III SA/Wa 2950/12
WyrokWSA w Warszawie2013-03-14
Skład orzekający: Barbara Kołodziejczak-Osetek, Jolanta Sokołowska, Marta Waksmundzka-Karasińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku cesji praw i obowiązków wynikających z umowy przedwstępnej na osobę trzecią, podatnik jest zobowiązany do wystawienia faktury korygującej do faktury dokumentującej zaliczkę wpłaconą przez pierwotnego nabywcę?Ratio decidendi
Sąd uznał, że w przypadku cesji praw i obowiązków wynikających z umowy przedwstępnej na osobę trzecią, podatnik nie jest zobowiązany do wystawienia faktury korygującej do faktury dokumentującej zaliczkę wpłaconą przez pierwotnego nabywcę. Kluczowe jest to, że cesja nie powoduje zwrotu zaliczki, a jedynie zmianę strony umowy. W związku z tym, obowiązek podatkowy związany z zaliczką pozostaje nienaruszony, a faktura pierwotna nadal odzwierciedla rzeczywisty stan rzeczy w momencie jej wystawienia.Stan faktyczny
Skarżąca spółka zajmuje się sprzedażą mieszkań i zawiera z klientami umowy przedwstępne lub realizatorskie, na podstawie których klienci dokonują zaliczkowych wpłat dokumentowanych fakturami VAT. W przypadku zmian w umowach (zmiana lokalu, cesja praw na osoby trzecie) poprzez aneksy, spółka nie wystawiała faktur korygujących, uznając, że nie dochodzi do zwrotu zaliczek. Minister Finansów uznał brak obowiązku wystawienia faktury korygującej w przypadku zamiany lokalu za prawidłowy, ale w przypadku cesji praw uznał go za nieprawidłowy, nakazując wystawienie faktury korygującej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną w części uznającej za nieprawidłowe stanowisko strony skarżącej w zakresie cesji praw i obowiązków, stwierdził, że interpretacja nie może być wykonana w tej części, a w pozostałym zakresie oddalił skargę. Zasądził od Ministra Finansów na rzecz B. Sp. z o.o. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III SA/Wa 2950/12 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Sokołowska Sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska Protokolant starszy referent Paweł Jurczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2013 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną w części uznającej za nieprawidłowe stanowisko strony skarżącej 2) stwierdza, że interpretacja indywidualna wskazana w pkt 1) nie może być wykonana w części, w jakiej została uchylona, 3) w pozostałym zakresie oddala skargę, 4) zasądza od Ministra Finansów na rzecz B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Skarżąca – B. Sp. z o.o. z siedzibą w W., 27 marca 2012 r. o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług.
We wniosku Skarżąca przedstawiła stan faktyczny, wskazując, że zajmuje się sprzedażą mieszkań w nowobudowanych osiedlach mieszkaniowych. Skarżąca zawiera z klientami umowy przedwstępne zobowiązujące do zawarcia umowy ustanowienia odrębnej własności i jego sprzedaży lub umowy realizatorskie - zobowiązujące do budowy, ustanowienia odrębnej własności i sprzedaży lokalu oraz przedwstępne umowy sprzedaży lokali (w zależności od zaawansowania procesu budowlanego). Na podstawie wyżej wspomnianych umów klienci dokonują zaliczkowych wpłat na poczet przyszłej dostawy. Wpłacone zaliczki dokumentowane są fakturami VAT zgodnie z przepisami ustawy o podatku od towarów i usług.
W toku realizacji umów niektórzy klienci zgłaszają wnioski o zmianę niektórych z postanowień objętych umową (zamiana kupowanego lokalu na inny w tym samym bądź innym budynku, zmiana garażu na inny) bądź też, za zgodą spółki, przelewają prawa i obowiązki wynikające z umowy na osoby trzecie (cesja). W celu prawidłowego udokumentowania wnioskowanych zmian od strony formalno-prawnej zawierane są aneksy do wcześniej podpisanych umów. Aneksy te nie skutkują rozwiązaniem umowy pomiędzy stronami a jedynie zmieniają niektóre z jej postanowień. Niezmieniony też pozostaje, co do swej istoty, przedmiot sprzedaży - nadal pozostaje nim mieszkanie czy garaż. W niektórych przypadkach Skarżąca pobiera opłatę manipulacyjną z tytułu dokonania czynności związanych z zawarciem stosownych aneksów do umów.
W związku z powyższym Skarżąca spytała czy zawarcie aneksu — do wcześniej podpisanej umowy - wprowadzającego zmiany w zakresach opisanych powyżej - powoduje obowiązek wystawienia faktur korygujących do faktur dokumentujących, wpłacone przed zawarciem aneksu, zaliczki?
Skarżąca powołała się na art. 106 ust. 1, art. 2 pkt 22, art. 19 ust. 10 i ust. 11 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), dalej "u.p.t.u." i wyjaśniła, że w wypełnieniu obowiązków wynikających z wvv. uregulowań Skarżąca wystawia faktury VAT na każdą zaliczkową wpłatę dokonaną przez klienta. Zgodnie z zasadami przyjętymi wewnętrznie przez Skarżącą przed wydaniem nieruchomości klienci zobowiązani są do zapłaty 100% ceny a więc nie zachodzi konieczność rozpoznawania obowiązku podatkowego w VAT na zasadzie określonej w drugiej części art. 19 ust. 10 u.p.t.u., a więc 30 dnia od dnia wydania. Zmiany umów — aneksy - będące przedmiotem zapytania nie powodują rozwiązania umowy łączącej klientów (nabywców mieszkań) z deweloperem a tylko modyfikują poszczególne jej zapisy. Zgodnie z ustaleniami aneksy te nie nakładają również na żadną ze stron obowiązku zwrotu zaliczek wpłaconych do momentu ich zawarcia. Kwoty wpłacone przez klienta na poczet umowy do chwili zawarcia aneksu nadal pozostają na rachunku bankowym dewelopera.
Zamiana mieszkania na inne - w tej samej bądź innej inwestycji (także będące w zasobach dewelopera) nie powoduje wygaśnięcia zobowiązań umownych, a jedynie zmienia lub modyfikuje poszczególne jej zapisy dostosowując np. warunki harmonogramu wpłat do zmienionej ceny - jeżeli zachodzi taka okoliczność. W wyniku zawarcia aneksu wartość umowy ulega korekcie, a więc cena określona w umowie może wzrosnąć lub ulec zmniejszeniu ze względu na cenę mieszkania po zamianie (właściwa stawka VAT pozostaje bez zmian, gdyż cały czas mamy do czynienia z tą samą kategorią towaru - mieszkaniem). W następstwie takich okoliczności klient zobowiązany jest do dopłaty pozostałej części ceny zgodnie z harmonogramem będącym integralną częścią każdej umowy. Dokumentując dalsze wpłaty deweloper wystawia faktury VAT uwzględniając zgodnie z art. 41 ust. 14f u.p.t.u. stawki VAT właściwe z dnia powstania obowiązku podatkowego, a więc z dnia wpływu zaliczek na konto dewelopera. Zmiany w tym zakresie nie powodują rozwiązania pierwotnej umowy i powstania w jej miejsce nowej, która na nowo ustalałaby stosunek prawny pomiędzy stronami. Konsekwentnie zaliczka wpłacona przed zawarciem aneksu na zmianę produktu nie traci swojego charakteru, nie podlega zwrotowi z tytułu tej operacji a więc nie powstaje obowiązek wystawiania faktur korygujących (tym bardziej, że nie następuje fizyczny przepływ pieniędzy pomiędzy stronami - zwrot zaliczki i ponowna wpłata).
Skarżąca podniosła, że klienci zawierając umowy przedwstępne lub realizatorskie z deweloperem dokonują wyboru mieszkania lub garażu i w wykonaniu obowiązków umownych dokonują zaliczkowych wpłat na konto dewelopera. Obowiązek podatkowy z tego tytułu powstaje w dacie uznania konta dewelopera kwotą zaliczki, w tej części. Późniejsza zamiana mieszkania lub garażu na inne nie wiąże się z rozwiązaniem umowy bądź ze zwrotem wpłaconych zaliczek, więc nie powoduje powstania obowiązku wystawiania faktur korygujących i kolejnych faktur dokumentujących wpłaty już dokonane w okresach wcześniejszych i już rozliczonych na potrzeby VAT. W związku z przelaniem praw i przejęciem obowiązków wynikających z umowy przez osoby trzecie (cesja) pobiera opłatę za przejęcie obowiązków z umowy. Opłata taka pobierana jest z reguły przed zawarciem aneksu (jej wniesienie jest warunkiem podpisania aneksu). VAT z tytułu pobranych opłat naliczany jest w stawce 23% i odprowadzany zgodnie z powstałym obowiązkiem podatkowym.
Cesja praw i przejęcie obowiązków z umowy przez osobę trzecią za zgodą Spółki nie powoduje rozwiązania umowy a jedynie wprowadza modyfikacje w zakresie identyfikacji jednej ze stron umowy (klienta Skarżącej). Od chwili zawarcia umowy cesji to cesjonariusz zobowiązany jest do wnoszenia kolejnych rat zgodnie z harmonogramem i na jego nazwisko wystawiane są faktury VAT z tytułu dokonanych wpłat.
Podsumowując Skarżąca wskazała, że w związku z tym, że obowiązek podatkowy przy dostawie lokali i budynków (a co za tym idzie ich części) powstaje z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty, i w taki sposób jest przez Skarżącą rozpoznawany, nie zachodzi konieczność korygowania faktur i ponownego ich wystawiania w przypadku zawierania aneksów do umów, które nie powodują ich rozwiązania i nie wiążą się ze zwrotem już otrzymanych zaliczek. Aneksy, o których mowa, czyli na zamianę produktów objętych umową lub na zmianę kupującego (cesja praw i przejęcie obowiązków) nigdy w praktyce Skarżącej nie są związane z fizycznym przepływem środków uprzednio wpłaconych. Ich zawarcie modyfikuje niektóre z postanowień, lecz nie powoduje wygaśnięcia czy rozwiązania umowy przedwstępnej czy deweloperskiej, a kolejne wpłaty są kontynuacją wypełniania postanowień tej samej umowy łączącej dewelopera z nabywcą mieszkania. Zdaniem Skarżącej, w sytuacji, kiedy nie następuje rozwiązanie umowy ani zwrot środków na rzecz klienta, nie zachodzi również konieczność potwierdzania ww. aneksów fakturami i fakturami korygującymi.
W interpretacji indywidualnej z [...] czerwca 2012 r. Minister Finansów, z upoważnienia którego działał Dyrektor Izby Skarbowej w W., stanowisko Skarżącej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie:
- braku obowiązku wystawienia faktur korygujących do faktur dokumentujących wpłacone zaliczki w przypadku zamiany mieszkań lub garaży uznał za prawidłowe;
- braku obowiązku wystawienia faktur korygujących do faktur dokumentujących wpłacone zaliczki w przypadku cesji praw i przejęcia obowiązków z umowy uznał za nieprawidłowe.
W uzasadnieniu powołał się na art. 106 ust. 1, ust. 8, art. 29 ust. 1 u.p.t.u. oraz § 10 ust. 1, § 13, § 14 ust. 1 rozporządzenia z dnia 28 marca 2011 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 68 poz. 360), dalej "rozporządzenie", i wyjaśnił, że z przytoczonych uregulowań wynika, iż istotą faktur korygujących jest korekta faktur pierwotnych. Faktury korygujące wystawia się w celu udokumentowania ostatecznej wielkości sprzedaży w danym okresie rozliczeniowym.
Mając na uwadze powołane przepisy oraz przedstawiony we wniosku opis stanu faktycznego Organ uznał, że § 13 i § 14 rozporządzenia wyraźnie wskazują jakie okoliczności zobowiązują podatnika do wystawienia faktury korygującej. Uzależniają to od wystąpienia sytuacji enumeratywnych wskazanych w tym przepisach. Sytuacją taką jest m.in. udzielenie rabatu, zwrot sprzedawcy towaru, zwrot nabywcy kwot nienależnych, zwrot nabywcy zaliczek, przedpłat, zadatków lub rat podlegających opodatkowaniu lub gdy podwyższono cenę po wystawieniu faktury lub w razie stwierdzenia pomyłki w cenie, stawce lub kwocie podatku bądź w jakiejkolwiek innej pozycji faktury. W tym zakresie podatnik nie ma uprawnień do swobodnego działania, może je podjąć tylko w razie spełnienia przesłanek określonych w cytowanych przepisach. W związku z powyższym jedynym z warunków uzasadniającym prawidłowe wystawienie przez podatnika faktury korygującej jest zaistnienie faktycznego zwrotu zaliczki podlegającej opodatkowaniu, w następstwie czego zmniejszony zostaje obrót. Otrzymanie zaliczki wiąże się z powstaniem obowiązku podatkowego więc analogicznie wystawienie faktury korygującej uzależnione jest od faktycznego zwrotu otrzymanej zaliczki. W obydwu przypadkach chodzi bowiem o zaistnienie faktycznych zdarzeń.
Organ podkreślił, że biorąc pod uwagę opis stanu faktycznego - Skarżąca nie ma obowiązku wystawiania faktur korygujących do wpłaconych przez klientów zaliczek, w przypadku podpisania aneksu do umowy regulującej zmianę przedmiotu dostawy - zmianę mieszkania, czy garażu, bowiem nie zachodzą żadne przypadki określone w § 13 i 14 rozporządzenia, w szczególności w wyniku podpisania aneksu do umowy nie dochodzi do zwrotu zaliczek otrzymanych przez Skarżącą. Odmiennie rzecz wygląda w przypadku, gdy w wyniku podpisania aneksu dochodzi do przelewu praw i obowiązków wynikających z umowy na osoby trzecie. Z § 13 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia wynika, iż fakturę korygującą wystawia się również w przypadku zwrotu nabywcy zaliczek, przedpłat, zadatków lub rat, podlegających opodatkowaniu. Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie regulują kwestii formy, w jakiej ma się odbyć zwrot zaliczki. Wyrażając zgodę na przeniesienie praw Skarżąca zaakceptowała fakt, że w wyniku zawartej umowy wstępujący wstąpił w miejsce ustępującego we wszystkie jego zobowiązania wynikające z umowy przedwstępnej sprzedaży, a ustępujący został zwolniony z długu.
Ponieważ między Skarżącą a ustępującym nie dojdzie ostatecznie do żadnej transakcji podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT(umowa przedwstępna nie zostanie zrealizowana), to po zawarciu umowy przeniesienia praw, Skarżący zobowiązany będzie do wystawienia faktury korygującej do wcześniej wystawionych faktur na otrzymane wcześniej od ustępującego zaliczki.
Pismem z 27 czerwca 2012 r. Skarżąca wniosła o zmianę interpretacji indywidualnej zgodnie z jej wnioskiem.
W odpowiedzi na to wezwanie, Minister Finansów pismem z 2 sierpnia 2012 r., stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji indywidualnej.
W skardze złożonej na ww. interpretację indywidualną Skarżąca wniosła o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
- art. 5 ust. 1 w związku z art. 7 ust. 1 oraz art. 86 ust. 1 u.p.t.u. poprzez ich niewłaściwą wykładnię i w konsekwencji wadliwie zastosowanie,
- § 13 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia poprzez jego niewłaściwą wykładnię i w konsekwencji wadliwie zastosowanie,
- art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (dalej: "TUE") w związku z art. 19 TUE oraz art. 2 Traktatu Akcesyjnego poprzez niezastosowanie się do ustanowionej w art. 4 ust. 3 TUE zasady lojalności unijnej, polegające na pominięciu przy orzekaniu stanowiska wyrażanego przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w kwestii ustalenia momentu dokonania dostawy towarów i jej związku z wpłaconymi wcześniej na poczet dostawy zaliczkami.
W uzasadnieniu wskazała, że Organ w sposób błędny uznał, iż istnieje obowiązek wystawienia faktur korygujących do faktur dokumentujących wpłacone zaliczki w przypadku cesji praw i przejęcia obowiązków z umowy przedwstępnej. Powyższe stanowisko jest niezgodne z przepisami w zakresie VAT, zarówno prawa krajowego jak i unijnego (tj. z Dyrektywą 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej i orzecznictwem TSUE. Zauważyła, że zmiana nabywcy dokonana w wyniku cesji praw wynikających z umowy przedwstępnej nie mieści się w żadnej sytuacji określonej rozporządzeniem o fakturach.
Jednocześnie wyjaśniła, że otrzymanie przez nią kwoty części należności nie jest jednak samodzielną czynnością ani zdarzeniem opodatkowanym. Pomiędzy otrzymaniem przez Skarżącą tej należności a czynnością opodatkowaną (przyszłą dostawą towarów lub przyszłym wykonaniem usługi) musi istnieć bezpośredni związek. Otrzymana część (zaliczka) musi stanowić wynagrodzenie związane z wykonaniem czynności, za którą jest należna. Przyjęcie innego stanowiska prowadziłoby do rozszerzenia zakresu opodatkowania podatkiem VAT.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej interpretacji indywidualnej, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 z późn. zm.), - dalej "p.p.s.a." uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego aktu w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona interpretacja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego i skargę należało uwzględnić.
Zgodnie z art. 106 ust. 1 u.p.t.u. z 2004 r. podatnicy podatku od towarów i usług są obowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkowa bez podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy. Przepis ten znajduje swoje uszczegółowienie w treści rozporządzenia. W § 13 i § 14 tegoż rozporządzenia ustawodawca przewidział możliwość wystawienia faktury korygującej, której celem jest doprowadzenie faktury pierwotnej do stanu odpowiadającego rzeczywistości. Faktura korygująca wystawiona przez sprzedawcę, w której została zmniejszona wartość sprzedaży i podatku należnego, stanowi dla niego podstawę do zmniejszenia obrotu w myśl art. 29 ust. 4 u.p.t.u. z 2004 r. Przepis ten stanowi, iż obrót zmniejsza się o kwoty udokumentowanych, prawnie dopuszczalnych i obowiązkowych rabatów (bonifikat, opustów, uznanych reklamacji i skont) i o wartość zwróconych towarów, zwróconych kwot nienależnych w rozumieniu przepisów o cenach oraz zwróconych kwot dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze, a także kwot wynikających z dokonanych korekt faktur. Zgodnie z § 13 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia fakturę korygującą wystawia się w sytuacji zwrotu nabywcy zaliczek, przedpłat, zadatków lub rat, podlegających opodatkowaniu (odpowiednio stosuje się w tym przypadku § 13 ust. 1 tegoż rozporządzenia stanowiący o wystawieniu faktury korygującej z związku z udzieleniem rabatów). Z brzmienia tejże normy wynika bezpośrednio, ze wystawienie faktury korygującej jest uzależnione od zaistnienia sytuacji enumeratywnie wskazanych w przepisie. Sytuacją taką jest m.in. zwrot zaliczki (zadatku) podlegającej opodatkowaniu. Oznacza to, że podatnik nie posiada uprawnień do swobodnego wystawiania faktur korygujących, a tym samym do skutecznego korygowania deklaracji VAT-7, bowiem działania takie może podjąć tylko i wyłącznie w razie spełnienia przesłanek określonych przez ustawodawcę, na które składają się również przypadki objęte normą § 13 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia
Należy również podkreślić, iż ustawodawca nie uzależnił uprawnienia do wystawienia faktury korygującej od szczególnego zachowania podatnika. Czynność ta nie odnosi się bowiem do konkretnych sposobów wzajemnych rozliczeń pomiędzy podmiotami obowiązanymi do uiszczenia podatku od towarów i usług. W związku z tym, jedynym warunkiem uzasadniającym prawidłowe działanie podatnika polegające na wystawieniu faktury korygującej, jest zaistnienie faktycznego zwrotu przedpłaty (zaliczki, raty, zadatku) podlegającej opodatkowaniu, w następstwie czego zmniejszony zostaje obrót, co też wpływa na wysokość odprowadzanego podatku VAT. Tak jak ostatnio wymienione przepisy wiążą powstanie obowiązku podatkowego z pobraniem zaliczki, tak też § 13 rozporządzenia. uzależnia wystawienie faktury korygującej od zwrotu tej zaliczki. W obydwu przypadkach chodzi bowiem o czynności faktyczne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dna 27 lutego 2002 r., sygn. akt III SA 2133/00 niepublikowany). Powyższe oznacza, że dopiero z chwilą zwrotu nabywcy zaliczki podatnik-sprzedawca może wystawić fakturę korygującą, w następstwie czego zmniejszony zostaje obrót stanowiący podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Zatem warunkiem koniecznym do wystawienia faktury korygującej w trybie § 13 ust. 5 rozporządzenia jest zwrot zaliczki, który musi być dokonany. Reasumując, wystawienie faktury korygującej przed zwrotem zaliczki stanowi naruszenie tegoż przepisu. (...) pogląd ten został zaprezentowany również w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 3 lipca 2008 r. (sygn. akt I SA/Rz 478/08, LEX nr 402059).
W rozpoznawanej sprawie nie doszło do zwrotu zaliczki uzasadniającej wystawienie faktury korygującej.
Minister Finansów w wydanej interpretacji indywidualnej, wskazał prawidłowo, że nie ma obowiązku wystawienia faktur korygujących do faktur dokumentujących wpłacone zaliczki w sytuacji zamiany mieszkań lub garaży. Wyjaśnił "że w związku z tym, iż obowiązek podatkowy przy dostawie lokali i budynków (a co za tym idzie ich części) powstaje z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty, i w taki sposób jest przez Spółkę rozpoznawany, nie zachodzi konieczność korygowania faktur i ponownego ich wystawiania w przypadku zawierania aneksów do umów, które nie powodują ich rozwiązania i nie wiążą się ze zwrotem już otrzymanych zaliczek.
Analogiczna sytuacja ma miejsce w przypadku cesji praw i przejęcia obowiązków z umowy przez cesjonariusza. Za zgodą Skarżącej nie dochodzi do rozwiązania umowy a jedynie do wprowadzenia modyfikacji w zakresie identyfikacji jednej ze stron umowy (klienta Skarżącej). Cesjonariusz nabywa prawa z umowy zawartej pomiędzy cedentem i Skarżącą oraz wchodzi w obowiązki z niej wynikające. Co za tym idzie cesjonariusz jest zobowiązany do zapłaty pozostałej części ceny. Zaliczki wniesione przed zawarciem umowy cesji nie tracą swojego charakteru (nie ma podstaw do zwrotu zaliczek) Zatem również w tym przypadku nie powstaje obowiązek wystawiania faktury korygującej do faktur dokumentujących wpłacone wcześniej zaliczki. W jednym i drugim przypadku nie dochodzi bowiem do zwrotu wpłaconej zaliczki.
Odnosząc się do zarzutów skargi w zakresie braku nadużycia prawa do odliczenia podatku naliczonego wobec niewystawienia faktury korygującej w wyniku dokonanej cesji praw i obowiązków Sąd zauważa, iż kwestia ta nie była przedmiotem wniosku Skarżącej o wydanie interpretacji indywidualnej, w konsekwencji nie może być przedmiotem rozważań Sądu na etapie skargi. Stanowisko to wynika z istoty indywidualnych interpretacji podatkowych. Postępowanie w sprawie udzielenia indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego jest postępowaniem szczególnym. W jego toku organ nie tylko nie dokonuje ustalenia stanu faktycznego, ale związany jest stanem faktycznym przedstawionym we wniosku oraz zobowiązany jest ocenić stanowisko Strony w kontekście zadanego pytania (art. 14 b § 3 O.p.).Z tych względów argumentacja prawna przedstawiona dopiero w skardze do Sądu, nie mogła być przedmiotem rozważań organu interpretującego związanego granicami wniosku Skarżącej.
Co do zarzutu naruszenia art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej w związku z art. 19 TUE oraz art. 2 Traktatu Akcesyjnego poprzez niezastosowanie się do ustanowionej w art. 4 ust. 3 TUE zasady lojalności unijnej, zauważenia wymaga, iż organ interpretujący dokonał błędnej wykładni przepisów prawa krajowego co do, których nie zachodziły wątpliwości w zakresie ich zgodności z prawem wspólnotowym. Organ interpretujący nie kwestionował też zasad opodatkowania przewidzianych w Dyrektywie VAT. Nie zachodziła też w sprawie konieczność bezpośredniego stosowania przepisów Dyrektywy VAT, a wykładnia przepisów prawa wspólnotowego nie była przedmiotem sporu między Stronami. Organ interpretujący, choć zawsze jest zobowiązany przy wykładni przepisów prawa krajowego uwzględniać regulacje wspólnotowe, to nie w każdym przypadku indywidualnej interpretacji ma obowiązek dokonywać odrębnej analizy przepisów prawa wspólnotowego, tj. wówczas gdy (tak jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie) regulacje krajowe pozostają w zgodzie z przepisami prawa wspólnotowego.
Wobec powyższego, uznając podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 5 ust. 1, art. 7 ust. 1 u.p.t.u. z 2004 r. oraz § 13 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia za uzasadniony, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną interpretację.
O wstrzymaniu jej wykonania Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a.
Podstawą rozstrzygnięcia w zakresie kosztów postępowania był art. 200 i 205 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło