, iż nienadesłanie przez skarżącego jednego egzemplarza odpisu skargi poświadczonego za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanego stanowi brak formalny uniemożliwiający nadanie dalszego biegu przedmiotowej sprawie; 2. art. 12 w zw. z art. 33 p.p.s.a. oraz art. 163 § 2 w zw. z art. 141 § 4 zdanie pierwsze p.p.s.a. i art. 167 p.p.s.a. poprzez niewskazanie, iż w sprawie tej uprawnienia strony postępowania przysługują także innym podmiotom niż skarżący i organ administracji, przejawiające się w braku zbadania, iż wynik postępowania sądowego dotyczy interesu prawnego powołanego uczestnika i niedostatecznym wyjaśnieniu przyznania statusu takiego uczestnika postępowania w uzasadnieniu skarżącego postanowienia WSA. Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasadzenie kosztów postępowania sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Ta jednakże w niniejszej sprawie nie miała miejsca. Wprawdzie zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika, zaś z art. 49 § 1 p.p.s.a. wynika, iż w wypadku gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek nie zachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba, że ustawa stanowi inaczej (tak chociażby stanowi art. 178 ustawy p.p.s.a., który przewiduje odrzucenie środka zaskarżenia w razie nieuzupełnienia jego braków). Jednakże wyraźnego podkreślenia wymaga, iż obowiązek określony w art. 47 § 1 i art. 49 § 1 p.p.s.a., polegający na dołączeniu odpisów, obciąża składającego pismo, ze skutkami o których stanowi art. 178 p.p.s.a., jeżeli brak w tym zakresie uniemożliwi nadanie pismu procesowemu właściwego biegu. Odmienna interpretacja jest w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zbyt rygorystyczna. Nie można bowiem uznać, że każde nieuzupełnienie braków formalnych pisma będzie prowadziło do sytuacji pozostawienia go bez rozpoznania, bądź odrzucenia. Podstawą takiego rozstrzygnięcia może być jedynie brak istotny, tzn. taki którego nieusunięcie uniemożliwia nadanie pismu dalszego biegu. Na gruncie niniejszej sprawy braku jednego odpisu skargi nie można, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zakwalifikować jako braku istotnego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wezwanie skarżącego do nadesłania odpisu było uzasadnione, jednakże jego niewykonanie, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie, nie może zamykać stronie prawa do sądu. Stanowiłoby to rażące naruszenie zasady wyrażonej w art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, które to przepisy gwarantują każdemu prawo do rozpoznania jego sprawy przez niezawisły Sąd i zakazują zamykanie drogi sądowej. Nadmiernie rygorystyczne stanowisko jakie zajął Sąd I instancji, sprzeczne z prokonstytucyjną wykładnią przepisów procesowych, stanowiłoby właśnie takie zamknięcie, a co za tym idzie, naruszałoby podstawowe zasady i swobody obywatelskie (por. postanowienia NSA z dnia 5 grudnia 2012 r. II OSK 2852/12, z dnia 8 stycznia 2013 r. II OSK 3050/12). W takim stanie rzeczy zarzut naruszenia 47 § 1, art. 49 § 1 i art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a uznać należy za usprawiedliwiony. W świetle powyższych ustaleń, wobec usprawiedliwionego zarzutu przedstawionego we wniesionej skardze kasacyjnej, zaistniała konieczność uchylenia, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., zaskarżonego postanowienia w całości. Wyjaśnić należy również, iż brak jest podstaw do uwzględnienia zawartego w skardze kasacyjnej wniosku o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, albowiem w przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie określono podstawy prawnej do zasądzenia przez Naczelny Sąd Administracyjny zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie Sądu I instancji kończące postępowanie w sprawie (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07). Koszty postępowania kasacyjnego jako koszty postępowania niezbędne do celowego dochodzenia praw (art. 200 p.p.s.a.). mogą być natomiast uwzględnione przez Sąd I instancji w razie uwzględnienia skargi.