I SA/Kr 13/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.B. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą "I" A.B. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 29.10.2012r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2009r. postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek A.B. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą "I" A.B., o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 29.10.2012r., nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2009r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" A.B. ur. w 1956r. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem W.B. ur. w 1937r. Uzyskuje on emeryturę w wysokości 2609,21 zł., miesięcznie. Wnioskodawczyni prowadzi natomiast działalność gospodarczą pod firmą "I" A.B., która przynosi jej średni miesięczny dochód w wysokości 49 440,46 zł. Środki na jej rachunku firmowym wynoszą 29 139, 65 zł. a wartość środków trwałych według wartości bilansowej na dzień 31.10.2012r. wynosiła 119 482,28 zł. Z tego, powyżej 3000 euro, strona skarżąca wymienia urządzenie pralnicze o wartości 66 625 zł. oraz samochód marki Ford Transit o wartości 12 500 zł. Majątek wnioskodawczyni stanowią ponadto: samochód Peugeot Partner combi, samochód Volvo S 80 , samochód Volkswagen T - 5. AB.. jest ponadto właścicielką nieruchomości położonej w O. , gmina Ś.. Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z dnia 2012r. , poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa, czyli w rzeczywistości o przeniesienie ciężaru kosztów postępowania na współobywateli. To bowiem z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa , z których pokrywa się wszelkie wydatki związane z postępowaniem sądowym w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia (por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postan. NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04). Przyznanie prawa pomocy powinno mieć więc charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Strona skarżąca będąca osobą fizyczną powinna więc partycypować w kosztach postępowania , jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe. (por. postanowienie NSA z dnia 22.12.2004r. , sygn. akt. OZ 862/04, postanowienie NSA z dnia 27.02.2012r., sygn. akt I FZ 561/11). Sytuacja finansowa strony skarżącej nie ma natomiast znamion wyjątkowości. Nie daje też w ocenie orzecznika podstaw do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zarówno bowiem A.B. jak i jej mąż otrzymują stałe miesięczne dochody. Podkreślić też należy, iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych (H.Knysiak – Molczyk (w:) T.Woś, H.Knysiak – Molczyk, M.Romańska , Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , Komentarz, Warszawa, LexisNexis 2009, s. 869). Na obecnym etapie postępowania koszty sądowe sprowadzają się do wpisu od skargi w wysokości 498 zł. W tut. Sądzie prowadzonych jest jednak jedenaście postępowań ze skarg A.B. o sygn. akt I SA/Kr 3 – 13 /13. Łączna suma wpisów w tych sprawach wynosi natomiast 6 901 zł.( 874 zł. + 400 zł + 906 zł.+ 891 zł.+486 zł.+ 704 zł.+ 912 zł. + 696 zł.+ 310 zł.+224 zł.+498 zł.= 6 901 zł.). Tak więc tą sumę trzeba brać pod uwagę przy analizie zdolności płatniczych wnioskodawczyni. Średni miesięczny dochód strony skarżącej przekracza tą kwotą ponad siedmiokrotnie a środki na rachunku bankowym stanowią wartość ponad czterokrotnie większą. W świetle tych okoliczności , faktu posiadania przez wnioskodawczynię nieruchomości oraz licznych środków trwałych trudno mówić o znamionach ubóstwa. Stwierdzić więc należy , iż zwolnienie strony skarżącej od kosztów sądowych w obecnej sytuacji jest niezasadne, zarówno w tej sprawie jak i w pozostałych. Wychodziłoby ono poza ustawowe ramy instytucji prawa pomocy, determinowane w/w przesłankami. Biorąc pod uwagę powyższe, orzeczono jak w sentencji , na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt. 2 , w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz .270 z p. zm. ).