I OSK 1331/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. O. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 26 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Bd 36/13 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi J. O. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. w przedmiocie usunięcia punktów karnych z ewidencji kierowców postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 26 marca 2013 r. (sygn. akt II SA/Bd 36/13) odrzucił wniesioną przez J. O. skargę na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. w przedmiocie usunięcia punktów karnych z ewidencji kierowców. Powyższe postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: J. O. wnioskiem z dnia [...] października 2012 r. zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. o wykreślenie z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego ostatecznych wpisów [...] punktów dotyczących zdarzenia z dnia [...] marca 2011 r. oraz [...] punktów dotyczących zdarzenia z dnia [...] października 2010 r. Ww. organ pismem z dnia [...] listopada 2012 r. – doręczonym wnioskodawcy w dniu [...] listopada 2012 r. - odmówił usunięcia z ewidencji kierowcy ww. wpisów i pouczył go o możliwości wniesienia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, skargi do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu. Pismem z dnia [...] listopada 2012 r. J. O. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa w sposób opisany w piśmie z dnia [...] października 2012r. W odpowiedzi na powyższe pismo Komendant Wojewódzki Policji w B. pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. – doręczonym wnioskodawcy w dniu [...] grudnia 2012 r. - poinformował J. O., iż podtrzymuje swoje dotychczasowe stanowisko. W dniu [...] grudnia 2012 r. J. O. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na czynność ww. organu dotyczącą odmowy usunięcia z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego ostatecznych wpisów [...] punktów dotyczących zdarzenia z dnia [...] marca 2011 r. oraz [...] punktów dotyczących zdarzenia z dnia [...] października 2010 r. wnosząc o jej uchylenie i stwierdzenie bezskuteczności wpisów ww. punktów. Skarżący wniósł również o uznanie istnienia po stronie organu obowiązku usunięcia ww. punktów z ewidencji. Organ w odpowiedzi na skargę wnosił o jej odrzucenie, względnie oddalenie, wskazując, że została ona wniesiona po upływie terminu określonego w art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Odrzucając powyższą skargę – na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznał, iż została ona wniesiona po upływie terminu zakreślonego do dokonania tej czynności. W uzasadnieniu swego postanowienia Sąd Wojewódzki stwierdził, że w niniejszej sprawie skarżący winien złożyć skargę w terminie 30 dni od dnia [...] listopada 2012 r., to jest od dnia doręczenia mu odpowiedzi organu z dnia [...] listopada 2012 r. na jego wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...] października 2012 r. Zdaniem Sądu, termin do wniesienia skargi na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a P.p.s.a., należy liczyć od momentu skierowania pierwszego wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W ocenie Sądu nie można traktować instytucji wezwania jako czynności niewywołującej żadnych skutków prawnych, która może być powtarzana bez ograniczeń. Taki pogląd zdaniem Sądu pozbawiałby to działanie znaczenia prawnego, stanowiłby zaprzeczenie jego istoty i powodowałby destabilizację obrotu prawnego, zamiast poprawiać jego bezpieczeństwo. Wobec tego Sąd Wojewódzki uznał, że złożenie skargi w dniu [...] grudnia 2012 r. nastąpiło z uchybieniem terminu, co musiało skutkować jej odrzuceniem. J. O. w skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w całości, zarzucił mu naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.) tj.: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez wydanie nieprawidłowego rozstrzygnięcia poprzez odrzucenie skargi w sytuacji, gdy strona wniosła skargę w przewidzianym prawem terminie; 2. art. 52 § 3 P.p.s.a. poprzez przyjęcie, że pismo skarżącego z dnia [...] października 2012 r. zawierające żądanie usunięcia punktów z ewidencji kierowców naruszających przepisy prawa ruchu drogowego, stanowi wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa we wspomnianym przepisie; 3. art. 53 § 2 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. poprzez niewłaściwe przyjęcie, iż od dnia [...] listopada 2012 r., tj. od doręczenia pisma organu z dnia [...] listopada 2012 r. liczyć należy termin przewidziany do złożenia skargi, podczas gdy pismo to stanowi w istocie rzeczy podlegającą zaskarżeniu czynność z zakresu administracji publicznej obejmującą odmowę wykreślenia zaewidencjonowanych punktów przyznawanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego; 4. art. 53 § 2 P.p.s.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na niesłusznym przyjęciu, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia skargi; 5. art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że skargę należało odrzucić. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podnoszono, że pismo organu administracji publicznej z dnia [...] listopada 2011 r. nie stanowi odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, lecz czynność o odmowie wykreślenia punktów karnych w właściwej ewidencji, która podlegała zaskarżeniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Dlatego też – w ocenie skarżącego– dniem w którym rozpoczynał się bieg terminu do złożenia skargi nie jest dzień doręczenia ww. pisma, lecz termin [...] grudnia 2012 r. tj. dzień, w którym doręczono skarżącemu kasacyjnie odpowiedź na skierowane przez niego wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...] listopada 2012 r., w której organ stwierdził, iż podtrzymuje swoje dotychczasowe stanowisko. W odpowiedzi na skargę kasacyjną, organ – wnosząc o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego – wywodził, że Sąd I instancji zasadnie odrzucił ww. skargę, jako złożoną po upływie terminu zakreślonego do jej wniesienia. Termin ten powinien bowiem być liczony od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (pisma z dnia [...] listopada 2012 r.), tj. od dnia [...] listopada 2012 r. Ponowne wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie mogło odnosić takiego samego skutku jak pierwotnie złożone wezwanie w tym przedmiocie. Organ podkreślił, iż w przedmiotowo identycznej sprawie rozpoznawanej pod sygnaturą akt II SA/Bd 129/12 – która dotyczyła punktów karnych naliczonych za zdarzenia z dnia [...] marca 2011 r. i [...] października 2010 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy również odrzucił wniesioną skargę z tych samych co obecnie powodów. Postanowienie Sądu Wojewódzkiego zostało zaś utrzymane w mocy przez Naczelny Sąd Administracyjny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki powodujące nieważność postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył się do oceny powołanych w skardze kasacyjnej podstaw, które zasadniczo należało uznać za usprawiedliwione. Na wstępie wskazać należy, że wpis do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego stanowi czynność materialno-techniczną, która mieszcząc się w katalogu, o którym stanowi przepis art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., podlega kontroli sądu administracyjnego. Kierowca zainteresowany wykreśleniem punktów karnych z ewidencji może zwrócić się do organu prowadzącego tę ewidencję o podjęcie określonego aktu lub czynności, a następnie w zależności od tego, czy i jakie organ ten zajmie stanowisko, skorzystać ze skargi do sądu administracyjnego, kwestionując czynność na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. lub skarżąc bezczynność organu na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 tej ustawy. Zgodnie bowiem z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, pismo właściwego organu prowadzącego ewidencję kierowców, naruszających przepisy ruchu drogowego, stanowiące odpowiedź na wniosek o skorygowanie punktów karnych w ewidencji jest aktem/czynnością, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., podlegającym zaskarżeniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego, pod warunkiem wyczerpania środków odwoławczych (vide np. postanowienie NSA z dnia 30 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1413/11, wyrok NSA z dnia 24 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1552/11). W niniejszym zatem przypadku przedmiotem skargi wniesionej przez J. O. była czynność (akt) wyrażona w piśmie z dnia [...] listopada 2012 r., polegająca na odmowie wykreślenia przez organ wskazanych we wniosku punktów karnych z właściwego rejestru i tę czynność skarżący zaskarżył do Sądu. Z uwagi na fakt, iż warunkiem zatem skutecznego złożenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargi było – zgodnie z art. 52 § 3 P.p.s.a. – wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności a następnie wniesienie w terminie 30 dni od dnia doręczenia stronie odpowiedzi organu skargi do sądu (art. 53 § 2 P.p.s.a.), to należało uznać, iż w analizowanej sprawie, powyższe warunki formalne zostały dochowane. Podkreślić przy tym należy, że ustawodawca we wskazanych przepisach wyraźnie rozróżnia samą czynność, która może podlegać zaskarżeniu od czynność procesowej, jaką jest wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa. Odmienna interpretacja powyższych przepisów, a takiej właśnie dokonał Sąd I instancji, podważałaby, chociażby sens, ustanowienia czternastodniowego terminu do skierowania wezwania do organu od momentu, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęcia czynności. W świetle zatem powyższego, należało uznać, że J. O. kwestionując czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] listopada 2012 r. prawidłowo w dniu [...] listopada 2012 r. skierował do tego organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, które w niniejszym przypadku było jedynym pismem o takim charakterze. Trzydziestodniowy termin do wniesienia przez niego skargi rozpoczął zatem bieg od daty otrzymania odpowiedzi Komendanta na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa tj. od dnia [...] grudnia 2012 r. W tej sytuacji trzeba uznać, że odrzucona przez Sąd I instancji skarga, została wniesiona w przepisanym terminie oraz zgodnie z wymogami, o których mowa w ww. przepisach. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie podziela zatem poglądu wyrażonego w postanowieniu tego Sądu z dnia 6 lipca 2012 r. (sygn. akt I OSK 1516/12). W orzeczeniu tym zaakceptowany został bowiem pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, iż pierwsze pismo zainteresowanego do Komendanta Wojewódzkiego Policji dotyczące wykreślenia z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego wpisu określonej liczby punktów karnych jest wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 P.p.s.a), gdyż (cyt.) "nie można traktować instytucji wezwania jako czynności niewywołującej żadnych skutków prawnych, która może być powtarzana bez ograniczeń". Niezasadnym natomiast okazał się zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., gdyż przepis ten w analizowanej sprawie w ogóle nie miał zastosowania. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, jeśli Sąd Wojewódzki nie dostrzeże innych naruszeń uzasadniających odrzucenie przedmiotowej skargi, będzie zobligowany rozpoznać sprawę merytorycznie. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 182 § 1 w zw. z art. 185 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.