II SA/Gl 1090/12
WyrokWSA w Gliwicach2013-03-07
Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Ewa Krawczyk, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozwolenie na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej może zostać wydane, gdy istnieje spór prawny dotyczący służebności drogi koniecznej, a inwestycja jest zlokalizowana na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oznaczonym jako teren parkingów?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że pozwolenie na budowę zostało wydane prawidłowo. Stwierdził, że spór cywilny dotyczący służebności drogi koniecznej nie wpływa na legalność decyzji administracyjnej, a dostęp do drogi publicznej jest zapewniony przez ujawnioną w księgach wieczystych służebność. Ponadto, sąd uznał, że inwestycja stanowi element infrastruktury technicznej zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a przepisy dotyczące inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej pozwalają na jej lokalizację na terenach parkingowych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Gminy G. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy pozwolenie na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Gmina zarzucała m.in. niewłaściwe ustalenie kręgu stron postępowania, brak dostatecznego zbadania kwestii dostępu do drogi publicznej w związku z toczącym się postępowaniem cywilnym dotyczącym służebności, a także naruszenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Inwestor uzyskał pozwolenie na budowę, które zostało utrzymane w mocy przez organ odwoławczy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Gminy G.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant starszy referent Aleksandra Gumuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2013 r. sprawy ze skargi Gminy G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę.
Po rozpoznaniu wniosku "A" S.A. w W. z dnia [...] r. Starosta [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...] (znak [...]) wydaną na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm., zwanej dalej Prawem budowlanym) oraz na podstawie art. 104 kpa zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę "A" S.A. z/s w W., [...] "Stacji bazowej telefonii komórkowej nr BTS-50653.01: wieży kratowej, systemu anten nadawczo – odbiorczych wraz z okablowaniem, kontenerem technicznym, drogą dojazdową, ogrodzeniem i elektryczną instalacją wewnętrzną na działkach nr [...],[...] położonych w G. przy ul. [...]". W decyzji tej ustalił również obszar oddziaływania objętej nią inwestycji, o którym mowa w art. 28 ust. 2 – Prawa budowlanego, obejmujący wymienione w niej działki geodezyjne.
W uzasadnieniu decyzji organ orzekający stwierdził, że wniosek inwestora z dnia 4 stycznia 2012 r. obejmuje inwestycję, która była przedmiotem postępowania w 2011 r. Wydana wówczas decyzja zatwierdzająca inwestycję została uchylona w całości przez Wojewodę [...] decyzją nr [...] z dnia [...] r. , a całość postępowania została zakończona decyzją odmowną organu pierwszej instancji nr [...] nr [...] z dnia [...] r. Rozpatrując złożony obecnie wniosek określono strony postępowania biorąc pod uwagę teren zasięgu oddziaływania anten sektorowych o średniej gęstości mocy pól elektromagnetycznych o wartości większej lub równej 0,1 W/m2. Odnośnie dostępu do drogi publicznej, którego brak został wykazany przez Wojewodę [...] w uchylonej poprzednio decyzji, inwestor przedstawił dokumenty stwierdzające dostęp do drogi publicznej poprzez działkę nr [...] (wyciąg synchronizacyjny z wykazu zmian gruntowych oraz wpis do KW nr [...] dział III – "Prawa, roszczenia i ograniczenia"). Poddano też szczegółowej analizie dołączone do projektu budowlanego opracowanie p.n. "Kwalifikacja przedsięwzięcia do obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia" wraz z aneksem, z którego wynika, że przedmiotowa inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze i potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i nie wymaga sporządzania raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a także przedsięwzięcie nie wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r., Nr 213, poz. 1397, zwanego dalej rozporządzeniem RM z dnia 9 listopada 2010 r.). Wniosek taki uzasadnia analiza ukształtowania terenu, rzędnych wysokościowych oraz poziomowego i pionowego układu przewidywanego zasięgu średniej gęstości mocy pól elektromagnetycznych o wartościach wyższych od dopuszczalnych tj. 0,1 W/m2, emitowanych przez planowane anteny sektorowe.
Objęta zamierzeniem inwestycja jest zlokalizowana na terenie objętym ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów górniczych "C. II", "B.", "R." i "G." znajdujących się w granicach administracyjnych gminy G. zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Gminy G. z dnia [...] r. opublikowaną w Dz. Urz. Woj. [...]. Nr [...] z dnia [...] r., poz. [...] i położona jest w terenie o symbolu planu II.103KP – tereny parkingów – przeznaczenie podstawowe, przeznaczenie uzupełniające zieleń towarzysząca, elementy infrastruktury technicznej. Biorąc pod uwagę te zapisy planu oraz treść art. 143 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.) i art. 2 pkt 13 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym należało zdaniem Starosty [...] dojść do wniosku, że przedmiotowa inwestycja jest zgodna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Stosownie do art. 143 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, do urządzeń infrastruktury technicznej zalicza się bowiem m. in. urządzenia telekomunikacyjne. Również ustawa z dnia 16 lipca 2004 r. – Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. z 2004 r., Nr 171, poz. 1800 jedn. tekst z późn. zm.) definiuje pojęcie "infrastruktura telekomunikacyjna", pod którym należy rozumieć – "urządzenia telekomunikacyjne, oprócz telekomunikacyjnych urządzeń końcowych oraz w szczególności linie, kanalizacje kablowe, słupy, wieże, maszty, kable, przewody oraz osprzęt, wykorzystywane do zapewnienia telekomunikacji". Użyte w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pojęcie "elementy infrastruktury technicznej" należy zatem rozumieć zgodnie z tymi zapisami ustawowymi. Zwrócił też Starosta uwagę, że w rozdz. 4 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Zasady obsługi w zakresie infrastruktury technicznej" w § 51 ust. 8 widnieje zapis – zapewnienie dostępu do istniejącej i rozbudowywanej sieci telekomunikacyjnej z dążeniem do skablowania sieci, lokalizacja nowych anten telefonii bezprzewodowych itp. w granicach samodzielnych działek lub na obiektach, które nie podlegają ochronie ze względów konserwatorskich, w miejscach nieeksponowanych, przy zachowaniu wymaganej odległości od strefy SUA – ochrony uzdrowiskowej A oraz wszystkich wymogów lokalizacyjnych i formalnoprawnych.
Organ pierwszej instancji przeanalizował również wymogi wynikające z rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania tych poziomów (Dz. U. z 2003 r., Nr 192, poz. 1883) i ustalił, że na terenach mieszkaniowych w sąsiedztwie planowanej inwestycji oznaczonych na rysunku w/w planu miejscowego symbolem II.101.1MN2, wysokość budynków nie może przekraczać 13,0 m w kalenicy. W przedmiotowej inwestycji wysokość czynnika szkodliwego (pola elektromagnetycznego) sięga zaś 18,76 m n.p.t. co nie jest sprzeczne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania odnośnie wysokości zabudowy do 13 m.
W konsekwencji organ orzekający doszedł do przekonania, że projektowana inwestycja w zakresie określonym w projekcie budowlanym nie narusza ustaleń obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania terenu, co umożliwia jej realizację na objętym wnioskiem terenie.
W odwołaniu od tej decyzji E. B., G. B., J. I., R. I., A. B., R. B., B. K. i M. K. zarzucili, że zostali pominięci w postępowaniu przed organem pierwszej instancji i nie brali w nim udziału chociaż przysługiwał im przymiot strony jako współwłaścicielom działki nr [...], która jest obciążona służebnością drogi koniecznej na rzecz objętych kwestionowaną inwestycją działek nr [...] i [...].
Prawomocną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda [...] po rozpatrzeniu tych odwołań, postępowanie odwoławcze umorzył stwierdzając, że odwołania zostały wniesione przez osoby nie mające przymiotu stron postępowania.
Odwołanie od omówionej wyżej decyzji Starosty [...] wniosła też Gmina G. Zarzuciła, że organ pierwszej instancji niewłaściwie ustalił krąg stron postępowania przez pominięcie m. in. współwłaścicieli działki nr [...] obciążonej prawem drogi na rzecz działek objętych inwestycją. Zdaniem Gminy również sprawa dostępu objętych postępowaniem działek do drogi publicznej nie jest w dostateczny sposób uregulowana, w sytuacji gdy toczy się postępowanie apelacyjne, co do wpisu tej służebności w Księdze Wieczystej na rzecz działek objętych spornym zamierzeniem inwestycyjnym. Nie ustalono też czy przedmiotowa służebność, ustanowiona aktem notarialnym z 1908 r., jest aktualna po podziałach nieruchomości obciążonej oraz czy nie wygasła zgodnie z treścią art. 293 § 1 kc - wobec jej niewykonywania od kilkunastu lat. Zdaniem odwołującej się Gminy nie jest również wystarczające uzasadnienie co do zakwalifikowania przedsięwzięcia do kategorii inwestycji, które nie wymagają uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i udziału społeczeństwa, a to w sytuacji gdy sporna inwestycja ma być zrealizowana w strefie "B" ochrony uzdrowiskowej uzdrowiska G. (w odległości 150 m od strefy "A"). Inwestycja powiększy niewątpliwie poziom pól elektromagnetycznych w strefie "A" ochrony uzdrowiskowej i pogorszy właściwości lecznicze klimatu, co może doprowadzić w konsekwencji do tego, iż ustaną warunki uzasadniające nadanie danemu obszarowi statusu uzdrowiska.
Wojewoda [...] odwołania tego nie uwzględnił i zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 82 § 3 Prawa budowlanego utrzymał decyzję Starosty [...] w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia, odnosząc się do sformułowanych w odwołaniu zarzutów Wojewoda [...] stwierdził, że Starosta [...] prawidłowo ustalił krąg stron postępowania w rozpatrywanej sprawie. Zgodnie bowiem z art. 28 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Zgodnie zaś z art. 3 pkt 20 tej ustawy – przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Do przepisów odrębnych w rozumieniu wyżej powołanego przepisu należą: przepisy rozporządzeń określających warunki techniczne jakim powinny odpowiadać określone obiekty budowlane, przepisy z zakresu ochrony środowiska, ochrony zabytków, ochrony przyrody, prawo wodne oraz przepisy z zakresu zagospodarowania przestrzennego. W oparciu o analizę akt sprawy, a w szczególności kwalifikacji przedsięwzięcia do obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, organ odwoławczy ustalił, iż działka o numerze [...] nie znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji. Obszar wypadkowy promieniowania o gęstości mocy powyżej 0,1 W/m2 tzw. promieniowania ponadnormatywnego obejmuje bowiem teren usytuowany w odległości 93,1 m od środka elektrycznego anteny wzdłuż głównej wiązki promieniowania. Powołana wartość promieniowania 0,1 W/m2 wynika z zapisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów określającego zakres częstotliwości pól elektromagnetycznych oraz dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych dla terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową i dla miejsc dostępnych dla ludności. Zgodnie z treścią tego rozporządzenia poprzez ponadnormatywne szkodliwe promieniowanie należy rozumieć promieniowanie emitowane przez pole elektromagnetyczne przekraczające wartość dopuszczalną 0,1 W/m2. Promieniowanie takie może występować tylko w miejscach niedostępnych dla ludzi (miejsca do których dostęp ludzi jest niemożliwy, zabroniony, utrudniony).
Dalej Wojewoda wyjaśnił, że przez środek elektryczny anteny należy rozumieć miejsce będące środkiem układu współrzędnych, względem którego wyznaczono charakterystykę promieniowania anteny (zamknięta powierzchnia, w ogólnym przypadku złożona z kilku powłok różnej postaci, przy czym odległość punktów tej powierzchni od środka układu współrzędnych obrazuje przestrzenny rozkład natężenia pola elektrycznego lub gęstości mocy (charakterystyka promieniowania mocy) w obszarze pola dalekiego, odniesiony względem wartości maksymalnej, wg: PN-80/T-01012:1980 (Słownictwo telekomunikacyjne, anteny, nazwy i określenia). Kierunek wiązki głównej promieniowania anteny odnosi się zaś do wiązki zawierającej kierunek maksymalnego promieniowania, wg: PN-80/T-01012:1980 (Słownictwo telekomunikacyjne, anteny, nazwy i określenia). W konsekwencji organ odwoławczy uznał, iż projektowana inwestycja nie spowoduje ograniczeń w zagospodarowaniu nieruchomości nr [...], wobec czego jej współwłaściciele nie posiadają statusu strony w przedmiotowym postępowaniu.
Zdaniem Wojewody [...] obciążenie działki nr [...] służebnością drogi, poprzez którą działki na których planowana jest realizacja inwestycji posiadają dostęp do drogi publicznej, nie ma znaczenia w przedmiocie przyznawania statusu strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę. Ustanowienie służebności drogi koniecznej na działce nr [...] potwierdzają zapisy w księgach wieczystych nr: [...],[...]. Organ administracji publicznej nie ma kompetencji w zakresie oceny zasadności ustanowienia służebności. Okoliczność ta może podlegać badaniu w postępowaniu cywilnym o ustanowienie bądź zniesienie służebności. Toczące się przed Sądem Okręgowym w K. postępowanie wieczysto-księgowe w przedmiocie apelacji od wpisu służebności drogi koniecznej do księgi wieczystej nie stanowi zaś zagadnienia wstępnego, od rozstrzygnięcia którego zależy wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. W postępowaniu wieczysto-księgowym sąd bada jedynie treść i formę wniosku o dokonanie wpisu w księdze wieczystej, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Sąd wieczysto-księgowy nie jest uprawniony do rozstrzygania, czy prawo podlegające wpisaniu jest merytorycznie uzasadnione. Obciążenie nieruchomości numer [...] służebnością drogi koniecznej nastąpiło z mocy prawa z chwilą podziału obciążonej nieruchomości numer [...] (z chwilą wydzielenia działki numer [...]). W myśli art. 290 § 1 i 2 ustawy – Kodeks cywilny w razie podziału nieruchomości władnącej bądź nieruchomości obciążonej służebność utrzymuje się w mocy na częściach utworzonych przez podział. Kontynuacja istniejących służebności następuje z mocy samego prawa, a wpisy do ksiąg wieczystych mają charakter deklaratoryjny.
Odnosząc się do zarzutu negatywnego wpływu wyglądu stacji na otaczający krajobraz i właściwości lecznicze klimatu, organ II instancji wyjaśnił, że jest w tym zakresie związany zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i nie posiada uprawnień do oceny powyższej kwestii wbrew jego zapisom. Do kompetencji organu administracji architektoniczno – budowlanej, w oparciu o regulację art. 35 ust.1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane, należy sprawdzenie zgodności projektu budowlanego planowanej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przed udzieleniem pozwolenia na budowę. Natomiast to zadaniem miejscowego planu jest ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu. W tym przedmiocie organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, zgodnie z którym stacja bazowa telefonii komórkowej stanowi urządzenie infrastruktury technicznej, a to w związku z treścią art. 103 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami i art. 2 pkt 8 Prawo telekomunikacyjne.
Rozpatrując zaś zarzut odwołującej się Gminy dotyczący zakwalifikowania przedsięwzięcia do kategorii inwestycji, które nie wymagają uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i zgody na realizację inwestycji, organ II instancji wyjaśnił, że zgodnie z zapisami art. 71 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r., Nr 199, poz. 1227 z późn. zm.), uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wymagają przedsięwzięcia mogące zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W oparciu o analizę akt sprawy, a w szczególności kwalifikacji przedsięwzięcia do obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, należało natomiast ustalić, że ze względu na zasięg średniej gęstości mocy pól elektromagnetycznych o wartościach wyższych od dopuszczalnych tj. wyższych niż 0,1 W/m2, do 93,1 m od środka elektrycznego anteny wzdłuż głównej wiązki promieniowania, z uwzględnieniem mocy promieniowania izotropowego dla wszystkich anten sektorowych, przedmiotowa inwestycja nie jest zaliczana, w świetle przepisów obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko – do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko ani do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W oparciu o obowiązujące przepisy należy też stwierdzić, że dla oceny konieczności uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie ma znaczenia fakt realizacji inwestycji na terenie gminy uzdrowiskowej. Natomiast nie zakwalifikowanie planowanego zamierzenia inwestycyjnego do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko ani do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko powoduje, że w rozpatrywanej sprawie nie ma zastosowania zakaz budowy w strefie "B" ochrony uzdrowiskowej urządzeń emitujących fale elektromagnetyczne, będących przedsięwzięciami mogącymi zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów w/w ustawy z dnia 3 października 2008 r., oddziałujących na strefę "A" ochrony uzdrowiskowej polami elektromagnetycznymi o poziomach wyższych niż dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych – charakteryzowane przez dopuszczalne wartości parametrów fizycznych – dla miejsc dostępnych dla ludności, określone na podstawie art. 122 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska, wprowadzony na mocy ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych.
W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję Wojewody [...] Gmina G. wniosła o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją Starosty [...]. W uzasadnieniu skargi, po zrelacjonowaniu przebiegu dotychczasowego postępowania w sprawie, autor skargi zarzucił, że w dalszym ciągu nie została wszechstronnie zbadana sprawa dostępu do drogi publicznej objętych zamierzeniem inwestycyjnym działek. Należało wziąć bowiem pod uwagę toczące się w sprawie tej służebności postępowanie wieczysto-księgowe.
W toku postępowania nie badano też czy prawo drogi ustanowione w 1908 r. pozostaje w mocy i czy służebność ta jest uzasadniona w aktualnym stanie prawnym i geodezyjnym, czy jest konieczna kontynuacja służebności w związku z dokonanymi podziałami parceli nr [...]. Nie badano też czy wskutek podziałów sposób wykonywania służebności jest aktualny i czy służebność była faktycznie wykonywana. Zarówno organ I jak i II instancji uznały za wystarczające dokumenty przedłożone przez inwestora w sytuacji gdy sami właściciele nieruchomości o nr [...], na której planowana jest budowa stacji bazowej telefonii komórkowej nie wiedzieli o istnieniu służebności o czym świadczy ich wniosek z dnia 18 listopada 2009 r. do Urzędu Gminy w sprawie możliwości dojazdu do przedmiotowej inwestycji działkami należącymi do Gminy G. O istnieniu służebności nie wiedzieli też współwłaściciele działki nr [...], którzy korzystając z uprawnień złożyli w dniu 6 sierpnia 2012 r. pozew do Sądu Rejonowego w P. o wygaśnięcie służebności gruntowej wskutek niewykonywania przez lat 10 (na podstawie art. 293 § 1 Kodeksu cywilnego). W sprawie zachodzi zatem wątpliwość, czy objęta zamierzeniem inwestycyjnym nieruchomość ma dostęp do drogi publicznej i w konsekwencji czy można ją uznać za zdatną na cele budowlane. Odnośnie tego dostępu toczy się bowiem postępowanie cywilne w kwestii wygaśnięcia służebności, na podstawie art. 293 § 1 Kodeksu cywilnego.
Zdaniem skarżącej Gminy kwestionowane pozwolenie na budowę zostało nadto wydane z naruszeniem zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Dokonując w tym względzie odmiennej oceny, organy orzekające nie wzięły bowiem pod uwagę § 43 ust. 3 obowiązującego planu z dnia [...] r. określającego zasady zagospodarowania terenów w jednostce tego planu oznaczonej symbolem "KP" – Tereny parkingów, w którym sformułowano zakaz "zabudowy i innego zagospodarowania, za wyjątkiem obiektów towarzyszących funkcji podstawowej". Na działce nr [...] nie jest zatem dopuszczalna budowa elementów infrastruktury technicznej, jeżeli nie jest to obiekt towarzyszący funkcji podstawowej.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w decyzji zaskarżonej. Dodatkowo odnosząc się do zarzutu wydania pozwolenia na budowę z naruszeniem treści obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stwierdził, iż zarzutu tego i jego uzasadnienia nie podziela, a to w sytuacji, gdy zgodnie z treścią art. 8 kpa pojęcia i zwroty nieprecyzyjne, budzące wątpliwości co do swej treści powinny być zinterpretowane na korzyść strony. Przyjęcie innej wykładni treści planu oznaczałoby nadto zdaniem organu odwoławczego, że zapisy planu byłyby względem siebie sprzeczne i niemożliwe do wykonania. Brak jest także podstaw do przyjęcia, że zapisy planu dotyczące zasad zagospodarowania przestrzennego są ważniejsze, niż te dotyczące przeznaczenia uzupełniającego terenu. Zdaniem organu brak jest też w ogóle podstaw do stwierdzenia, że infrastruktura techniczna nie stanowi obiektów towarzyszących dla zespołu parkingowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem brak jest zdaniem Sądu dostatecznych podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z dającym podstawę do jej wznowienia naruszeniem obowiązującego prawa, a tylko pod tym względem podlega ona kontroli w postępowaniu sądowym zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). W szczególności Sąd nie dopatrzył się aby doszło do takiego naruszenia mających zastosowanie w sprawie przepisów art. 28 ust. 2 i art. 32 do 36 Prawa budowlanego.
Na akceptację nie zasługują też zdaniem Sądu podniesione w skardze zarzuty. Gdy chodzi o zarzut bezpodstawnego pominięcia jako uczestnika postępowania współwłaścicieli obciążonej służebnością drogi koniecznej działki nr [...], to należy w pierwszej kolejności podnieść, że w świetle utrwalonego już w tej mierze orzecznictwa może on być skutecznie podniesiony przez podmioty (strony postępowania), których pominięcie to dotyczy, do takich zaś skarżąca Gmina nie należy (zobacz w tym względzie m. in. wyrok NSA z dnia 16 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 361/2011, z dnia 6 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 2478/2010, tak samo WSA w Warszawie, wyrok z dnia 27 października 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 816/2011). Nadto sam fakt, że dostęp do drogi publicznej objęte inwestycją działki mają zapewniony w formie służebności drogi koniecznej po działce nr [...], nie daje podstawy do stwierdzenia, że działka ta znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji (obiektu) w rozumieniu art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Służebność drogi jako służebność gruntowa podlega bowiem, zgodnie z treścią art. 285 § 1 kc na obciążeniu danej nieruchomości na rzecz właściciela innej nieruchomości a nie na rzecz tej innej nieruchomości. W zakresie jej wykonywania nie ma zatem bezpośredniego znaczenia w jaki sposób zagospodarowana jest nieruchomość władnąca, chociaż jak to wynika z art. 285 § 2 kc służebność taka może mieć jedynie na celu zwiększenie użyteczności nieruchomości władnącej lub jej oznaczonej części. W sytuacji zatem gdy sposób wykonywania takiej służebności nie został precyzyjnie określony m. in. gdy chodzi o konkretny sposób jej wykonywania (a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie w świetle wpisu w dziale III Księgi wieczystej nr [...] – w aktach organu I instancji) to nie można zdaniem Sądu przyjąć, że dojdzie do niedopuszczalnego naruszenia takiej służebności przez konkretne zagospodarowanie nieruchomości władnącej, co dawałoby ewentualne podstawy do stwierdzenia, że nieruchomość obciążona znajdująca się w obszarze oddziaływania inwestycji na nieruchomość władającej w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Nie wyklucza to oczywiście w świetle treści art. 291 kc możliwości zmiany treści lub sposobu wykonywania służebności ale kwestia ta jako cywilna pozostaje poza zakresem rozważań w postępowaniu administracyjnym i nie mogła mieć wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji.
Gdy jednocześnie zważy się, że jak to trafnie wykazał Wojewoda [...] w swojej decyzji z dnia [...] r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego z odwołania współwłaścicieli obciążonej służebnością drogi koniecznej działki nr [...] (szczegółową argumentację w tym względzie zawartą w uzasadnieniu tej decyzji, Sąd w pełni podziela), że działka ta nie znajduje się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji, gdy chodzi o zasięg ponadnormatywnego i szkodliwego oddziaływania jej pól elektromagnetycznych (co wynika w jednoznaczny sposób z opracowanej na użytek postępowania administracyjnego obszernej i zasługującej na akceptację kwalifikacji przedsięwzięcia do uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia – w aktach adm.), to również zdaniem Sądu brak jest obiektywnych przesłanek do przypisania współwłaścicielom tej działki przymiotu stron w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.
Zdaniem Sądu, wbrew stanowisku strony skarżącej, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego brak jest też podstaw do kwestionowania ustalenia organów obu instancji, iż objęte zamierzeniem inwestycyjnym działki mają dostęp do drogi publicznej i w konsekwencji nadają się pod zabudowę. O dostępie tym w świetle treści art. 2 pkt 14 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przesądza bowiem zdaniem Sądu omówiona wyżej służebność drogi koniecznej, ujawniona zarówno w prowadzonej dla objętych inwestycją działek nr [...] i [...] księdze wieczystej nr [...], jak i w prowadzonej dla działki nr [...], obciążonej tą służebnością, księdze wieczystej nr [...] (odpisy w aktach organu pierwszej instancji). Na dzień wydania zaskarżonej decyzji zapisy w tych księgach odnośnie tego prawa nie utraciły mocy i były dla organów orzekających wiążące. Nie zostało również wykazane, aby sytuacja w tym względzie uległa zmianie na etapie postępowania sądowego. Zgodnie z treścią art. 5181 § 3 kpc w razie wniesienia skargi na wpis w księdze wieczystej wpis ten nie traci mocy. W związku z tym dla przyjęcia, iż objęte decyzją o warunkach zabudowy działki miały dostęp do drogi publicznej nie miała znaczenia okoliczność (co zasadnie podniósł organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji) toczącego się przed Sądem Okręgowym w K. postępowania apelacyjnego od wpisu tej służebności w księdze wieczystej nieruchomości obciążonej (w tym względzie należy dodatkowo zważyć, że w sprawie nie została podnoszona, a tym bardziej wykazana okoliczność, żeby w postępowaniu cywilnym doszło do wydania postanowienia o zabezpieczeniu roszczenia mającego wpływ na ocenę treści ksiąg wieczystych wynikających z ich wiary publicznej). Tym bardziej dla rozstrzygnięcia skargi nie mogła mieć znaczenia okoliczność wytoczenia już po wydaniu zaskarżonej decyzji powództwa o ustalenie wygaśnięcia przedmiotowej służebności (kserokopia dołączona do skargi), tym bardziej, iż nie zostało wykazane aby w postępowaniu cywilnym zapadło korzystne i prawomocne orzeczenie na rzecz powodów.
Organy orzekające nie miały też uprawnień do przesądzenia w postępowaniu administracyjnym kwestii ewentualnego wygaśnięcia służebności gruntowej na podstawie art. 293 § 1 kc, względnie do orzekania czy służebność ta jest w dalszym ciągu uzasadniona, m. in. w związku z dokonanymi podziałami nieruchomości, na której w 1908 r. została ustanowiona. Rozstrzygnięcia w tym względzie mogą dokonać bowiem jedynie sądy cywilne (pomijając zgodną czynność zainteresowanych i uprawnionych stron).
Za nieuzasadniony należy uznać również zdaniem Sądu zarzut wydania kwestionowanego pozwolenia na budowę z naruszeniem obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, co w konsekwencji prowadziłoby do naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. W świetle obowiązujących a powołanych i omówionych przez organy obu instancji przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy – Prawo telekomunikacyjne nie ulega wątpliwości i nie jest również kwestionowane przez skarżącą, że objęte postępowaniem zamierzenie inwestycyjne należy do elementów infrastruktury technicznej w rozumieniu § 43 ust. 2 obowiązującego dla terenu inwestycji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z dnia 7 września 2010 r. Wątpliwości co do tej zgodności wynikają, również zdaniem Sądu, z treści ust. 3 pkt 2 tego przepisu, w którym przy określaniu zasad zagospodarowania terenów ustanowiono zakazy dla terenów objętych jednostkami strukturalnymi oznaczonymi w tym planie symbolem "KP – tereny parkingów", w brzmieniu "zabudowa i inne zagospodarowania za wyjątkiem obiektów towarzyszących funkcji podstawowej". Wbrew stanowisku skarżącej brzmienia tego zapisu planu nie można jednak pojmować w ten sposób, że na danym terenie obowiązuje zakaz zabudowy i innego zagospodarowania, za wyjątkiem obiektów towarzyszących funkcji podstawowej. W tym względzie należy w pierwszej kolejności zważyć, że literalne brzmienie tego zapisu pozostaje w oczywistej sprzeczności z jednoznacznym brzmieniem § 43 ust. 1 planu, gdyż wynikało by z niego (§ 43 ust. 3 pkt 2), że na tym terenie zabroniona jest jakakolwiek zabudowa i zagospodarowanie za wyjątkiem obiektów towarzyszących funkcji podstawowej, a więc również zakaz realizacji funkcji podstawowej. Zasadnie zwrócono zatem w tej kwestii uwagę w odpowiedzi na skargę, że takie rozumienie tych zapisów prowadziłoby do wniosku, iż są one wzajemnie sprzeczne i tym samym niemożliwe do realizacji oraz, że przy wykładni treści planu priorytet mają określone w nim zasady zagospodarowania a nie zapisy określające możliwości zagospodarowania podstawowego i uzupełniającego. W konsekwencji zakładając zasadność działania prawodawcy przepisy te należy wykładać w taki sposób, aby nadać im dającą się do wykonania treść przy uwzględnieniu treści art. 8 kpa oraz art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W konsekwencji, również zdaniem Sądu, brak jest podstaw do przyjęcia, że objęta postępowaniem inwestycja narusza treść obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Nawet gdyby bowiem przyjąć, że istotnie jak twierdzi skarżąca Gmina, planowana inwestycja obejmująca budowę stacji bazowej telefonii komórkowej nie stanowi infrastruktury technicznej dla zespołów parkingowych położonych w pobliżu ważnej trasy komunikacyjnej, to brak jest racjonalnych przesłanek do przyjęcia dlaczego właśnie na takim specyficznym co do jego wykorzystania terenie nie mogłaby powstać sporna inwestycja telekomunikacyjna.
Nadto nawet gdyby przyjąć za zasadne stanowisko skarżącej co do zapisów obowiązującego planu zagospodarowania to należałoby wziąć pod uwagę treść art. 46 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług telekomunikacyjnych (Dz. U. Nr 106, poz. 675) i pominąć jako bezprawny (według twierdzeń skarżącej) zakaz lokowania na tym terenie, objętej spornym pozwoleniem na budowę inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej. Należy bowiem w tym względzie zważyć, że z treści mającego w sprawie zastosowanie miejscowego planu zagospodarowania uchwalonego uchwałą Rady Gminy G., nr [...] z dnia [...] r. nie wynika, aby w planie tym została umieszczona lokalizacja inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, co pozwala na zastosowanie również treści art. 46 ust. 3 omawianej ustawy. W konsekwencji skoro zgodnie z tym przepisem sporna inwestycja byłaby dopuszczalna m. in. na terenie zabudowy wielorodzinnej i produkcyjnej, to tym bardziej należy ją uznać za dopuszczalną na terenach przeznaczonych pod parkingi (zobacz też w tym względzie m. in. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 18 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Po 858/12).
Z tych wszystkich względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
mw
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło