II OSK 2335/13

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-04-29

Skład orzekający: Wojciech Mazur, Anna Łuczaj, Rafał Wolnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy długotrwałe (ponad 10 lat) opuszczenie lokalu mieszkalnego, nawet w sytuacji konfliktu rodzinnego i braku tytułu prawnego, stanowi trwałe opuszczenie miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, uzasadniające wymeldowanie?
Ratio decidendi
Długotrwałe (ponad 10 lat) opuszczenie lokalu mieszkalnego, nawet w sytuacji konfliktu rodzinnego i braku tytułu prawnego, stanowi trwałe opuszczenie miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, uzasadniające wymeldowanie. Zameldowanie ma charakter ewidencyjny i powinno odzwierciedlać rzeczywisty pobyt, a utrzymywanie fikcji pobytu jest sprzeczne z celem ustawy. Wymeldowanie jest obligatoryjne po spełnieniu przesłanek ustawowych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymeldowania S. J. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego. Organ pierwszej instancji i Wojewoda P. orzekli o wymeldowaniu, uznając, że skarżący dobrowolnie i trwale opuścił lokal ponad 10 lat temu, mimo że nadal był tam zameldowany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił decyzje organów, uznając, że konflikt rodzinny i pozew o eksmisję syna mogły wpływać na dobrowolność opuszczenia lokalu i powinny zostać uwzględnione. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wojewody P.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok WSA i oddalił skargę S. J. na decyzję Wojewody P. Odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 29 kwietnia 2015 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur sędzia NSA Anna Łuczaj sędzia del. WSA Rafał Wolnik /spr./ Protokolant starszy sekretarz sądowy Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 13 czerwca 2013 r. sygn. akt II SA/Rz 104/13 w sprawie ze skargi S. J. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi S. J. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] grudnia 2012 r., [...], w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia [...] października 2012 r.; stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku oraz zasądził od Wojewody P. na rzecz skarżącego kwotę 100,00 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu powyższego wyroku zawarto następujące ustalenia faktyczne: Zaskarżoną decyzją Wojewoda P., po rozpoznaniu odwołania skarżącego, utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia [...] października 2012 r. orzekającą o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego w N. przy ul. J. [...]. Postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte na wniosek G. G.-J. W toku tego postępowania organ ustalił, że właścicielem nieruchomości na której posadowiony jest budynek przy ul. J. [...] jest Gmina N. W budynku tym istnieje wspólnota mieszkaniowa, którą tworzą właściciele wyodrębnionych lokali. Administratorem budynku jest P. G. M. Spółka z o.o. w N. Lokal nr [...] nie jest wyodrębniony, nie stanowi nieruchomości lokalowej. Lokal ten jest lokalem komunalnym, którego właścicielem jest Gmina. Na mocy decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w N. z dnia [...] stycznia 1981 r. powyższy lokal został przydzielony skarżącemu, a uprawnionymi do jego zajęcia byli również żona G. i syn A. W dniu 5 marca 1981 r. pomiędzy skarżącym a Z. G. M. zawarta została umowa najmu tego lokalu, która z dniem 31 stycznia 2010 r. została wypowiedziana, w związku z zaległościami czynszowymi. Stosunek najmu został również wypowiedziany A. J. Nie został natomiast wypowiedziany G. G.-J. Organ ustalił również, że w dniu 15 września 2002 r. skarżący przeniósł się do zakupionego domu w miejscowości S. Zamieszkał tam wraz z żoną i dziećmi. Opuszczając mieszkanie w N. nie dopełnił obowiązku meldunkowego tj. nie wymeldował się. Z ustalonego stanu faktycznego, w tym z przeprowadzonych oględzin i wyjaśnień wynika, że skarżący do lokalu w N. początkowo przyjeżdżał regularnie, później zaś sporadycznie, a od ponad 10 lat mieszka w S., gdzie korzysta z usług różnych instytucji, mających swoje siedziby w N. (ośrodek zdrowia, banki, instytucje pomocy społecznej), dokonywał rozliczeń podatkowych w Urzędzie Skarbowym w P., posiada zezwolenie na posiadanie broni myśliwskiej wskazujące miejsce jej przechowywania w S. Nadto skarżący zatrudniony był w firmie z siedzibą w N. Przeprowadzone w dniu 8 sierpnia 2012 r. oględziny lokalu w N. nie potwierdziły faktu stałego zamieszkiwania skarżącego w tym lokalu. Niewielka ilość rzeczy osobistych, brak przedmiotów codziennego użytku potwierdzają jedynie czasowy charakter pobytu w spornym lokalu. Na powyższe wskazują także przeprowadzone o różnych porach dnia kontrole Straży Miejskiej w okresie od 3 września 2012 r. do 20 września 2012 r. Obecnie w lokalu tym mieszka A. J., który jest tam zameldowany. Skarżący pozostaje z synem w konflikcie. Decyzję o powrocie do mieszkania w N. skarżący podjął dopiero w lipcu 2012 r. W tak ustalonym stanie faktycznym sprawy organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] października 2012 r., orzekł o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego. W uzasadnieniu wskazał na art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 z późn. zm.), zwanej dalej u.e.l., i podał że w przedmiotowej sprawie ustalony stan faktyczny potwierdza istnienie przesłanek uzasadniających wymeldowanie skarżącego z pobytu stałego. Nastąpiło bowiem dobrowolne opuszczenie lokalu mieszkalnego oraz niedopełnienie obowiązku wymeldowania się oraz trwałe niezamieszkiwanie w lokalu. Od tej decyzji odwołanie złożył skarżący wnosząc o jej uchylenie. Podał, że wniosek o wymeldowanie został złożony przez jego żonę w złej wierze. Nigdy nie zgodził się na wymeldowanie z przedmiotowego lokalu, planuje powrót do tego lokalu. Podał, że ponownie planuje wrócić do N., z tym miastem wiąże swoje plany na przyszłość. Wskazał, że jego syn A. wymienił zamki w lokalu mieszkalnym i uniemożliwia mu dostępu do tego lokalu. Podał, że w lokalu tym (do czasu bezprawnego działania syna) przebywał systematycznie, natomiast w S. sporadycznie (w czasie nieobecności żony). W dalszej części odwołujący zarzucił naruszenie art. 28 k.p.a. poprzez błędne ustalenie kręgu stron postępowania. Podał, że postępowanie o wymeldowanie winno toczyć się z urzędu a żona i syn nie powinni być traktowani jako strona postępowania. Nadto zakwestionował ustalenia organu co do zaistnienia przesłanek do dokonania wymeldowania. Nie każdy bowiem fakt opuszczenia lokalu świadczy o woli jego opuszczenia. Zarzucił wadliwą analizę i niepełne ustalenia stanu faktycznego, co stanowi naruszenie art. 7 k.p.a. W jego ocenie organ naruszył również zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu wyrażoną w art. 10 k.p.a., przed wydaniem decyzji przebywał w szpitalu, o czym powiadomił organ a co wpłynęło istotnie na możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Podkreślił, że zmiana miejsca zamieszkania w 2002 r. miała charakter tymczasowy. Od 2004 r. systematycznie powracał do przedmiotowego lokalu, gdzie należy do koła łowieckiego, gdzie mieszkają jego znajomi. W mieszkaniu tym pozostawił rzeczy codziennego użytku, które zostały usunięte przez syna. Aktualnie jego syn bezprawnie uniemożliwia mu powrót do mieszkania (wymiana zamków). Powyższe było powodem, niezastania go w tym lokalu w trakcie kontroli przeprowadzonej przez Straż Miejską. Rozpoznając to odwołanie Wojewoda P. zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy w obszernym uzasadnieniu przedstawił dokonane przez organ pierwszej instancji ustalenia stwierdzając, że wydana decyzja jest słuszna i zgodna z prawem. Cytując treść przepisu art. 15 ust. 2 u.e.l. wskazał, że przesłankami wymeldowania osoby są: opuszczenie miejsca pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełnienie obowiązku wymeldowania. Powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. (Dz.U. z 2002 r. Nr 78 poz. 716) organ podał, że ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobycie osób tj. rejestracji stanu faktycznego a nie prawnego. Zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu (art. 9 ust. 2b ustawy). Odnosząc się do zarzutów odwołania Wojewoda podał, że fakt ewentualnego błędnego zapisania przez organ pierwszej instancji, że sprawa prowadzona była na wniosek nie ma znaczenia prawnego, gdyż przepis art. 15 ust. 2 ustawy zezwala na prowadzenie sprawy meldunkowej na wniosek lub z urzędu. W ocenie organu rozważania odwołującego wskazujące, że przedmiotowego lokalu nie opuścił i nie chciał opuścić a zatem nie powinien zostać wymeldowany, stanowią swobodna polemikę z ustaleniami organu pierwszej instancji. Z ustalonego stanu faktycznego wynika, że skarżący przedmiotowy lokal opuścił ponad 10 lat temu, nie dbał o niego, lokal jest zadłużony. Pokój który zajmował stanowi aktualnie skład materiałów budowlanych. Wojewoda podkreślił, że odwołujący nie ma również tytułu prawnego do lokalu, gdyż w związku z zaległościami czynszowymi z dniem 31 stycznia 2010 r. wypowiedziano mu umowę najmu. Fakt pozostawienia różnych rzeczy odwołującego nie oznacza, że przedmiotowy lokal stanowi jego centrum życiowe. Doniesienia do prokuratury i złożony pozew o eksmisję pozostają bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Środki te nie mogą doprowadzić do przywrócenia odwołującemu zamieszkania w przedmiotowym lokalu, bowiem od 31 stycznia 2010 r. nie ma prawa do przedmiotowego lokalu. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarżący wniósł o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił naruszenie art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że decyzja Burmistrza jest zgodna z prawem. Zarzucił również naruszenie art. 77, art. 80 k.p.a. poprzez brak odniesienia się do zarzutu co do sposobu przeprowadzenia dowodu z pomocą staży miejskiej na okoliczność przebywania skarżącego w lokalu oraz stwierdzenie, że organ oparł swe rozstrzygniecie wyłącznie na zeznaniach skarżącego, protokole z oględzin i dowodach z dokumentów, podczas gdy obowiązkiem organu jest wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego. Skarżący ponownie zarzucił błędne ustalenie stron postępowania – art. 28 k.p.a., art. 107 k.p.a. Wskazał również na naruszenie art. 15 ustawy oraz art. 2 i art. 7 Konstytucji RP. Uwzględniając skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wskazał, że w judykaturze na kanwie przepisów u.o.l. wykształcił się pogląd, w świetle którego obowiązek meldunkowy służy zarówno prawidłowemu wykonywaniu przez organa władzy publicznej ich funkcji, jak i ochronie interesów samych zainteresowanych meldunkiem oraz ochronie praw osób trzecich. Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że w wyroku z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K 20/01, Trybunał Konstytucyjny wyeksponował rejestracyjny charakter meldunku i wskazał, że przedmiotem rejestru jest jedynie "przebywanie", a nie "uprawnienie" do lokalu, zaś ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego i nie jest formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu. Oznacza to, że decyzja o wymeldowaniu z pobytu stałego ma charakter ewidencyjny i potwierdza jedynie zaistniały stan faktyczny. W ocenie Sądu w świetle art. 15 ust. 2 u.e.l. jedyną przesłanką warunkującą wymeldowanie z pobytu stałego jest ustalenie przez organ administracji publicznej faktycznego opuszczenia miejsca zameldowania. Organ prowadząc postępowanie w przedmiocie wymeldowania zobligowany jest ustalić pełny stan faktyczny sprawy, a stosownej oceny dokonać również pod kątem zamiaru zainteresowanej osoby oraz dobrowolności opuszczenia przez nią miejsca stałego pobytu jeżeli okoliczności sprawy wskazują na brak dobrowolności opuszczenia lokalu przez osobę, co do której toczy się postępowanie w przedmiocie wymeldowania. Sąd pierwszej instancji uznał, że orzekający organ przeprowadził w pełnym zakresie postępowanie dowodowe stosownie do uregulowania zawartego w art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. przyjmując, że skarżący opuścił przedmiotowy lokal mieszkalny w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.e.l. Sąd zauważył, że powstały w rodzinie konflikt uniemożliwił skarżącemu korzystanie z tego lokalu, a zamiar korzystania przez skarżącego z tego lokalu dowodził interwencją funkcjonariuszy Komisariatu Policji i zgłoszenia w Prokuraturze Rejonowej. Jednocześnie w Sądzie został złożony przez skarżącego pozew o eksmisję z tego lokalu syna skarżącego. Te ostatnie okoliczności zostały pominięte przez organ wydający skarżoną decyzję o wymeldowaniu, pomimo że ich analiza była niezbędna w ocenie Sądu do ustalenia dobrowolności opuszczenia przez skarżącego lokalu. W ocenie Sądu, jakkolwiek zebrany został materiał dowodowy, to jednak nie został on przed wydaniem decyzji oceniony w oparciu o dyspozycję art. 80 k.p.a. Sąd pierwszej instancji zauważył ponadto, że i po wszczęciu postępowania administracyjnego mogą pojawić się zmiany stanu faktycznego sprawy administracyjnej, które jednak muszą zostać uwzględnione przez organ administracji w oparciu o przepis art. 104 § 2 k.p.a., bowiem w przeciwnym razie podjęta decyzja byłaby sprzeczna z zasadą prawdy materialnej. Organ administracji publicznej ocenia stan faktyczny sprawy według chwili wydania decyzji administracyjnej. Z tych też przyczyn, w ocenie Sądu pierwszej instancji, organ ponownie prowadząc postępowanie winien uwzględnić pełny stan faktyczny sprawy na dzień wydania decyzji w przedmiocie wymeldowania z uwzględnieniem naprowadzonych uwag, szczególnie w zakresie dobrowolności opuszczenia przez skarżącego lokalu. Sąd nie odniósł się do pozostałych zarzutów skarżącego stwierdzając, że są one przedwczesne na tym etapie postępowania. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Wojewoda P. W oparciu o art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie prawa materialnego, tj.: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., w związku z art. 15 ust. 2 u.e.l. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a tym samym uwzględnienie przez Sąd skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającą ją decyzji organu pierwszej instancji, mimo nie naruszenia przez organ art. art. 78 § 2, 80,104 § 2,107 § 3 k.p.a., poprzez uznanie, że pomimo przeprowadzenia postępowania dowodowego w pełnym zakresie nie można uznać, ze S. J. opuścił miejsce pobytu stałego w lokalu przy ul. J. [...] w N. i wymeldować go z miejsca pobytu stałego pod tym adresem, jak również niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz błędną ocenę zgromadzonych w sprawie dowodów; - art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 15 ust. 2 u.e.l., poprzez jego niezastosowanie i uwzględnienie skargi S. J., podczas gdy Sąd powinien był oddalić tę skargę jako nieuzasadnioną; - art. 15 ust. 2 u.e.l., przez jego niewłaściwą wykładnię i zastosowanie poprzez uznanie, że pomimo przeprowadzenia postępowania dowodowego w pełnym zakresie nie można uznać, że S. J. opuścił miejsce pobytu stałego w przedmiotowym lokalu i wymeldować go z miejsca pobytu stałego pod tym adresem. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie, a ponadto o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono obszerną argumentację na poparcie jej zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Granice te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny wskazanych w skardze kasacyjnej podstaw i zarzutów kasacyjnych. Skarga kasacyjna analizowana pod tym kątem zawiera usprawiedliwione podstawy, co sprawia, że zasługuje na uwzględnienie. Przechodząc do oceny podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa materialnego – art. 15 ust. 2 u.e.l., i to zarówno jako samoistnej podstawy kasacyjnej, jak i w powiązaniu z naruszeniem przepisów postępowania, w pierwszej kolejności należy zauważyć, że pojęcia dobrowolności i trwałości opuszczenia lokalu nie są pojęciami normatywnymi, a ich znaczenie w postępowaniu o wymeldowanie należy każdorazowo oceniać mając na uwadze okoliczności konkretnej, indywidualnej sprawy. W niniejszej sprawie organy orzekające, oceniając w kontekście ustawy o ewidencji ludności przytoczone okoliczności sprawy uznały, iż zaszły przesłanki umożliwiające wymeldowanie S. J. z przedmiotowego lokalu albowiem opuścił on lokal w sposób dobrowolny i trwały. Pogląd ten Sąd pierwszej instancji uznał za błędny. Wbrew jednak wyrażonej przez ten Sąd ocenie, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do uznania, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Ocena, czy opuszczenie lokalu ma charakter trwały nie może być oparta na dosłownym rozumieniu trwałości jako stanu, który nie ulegnie zmianie i być pojmowana jedynie jako opuszczenie lokalu "na zawsze". Także bowiem opuszczenie lokalu na pewien okres może być uznane za trwałe jeżeli okres ten jest wystarczająco długi. Zauważyć w tym miejscu należy, iż bezsporną jest okoliczność, że S. J. opuścił miejsce stałego pobytu ponad 10 lat temu. Taki okres przebywania poza miejscem zameldowania uznany winien być za tożsamy z trwałym opuszczeniem lokalu. Pojmowanie bowiem trwałości jako synonimu określenia "na zawsze" powodowałoby niemożność wymeldowania osoby, która de facto w lokalu od lat nie przebywa. W myśl art. 9 ust. 2b u.e.l. zameldowanie w lokalu odzwierciedlać ma rzeczywisty pobyt osoby w lokalu. W żadnej mierze interpretacja okoliczności faktycznych nie może zatem prowadzić do sprzecznego z brzmieniem przepisu utrzymywania fikcji pobytu w lokalu osoby, która w rzeczywistości w mieszkaniu owym nie przebywa. Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że organ orzekający przeprowadził w pełnym zakresie postępowanie dowodowe. Błędnie przyjął jednak, że konflikt w rodzinie, interwencje funkcjonariuszy Policji oraz złożenie przez S. J. pozwu o eksmisję mogły mieć wpływ na wynik sprawy o wymeldowanie. Te kwestie były zresztą przedmiotem rozważań organu odwoławczego, który zasadnie ocenił, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie stoją one na przeszkodzie w podjęciu decyzji o wymeldowaniu skarżącego. Zauważyć w tym miejscu należy, że S. J. od dnia 1 lutego 2010 r. nie posiada tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu. Nie podejmował też działań zmierzających do przywrócenia posiadania lub uprawnienia do zamieszkiwania. Odnosząc się natomiast do deklarowanego w toku postępowania zamiaru powrotu S. J. do przedmiotowego lokalu stwierdzić należy, że ta okoliczność pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Zamiar ten ma bowiem jedynie charakter werbalny. Nie jest możliwa jego realizacja w sytuacji, w której S. J. nie legitymuje się tytułem prawnym do lokalu. W sprawie ustalono, że umowa najmu uległa rozwiązaniu, a skuteczność tego rozwiązania nie została zakwestionowana. Pomimo zatem deklarowanej chęci powrotu, powrót ten w realiach rozpatrywanej sprawy nie byłby możliwy. Zwrócić też przyjdzie uwagę, co umknęło Sądowi pierwszej instancji, na cel jakiemu w dacie orzekania przez organy służyła ewidencja ludności. Cel ten był określony w art. 1 ust. 2 u.e.l. Przepis ten przesądzał, że ewidencja ludności polegała na rejestracji miejsca pobytu osób, a więc służyła gromadzeniu informacji co do stanu faktycznego. Obowiązek meldunkowy służy bowiem prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji. W tym celu organ gminy jako prowadzący ewidencję ludności był zobligowany do utrzymania jej aktualności. Stąd też ustawodawca wyposażył ten organ w kompetencje orzekania o wymeldowaniu osób, które opuściły miejsce stałego zamieszkiwania bez dopełnienia powinności wymeldowania. Wyjaśnić też przyjdzie, że wydanie decyzji o wymeldowaniu w trybie art. 15 ust. 2 ustawy, nie następuje na zasadzie tzw. uznania administracyjnego i jej wydanie jest obligatoryjne w razie spełnienia przesłanek ustawowych. W niniejszej sprawie zaistniały zaś przesłanki do wymeldowania skarżącego, gdyż opuszczenie przez niego lokalu miało charakter trwały. Zatem dalsze zameldowanie w nim nie stwierdzałoby stanu zgodnego z rzeczywistością, czyli byłoby fikcyjne. Stąd też wydanie decyzji o wymeldowaniu służy celowi ewidencji, czyli dostosowaniu jej do zgodności ze stanem faktycznym. Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, że postępowanie administracyjne zakończone zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i umożliwiający wydanie decyzji o wymeldowaniu. Poczynione przez organy ustalenia faktyczne, niekwestionowane zresztą przez Sąd pierwszej instancji, dawały podstawę do konstatacji, że spełnione zostały przesłanki określone w art. 15 ust. 2 u.e.l., co obligowało organ ewidencyjny do wydania decyzji o wymeldowaniu S. J. z przedmiotowego lokalu. W tej sytuacji brak było podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, wydane zostały z naruszeniem prawa skutkującym koniecznością ich uchylenia na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Mając powyższe okoliczności na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał skargę wniesioną do Sądu pierwszej instancji orzekając w tym zakresie na podstawie art. 151 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz Wojewody P., na zasadzie art. 207 § 2 p.p.s.a. Zobowiązanym do poniesienia tych kosztów byłby bowiem skarżący S. J. Skład orzekający podzielił przy tym pogląd, w myśl którego jeżeli wyłączną przyczyną sprawiającą, że doszło do postępowania kasacyjnego było wadliwe orzeczenie sądu pierwszej instancji, które spowodowało wniesienie skargi kasacyjnej uwzględnionej przez Naczelny Sąd Administracyjny, to brak dostatecznych podstaw do tego, by obciążyć stronę, która wniosła skargę do sądu pierwszej instancji kosztami postępowania kasacyjnego na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2008 r., sygn. akt I FSK 140/07 oraz z dnia 21 lutego 2012 r., sygn.. akt II GSK 51/11 - dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło