II SA/Kr 50/13

WyrokWSA w Krakowie2013-03-07

Skład orzekający: Joanna Tuszyńska, Wojciech Jakimowicz, Aldona Gąsecka-Duda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie uchyliło decyzję Wójta Gminy zezwalającą na usunięcie drzew i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, powołując się na potencjalne przyszłe nabycie prawa własności przez sąsiada w drodze zasiedzenia?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wykazało w uzasadnieniu swojej decyzji przesłanek do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Brak było podstaw do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, ponieważ organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił strony postępowania i nie naruszył przepisów proceduralnych. Potencjalne przyszłe nabycie prawa własności przez sąsiada w drodze zasiedzenia nie stanowiło zagadnienia wstępnego, od którego zależałoby rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Stan faktyczny
Wójt Gminy zezwolił na usunięcie 6 jesionów. J.K., właściciel sąsiedniej działki, wniósł o wznowienie postępowania, twierdząc, że bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu i że drzewa znajdowały się na terenie, co do którego toczy się postępowanie o zasiedzenie. Wójt wznowił postępowanie, ale odmówił uchylenia decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Wójta i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, że J.K. może mieć przymiot strony w przyszłości i że organ pierwszej instancji nie zebrał wystarczających dowodów. WSA uchylił decyzję SKO, uznając, że nie było podstaw do jej wydania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 25 października 2012 r. i zasądził od SKO na rzecz skarżącego A.N. kwotę 474 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie : Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz (spr.) Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2013 r. sprawy ze skargi A.N. i R.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 25 października 2012 r., nr: [...]w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję. II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego A.N. kwotę 474 (czterysta siedemdziesiąt cztery złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wójt Gminy decyzją z dnia 9 czerwca 2011 r., znak: [....] , po rozpatrzeniu wniosku R.A. i A.N. zezwolił na usunięcie 6 sztuk jesionów rosnących na działce nr [....] w W. W dniu 8 grudnia 2011 r. do Wójta Gminy wpłynął wniosek J.K. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia 9 czerwca 2011 r. Nr [....] Wnioskodawca powołał się na art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wskazując, że bez własnej winy nie brał udziału w toczącym się postępowaniu. We wniosku wskazano, że powyższa decyzja zezwala na usunięcie 6 sztuk jesionów rosnących na działce nr [....] graniczącej z działką nr [....] , której właścicielem jest J.K. Wskazano także, że przedmiotowe drzewa znajdowały się na spornym terenie, w stosunku do którego toczy się obecnie postępowanie sądowe w sprawie zasiedzenia. Podano, że J.K. posiada interes prawny w sprawie udzielenia zezwolenia na usunięcie przedmiotowych drzew z uwagi na okoliczność, że wobec nieruchomości, z której usunięto drzewa (działka nr....) toczy się obecnie postępowanie w przedmiocie zasiedzenia. Postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2012 r., Nr: [....] Wójt Gminy [....] wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wójta Gminy [....] z dnia 9 czerwca 2011 r. o zezwoleniu na usunięcie 6 sztuk jesionów ustalając, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony w ustawowym terminie i opiera się na jednej z przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. Decyzją z dnia 29 maja 2012 r., Nr: [....] Wójt Gminy [....] orzekł o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji z dnia 9 czerwca 2011 r. znak: [....] o zezwoleniu na usunięcie 6 sztuk jesionów na działce nr [....] w W. W uzasadnieniu wskazano, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, a to odpisu z księgi wieczystej [....] , prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego dla [....] w K. z dnia [...] grudnia 2000, sygn. akt: [...], prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 12 lipca 2001 r., sygn. akt [...] - ustalono, że współwłaścicielami działki nr [....] obręb W. są R.A. i A.N. Powołując się na art. 83 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody organ stwierdził, że stronami postępowania w sprawie zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości jest jedynie posiadacz nieruchomości za zgodą właściciela nieruchomości, a J. K. nie ma takiego przymiotu w stosunku do działki nr [....] w W. Wprawdzie powołał się na okoliczność postępowania sądowego w przedmiocie zasiedzenia terenu, na którym znajdują się wnioskowane do usunięcia drzewa, jednakże nie udokumentował tego faktu. Odwołanie od powyższej decyzji w ustawowym terminie złożył J.K. wnosząc o jej uchylenie. Zakwestionowanej decyzji zarzucił: - naruszenie art. 7 i 8 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz poprzez prowadzenie postępowania wbrew zasadzie budzenia zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej poprzez wydanie decyzji niezgodnej z prawem, kolejno poprzez nie podjęcie kroków zmierzających do zebrania całego materiału dowodowego; - naruszenie art. 28 k.p.a. w zw. z art. 83 ustawy o ochronie przyrody poprzez uznanie, że w niniejszym postępowaniu J.K. nie ma przymiotu strony postępowania; - naruszenie art. 40 § 2 k.p.a. poprzez nie doręczenie w trakcie wznowionego postępowania wezwania pełnomocnikowi skarżącego, a doręczenie jedynie skarżącemu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 25 października 2012 r., nr: [....] , działając na podstawie art. 145 § 1 i 138 § 2 k.p.a., uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Przesłanka braku winy strony oznacza sytuację, gdy nie została ona zawiadomiona o wszczęciu postępowania lub nie została dopuszczona do udziału w istotnych czynnościach procesowych, albo nie mogła w nich brać udziału z powodów od niej niezawinionych. Nie jest przy tym wymagane, aby winę w tym zakresie ponosili inni uczestnicy postępowania lub organ administracyjny. Wyjaśniono dalej, że z przepisu art. 83 ustawy o ochronie przyrody wynika, że stroną postępowania jest właściciel nieruchomości i jego zgoda jest wymagana na usunięcie drzew. Zgodnie zaś z regulacją art. 28 k.p.a. stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zatem z wnioskiem o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew może wystąpić posiadacz nieruchomości, a jeżeli nie jest on jej właścicielem, powinien dołączyć jego zgodę. W związku z powyższym w przypadku, gdy posiadacz nieruchomości nie jest jej właścicielem, za stronę postępowania trzeba uznać zarówno jej posiadacza, jak i właściciela. Wskazano, że z akt sprawy wynika, że przedmiotowe drzewa rosły na działce nr [....] , a właścicielami tej działki są R.A. i A.N. , co ustalono na podstawie odpisu z księgi wieczystej prowadzonej dla działki nr [....] (KW Nr....). Kolegium wskazało jednak, że należy mieć na względzie, iż J.K. (właściciel działki sąsiedniej) złożył do sądu wniosek o zasiedzenie terenu działki na której rosły drzewa. Zasiedzenie jest instytucją prowadzącą do nabycia prawa na skutek upływu czasu. Na skutek zasiedzenia, dotychczasowy uprawniony traci swoje prawo, a nabywca uzyskuje je niezależnie od niego. Skutkiem zasiedzenia, które następuje z mocy samego prawa, jest nabycie przez posiadacza samoistnego z upływem ostatniego dnia określonego terminu prawa własności nieruchomości. Wobec powyższego, jeżeli sąd wydałby postanowienie o stwierdzeniu zasiedzenia przez J.K. terenu, na którym rosły drzewa, to wówczas J.K. , jako właściciel terenu miałby przymiot strony w postępowaniu o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew. Z uwagi na to, że we wniosku o wznowienie postępowania wskazano, że został złożony wniosek o zasiedzenie terenu, na którym rosły drzewa, organ I instancji po wznowieniu postępowania winien zwrócić się do pełnomocnika J.K. , adwokata J.Z. o przedłożenie dowodu na złożenie wniosku o zasiedzenie. Z akt wynika, iż organ I instancji nie zwrócił się do pełnomocnika o taki dowód. Kolegium dostrzegło, że w aktach sprawy znajduje się notatka służbowa, z której wynika, iż J.Z. został poinformowany o konieczności dostarczenia potwierdzenia złożenia wniosku o zasiedzenie. Jednakże należy mieć na względzie, iż miało to miejsce jeszcze przed złożeniem wniosku o wznowienie postępowania. Kolegium podało, że w sytuacji potwierdzenia złożenia takiego wniosku, zasadne stanie się zawieszenie postępowania w sprawie wznowienia, do czasu rozstrzygnięcia przez sąd sprawy zasiedzenia na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Orzeczenie przez sąd powszechny w przedmiocie zasiedzenia stanowi rozstrzygnięcie o znaczeniu prejudycjalnym w stosunku do wyniku postępowania w sprawie wydania decyzji zezwalającej na usunięcie drzew. Kolegium stwierdziło, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, zatem zasadne stało się uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 25 października 2012 r., nr: [....] złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A.N. i R.A. wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi II instancji, jak i o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucili: - naruszenie art. 28 k.p.a. w zw. z art. 83 ustawy Prawo o ochronie przyrody poprzez przyjęcie, że J.K. może posiadać przymiot strony w przedmiotowej sprawie z tego względu, że istnieje pomiędzy nim a skarżącymi spór graniczny - naruszenie art. 7, 75 i 77 k.p.a. w zw. z art. 136 k.p.a. poprzez niepodjęcie czynności mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, tymczasem z akt sprawy wynika, że pas gruntu objęty wnioskiem o usunięcie drzew należy do skarżących, - naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez poczynienie dowolnej oceny zebranego materiału dowodowego. Skarżący podnoszą, że z postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 21 listopada 2001 r., sygn. akt: [...] wynika, że "uczestnik J.K. nie wykazał, by posiadał sporny pas gruntu samoistnie przez okres skutkujący zasiedzeniem". Powołano się także na postanowienie Sądu Rejonowego dla [....] z dnia 6 grudnia 2000 r., sygn. akt: [...]. - naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że zachodzą przesłanki zawieszenia postępowania przed organem I instancji. Wskazano, że J.K. nie jest posiadaczem i właścicielem działki nr [....] w W. przynajmniej od chwili wprowadzenia skarżących w posiadanie tego gruntu w drodze egzekucji komorniczej, co miało miejsce w 2003 r. Skarżący podnieśli, że kwestia posiadania gruntu objętego wnioskiem jest przesądzona, a samo tylko złożenie wniosku (pozwu) do sądu powszechnego o zasiedzenie w takim stanie prawnym i faktycznym nie może uzasadniać hamowania postępowania. Ponadto o kwestii prejudycjalnej można mówić wtedy, gdy kwestia ta jest otwarta, tzn. nie przesądzona na właściwej drodze, a taka sytuacja nie występuje w przedmiotowej sprawie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie w pełni podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zakwestionowanej decyzji. Wyjaśniono, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wykazano przyczyny przyjętego w sprawie rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270). Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Ze względu na powyższą zasadę oraz treść art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, konieczne jest podkreślenie, że przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie była kwestia zasadności podjęcia przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej, tj. decyzji o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Podkreślić należy, że w świetle art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04). Należy podkreślić, że w ramach kontroli decyzji kasacyjnej sąd administracyjny bada wyłącznie wystąpienie przesłanek z art. 138 § 2 k.p.a., a zwłaszcza nie ma podstaw do oceny merytorycznej sprawy administracyjnej. Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. w jego brzmieniu obowiązującym w chwili wydania zaskarżonej decyzji, "organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy". Kodeks wyodrębnia zatem dwie przesłanki wydania przez organ odwoławczy decyzji, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, a mianowicie: 1) stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, czyli przepisów kodeksu oraz/lub przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych, 2) uznanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Użycie w art. 138 § 2 k.p.a. spójnika "a" oznacza, że samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, chociaż jest konieczną przesłanką uchylenia zaskarżonej decyzji, nie jest przesłanką wystarczającą; konieczne jest bowiem dodatkowo wykazanie, że "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie". Określenie "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie" jest określeniem niejasnym i nieprecyzyjnym. Należy przyjąć, że stwierdzenie "koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy" jest równoznaczne z nieprzeprowadzeniem przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Regulacja art. 138 § 2 stanowi bowiem wyjątek od zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.), zgodnie z którą każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu pierwszej instancji podlega w wyniku wniesienia odwołania przez legitymowany podmiot, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II instancji. W sytuacji, gdy nie ma przeszkód do ponownego rozpatrzenia sprawy administracyjnej i zakończenia jej merytoryczną decyzją drugoinstancyjną, niedopuszczalne – jako niezgodne z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego - jest podejmowanie decyzji kasacyjnej, tj. decyzji uchylającej decyzję organu pierwszej instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja narusza prawo a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie wykazało w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przesłanek do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Zdaniem Kolegium organ pierwszej instancji naruszył art. 28 k.p.a. i art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z treścią art. 83 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t. jedn.: Dz.U. z 2009 r., nr 151, poz. 1220) nie uwzględniając okoliczności, że będące w toku postępowanie sądowe o zasiedzenie terenu objętego wnioskiem o zezwolenie na usunięcie drzew może dać J.K. w przyszłości przymiot strony, a także nie występując do pełnomocnika J.K. o przedłożenie dowodu na złożenie wniosku o zasiedzenie. W ocenie Sądu powyższe stanowisko jest nieuzasadnione. Zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t. jedn.: Dz.U. z 2009 r., nr 151, poz. 1220) usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić, z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a, po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek: 1) posiadacza nieruchomości - za zgodą właściciela tej nieruchomości; 2) właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego - jeżeli drzewa lub krzewy zagrażają funkcjonowaniu tych urządzeń. W pierwszej kolejności należy zatem stwierdzić, że zgodnie z poglądami wyrażanymi w orzecznictwie sądowym art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody określa zarówno krąg podmiotów uprawnionych do złożenia tego rodzaju wniosku i zainicjowania postępowania administracyjnego w sprawie zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów, jak również krąg stron tego postępowania. Zatem podmiotami uprawnionymi do złożenia wniosku w tej kategorii spraw są wyłącznie posiadacz nieruchomości oraz właściciel urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, ale jedynie w sytuacji, gdy drzewa lub krzewy zagrażają funkcjonowaniu tych urządzeń. Podmioty te są jednocześnie stronami tego postępowania, a w sytuacji, gdy posiadacz nieruchomości nie jest jednocześnie jej właścicielem oraz w wypadku wniosku złożonego przez właściciela wskazanych wyżej urządzeń oraz użytkownika wieczystego - stroną jest także jej właściciel, gdyż przysługuje im interes prawny w rozumieniu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego w toczącym się postępowaniu. Nie jest zatem stroną tego rodzaju postępowania ani też podmiotem uprawnionym do złożenia wniosku właściciel nieruchomości sąsiedniej (por. wyroki: WSA w Białymstoku z dnia 30 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Bk 762/09, Lex Nr 578770; WSA w Warszawie z dnia 21 listopada 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 1531/08, Lex Nr 521849 oraz z dnia 28 kwietnia 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 2318/07, Lex Nr 516094; WSA w Olsztynie z dnia 20 stycznia 2006 r., sygn. akt II SA/Ol 781/05, Lex Nr 507251; NSA z dnia 2 lutego 2000 r., sygn. akt SA/Rz 2248/99, Lex nr 46135, OSP 2001/4/60). Okolicznością bezsporną w sprawie jest to, że według stanu prawnego z dnia podejmowania przez organy obydwu instancji decyzji w sprawie J.K. jest właścicielem działki nr [....] graniczącej z działką nr [....] objętej wnioskiem o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew. Organ odwoławczy nie kwestionuje przy tym tego, że J.K. nie jest obecnie ani posiadaczem ani właścicielem działki nr [....] , ale może się nim stać w przyszłości w zależności od wyników postępowania o zasiedzenia spornej części działki nr [....] . W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcia wymaga, czy organ pierwszej instancji naruszył art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. nie wyjaśniając, czy toczy się postępowanie o zasiedzenie, a w przypadku stwierdzenie tego faktu nie zawieszając postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej ma obowiązek zawiesić prowadzone postępowanie, jeżeli rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Nie ma zatem podstaw do zwieszenia prowadzonego postępowania, jeżeli rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji nie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. "Zagadnienie wstępne", o jakim mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. stanowi materialnoprawną przeszkodę powstającą lub ujawniającą się w toku postępowania jurysdykcyjnego, której usunięcie warunkuje rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Jest to zagadnienie odrębne od sprawy, na której tle wystąpiło. Należy podkreślić, że w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada, w myśl której organ obowiązany jest rozstrzygać sprawę administracyjną z uwzględnieniem wszelkich okoliczności faktycznych i prawnych istniejących w chwili orzekania. Zaistnienie niezbędnej sfery faktów i sfery okoliczności prawnych obliguje organ administracji do podjęcia rozstrzygnięcia, nawet wtedy, gdy istnieje prawdopodobieństwo zmiany tych okoliczności w przyszłości. Jak wynika z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego zależy "rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji". Użycie w tym wypadku koniunkcji wskazuje, że chodzi o wydanie decyzji w wyniku rozpatrzenia sprawy, tzn. decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty. Zagadnienie wstępne, od którego rozstrzygnięcia zależy "rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji" jest zatem zagadnieniem warunkującym merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Zagadnienie to musi dotyczyć w pierwszym rzędzie kwestii materialnoprawnej, która warunkuje możliwość wyznaczenia konsekwencji normy prawnej dla indywidualnej sytuacji i determinuje tym samym treść merytorycznego rozstrzygnięcia. Zależy od niej zarówno treść przyszłego rozstrzygnięcia administracyjnego, jak i możliwość kontynuowania postępowania jurysdykcyjnego. Regulacja art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którą organ administracji obowiązany jest z urzędu zawiesić postępowanie, gdy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego zależy nie tylko rozpatrzenie sprawy, ale i wydanie decyzji, potwierdzają tezę, że przeszkoda, jaką stanowi zagadnienie wstępne ma bezpośredni wpływ na sprawę administracyjną. Tak silne uzależnienie rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego koresponduje również z twierdzeniem, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi konieczną przesłankę dla wiążącego wyznaczenia konsekwencji normy prawnej w postępowaniu jurysdykcyjnym. Wystąpienie zagadnienia wstępnego i brak jego rozstrzygnięcia wyklucza zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony merytoryczne zakończenie postępowania administracyjnego. Samo zatem stwierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć, a nawet niewątpliwie będzie miał wpływ na losy sprawy administracyjnej, nie daje jeszcze podstaw do zawieszenia postępowania, jeżeli w chwili orzekania możliwe jest rozpatrzenie sprawy przez organ administracyjny i wydanie decyzji. Na interpretację zagadnienia wstępnego jako przesłanki zawieszenia postępowania administracyjnego nie mają wpływu względy natury celowościowej i ekonomiki postępowania. Zasadnie twierdzą skarżący, że w sytuacji, gdy organy nie kwestionują ich tytułu prawnego do działki nr [....] objętej wnioskiem tych właśnie skarżących o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew, nie było podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego z tego względu, że otwarta może pozostawać kwestia ewentualnego tytułu prawnego J.K. do tej działki w przyszłości. Z dokumentacji na jaką powołują się skarżący wynika, że przynajmniej od 2003 r. są oni właścicielami i posiadaczami działki nr [....] , a okoliczność ta nie jest w sprawie kwestionowana również przez J.K. , chociaż przez niego nieakceptowana. Organ pierwszej instancji nie naruszył zatem wskazanych wyżej przepisów postępowania, a zatem brak było podstaw do wydania w sprawie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wydając decyzję kasacyjną organ odwoławczy naruszył wskazany wyżej art. 138 § 2 k.p.a., a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż bezpośrednio zdeterminowało treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, które w stanie faktycznym i prawnym sprawy nie znajduje uzasadnienia. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowiącego, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W toku ponownie prowadzonego postępowania organ odwoławczy obowiązany jest podjąć merytoryczne rozstrzygnięcie w granicach przedmiotowej sprawy uwzględniając wyżej wyrażone stanowisko Sądu, o ile nie nastąpi istotna zmiana okoliczności prawnych i faktycznych w niniejszej sprawie. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło