II SA/Kr 77/13

WyrokWSA w Krakowie2013-03-15

Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Irla, Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda, Sędzia WSA Mariusz Kotulski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, wydane na podstawie art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami, może być uzasadnione ważnym interesem gospodarczym, wynikającym z konieczności terminowej realizacji inwestycji współfinansowanej ze środków Unii Europejskiej, nawet jeśli zwłoka w zajęciu nieruchomości nie uniemożliwia całkowicie realizacji całej inwestycji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że ważny interes gospodarczy, uzasadniający zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami, może wynikać z konieczności terminowej realizacji inwestycji współfinansowanej ze środków Unii Europejskiej. Ryzyko utraty znaczącego dofinansowania stanowi realne zagrożenie dla budżetu gminy i mieszkańców, co przemawia za udzieleniem zezwolenia, nawet jeśli zwłoka nie blokuje całkowicie inwestycji.
Stan faktyczny
Spółka "Wodociągi i Kanalizacja" zwróciła się o zezwolenie na niezwłoczne zajęcie działki należącej do A.K.-K. w celu przeprowadzenia urządzeń kanalizacyjnych w ramach projektu współfinansowanego z funduszy UE. Starosta odmówił zezwolenia na niezwłoczne zajęcie, uznając brak przesłanek nagłej konieczności. Wojewoda uchylił decyzję Starosty i udzielił zezwolenia, uznając istnienie ważnego interesu gospodarczego związanego z terminową realizacją inwestycji i ryzykiem utraty dofinansowania UE. A.K.-K. zaskarżyła decyzję Wojewody do WSA, kwestionując istnienie ważnego interesu gospodarczego i ogólnikowość uzasadnienia.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędzia WSA Mariusz Kotulski Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2013 r. sprawy ze skargi A.K.-K. na decyzję nr [...] Wojewody z dnia 22 listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości skargę oddala. Przedmiotem skargi A.K.-K. jest oznaczona "nr [...]" decyzja Wojewody z dnia [...].11.2012 r. (znak:[...] ) uchylająca decyzję Starosty K. z dnia [...] sierpnia 2012 r. (znak: [...] , którą odmówiono udzielenia zezwolenia spółce [...] sp. z o.o. w K. " na niezwłoczne zajęcie działki nr [...] o pow. 0,35 ha położonej w obręb [...] , stanowiącej własność A.K.-K. , w związku z decyzją Starosty K. z dnia [...] sierpnia 2012 r. (znak: [...] Jednocześnie organ odwoławczy orzekł: 1. o udzieleniu zezwolenia spółce "Wodociągi i Kanalizacja [...] sp. z o.o." z siedzibą w K. na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oznaczonej jako działka nr [..] o pow. 0,3500 ha, położonej w obrębie W. , jednostka ewidencyjna [...], objętej księgą wieczystą nr [...], stanowiącej własność A.K.-K. , w związku z decyzją Starosty K. z dnia 6 sierpnia 2012 r. znak: [...] utrzymaną w mocy decyzją nr [...] Wojewody z dnia 22 listopada 2012 r. znak[...] ; oraz 2. o nadaniu decyzji tej rygoru natychmiastowej wykonalności. Postanowieniem z dnia 12.02.2013 r. sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Opisane powyżej decyzje zapadły w następującym stanie sprawy: Pismem z dnia 22 grudnia 2011 r. "Wodociągi i Kanalizacja [...] sp. z o.o." z siedzibą w K. zwróciła się. do Starosty K. z wnioskiem o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania m.in. z nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] położonej w W. , stanowiącej własność A.K.-K. . Wymieniona spółka żądała udzielenia zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przez wskazaną nieruchomość urządzeń kanalizacyjnych w ramach projektu współfinansowanego z funduszy Unii Europejskiej pod nazwą "Zapewnienie prawidłowej gospodarki ściekowej na terenie aglomeracji [...] , na okres 6 miesięcy. Starosta K. uznając, że zostały spełnione przesłanki z art. 124 ust. l ustawy o gospodarce nieruchomościami, decyzją z dnia 6 sierpnia 20ł2 r. (znak: [...]) orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z opisanej wyżej nieruchomości poprzez udzielenie wnioskodawcy zezwolenia na założenie i przeprowadzenie szczegółowo opisanych w sentencji tej decyzji urządzeń kanalizacji sanitarnej, w ramach wskazanego wyżej projektu współfinansowanego ze środków UE. Poza tym, organ zobowiązał inwestora do przywrócenia działki nr [...] w W. do stanu poprzedniego, co nastąpić winno niezwłocznie po zakończeniu robót. Pismem z dnia 18 czerwca 2012 r. wymieniona spółka złożyła do organu I instancji wniosek o wydanie zezwolenia na czasowe zajęcie przedmiotowej nieruchomości oraz nadanie tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Zdaniem inwestora istnieją bowiem podstawy do niezwłocznego zajęcia nieruchomości objętych wnioskiem, gdyż przemawia za tym interes społeczny oraz wyjątkowo ważny interes wnioskodawcy, w tym również jego interes gospodarczy. Przedmiotowa inwestycja bowiem powinna zostać zrealizowany do dnia 31 maja 2013 r., przy czym roboty budowlane winny zakończyć się przed okresem zimowym 2012 r. Jednym z warunków rozliczenia przez spółkę dofinansowania ze środków unijnych jest terminowe zrealizowanie całości projektu, a w » razie przekroczenia końcowego terminu realizacji inwestycji spółka może zostać zobowiązana do zwrotu części lub całości kwoty dofinansowania. Ponadto projekt jest ściśle związany z dziedziną ochrony środowiska i zakłada uregulowanie gospodarki wodno-ściekowej na terenie całej aglomeracji K. oraz dorzecza rzeki R. , która jest ujęciem wody pitnej mieszkańców K. . Niezrealizowanie inwestycji spowoduje brak możliwości uzyskania zamierzonego efektu ekologicznego. Organ I instancji decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. (znak: [...] orzekł o odmowie udzielenia zezwolenia na niezwłoczne zajęcie wskazanej wyżej nieruchomości stanowiącej własność A.K.K. W podstawie prawnej wskazanej decyzji powołany został art. 124 ust. la ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 108 § l kpa oraz art. 104 kpa. Organ wskazał, iż koniecznymi warunkami wydania przez Starostę decyzji zezwalającej na natychmiastowe zajęcie nieruchomości oraz nadania tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności jest wystąpienie w sprawie okoliczności wskazanych w art. 108 kpa lub istnienie ważnego interesu gospodarczego przewidzianego w art. 124 ust. l a ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zdaniem organu I instancji, konstrukcja art. 124 ust. l a ugn świadczy o zamiarze ustawodawcy przesądzenia o obligatoryjnym wydaniu decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości oraz o nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, co oznacza, iż organ związany jest wnioskiem o wydanie takiej decyzji złożonym przez podmiot realizujący cel publiczny, ale tylko w sytuacji, gdy wystąpią okoliczności określone w art. 108 kpa lub gdy jest to uzasadnione ważnym interesem gospodarczym. Ponadto, powołując się na orzecznictwo NSA organ I instancji wskazał, iż przesłanki nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nie mogą być interpretowane rozszerzające, lecz muszą być poddawane wykładni ścisłej, a jedną z nich jest "niezbędność" niezwłocznego wprowadzenia w życie rozstrzygnięcia zawartego w decyzji, która ma miejsce wtedy, gdy w danym czasie i w danej sytuacji nie można się obejść bez wykonywania prawa lub obowiązków, o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym, określonym w art. 108 par. l kpa. Zagrożenie to musi mieć realny charakter i nie może być tylko prawdopodobne, a okoliczność ta musi być uwidoczniona w uzasadnieniu postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności. Zdaniem Starosty K. , w przedmiotowej sprawie nie zachodzi potrzeba odejścia od kodeksowej zasady, zgodnie z którą decyzja administracyjna nie podlega wykonaniu przed upływem terminu do wniesienia odwołania. Nie przemawia bowiem za tym sam fakt, iż inwestycję realizowaną przez spółkę "Wodociągi i Kanalizacja K. " uznano za ważną z uwagi na interes społeczny oraz ważny interes inwestora. Organ I instancji podkreślił, że skoro termin rozliczenia inwestycji ma nastąpić do 31 maja 2013 r., to do inwestora należy takie skonstruowanie harmonogramu realizacji inwestycji, aby pomimo napotykanych trudności, wykonać zamierzone prace w przewidzianym czasie. Ponadto Starosta podkreślił, że sieć kanalizacyjna jest inwestycją liniową, czasowe wstrzymanie posadowienia urządzeń na nieruchomościach stanowiących przedmiot omawianego postępowania - nawet w przypadku wniesienia środka zaskarżenia - nie blokuje całej inwestycji, a więc nie zachodzi w przedmiotowej sprawie niezbędność niezwłocznego działania i nie występuje sytuacja, która ma znamiona stanu nagłej konieczności. Odwołanie od wyżej wymienionej decyzji Starosty K. z dnia [...] sierpnia 2012 r. wniesione zostało przez: spółkę "Wodociągi i Kanalizacja [...] sp. z o.o." w K. oraz przez A.K.-K. . Odwołująca się spółka podtrzymała argumentację zawartą we wniosku o wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia, zarzucając zaskarżonej decyzji: 1. rażące naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 6 kpa., art. 7 kpa., art. 12 kpa., art. 77 § l kpa., art. 80 kpa., poprzez: - naruszenie zasady praworządności i wydanie decyzji rażąco naruszającej prawo wbrew interesowi społecznemu oraz wyjątkowo ważnemu interesowi strony; - dokonanie przez organ I instancji częściowo błędnych ustaleń stanu faktycznego niniejszej sprawy, tj. w zakresie przyjęcia przez organ I instancji braku istnienia w niniejszej sprawie "niezbędności niezwłocznego działania oraz sytuacji, która miałaby znamiona nagłej konieczności", uzasadniającej wydanie decyzji na podstawie przepisu art. 124 ust. la ustawy o gospodarce nieruchomościami, przy jednoczesnym prawidłowym przyjęciu przez organ I instancji, iż inwestycja mająca na celu urządzenie kanalizacji sanitarnej (...) leży w interesie społecznym, jak również stanowi ważny interes Spółki; - brak wszechstronnego i wnikliwego zbadania niniejszej sprawy oraz ustalenia stanu faktycznego, m.in. poprzez zaniechanie zbadania przez organ I instancji, czy w niniejszej sprawie istnieje również uzasadniony ważny interes gospodarczy dający podstawę do zastosowania normy przepisu art. 124 ust. la ustawy o gospodarce nieruchomościami; - przekroczenie zasady swobodnej oceny całokształtu materiału dowodowego oraz błędne przyjęcie wbrew zasadom logiki, że w niniejszym przypadku nie było koniecznym wydanie decyzji w sprawie czasowego zajęcia nieruchomości na podstawie przepisu art. 124 ust. la ustawy o gospodarce nieruchomościami, albowiem brak takiej decyzji nawet przy jednoczesnym zaskarżeniu przez właściciela nieruchomości decyzji Starosty K. z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak [...] (...) - zdaniem organu I instancji - nie blokuje wykonania inwestycji współfinansowanej ze środków unijnych (tj. Funduszu Spójności); 2) naruszenie przepisu art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak odpowiedniego uzasadnienia decyzji, zwłaszcza w zakresie przyjętego przez organ I instancji braku zaistnienia w niniejszej sprawie przesłanek do wydania decyzji na podstawie przepisu art. 124 ust. la ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 108 § l k.p.a.; 3) naruszenie prawa materialnego, tj. przepisu art. 124 ust. la ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 108 § l k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie wystąpiły wszystkie konieczne przesłanki do wydania decyzji na podstawie przepisu art. 124 ust. la ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 108 § l k.p.a., a tym samym organ I instancji był zobligowany do wydania przedmiotowego zezwolenia w drodze decyzji i nadania tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Wobec powyższego odwołująca się spółka "[...] sp. z o.o." wniosła "o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie wyżej opisanej nieruchomości". A.K.-K. zarzuciła w odwołaniu, iż podtrzymuje swoje stanowisko zawarte w piśmie z dnia 17 sierpnia 2012 r. (stanowiącym odwołanie od decyzji Starosty z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] ), zgodnie którym decyzja Starosty K. jest niezgodna z prawem budowlanym. Wojewoda decyzją "nr [...] " z dnia [...].11.2012 r. (znak: [...] wydaną na podstawi art 9 a ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, póz. 651 ze zm.) oraz art. 138 par. l pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję i udzielił spółce "[...] sp. z o.o." zezwolenia na niezwłoczne zajęcie działki nr [...]w W pkt II decyzji - nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że art. 124 ust. l a ustawy o gospodarce nieruchomościami wskazuje przesłanki, których łączne spełnienie uzasadnia wydanie decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości. Tymi przesłankami są: 1. wniosek podmiotu realizującego inwestycję o wydanie decyzji; 2. uprzednie wydanie w stosunku do tej samej nieruchomości decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości; 3. jedna z okoliczności określonych w art. 108 kpa, czyli: jest to niezbędne ze względu na ochronę życia lub zdrowia, zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami, przemawia za tym wzgląd na interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony (która realizuje cel społeczny) albo jest uzasadnione ważnym interesem gospodarczym. Mając powyższe na .uwadze, Wojewoda wskazał, że zaskarżona decyzja została wydana na wniosek inwestora tj. Spółki [...] sp. z o.o. Nadto została ona poprzedzona decyzją Starosty K. z dnia [...]sierpnia 2012 r. [...] , wydaną na podstawie art. 124 ust. l ugn o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości (działki nr [...]). Ta ostatnio wymieniona decyzja Starosty K. , została utrzymana w mocy decyzją Wojewody "nr [...]" z dnia 22 listopada 2012 r. Odnośnie trzeciej z podanych wyżej przesłanek wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości, organ odwoławczy wskazał, że także i ona w tej sprawie wystąpiła. Podkreślił organ, że przedmiotowa inwestycja jest inwestycją celu publicznego, włączoną do projektu pod nazwą: "Zapewnienie prawidłowej gospodarki ściekowej na terenie aglomeracji [...] " \ uzyskała dofinansowanie z Funduszu Spójności Unii Europejskiej. Organ odwoławczy podzielił pogląd zaprezentowany w odwołaniu [...] sp. z o.o., zgodnie z którym: "budowa sieci kanalizacyjnej leży w interesie społecznym, który trafnie jest przedkładany ponad interes właścicieli przedmiotowej nieruchomości". Zdaniem Wojewody art. 124 ust. la ugn nie zawiera wskazanego w art. 122 ust. l ugn ograniczenia w niezwłocznym zajęciu nieruchomości (tj. jeżeli zwłoka w jej zajęciu uniemożliwiałaby realizację celu publicznego, na który nieruchpmość została wywłaszczona ) - co daje wyraźne podstawy do stwierdzenia, iż ustawodawca przewidział w takim wypadku (tj. art. 124 ust. la ugn) łagodniejsze przesłanki wydania zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Zezwolenie to może być wydane bez konieczności analizowania zaistniałego w rozpatrywanej sprawie stanu taktycznego pod kątem wystąpienia stanu "realnego zagrożenia dla wartości wskazanych w art. 108 § l kpa" (por. wyrok NSA z dnia 15 lipca 2010 r., sygn. akt II OSK 1134/09). Dodatkowo zauważono, iż art. 124 ust. la ugn jest przepisem szczególnym w stosunku do przepisu art. 108 § l kpa, bowiem wprowadza samodzielną, nieznaną kodeksowej regulacji przesłankę "ważnego interesu gospodarczego" (jako wyjątek przewidziany ustawą). Art. 124 ust. la ugn nie narusza w tym zakresie przewidzianej w art. 21 ust. l Konstytucji RP zasady dopuszczalności wywłaszczenia (którego przejawem jest również ograniczenie prawa własności w trybie art. 124 ust. l o gospodarce nieruchomościami) jedynie na cele publiczne, za słusznym odszkodowaniem. Podkreślono także, iż ugn nie wskazuje, czy przewidziana w omawianym przepisie przesłanka "ważnego interesu gospodarczego" dotyczyć ma stricte sfery interesów inwestora. Wskazówką wydaje się być okoliczność, iż decyzja wydana w oparciu o przepis art. 124 ust. la w związku z art. 124 ust. l ugn dotyczyć ma realizacji inwestycji celu publicznego, a więc z zaangażowaniem - w mniejszym lub większym stopniu - środków publicznych. Zauważono także, iż zamiarem ustawodawcy było wprowadzenie do ustawy o gospodarce nieruchomościami możliwości wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości na wniosek inwestora realizującego inwestycję celu publicznego, z uwagi na "ważny interes gospodarczy" wynikający z zaangażowania w realizowany projekt funduszy pochodzących ze środków unijnych. Wojewoda podał, że inwestor we wniosku z dnia 18.06.2012 r., dotyczącym udzielenia zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości powołał się na konieczność terminowej realizacji inwestycji z uwagi na jej współfinansowanie w 85% ze środków pochodzących z UE. Organ odwoławczy wskazał, że Starosta K. nie ustalił faktycznego zaangażowania środków unijnych w omawiane przedsięwzięcie, co naruszało art. 7 kpa, i art. 77 par. l kpa, a także art. 107 par. 3 kpa w zw. z art. 124 ust. l ugn. Wojewoda uznał więc, że Starosta dokonał w tej sprawie błędnej oceny prawnej, polegającej na przyjęciu, iż do wydania decyzji z art. 124 ust. l a konieczne jest uprzednie wystąpienie stanu nagłej konieczności (art. 108 par. l kpa) - jako warunku nadania rozstrzygnięciu rygoru natychmiastowej wykonalności, bez uwzględnienia przez organ regulacji z art. 124 ust. la ugn, która liberalizuje rozwiązania kodeksowe. Organ I instancji błędnie dokonał zatem oceny sprawy, w oparciu o przesłankę stosowania art. 108 par. l kpa, zamiast na podstawie samodzielnej przesłanki zezwolenia na zajęcie niezwłoczne nieruchomości określonej w art. 124 ust. la, którą jest "ważny interes gospodarczy". Jako nietrafne organ odwoławczy ocenił stanowisko Starosty K. , że czasowe wstrzymanie posadowienia urządzeń na przedmiotowej nieruchomości nie blokuje całej inwestycji. W tym zakresie Wojewoda podał, że podnoszona przez inwestora przesłanka wydania decyzji z art. 124 ust. la ugn, czyli potrzeba terminowego ukończenia inwestycji - należy rozumieć jako konieczność wykonania wszystkich obiektów sieci kanalizacyjnej. Niewykonanie w terminie sieci na spornej nieruchomości spowoduje efekt nieukończenia całej inwestycji i wywrze konsekwencje w postaci utraty pozyskanych środków unijnych. Wojewoda podał nadto, że mając na względzie okoliczność, iż ukończenie przedmiotowej inwestycji uzależnione jest od wsparcia finansowego pochodzącego ze środków UE, to niezwłoczne wykonanie decyzji Starosty K. z dnia [....] sierpnia 2012 r. - uznał za uzasadnione ważnym interesem gospodarczym. Skargę do sądu administracyjnego na opisaną wyżej decyzję wniosła A.K.-K. Wnosząc o uchylenie tej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania zarzuciła ogólnikowe wskazanie przez Wojewodę wystąpienia w sprawie ważnego interesu gospodarczego polegającego na realizacji kanalizacji, współfinansowanej ze środków UE. Nie określono w uzasadnieniu decyzji, zdaniem skarżącej, co sianowi o ważności tego interesu, ani z czego wynika okoliczność, iż jest to w ogóle interes gospodarczy. Skarżąca podkreśliła, że "interes gospodarczy" - odnosi się do przemysłu, handlu, rolnictwa, zaś budowa kanalizacji jest innym zagadnieniem, skoro może być wykonywana np. przez budowę indywidualnych oczyszczalni. Dodała, że sama możliwość wsparcia przedsięwzięcia środkami UE - nie jest warunkiem wystarczającym wydania kwestionowanej decyzji. Nadto argumentowała skarżąca, iż wydana decyzja nie określa istotnych dla oceny ważności interesu gospodarczego zakresu robót, w tym nie podaje, czy możliwa jest realizacja inwestycji jako całość, z wyłączeniem spornych odcinków. Istotnym zagadnieniem jest również ocena możliwości pozyskania środków z innych źródeł, bądź ze źródeł UE - w innym terminie. Skarżąca powołała w skardze wyrok WSA w Krakowie z dnia 7.03.2008 r.; sygn. akt II SA/Kr 87/08, wg którego podstawą udzielenia zezwolenia, o którym mowa w art. 124 ust. l ugn nie może być okoliczność istnienia decyzji o pozwoleniu na budowę, prowadzenia i zaawansowania robót, ani też możliwość utraty przez inwestora źródeł finansowania inwestycji. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone w sprawie stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Decyzja o zezwoleniu na czasowe zajęcie nieruchomości wydana na podstawie art. 124 ust. la ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 102, póz. 651 ze zm.; dalej ustawa powoływana jako "ugn") służy temu, aby bez konieczności odebrania prawa własności nieruchomości (użytkowania wieczystego) podmiotowi, któremu prawo to przysługuje, uzyskać czasowy tytuł prawny do władania konkretną nieruchomością na cele budowlane. Decyzja ta wydawana jest po to, aby zrealizować określone zamierzenie inwestycyjne, stanowiące cel publiczny. Powołany wyżej art. 124 ust. la ugn stanowi, że w przypadkach określonych w art. 108 kpa lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Zgodnie zaś ze wskazanym wyżej ust. l art. 124 ugn starosta może ograniczyć w drodze decyzji sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Jednoczesnego wskazania wymaga, że zawarte w podstawie materialnoprawnej zaskarżonej decyzji (art. 124 ust. la ugn) odesłanie do art. 108 kpa odnosi się do takich sytuacji jak: ochrona zdrowia lub życia ludzkiego, zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami, a także innego interesu społecznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony. W zawiązku z powyższym podsumować należy, że dopuszczalność wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości uzależniona jest od: - złożenia wniosku przez podmiot, który realizuje cel publiczny; - uprzedniego wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości (art. 124 ust. l ugn); - wystąpienia jednego z zacytowanych wyżej przypadków, o których mówi art. 108 Kpa, względnie - istnienia ważnego interesu gospodarczego. Przenosząc powyższe przesłanki na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że nie był przedmiotem kontrowersji fakt, iż budowa sieci kanalizacji sanitarnej, a na taki właśnie cel ograniczono decyzją Starosty K. z dnia [...].08.2012 r. (znak: [...]) sposób korzystania z należącej do skarżącej działki nr [...] w W. - jest celem publicznym w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przepis bowiem art. 6 pkt 3 powołanej ustawy, jako cel publiczny wymienia budowę i utrzymywanie publicznych urządzeń służących do zaopatrzenia ludności w wodę, gromadzenia, przesyłania, oczyszczania i odprowadzania ścieków oraz odzysku i unieszkodliwiania odpadów, w tym ich składowania. Podkreślić nadto trzeba, że do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty lokalnej obejmujących także sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych (art. 7 ust. l pkt 3 ustawy z dnia 8.03.1990 r. o samorządzie gminnym t.jedn.: Dz. U. z 2001 r. Nr 142, póz. 1591 ze zm.). Jak już wyżej sygnalizowano, poza sporem było także, iż wydanie obecnie kontrolowanej decyzji poprzedzone zostało wydaniem przez Starostę decyzji z dnia [...].08.2012 r. (znak: [...] Decyzja ta została następnie utrzymana w mocy decyzją Wojewody nr [...] z dnia 22.11.2012 r. (znak [...]). Nadto, nie ulega wątpliwości, że z wnioskiem o wydanie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości wystąpił podmiot, który realizuje cel publiczny. Pismem bowiem z dnia 18 czerwca 2012 r. spółka [...] sp. z o.o. w K. wystąpiła o wydanie będącej przedmiotem tej sprawy decyzji. Wymieniona spółka, której wyłącznym udziałowcem jest Gmina K. (k. [...] akt adm.) realizuje inwestycję pod nazwą "Kanalizacja sanitarna w W. ". Inwestycja ta jest częścią większej inwestycji pod nazwą "Zapewnienie prawidłowej gospodarki ściekowej na terenie aglomeracji [...]. Przedmiotem sporu jest natomiast kwestia, czy w sprawie występują pozostałe wymienione w art. 124 ust. l a ugn przesłanki uzasadniające niezwłoczne zajęcie działki nr [...] w W. przez podmiot realizujący inwestycję. Jak stanowi bowiem wskazany już przepis, winny to być przesłanki wymienione w art. 108 kpa lub uzasadniony ważny interes gospodarczy. Uzasadniając wniosek o wydanie decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości Spółka [...] sp. z o.o. wskazała na okoliczność, że projekt: Napełnienie prawidłowej gospodarki ścjekowej na terenie aglomeracji K. [...] " jest współfinansowany z Funduszu Spójności Unii Europejskiej w dziedzinie ochrony środowiska, a co za tym idzie, że otrzyma dofinansowanie w wysokości 85% wartości tej inwestycji, tj. w kwocie 131 562047 zł. Spółka podnosiła, że zwłoka w realizacji inwestycji może spowodować utratę opisanego dofinansowania. W związku z powyższym podkreślenia wymaga, że powołany przez spółkę argument ma potwierdzenie w znajdującej się w aktach sprawy umowie z dnia 7 grudnia 2009 r. o dofinansowanie projektu nr [...] zawartej pomiędzy spółką [...] ", a instytucja wdrażającą tj. Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w W. W aktach sprawy znajdują się nadto aneksy do wymienionej umowy oraz harmonogram realizacji opisanego wyżej projektu. Z powyższych dokumentów wynika, że budowa kanalizacji w miejscowościach: F. , Miękinia powinna zakończyć się do dnia 31 maja 2013 r. (k. 28 a.a.). Z opisanych dokumentów wynika także, iż brak zakończenia inwestycji uniemożliwi uzyskanie wskazanego wyżej dofinansowania. Powołana bowiem umowa z dnia 7.12.2009 f. stanowi w par. 19 ust. 2 pkt l, iż instytucja wdrażająca może wypowiedzieć umowę o dofinansowanie ze skutkiem natychmiastowym, m.in. w sytuacji opóźnienia, o okres dłuższy niż 6 miesięcy, realizacji projektu w stosunku do przyjętego harmonogramu. Zdaniem sądu nie ulega w sprawie wątpliwości, że możliwość utraty dofinansowania w kwocie ponad 130 min zł na realizację kanalizacji sanitarnej, świadczy o wyjątkowo ważnym interesie gospodarczym. Pod pojęciem "ważnego interesu gospodarczego" rozumieć należy korzyść, lub pożytek odnoszący się do gospodarki jakiegoś przedsiębiorstwa lub regionu i podejmowanych w niej działań (por. internetowy słownik języka polskiego www.sjp.pwn.pl). Podkreślenia zatem wymaga, że wskazany interes gospodarczy odnosił się będzie zarówno do realizującej tę inwestycję spółki [...] w K. , jak również jedynego udziałowca tej spółki tj. Gminy K. . Podmioty te bowiem, w przypadku opóźnień w realizacji inwestycji i w konsekwencji tego wypowiedzenia umowy przez jednostkę wdrażającą, zmuszone będą do zwrotu kwoty dofinansowania. Zatem, terminowe i prawidłowe wykorzystanie przyznanej kwoty oraz jej rozliczenie z jednostką wdrażającą, jest warunkiem nieuszczuplenia budżetu gminy o kwotę ponad 130 min zł, a więc świadczy o ważnym interesie gospodarczym wymienionych wyżej podmiotów. Nie wymaga bliższego dowodzenia fakt, że w polskich realiach gospodarczych, pozyskanie przez stosunkowo niewielką gminę kwoty ponad 130 min ł stanowi o istotnym dokapitalizowaniu planowanego przez nią przedsięwzięcia, utrata zaś lub zwrot takiej kwoty wiąże się z dużą dolegliwością finansową. Nadto podkreślenia wymaga, że omawiane dofinansowanie dotyczy również ważnego interesu gospodarczego samych członków wspólnoty samorządowej tj. mieszkańców wymienionej gminy. Dzięki bowiem powyższemu dofinansowaniu, środków niezbędnych do realizacji inwestycji, nie będą musieli wykładać sami mieszkańcy gminy. Mając więc na uwadze wskazane wyżej przesłanki wypowiedzenia umowy o dofinansowanie inwestycji i zestawiając je z datą wydania wyroku w tej sprawie i faktem wcześniejszego wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, wskazać należy, że dalsze opóźnienie w realizacji inwestycji powoduje realną możliwość wypowiedzenia umowy o dofinansowanie i w konsekwencji utratę środków pochodzących z funduszy UE. To zaś przemawia za udzieleniem spółce [...] w K. zgody na niezwłoczne zajęcie należącej do A/K/-K/ działki nr [...] w W. . Zwrócić także należy uwagę na fakt, że inwestycja polegająca na budowie kanalizacji jest inwestycją liniową. Niemożność zaś zrealizowania jej na działce •stanowiącej własność skarżącej, z jednej strony może uniemożliwić funkcjonowanie tej kanalizacji w całej gminie, z drugiej natomiast strony pominiecie działki skarżącej w podłączeniu do kanalizacji, stanowić może, w zależności od przyjętych ocen "zasadniczą modyfikację Projektu", co stosownie do par. 19 ust. 2 pkt 2 umowy, również może spowodować wypowiedzenie umowy o dofinansowanie tej inwestycji i utratę przyznanych już środków. Niezależnie od podniesionych powyżej argumentów podkreślenia wymaga, że realizowana inwestycja żywotnie leży także w interesie społecznym. Wybudowanie bowiem kanalizacji istotnie przyczyni się do ochrony środowiska przed zanieczyszczeniami zarówno gleby jaki i wody pochodzącymi ze zbiorników wybieralnych, jak również na znacznym podniesieniu komfortu codziennego życia. W pośredni sposób inwestycja wpłynie również na jakość wody w rzece R. , będącej ujęciem wody pitnej dla mieszkańców okolicznych miast. Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi, dotyczących nieokreślenia w zaskarżonej decyzji zakresu robót oraz niewskazania, czy możliwa jest realizacja inwestycji jako całość, z wyłączeniem spornych odcinków wskazać należy, że z charakteru prawnego i istoty decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości wynika, iż podnoszone przez skarżącą argumenty, nie są przedmiotem oceny w postępowaniu dotyczącym wyrażenia przez organ zgody na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. W postępowaniu tym, jak już wyżej wskazywano, oceniane jest wystąpienie przesłanek, o których mówi art. 124 ust. l a ugn. W tym kontekście, bez znaczenia dla sprawy jest podnoszona przez A.K.-K. , w piśmie z dnia 8.03.2013 r. (k. [...]) okoliczność, iż w 2012 r. dowiedziała się o lokalizacji kolektora kanalizacyjnego. Jako nietrafne i nie mające znaczenia dla istoty sprawy ocenić natomiast należy te argumenty skargi, które odnoszą się do zarzutu niedokonania przez organ oceny możliwości pozyskania w przyszłości środków finansowych na budowę kanalizacji z funduszy UE lub innych źródeł. Z przedstawionych powodów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn.: Dz. U. z 2012 r. póz. 270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło