II SA/Po 59/13
WyrokWSA w Poznaniu2013-03-08
Skład orzekający: Tomasz Świstak, Edyta Podrazik, Danuta Rzyminiak-Owczarczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję o ustaleniu warunków zabudowy, nie odnosząc się wyczerpująco do zarzutów odwołania i nie przeprowadzając merytorycznej analizy materiału dowodowego?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło zasady postępowania administracyjnego, w szczególności obowiązek ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy i wyczerpującego uzasadnienia decyzji (art. 107 § 3 k.p.a., art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 15 k.p.a.). Organ odwoławczy nie odniósł się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu, w tym do kwestii braku rozpatrzenia odwołania przez jednego ze współskarżących, a także nie przeprowadził analizy materiału dowodowego w kontekście spełnienia przesłanek z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. W konsekwencji, zaskarżona decyzja została uchylona.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę T. C. i A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Gminy K. o ustaleniu warunków zabudowy dla nadbudowy części budynku mieszkalno-usługowo-handlowo-biurowego. Skarżący, będący właścicielami sąsiedniej działki, zarzucili m.in. naruszenie przepisów dotyczących ładu przestrzennego, zacienienia, braku miejsc parkingowych oraz niewłaściwe uzasadnienie decyzji organu odwoławczego. Sąd uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] września 2012 r. oraz zasądzenie od Kolegium na rzecz skarżących zwrotu kosztów sądowych. Orzeczono również, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Protokolant St. sekretarz sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 marca 2013 r. sprawy ze skargi T. C., A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] września 2012 r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. solidarnie na rzecz skarżących kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. Nr [...] Burmistrz Gminy K., działając na podstawie art. 59 ust. 1, w związku z art. 4 ust. 2 pkt 2 oraz art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm., cytowanej dalej jako: u.p.z.p.) oraz zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 r. Nr 164, poz. 1588), ustalił na rzecz M. R. warunki zabudowy nieruchomości składającej się z działek oznaczonych nr ewid.: [...] i [...], położonych w K. przy ul. [...]. Inwestycja ma obejmować nadbudowę części budynku mieszkalno-usługowo-handlowo-biurowego z dopuszczeniem lokalizacji w granicy z działką oznaczoną nr ewid. [...].
Ustalono warunki w zakresie ochrony i kształtowania ładu przestrzennego, w tym w punkcie 1.1 ustalono wymagania dotyczące nowej zabudowy:
- obowiązująca linia zabudowy - zgodnie z załącznikiem graficznym,
- nakaz odsunięcia ściany zewnętrznej projektowanego piętra od lica ściany położonej przy granicy z działką nr ewid. [...] o min. 3,0 m,
- maksymalna powierzchnia zabudowy – do 105 m2 ;
- szerokość elewacji frontowe nadbudowy – 19,5 m z tolerancją do 5%j,
- ilość kondygnacji: 1-2,
- maksymalna wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki – nie wyższa niż obiektu zlokalizowanego na działce nr [...],
- geometria dachu: m.in. kąt nachylenia do 20%, maksymalna wysokość głównej kalenicy – do 8,0 m.
W zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji w pkt 1.3 przyjęto: dostęp do drogi publicznej poprzez istniejący zjazd z drogi gminnej ul. [...], wymaganą ilość miejsc postojowych – na każde 100 m2 powierzchni użytkowej minimum 3 miejsca parkingowe.
W zakresie wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich w pkt 1.4 przyjęto, że projektowane obiekty budowlane powinny spełniać wymogi określone w art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Wskazano, że decyzja nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza własności i uprawnień osób trzecich.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wyjaśnił, że wnioskowany teren nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zatem ustalenie warunków zabudowy następuje zgodnie z wymogami określonymi przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wskazano, że ustalenie warunków zabudowy dla planowanej inwestycji nastąpiło po dokonaniu analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych, stanu faktycznego i prawnego terenu, w tym po przeprowadzeniu oględzin terenu oraz na podstawie opisu inwestycji przedstawionego we wniosku inwestora z dnia [...] grudnia 2010 r. Zdaniem organu uwagi podniesione przez właścicieli sąsiedniej nieruchomości, odnoszące się do kwestii jej zacienienia w wyniku realizacji planowanej inwestycji, jak również problem odwodnienia części tarasowej oraz odśnieżania, winny być uwzględnione na etapie projektowania obiektu i zatwierdzenia projektu budowlanego.
Odwołanie od powyższej decyzji w dniu [...] sierpnia 2012 r. wnieśli T. C. i A. G., żądając jej uchylenia. W odwołaniu wskazali, że są właścicielami działki nr ewid. [...], która sąsiaduje bezpośrednio z działką nr ewid. [...] i [...]. Wskazali ponadto, że zabudowa w całości (w 100%) działki objętej warunkami zabudowy godzi w ich dobra i powoduje obniżenie wartości ich nieruchomości. Zdaniem odwołujących nadbudowa budynku sąsiada, objętego warunkami zabudowy, spowoduje całkowite zacienienie ich budynku mieszkalnego. Zakwestionowali brak określenia wysokości każdej z kondygnacji budynku dla którego ustalono warunki zabudowy oraz sprzeczne zapisy dotyczące geometrii dachu. Wskazano, że dach nie może być płaski, skoro określono jego kąt nachylenia do 20 st. W świetle przyjętych zapisów dach może być dwuspadowy. Decyzji organu I instancji zarzucili ponadto, że wzięto pod uwagę błędne dane, co z kolei powinno skutkować nieskutecznością analizy, która w punkcie 5 oparła się na wadliwie sporządzonej analizie zacienienia. W zakresie zarzutu naruszenia prawa materialnego T. C. i A. G. podnieśli, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla sąsiedniej działki pozostaje w sprzeczności z § 13 oraz § 60 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2002 r., Nr 75, poz. 690 ze zm.). Ponadto w odwołaniu podniesiono, że sytuacja parkingowa w rejonie inwestycji M. R. jest bardzo zła, tak więc istotnym elementem projektu decyzji o warunkach zabudowy jest konieczność zapewnienia miejsc parkingowych.
Decyzją z dnia [...] września 2012 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy. Organ II instancji jako podstawę swego rozstrzygnięcia wskazał art. 52, art. 53 ust. 3-5a, art. 54, art. 55, art. 56 w związku z art. 64 oraz art. 59 ust. 1 i art. 61 ust. 1, 6, 7 u.p.z.p. W sentencji decyzji organ wskazał również na przepisy art. 7, art. 77 §1, art. 127 §2 i art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej k.p.a.). W sentencji decyzji wskazano, że rozpatrzono sprawę z odwołania T. C.
W uzasadnieniu decyzji przytoczono przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Kolegium wskazało, że postępowanie organu I instancji przeprowadzone zostało w zgodzie z powołanymi przepisami, co pozwala przychylić się do ustaleń poczynionych przez Burmistrza Gminy K. Podniesiono, że wbrew twierdzeniom skarżącej prawidłowo przeprowadzono analizę funkcji i cech zabudowy na analizowanym obszarze. Analiza wykazała, że planowana inwestycja kontynuuje funkcje, parametry, cechy i wskaźniki kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i form architektonicznych obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Wskazano, że konkretyzacja samej zabudowy, w tym pod względem zacienienia sąsiednich działek, nastąpi na etapie pozwolenia na budowę. W tych uwarunkowaniach organ I instancji zasadnie stwierdził, ze planowana inwestycja spełnia łącznie wszystkie wymogi z art. 61 ust. 1 i art. 61 ust. 1-5 u.p.z.p.
Skargę na decyzję z dnia [...] września 2012 r. Nr [...] złożyli T. C. oraz A. G., właściciele działki nr ewid. [...], która sąsiaduje bezpośrednio z działką nr ewid. [...] i [...] objętą warunkami zabudowy. Na podstawie art. 52 i 54 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.), będąc stronami postępowania administracyjnego zakończonego ww. decyzją, zaskarżyli ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 7, 8, 9 i 77 k.p.a. oraz art. 61 ust. 1, 2 i 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez błędną wykładnię tych przepisów i niewłaściwe ich zastosowanie przez uznanie, iż w zaistniałym stanie faktycznym i prawnym, w oparciu o analizę funkcji oraz cech zabudowy zagospodarowania terenu, zostały spełnione łącznie warunki umożliwiające wydanie decyzji o warunkach zabudowy nieruchomości składającej się z działek nr ewid. [...] i [...]. Skarżący zarzucili również organowi II instancji naruszenie art. 138 §1 pkt 1 oraz art. 107 §3 w związku z art. 140 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji i brak ustosunkowania się w uzasadnieniu decyzji II instancji do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu.
W uzasadnieniu skargi T. C. oraz A. G. podtrzymując argumentację zawartą w odwołaniu podnieśli, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. ograniczyło się jedynie do wyjaśnienia treści art. 61 ust 1 u.p.z.p. i odniosło się tylko do podniesionego w odwołaniu problemu zacienienia. Natomiast zdaniem skarżących organ odwoławczy nie ustosunkował się do pozostałych zarzutów, w tym zarzutu, że działki M. R. są w 100% zabudowane, co uniemożliwia zorganizowanie na niej jakichkolwiek miejsc parkingowych. Ponadto zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy nie był wystarczający, aby pozytywnie ocenić możliwość ustalenia warunków zabudowy sąsiedniej nieruchomości. Podniesiono, że analiza zacienienia została oparta na błędnych danych i niesłusznie stwierdzono, że został spełniony warunek z §13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ponieważ z dokumentów nie wynika, że zostały spełnione obostrzenia wynikające z §60 tegoż rozporządzenia. Skarżący zarzucili ponadto, że w sentencji zaskarżonej decyzji wymieniona jest jedynie T. C., a pominięty został A. G., który również wniósł odwołanie, a dodatkowo na zaskarżonej decyzji brakuje stosownego oznaczenia, iż decyzja jest ostateczna. Podniesiono również, że nieruchomość M. R. stoi w granicy działki, a nadbudowany ma zostać mur, który za zgodą skarżących został postawiony przez sąsiada. Skarżący podnieśli, iż odszkodowania z tytułu spadku wartości ich nieruchomości w wyniku zrealizowania spornej inwestycji zmuszeni będą dochodzić na drodze cywilnej, także od Gminy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie podnosząc, że zarzuty naruszenia art. 7, 8, 9 i 77 k.p.a. oraz art. 61 ust. 1, 2 i 3 u.p.z.p. są bezzasadne. Organ wskazał, że prawidłowo przeprowadzono analizę funkcji i cech zabudowy na analizowanym obszarze, która to wykazała, iż planowana inwestycja kontynuuje funkcje, parametry, cechy i wskaźniki kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i form architektonicznych obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. podniosło ponadto, że konkretyzacja samej zabudowy, także pod względem zacienienia sąsiednich działek, nastąpi dopiero na etapie postępowania o pozwolenie na budowę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 §1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. 2012 poz. 270 – dalej p.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza kontrolę zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także kontrolę prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 §1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja utrzymująca w mocy decyzję o ustaleniu warunkach zabudowy dla inwestycji przewidzianej do realizacji na działkach nr ewid. [...] i [...] obręb [...], polegającej na nadbudowie części budynku mieszkalno-usługowo-handlowo-biurowego z dopuszczeniem lokalizacji w granicy z działką oznaczoną nr ewid. [...]. Inwestycja ta została zakwestionowana przez właścicieli sąsiedniej nieruchomości – działki o numerze ewid. [...]. Z akt sprawy wynika, że skarżący w przeszłości wyrazili zgodę inwestorowi na zbudowanie jego nieruchomości (dz. nr [...] i [...]) jedną kondygnacją w granicy z działką nr [...]. Działka nr [...] zabudowana jest parterowym budynkiem mieszkalnym. Skarżący podnoszą, że planowana nadbudowa wpłynie negatywnie na doświetlenie i przewietrzanie ich nieruchomości.
W pierwszej kolejności Sąd zauważa, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Tymczasem uzasadnienie decyzji Kolegium zaskarżonej w tej sprawie ograniczyło się jedynie do powołania przepisów prawnych stanowiących podstawę rozpatrywania wniosków o ustalenie warunków zabudowy oraz do powtórzenia ustaleń zawartych w decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji nie przeprowadzono analizy materiału dowodowego, co w tym przypadku było, konieczne z uwagi na brak zawarcia takiej analizy w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. Wskazać bowiem należy, iż organ I instancji ustala warunki i wymagania jakie planowana inwestycja powinna w oparciu o sporządzoną na potrzeby postępowania analizę funkcji oraz cech zagospodarowania terenu, której wynik w rozpatrywanym przypadku załączono do decyzji pierwszoinstancyjnej (załącznik opisowy), lecz w uzasadnieniu decyzji nie przeprowadzono oceny tej analizy oraz jej wyników. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. organ odwoławczy wydaje rozstrzygnięcie o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji, gdy w wyniku rozpoznania sprawy stwierdzi, iż ta jest prawidłowa. Podkreślić przy tym należy, iż w myśl zasady dwuinstancyjności wyrażonej w art. 15 k.p.a., organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozpatrzoną decyzją organu I instancji. Organ odwoławczy zobligowany jest do ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, nadto organ odwoławczy zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) i zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.) winien dokonać ponownej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu przed I instancją i w zależności od wyników tej oceny wydać stosowne orzeczenie.
Uzasadnienie decyzji powinno w sposób wyczerpujący informować stronę o motywach, którymi kierował się organ rozstrzygając sprawę. Strona może bowiem skutecznie bronić swych interesów tylko w sytuacji, gdy znane są jej kompletne przesłanki powziętej decyzji. Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie decyzji składa się z uzasadnienia faktycznego, zawierającego w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, a także przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił mocy dowodowej oraz uzasadnienia prawnego zawierającego wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów, które zadecydowały o treści decyzji. Organ musi, zatem zająć stanowisko wobec całego materiału dowodowego oraz uzasadnić jasno i należycie swoje zdanie, w tym w szczególności, na jakiej podstawie uznał pewne fakty za udowodnione.
Obowiązek sporządzenia uzasadnienia wiąże się także z wyrażoną w art. 11 k.p.a. zasadą przekonywania, która zobowiązuje organy administracji publicznej do dołożenia szczególnej staranności w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć, zwłaszcza tych, które nakładają na strony określone nakazy lub zakazy, względnie ograniczają - jak w niniejszej sprawie - prawa strony. Innymi słowy, strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji, bowiem w przeciwnym wypadku nie mają one możliwości obrony swoich słusznych interesów przed organem odwoławczym, jak i przed sądem administracyjnym. Motywy decyzji muszą być tak ujęte, aby strona zainteresowana mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy jej wydaniu. Tak sporządzone uzasadnienie daje również rękojmię, iż organ dołożył należytej staranności przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Nieuzasadnienie zaś decyzji w sposób właściwy narusza uprawnienia strony i podstawowe zasady postępowania administracyjnego (art. 7-10 k.p.a.), a tym samym stanowi podstawę do uchylenia takiej decyzji (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: 25 listopada 2009 r., sygn. I OSK 558/09 dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, z dnia 16 marca 1998 r., II SA 96/98, publ. Lex nr 41681, z dnia 28 października 1998 r., I SA/Gd 1651/96; z dnia 13 grudnia 1988 r., II SA 497/88, publ. ONSA 1989, Nr 2, poz. 68).
W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie wymogów tych nie dochowano, nie doszło bowiem do ponownego rozstrzygnięcia merytorycznego sprawy administracyjnej i zbadania decyzji organu I instancji z punktu widzenia słuszności podjętego rozstrzygnięcia, o czym świadczy brak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego wyjaśnienia, czy i z jakich względów przedmiotowa decyzja spełnia wszystkie przesłanki określone w art. 61 ust. 1 u.p.z.p., a zwłaszcza przesłanki określonej w pkt 1 tego przepisu w świetle przepisów rozporządzenia w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu. Kolegium ograniczyło się bowiem jedynie do stwierdzenia, że z przeprowadzonej w niniejszej sprawie analizy wynika, że planowana zabudowa kontynuuje funkcje, parametry, cechy i wskaźniki kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i form architektonicznych obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. W ocenie Sądu takie wyjaśnienia organu odwoławczego w zakresie ustalenia, czy przedmiotowa inwestycja spełnia wymóg określony w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. są dalece niewyczerpujące. Celem przepisu art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. jest zagwarantowanie ładu przestrzennego, a zatem zgodnie z zasadą dobrego sąsiedztwa należy badać wpływ inwestycji na otoczenie w sensie urbanistycznym. Powstająca w sąsiedztwie zabudowanych już działek nowa zabudowa powinna odpowiadać charakterystyce urbanistycznej (kontynuacja funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, linii zabudowy i intensywności wykorzystania terenu) i architektonicznej (gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych) zabudowy już istniejącej (por. wyrok NSA z dnia 20 marca 2012 r. II OSK 10/11, Lex nr 1145557). Do ustalenia zatem, czy inwestycja pozostaje w zgodzie z zastanym na danym terenie ładem urbanistycznym, można dojść jedynie w wyniku przeprowadzonej analizy urbanistycznej. To bowiem w oparciu o nią ustala się, czy konkretne, proponowane przez inwestora cechy, parametry, gabaryty i wskaźniki zabudowy są do pogodzenia z charakterystyką istniejącej w sąsiedztwie zabudowy. Ocenie tej rozpatrujący sprawę organ powinien dać wyraz w uzasadnieniu decyzji, czego w rozpatrywanym przypadku nie uczyniono. Zważywszy na argumenty przytoczone przez skarżących w odwołaniu od decyzji organu I instancji, obowiązkiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego było nie tylko ustosunkowanie się do zarzutów podniesionych przez skarżących, ale również rozwinięcie argumentacji organu I instancji zgodnie z wskazanymi powyżej zasadami. Za niewystarczające uznać bowiem należy przytoczenie przez organ II instancji treści przepisów regulujących zasady ustalania warunków zabudowy i zagospodarowania terenu bez ich jakiegokolwiek odniesienia do realiów rozpatrywanej sprawy, z czym mamy do czynienia w rozpatrywanym przypadku.
Kolegium nie odniosło się do większości zarzutów podniesionych w odwołaniu. O ile należy podzielić stanowisko tego organu, że konkretyzacja samej zabudowy, w tym pod względem zacienienia sąsiednich działek, nastąpi na etapie pozwolenia na budowę, to jednak należy mieć na uwadze, że sporna nadbudowa ma być realizowana z odsunięciem min. 3m od granicy z działką nr [...]. Takie usytuowanie nadbudowy budynku, który już istnieje, może być elementem ładu przestrzennego istniejącego w sąsiedztwie planowanej inwestycji. Nie ulega wątpliwości, że zgodnie z art. 54 pkt 2 lit. a. w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w decyzji o warunkach zabudowy określa się m.in. warunki i wymagania ochrony i kształtowania ładu przestrzennego. Należy się zatem uznać, że jeżeli w sąsiedztwie planowanej inwestycji powszechnym standardem zabudowy jest zabudowa na granicy działki i jest to zabudowa o dwóch (i więcej) kondygnacjach, to jest to element ładu przestrzennego, którego warunki i wymagania ochrony należy wskazać w decyzji o warunkach zabudowy. Tym samym należy dopuścić możliwość jednoznacznego określenia w decyzji o warunkach zabudowy tak określonej inwestycji. Jednocześnie tak określona zabudowa nie oznacza, że organ administracji architektoniczno-budowlanej, będąc związany decyzją o warunkach zabudowy, jest zwolniony od badania zgodności z prawem projektowanej inwestycji w zakresie poddanym jego właściwości. Przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75, poz. 690 ze zm.) przewidują trzy przypadki, w których budynek można sytuować bezpośrednio przy granicy działki. Gdy wynika to z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, gdy nie jest możliwe zachowanie odległości 3 m od granicy ze względu na rozmiary działki oraz gdy na sąsiedniej działce już tak usytuowano budynek lub gdy na takie usytuowanie wydano już pozwolenie na budowę (§ 12 ust. 3 i ust. 4 pkt 2). Zachowanie wskazanych przepisów, które są przepisami techniczno-budowlanymi, bada organ administracji architektoniczno-budowlanej przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane) i gdy stwierdzi, że nie są one zachowane, odmawia wydania pozwolenia na budowę (art. 35 ust. 4 powołanej ustawy). Organ ten jest zobowiązany odmówić wydania pozwolenia na budowę także wtedy, gdy ustali, że jedyne wskazane w decyzji o warunkach usytuowanie budynku jest sprzeczne z warunkami technicznymi. Zatem, jeżeli w badanej w niniejszym postępowaniu decyzji o warunkach zabudowy wskazano, że nadbudowa drugiej kondygnacji istniejącego już budynku parterowego ma być usytuowana w oddaleniu co najmniej 3 m od granicy z działką nr [...], a usytuowanie to byłoby sprzeczne z warunkami technicznymi, bo ani nie przemawia za tym wielkość działki, ani podobna istniejąca lub planowana zabudowa na działce sąsiedniej, to organ administracji architektoniczno-budowlanej, będąc związany decyzją o warunkach zabudowy i będąc pozbawiony możliwości wyboru innych sposobów usytuowania budynku wskazanych w decyzji o warunkach zabudowy, będzie musiał odmówić udzielenia pozwolenia na budowę. W rozpatrywanym przypadku kwestii tych nie rozważono, co winno nastąpić w oparciu o sporządzoną na potrzeby postępowania analizę urbanistyczną. Skoro w świetle analizy możliwe jest zaakceptowanie zabudowy drugiej kondygnacji istniejącego budynku na dz. nr [...] i [...] w oddaleniu min. 3 m od granicy z dz. nr [...], to należało uzasadnić, na jakiej podstawie ustalenia te podjęto oraz wskazać czy i na ile będą one wiążące dla organu administracji architektoniczno-budowlanej w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego.
W zaskarżonej decyzji nie odniesiono się również do podniesionego w odwołaniu zarzutu nie rozważenia kwestii miejsc parkingowych. Zważyć należy, że inwestycja realizowana będzie w obszarze ścisłego centrum K., w warunkach zwartej zabudowy, gdy 100% powierzchni nieruchomości inwestora została zabudowana. Jednocześnie w decyzji organu I instancji w pkt 1.3 h określono wymaganą ilość miejsc postojowych – min. 3 na każde 100 m2 powierzchni użytkowej, choć inwestor w swoim wniosku zaznaczył, że nie jest wymagane określenie ilości miejsc parkingowych. Wskazać należy, iż na mocy art. 54 pkt 2 lit. c w zw. z art. 66 u.p.z.p. decyzja o ustaleniu warunków zabudowy określa warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych, w tym w szczególności w zakresie obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji. Jednocześnie zgodnie z § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.) zagospodarowując działkę budowlaną, należy urządzić, stosownie do jej przeznaczenia i sposobu zabudowy, miejsca postojowe dla samochodów użytkowników stałych i przebywających okresowo, w tym również miejsca postojowe dla samochodów, z których korzystają osoby niepełnosprawne. Przepis ust. 2 tego przepisu stanowi, iż liczbę i sposób urządzenia miejsc postojowych należy dostosować do wymagań ustalonych w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, z uwzględnieniem potrzebnej liczby miejsc, z których korzystają osoby niepełnosprawne. Z powyższego wynika, że kwestia ta będzie rozważana dopiero na etapie udzielania pozwolenia na budowę. Odnosząc się do zarzutu braku zabezpieczenia miejsc postojowych zauważyć jednakże należy, że z akt sprawy wynika, iż planowana inwestycja to nadbudowa na cele własne mieszkalne inwestora i jego rodziny, zatem potrzeba ustaleń w tym zakresie jest wątpliwa, co inwestor założył w swoim wniosku.
Należy natomiast podzielić stanowisko Kolegium, że kwestia poszanowania interesów właścicieli sąsiednich działek oceniana będzie dopiero na etapie zatwierdzania projektu budowlanego i udzielania pozwolenia na budowę, zgodnie z art. 5 ustawy Prawo budowlane.
Kolejną przesłanką uzasadniającą uchylenie zaskarżonej decyzji jest dostrzeżony przez skarżących brak rozpatrzenia odwołania wniesionego przez A. G. Zarówno w sentencji zaskarżonej decyzji z dnia [...] września 2012 r., jak i w jej uzasadnieniu jako strona odwołująca wymieniona została jedynie T. C., natomiast pominięty został A. G., który również wniósł odwołanie, co uszło uwadze organu. Zaistniała zatem sytuacja procesowa, w której nie zostało rozpatrzone odwołanie jednej ze skarżących stron. Odwołanie przewidziane w art. 127 k.p.a. jest prawnym środkiem zaskarżenia, które służy od decyzji wydanej w pierwszej instancji. Prawo do wniesienia odwołania służy stronie a także uczestnikom postępowania na prawach strony oraz i innym podmiotom określonym w przepisach szczególnych. Realizacja przez stronę prawa odwołania nie podlega ani ograniczeniom formalnym, ani materialnym. Nie ma wątpliwości, że A. G. jest stroną toczącego się w sprawie postępowania i należało rozpatrzyć jego odwołanie. Wspólnie z T. C. odwołali się dnia [...] sierpnia 2012 r. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] września 2012. Wobec tego zaskarżona decyzja powinna być skierowana do obydwu skarżących. Decyzja, która nie zawiera wszystkich składników określonych w art. 107 §1k.p.a. lub w przepisach szczególnych, jest decyzją wadliwą, ponieważ organ administracji publicznej jest obowiązany oznaczyć w decyzji wszystkie strony postępowania (Jaśkowska M., Wróbel A., Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, LEX/el. 2013). Zatem ponownie orzekając, organ odwoławczy rozpatrzy odwołanie zarówno T. C., jak i A. G., uwzględniając przytoczoną powyżej argumentację.
Nie ma natomiast znaczenia dla oceny zaskarżonej decyzji brak zamieszczenia w treści tego aktu stwierdzenia o jego ostateczności, tym niemniej brak ten powinien zostać uzupełniony w przyszłej decyzji.
Rozpoznając ponownie sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze zobligowane jest ponownie rozpoznać sprawę, a następnie wydać decyzję uwzględniając wynikające z niniejszego uzasadnienia wskazania co do jej wymogów.
Mając na uwadze powyższe, Sąd w punkcie I wyroku, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji.
Orzekając o kosztach w punkcie II wyroku, Sąd działał na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a. W punkcie III wyroku Sąd działając na podstawie art. 152 p.p.s.a. wskazał, że zaskarżona decyzja nie może zostać wykonana.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło