II SAB/Gl 60/12
WyrokWSA w Gliwicach2013-03-18
Skład orzekający: Włodzimierz Kubik, Iwona Bogucka, Maria Taniewska-Banacka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. prowadził postępowanie w sprawie przebudowy dachu budynku przy ul. [...] w R. w sposób przewlekły, z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. prowadził postępowanie w sprawie przebudowy dachu budynku przy ul. [...] w R. w sposób przewlekły i z rażącym naruszeniem prawa. Długi czas trwania postępowania, brak merytorycznego zbadania zarzutów skarżącej oraz opieszałość w podejmowaniu działań po podjęciu zawieszonego postępowania uzasadniały stwierdzenie przewlekłości. Sąd zobowiązał organ do wydania aktu kończącego postępowanie w terminie 30 dni, wymierzył grzywnę w wysokości 5.000 zł oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca S. C. wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. (PINB) w sprawie przebudowy dachu budynku przy ul. [...] w R. Skarżąca zarzuciła organowi bezczynność i przewlekłość od 2007 roku, wskazując na naruszenie szeregu przepisów Konstytucji RP. Wniosła o zobowiązanie organu do zakończenia postępowania, nałożenie grzywny oraz zwrot kosztów. Po analizie akt sprawy i korespondencji między stronami, Sąd stwierdził przewlekłe prowadzenie postępowania przez PINB.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono przewlekłe prowadzenie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. postępowania w sprawie wniosku skarżącej dotyczącego przebudowy dachu budynku przy ul. [...] w R. oraz stwierdzono, że miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa. 2. Zobowiązano Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. do wydania aktu kończącego postępowanie w przedmiotowej sprawie w terminie 30 dni od dnia doręczenia akt sprawy organowi. 3. Wymierzono Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w R. grzywnę w wysokości 5.000 zł. 4. Zasądzono od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. na rzecz skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kubik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2013 r. sprawy ze skargi S. C. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. w przedmiocie wykonania robót budowlanych dotyczących przebudowy dachu 1. stwierdza przewlekłe prowadzenie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. postępowania w sprawie wniosku skarżącej dotyczącego przebudowy dachu budynku przy ul. [...] w R. oraz stwierdza, że miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 2. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. do wydania aktu kończącego postępowanie w przedmiotowej sprawie w terminie 30 dni od dnia doręczenia akt sprawy organowi, 3. wymierza Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w R. grzywnę w wysokości 5.000 (pięć tysięcy) złotych, 4. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. na rzecz skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Pismem datowanym na dzień [...] r. skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach S. C. wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. (dalej zwanego PINB) postępowania w sprawie legalności robót budowlanych wykonanych w budynku przy ul. [...] w R. Z treści tego pisma wynikało, że skarżąca domagała się objęcia kontrolą sądową kilku toczących się przed PINB w R. postępowań dotyczących: budowy tarasu na piętrze przedmiotowego budynku, przebudowy dachu tego budynku, wykonania rury spustowej odprowadzającej wody opadowe z dachu budynku oraz ocieplenia dachu w tym budynku. Po wymianie korespondencji ze skarżącą Przewodniczący Wydziału II WSA w Gliwicach rozdzielił wniesione skargi przy czym sygnaturą II SAB/Gl 60/12 oznaczona została skarga na przewlekłe prowadzenie przez PINB w R. sprawy wykonania robót budowlanych dotyczących przebudowy dachu budynku przy ul. [...] w R.
W uzasadnieniu wniesionych skarg S. C. wskazała, że praktycznie od [...] r. walczy o usunięcie negatywnych skutków, jakie spowodowały w jej zabytkowym budynku przy ul. [...] w R. roboty budowlane prowadzone przez właściciela sąsiedniego budynku. Zarzuciła, że poprzez swoją bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania PINB w R. naruszył szereg przepisów Konstytucji R.P., a to: art. 21 ust. 1 , art. 30, art. 32 ust. 1 i ust. 2, art. 45 ust. 1 , art. 47, art. 50, art. 64 ust. 1 i ust. 2, art. 77 ust. 1 i art. 85. W oparciu o te zarzuty domagała się ona zobowiązania organu do zakończenia prowadzonych postępowań w terminie miesiąca od doręczenia mu prawomocnego orzeczenia Sądu wraz z aktami postępowania. Ponadto skarżąca domagała się nałożenia na organ grzywny w maksymalnej wysokości przewidzianej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.) oraz zwrotu kosztów postępowania. Skarżąca wniosła także o zobowiązanie przez Sąd organu do dostarczenia chronologicznie ułożonych i ponumerowanych akt toczących się spraw wraz z ich wykazem, a także zobowiązania PINB do sporządzenia akt zastępczych dla wszystkich 4 postępowań celem umożliwienia mu prowadzenia postępowania na czas rozpatrywania skargi. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że wniesioną skargę poprzedziła zażaleniem z dnia 26 lipca 2011 r. (dosł.: skargą) skierowanym do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. (dalej [...]WINB), w którym opisała przebieg postępowań toczących się z jej wniosków przed PINB w R. dotyczących robót budowlanych prowadzonych w budynku przy ul. [...] w R. Po rozpatrzeniu tego zażalenia [...]WINB postanowieniem opartym na przepisie art. 37 § 2 i art. 1234 k.p.a. odmówił jednak wyznaczenia PINB dodatkowego terminu załatwienia spraw m.in. przebudowy dachu budynku i wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego oraz instalacji odprowadzającej wody opadowe - wykonania oddzielnej rury spustowej. W uzasadnieniu organ II instancji uznał za zasadny termin załatwienia tych spraw wskazany w postanowieniu PINB z dnia [...] r., nr [...].
Ustalenia dotyczące przebiegu postępowania w sprawie przebudowy dachu oraz wybudowania ściany oddzielenia przeciwpożarowego Sąd odtworzył na podstawie akt sprawy administracyjnej oraz odpowiedzi na skargę udzielonych przez PINB, w tym odpowiedzi z dnia [...] r. Rekonstruując przebieg sprawy Sąd zanalizował także treść skargi oraz liczne pisma procesowe skarżącej z dnia [...] r., z dnia [...] r., z dnia [...] r., z dnia [...] r., z dnia [...] r., z dnia [...] r., z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r. (z dołączonymi do nich kopiami rozmaitych dokumentów).
Z analizy wspomnianych dokumentów wynika, że opisane przez skarżącą postępowania prowadzone przez PINB w R. dotyczyły robót budowlanych prowadzonych przez inwestora R. P. w jednej z dwóch sąsiadujących ze sobą XIX wiecznych kamienic posiadających wspólną ścianę szczytową. Budynki te znajdują się w ciągu zwartej zabudowy śródmiejskiej przy ul. [...] i [...] w R. Inwestor R. P. jest właścicielem budynku nr [...], a skarżąca S. C. jest właścicielką części budynku nr [...] (piętra i poddasza) oraz części działki, na którym budynek ten jest usytuowany.
Roboty budowlane dotyczące przebudowy dachu budynku nr [...] zostały wykonane na podstawie ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia [...] r., nr [...] , zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej inwestorowi pozwolenia na przebudowę dachu tego budynku wraz z adaptacją poddasza na część mieszkalną. W dniu [...] r. R. P. zawiadomił Starostwo Powiatowe o zakończeniu zatwierdzonej przebudowy, a ten potwierdził przyjęcie zawiadomienia pismem z dnia [...] r. oraz poinformował, że nie wnosi do niego sprzeciwu.
Wnioskiem z dnia [...] r. S. C. wystąpiła do Wojewody [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty z dnia [...] r. W konsekwencji dwóch wydanych w sprawie dwóch wyroków przez WSA w Warszawie ( 6 lutego 2008 r. , VIISA/Wa 1654/07 oraz z dnia 1 lipca 2009 r. , VII SA/Wa 346/09) rozpatrując po raz trzeci wniosek S. C. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r., Nr [...], stwierdził nieważność decyzji Starosty [...]. Po rozpatrzeniu odwołania inwestora GINB utrzymał w mocy to orzeczenie decyzją z dnia [...] r. znak: [...]. WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 12 stycznia 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 1249/10, oddalił zaś skargę na tę decyzję GINB.
Przed zakończeniem opisanego postępowania nadzwyczajnego S. C. pismem z dnia [...] r. wniosła o przywrócenie stanu poprzedniego dachów obu budynków oraz likwidację ściany oddzielenia przeciwpożarowego nadbudowanej na ścianie granicznej. Decyzją z dnia [...] r. PINB odmówił nakazania wykonania tych robót wskazując, że kwestionowana przez S. C. przebudowa dachu i nadbudowa ściany oddzielenia przeciwpożarowego zostały wykonane w oparciu o udzielone pozwolenie na budowę z [...] r. Decyzję tę utrzymał w mocy [...]WINB decyzją z dnia [...] r. nr [...]. Decyzja organu odwoławczego została jednak uchylona wyrokiem WSA w Gliwicach z dnia 29 września 2008 r., sygn. akt II SA/Gl 135/08. W uzasadnieniu tego wyroku WSA wskazał, że decyzje organów obu instancji zostały wydane bez wyjaśnienia czy kwestionowane przez skarżącą roboty budowlane zostały wykonane w zgodzie z zatwierdzonym projektem budowlanym. W następstwie tego wyroku [...]WINB decyzją z dnia [...] r. uchylił decyzję PINB z dnia [...] r. i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Postanowieniem z dnia [...] r. PINB zawiesił postępowanie w przedmiotowej sprawie do czasu rozstrzygnięcia postępowania administracyjnego toczącego się w sprawie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem [...]WINB z dnia [...] r. Skargę zaś na to orzeczenie oddalił WSA w Gliwicach wyrokiem z dnia 18 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Gl 469/10. W uzasadnieniu tego wyroku WSA podzielił stanowisko organów nadzoru budowlanego, że rozstrzygnięcie w przedmiocie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. stanowi zagadnienie wstępne, od którego rozstrzygnięcia zależy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji w przedmiocie przebudowy dachu i wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego. W wyroku tym Sąd stwierdził jednakowoż, że w związku z wydaniem przez GINB decyzji z dnia [...] r. utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., którą stwierdzono nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. organy nadzoru budowlanego powinny podjąć bez zbędnej zwłoki zawieszone postępowanie administracyjnej w sprawie przebudowy dachu oraz ściany oddzielenia przeciwpożarowego w budynku przy ul. [...] w R.
Wnioskiem z dnia [...] r. ówczesny pełnomocnik S. C. , adwokat Z. P., wystąpił do [...]WINB o podjęcie zawieszonego postępowania administracyjnego w sprawie przebudowy dachu budynku nr [...] oraz budowy ściany oddzielenia przeciwpożarowego. We wniosku tym pełnomocnik powołał się na argumentacje zawartą wyroku WSA w Gliwicach z dnia 18 listopada 2011 r. Wniosek ten [...]WINB przekazał zgodnie z właściwością do PINB postanowieniem z dnia [...] r.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. PINB podjął na żądanie S. C. postępowanie w sprawie przebudowy dachu budynku i wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego wyprowadzonej ponad dach budynku nr [...]. W uzasadnieniu wyjaśnił, że nie podejmował zawieszonego postępowania mimo stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z [...] r., bowiem oczekiwał na wynik toczącego się przed WSA w Warszawie postępowania ze skargi R. P. na decyzję GINB utrzymującą w mocy to orzeczenie. W uzasadnieniu wskazał, że przygotowuje postanowienie nakładające na R. P. obowiązek przedłożenia dokumentacji wykonanych robót budowlanych. Od postanowienia tego inwestorowi przysługiwać będzie prawo wniesienia zażalenia oraz może on złożyć wniosek o przedłużenie terminu dostarczenia tej dokumentacji, bowiem termin jej dostarczenia nie jest zależny od zobowiązanego lecz od podmiotu posiadającego uprawnienia budowlane. Dokumentacja ta będzie wymagała ponadto uzgodnienia z właściwym konserwatorem zabytków, który może wnieść do niej swoje zastrzeżenia. W przypadku zaś gdyby z przedłożonej dokumentacji wynikał obowiązek wykonania określonych czynności lub robot budowlanych, wówczas będzie on musiał nałożyć obowiązek ich wykonania z wyznaczeniem kolejnego terminu dla wykonania tego obowiązku. Także od tego postanowienia inwestorowi będzie przysługiwać prawo wniesienia zażalenia oraz może on domagać się wyznaczenia nowego terminu wykonania tych obowiązków. Organ wskazał także na "wysoki stopień skomplikowania sprawy spowodowany m.in. połączeniem trzech różnych postępowań w jedno, sporem stron wymagającym rozważenia ich sprzecznych interesów na podstawie szczegółowego materiału dowodowego. Wiąże się to z dużym nakładem pracy i długim czasem potrzebnym na rozpatrzenie przedmiotowej sprawy. Z tych wszystkich względów wystąpiła zdaniem PINB "konieczność wyznaczenia nowego terminu rozpatrzenia sprawy wynikająca z przyczyn niezależnych od tut. PINB". W ocenie organu wskazane okoliczności sprawy nakazują mu w oparciu o przepis art. 36 § 2 k.p.a. zawiadomić strony o zależnych i niezależnych od organu przyczynach niezałatwienia sprawy w terminach przewidzianych w art. 35 k.p.a. i wyznaczenia nowego terminu jej załatwienia. PINB dodał jednocześnie, że wyznaczony termin "nie jest terminem docelowym lecz orientacyjnym, ponieważ z ww. względów niezależnych od tut. PINB, na obecnym etapie postępowania nie istnieje możliwość określenia – nawet w przybliżeniu – terminu jej zakończenia".
Kolejnym postanowieniem nr [...] PINB nałożył na R. P. w oparciu o art. 81 c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawom budowlane j.t. Dz. U z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) obowiązek dostarczenia , w terminie do dnia [...] r. ekspertyzy technicznej budynku nr [...] w zakresie spełniania przez ten obiekt wymagań wynikających z przepisów prawa, w tym techniczno-budowlanych, Polskich Norm i zasad wiedzy technicznej.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. PINB zmienił swoje postanowienie nr [...] z dnia [...]r . i wyznaczył nowy termin dostarczenia przez inwestora ekspertyzy technicznej budynku nr [...] na dzień [...] r.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. PINB wyznaczył kolejny termin załatwienia sprawy rury spustowej odprowadzającej wody opadowe z dachu budynku oraz przebudowy dachu i wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego na dzień [...] r.
Pismem z dnia [...] r. PINB przypomniał R. P., że w dniu [...] r. upłynął już termin dostarczenia przez niego do organu żądanej ekspertyzy budynku. W związku z tym nakazał inwestorowi dostarczenia przedmiotowej ekspertyzy w terminie 2 tygodni od otrzymania tego pisma. Jednocześnie poinformował, że w przypadku niedostarczenia żądanej ekspertyzy albo jeżeli nie będzie ona spełniała wymagań określonych w postanowieniu wystąpi on z zapytaniem ofertowym do podmiotów świadczących tego rodzaju usługi oraz zażąda od zobowiązanego na podstawie art. 262 § 2 k.p.a. uiszczenia zaliczki na pokrycie kosztów wykonania ekspertyzy. Zapytanie ofertowe o wskazanej treści organ ten przesłał za pismem z dnia [...] r. wyznaczając termin dostarczenia ofert na dzień [...] r.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. PINB zmienił po raz kolejny wyznaczony przez siebie termin załatwienia sprawy rury spustowej odprowadzającej wody opadowe oraz przebudowy dachu budynku i wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego w budynku nr [...] na dzień [...] r.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. PINB nałożył na R. P. obowiązek złożenia zaliczki w kwocie [...] zł na pokrycie kosztów prowadzonego postępowania w sprawie rury spustowej odprowadzającej wody opadowe oraz przebudowy dachu i wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego.
W aktach sprawy znajduje się także złożona przez R. P. ekspertyza techniczna autorstwa mgr inż. W. R. z [...] r. Z odciśniętej na niej "prezentaty" wynika, że została ona złożona w PINB w dniu [...] r. W aktach sprawy znajduje się także sporządzona w [...] r. ekspertyza techniczna dotyczącą ca oceny stanu technicznego budynku przy ul/ [...] w R. autorstwa dr inż. D. B.
Pismem z dnia [...] r. PINB odpowiadając na wystąpienie skarżącej z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r. poinformował ją, że z protokołu okresowej kontroli sprawności technicznej i wartości użytkowej budynku mieszkaniowo-usługowego nr [...] przy ul. [...] w R. wynika, iż stan techniczny tego obiektu nie wpływa na naruszenie interesu osób trzecich. Budynek jest utrzymywany w dobrym stanie technicznym, a jego konstrukcja gwarantuje bezpieczne przenoszenie normatywnych obciążeń. Obiekt ten nie powoduje także niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia oraz niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
W odpowiedzi na skargę udzielonej w piśmie z dnia [...] r. PINB wskazał, że nie zakończył dotychczas prowadzonego postępowania w sprawie przebudowy dachu budynku. Wskazał, że stosując się do zaleceń zawartych w decyzji [...]WINB z dnia [...] r. nr [...] oraz mając na uwadze stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. prowadzi z urzędu szerokie postępowanie naprawcze w stosunku do wszystkich robót budowlanych wykonanych w budynku przy ul. [...] w R. Postępowanie to obejmuje także przebudowę dachu tego budynku i rurę spustową odprowadzającą wody opadowe. Następnie organ opisał kolejne wydawane przez siebie postanowienia dowodowe począwszy od postanowienia z dnia [...] r.
PINB wskazał także, że przepisy nieprecyzują, jak należy rozumieć przewlekłość postępowania. Powołując się na bliżej nieokreślonych ekspertów wskazał, że "skarga na przewlekłość ma dotyczyć takich działań organów administracji publicznej, które były podejmowane w celu uniknięcia skarżenia bezczynności". Podkreślił, że oceniając przewlekłość postępowania należy wziąć pod uwagę oprócz czasu załatwienia sprawy także stopień jej zawiłości. Wypowiadając się w przedmiocie przewlekłości postępowania należy także udowodnić, że podejmowane przez organ działania nie zmierzały do załatwienia sprawy i wydania rozstrzygnięcia lecz były podejmowane jedynie w celu uniknięcia skargi na bezczynność. Zdaniem PINB podejmowane przez niego działania nie były niecelowe i zmierzały do zakończenia postępowania. Długie zaś odstępy czasu, w jakich działania te były podejmowane wynikały przede wszystkim z konieczności przeprowadzenia wnikliwej analizy, w tym również licznych wniosków, żądań, oświadczeń i innych pism składanych przez skarżącą. Organ powołując się na § 26 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie instrukcji kancelaryjnej dla organów powiatu ( Dz. U. z 1998 r. Nr 160, poz. 1074 ze zm.) wskazał, że sprawy załatwia się według stopnia ich pilności. Długi okres załatwiania przedmiotowej sprawy spowodowany jest także zdaniem PINB m.in. dużą ilością innych spraw i to zarówno w toku, jak i nowo wpływających , a także brakiem odpowiednich możliwości kadrowych..
Organ wyjaśnił ponadto, że w pierwszym rzędzie zajmuje się sprawami obiektów znajdujących się w nieodpowiednim stanie technicznym powodujących zagrożenie bezpieczeństwa w tym pogarszającym się stanem technicznym starych budynków mieszkalnych wielorodzinnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga musiała odnieść skutek. Przestępując do rozważań prawnych w pierwszym rzędzie Sąd uznał wniesioną skargę za dopuszczalną .Skarga S. C. skarga mieści się w uregulowaniu zamieszczonym w art.3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej zwana p.p.s.a.). Z przepisu tego wynika, że zakres przedmiotowy skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania wyznaczają postanowienia art. 3 § 2 pkt 1 - 4 tej ustawy. Tak więc zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest dopuszczalne w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest z mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności. Skarżąca wywiązała się także z wynikającego z art. 52 § 1 p.p.s.a. obowiązku, bowiem wniesienie skargi poprzedziła zażaleniem wniesionym do [...]WINB pismem z dnia [...] r., w którym wskazała na przewlekłe prowadzenie przez PINB postępowania w sprawie przebudowy dachu budynku nr [...] przy ul. [...] w R. Wskazać także trzeba, że w przypadku wnoszonej do sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu czy przewlekle prowadzenie postępowania strona nie jest związana żadnymi terminami do jej wniesienia. Stan bezczynności, czy stan przewlekłości jako stan naruszenia prawa, trwa bowiem tak długo, jak długo organ nie załatwi sprawy lub nie podejmie innej czynności prawem przewidzianej, umożliwiającej kontynuowanie postępowania administracyjnego. Skarga taka jest zatem prawnie dopuszczalna dopóki stan milczenia nie zostanie przez organ usunięty ( vide: P. Brzozowski, Glosa do postanowienia WSA w Olsztynie z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt II SAB/Ol 68/10, [w: LEX/el.2010).
Przedmiotowa skarga jest nie tylko dopuszczalna, ale także jest zasadna. Stosownie do przepisu art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego winno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Wskazać należy, że w sprawach skarg na bezczynność i przewlekłość postępowania sąd orzeka biorąc za podstawę stan prawny i faktyczny sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy poprzedzającej wydanie orzeczenia.
O przewlekłości postępowania przed organem administracji publicznej można mówić wówczas, gdy czas jego trwania przekracza rozsądne granice, aczkolwiek obok przewidzianych przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego terminów zobowiązujących do wydania w sprawie rozstrzygnięć co do jej istoty ( art. 35 § 1 – 3 k.p.a.) uwzględnić należy także stopień jej zawiłości oraz postawę stron tego postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 21 grudnia 2010 r., sygn. akt II GPP 5/10 ( LEX 753418) wskazał, że z przewlekłością postępowania, która narusza prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, mamy do czynienia wówczas, gdy postępowanie trwało dłużej niż to konieczne do wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.
Taka właśnie sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie. PINB w R. przez kilka lat nie podjął się merytorycznego zbadania zarzutów skarżącej dotyczących zrealizowanej przebudowy dachu budynku przy ul. [...] w R. W szczególności nie zajął on stanowiska w dotyczącego zgodności zrealizowanej przebudowy dachu tego budynku z udzielonym przez Starostę [...] pozwoleniem na budowę z dnia [...] r. ograniczając prowadzone postępowanie do analizy skierowanego do starosty zgłoszenia inwestora o zakończeniu przebudowy oraz badania oświadczenia kierownika budowy o zgodności wykonanych robot z zatwierdzonym projektem budowlanym. ( vide: prawomocny wyrok WSA w Gliwicach z dnia 29 września 2008 r., sygn. akt II SA/Gl 135/08). Mając na uwadze zakres podejmowanych działań w przedmiotowej sprawie niewielkie tylko usprawiedliwienie dla organu może stanowić okoliczność, że w dacie złożenia przez skarżącą formalnego wniosku z dnia [...] r. toczyło się już, zainicjowane wcześniejszym wnioskiem skarżącej, postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] w oparciu, o którą zrealizowana została sporna przebudowa dachu budynku nr [...].
Po wyroku WSA w Gliwicach i wydaniu decyzji [...]WINB z dnia [...]r. organ ten pozostawał w bezczynności, która przerwana została dopiero postanowieniem z dnia [...] r. zawieszającym postępowanie w tej sprawie do czasu zakończenia postępowania w sprawie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. Oddalenie przez WSA w Gliwicach wyrokiem z dnia 18 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Gl 469/10, skargi na postanowienie [...]WINB utrzymujące w mocy to rozstrzygnięcie PINB, nakazuje stwierdzenie, że okresu zawieszenia przedmiotowego postępowania stosownie do art. 35 ust. 5 k.p.a. nie należy wliczać do terminu przewidzianego do załatwienia sprawy administracyjnej nakazanego przepisami art. 35 § 1 - § 3 k.p.a. W tym okresie nie można mówić także o przewlekłym prowadzeniu postępowania.
Zarzut przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie zbadania zgodności z prawem zrealizowanej przebudowy dachu budynku nr [...] należy uznać natomiast za zasadny w stosunku do działań organu podejmowanych po podjęciu postępowania postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. Dodać należy, że ponad 5 miesięcy zajęło organowi połączenie do jednego postępowania dwóch dotąd odrębnie prowadzonych spraw. W aktach sprawy brak także dowodu na to aby po podjęciu postępowania do wydania postanowienia z dnia [...] r. organ podejmował jakiekolwiek czynności w przedmiotowej sprawie. Dokonując postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. połączenia dwóch odrębnie dotąd prowadzonych spraw PINB paradoksalnie powołał się na zalecenie organu II instancji zawarte w decyzji z dnia [...] r. ( nr [...]). Zatem musiało upłynąć 2 lata od wydania tej decyzji przez organ odwoławczy i ponad 5 miesięcy od podjęcia zawieszonego postępowania do wydania opisanego postanowienia. Charakterystyczne dla opisu przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ jest także to, że zawiadomienie o połączeniu toczących się dotychczas oddzielnie spraw dotyczących robót budowlanych zrealizowanych przez R. P. organ wystosował do stron dopiero po 3 tygodniach (zawiadomienie z dnia [...] r.). W zawiadomieniu tym poinformował także strony postępowania, że postępowanie to zostało wszczęte z urzędu, co zdaje się sugerować, że z tą datą organ rozpoczął prowadzenie odrębnego (nowego) postępowania. Podkreślić należy, że postanowieniu z dnia [...] r. organ zakreślił sobie także ponad 7 miesięczny termin załatwienia sprawy wyznaczając go na dzień [...] r. Trudno zatem o bardziej przekonywujący dowód przewlekłego prowadzenia przez organ postępowania administracyjnego. Zauważyć wreszcie trzeba, że kolejnych parę tygodni zabrało organowi przygotowanie postanowienia z dnia [...] r. nakładającego na inwestora obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej budynku nr [...].
PINB następnie czterokrotnie przesuwał termin przedłożenia przez inwestora nakazanej ekspertyzy ( pierwotnie termin ten został określony na dzień [...]r. ( 4,5 miesiąca), a ostatecznie dopiero w dniu [...] r. wystosował zapytanie ofertowe w sprawie przygotowania rzeczonej ekspertyzy.
Z oczywistych względów przeciwko zasadności postawionego przez skarżącą zarzutu przewlekłego prowadzenia nie mogą świadczyć kolejne postanowienia przesuwające termin załatwienia sprawy. Poinformowanie stron postępowania, w oparciu o art. 36 § 1 k.p.a. o niezałatwienia sprawy w terminach określonych w art. 35 tej ustawy, a także wyznaczanie nowych terminów jej załatwienia nie powoduje, że w sprawie nie doszło do przewlekłości postępowania. Zastosowanie przepisu art. 36 § 1 k.p.a. może mieć bowiem miejsce tylko w rzeczywiście uzasadnionych przypadkach, a organ zawiadamiając strony o nowym terminie załatwienia sprawy jest każdorazowo zobowiązany wskazać im na przyczyny powstałej zwłoki.
Wszystkie wskazane w pismach procesowych PINB przyczyny z jakich organ ten nie wydał - od wyroku WSA w Gliwicach z dnia 29 września 2008 r., sygn. akt II SA/Gl 135/08 - żadnej decyzji w sprawie legalności zrealizowanej przebudowy dachu budynku nr [...] nie mogą w żaden sposób usprawiedliwić przewlekłego prowadzenia przez ten organ postępowania, czy pozwolić Sądowi na stwierdzenie, że przewlekłość ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W szczególności okresu jaki upłynął od podjęcia postępowania postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. do wydania niniejszego wyroku nie można w żaden sposób potraktować w jako rozsądnego terminu załatwienia przedmiotowej sprawy, o jakim jest mowa w art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ), do którego to unormowania sięga Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu także w sprawach opieszałości w załatwiania spraw administracyjnych ( por. D.Sześciło, Glosa do wyroku ETPC z 9 czerwca 2009 r. nr 62506/00, Samorząd Terytorialny 2009, nr 11, s. 78).
Z tych wszystkich powodów Sąd uznał, że PINB prowadził przedmiotowe postępowanie nie tylko w sposób przewlekły ale także, że przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a Sąd zobowiązał jednocześnie PINB do wydania aktu kończącego postępowanie w sprawie. Termin 30 dniowy, w jakim organ winien wydać takie orzeczenie rozpocznie swój bieg, stosownie do art. 286 § 2 p.p.s.a., od dnia doręczenia akt organowi. Sąd uznał za zasadne także wymierzenie organowi na podstawie przepisu art. 149 § 2 p.p.s.a. grzywny w wysokości 5000 zł. Ustalając wysokość tej grzywny - stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. – Sąd nie był związany zamieszczonym w skardze wnioskiem o wymierzenia jej w maksymalnej wysokości przewidzianej w art. 154 § 6 ustawy. Ustalając grzywnę w wysokości 5000 zł Sąd doszedł bowiem do przekonania, że będzie ona na tyle dolegliwa dla strony, że spełni swoje zadanie jako środek dyscyplinujący.
O kosztach postępowania obejmujących wpis od skargi orzeczono po myśli art. 200, art. art. 205 § 1 i art. 209 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło