VI SA/Wa 2478/12
WyrokWSA w Warszawie2013-03-28
Skład orzekający: Jolanta Królikowska-Przewłoka, Izabela Głowacka-Klimas, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy samo posiadanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, przy jednoczesnym braku faktycznego prowadzenia tej działalności, może stanowić podstawę do objęcia osoby obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym?Ratio decidendi
Samo posiadanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej nie jest wystarczające do stwierdzenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Kluczowe jest faktyczne prowadzenie działalności gospodarczej. Wpis do ewidencji stanowi jedynie prawną możliwość podjęcia działalności i może być korygowany na podstawie dowodów wskazujących na brak faktycznego jej wykonywania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora OW NFZ o stwierdzeniu podlegania przez skarżącą obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej w okresie od lipca 2001 r. do listopada 2011 r. Skarżąca kwestionowała faktyczne prowadzenie działalności w tym okresie, mimo posiadania wpisu do ewidencji i wykazywania przychodów, które uzasadniała jako efekt zaszłości sprzed 2001 r. Organy uznały, że posiadanie aktywnego wpisu i wykazywanie przychodów świadczy o prowadzeniu działalności.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa NFZ oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora OW NFZ, stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, i zasądził od Prezesa NFZ na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2013 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2012 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącej M. M. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] września 2012 r. Nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej Prezes NFZ) utrzymywał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej Dyrektor OW NFZ) z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w sprawie stwierdzenie istnienia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego skarżącej, M. M. z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej w okresie od dnia [...] lipca 2001 r. do dnia [...] listopada 2011 r.
Powyższa decyzja została wydana na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, ze zm.) zwanej dalej "ustawą o świadczeniach" oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.).
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym
i prawnym:
Pismem z dnia [...] listopada 2011 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...], działając na podstawie art. 109 ust. 3 ustawy o świadczeniach zwrócił się do [...] OW NFZ z wnioskiem o rozstrzygniecie w drodze decyzji
o obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego skarżącej z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.
Rozpoznając ww. wniosek, decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...]OW [...] Dyrektor [...] OW NFZ stwierdził istnienie po stronie skarżącej obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej w okresie od dnia [...] lipca 2001 r. do dnia [...] listopada 2011 r.
Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie (pismo z dnia [...] marca 2012 r.). jako dowód w sprawie przedstawiła m.in. kserokopię podatkowej księgi przychodów i rozchodów za lata 2007-2011. Ww. dokumenty nie były znane organowi I instancji w dniu wydania zaskarżonej decyzji.
Rozpatrując odwołanie Prezes NFZ decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Pismem z dnia [...] czerwca 2012 r., działając w trybie art. 10 § 1 k.p.a., organ I instancji zawiadomił skarżącą o możliwości zapoznania się w terminie 7 dni od otrzymania pisma z zebranym materiałem dowodowym a także zwrócił się do skarżącej z prośbą o przedstawienie dokumentów, w tym zaświadczeń z Urzędu Skarbowego, potwierdzających tezę o nieprowadzeniu działalności gospodarczej
w spornym okresie.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z [...] lipca 2012 r. nr [...] Dyrektor [...] OW NFZ, stwierdził istnienie po stronie skarżącej obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej w okresie od dnia [...] lipca 2001 r. do dnia [...] listopada 2011 r.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko podnosząc jednocześnie, iż organ I instancji nie uwzględnił wniosku strony o dopuszczeniu w ramach postępowania dowodu
z zeznań świadków, na okoliczność nieprowadzenia przez skarżącą działalności gospodarczej w spornym okresie.
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia rozpatrując powyższe odwołanie nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia i decyzją z dnia [...] września 2012 r. utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu podał, że w okresie objętym decyzją I instancji miały zastosowanie przepisy trzech kolejnych ustaw tj.: art. 8 pkt 1 lit. c i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, obowiązującej do dnia 31 marca 2003 r. (Dz. U. Nr 28, poz. 153 ze zm.) zwanej dalej "ustawą o ubezpieczeniu zdrowotnym", art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 12 ust. 1 ustawy
z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, obowiązującej do dnia 30 września 2004 r. (Dz. U. Nr 45, poz. 391 ze zm.) zwanej dalej "ustawą o ubezpieczeniu w NFZ" oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach, które w związku z art. 8 ust. 6 pkt. 1 i art. 13 pkt. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U.
z 2009 r., Nr 205, poz. 1585, ze zm.), zwaną dalej "ustawą o systemie ubezpieczeń", obejmowały obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych - od dnia rozpoczęcia do dnia zaprzestania wykonywania takiej działalności.
We wskazanym okresie obowiązywały również kolejno trzy ustawy określające zasady podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej na terenie Polski, zawierające podobne unormowania: w art. 8 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r.
o działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 41, poz. 324 ze zm.) obowiązującej do dnia 31 grudnia 2000 r., zwanej dalej: "ustawą o działalności", w art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178, ze zm.) zwanej dalej: "ustawą prawo działalności" i w art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r., Nr 220, poz. 1447 ze zm.) zwanej dalej "ustawą o swobodzie działalności", zgodnie z którymi dopuszczono możliwość podjęcia działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę będącego osobą fizyczną dopiero po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej (według ustawy o działalności po zgłoszeniu działalności do takiej ewidencji).
W ocenie organu przy określeniu znaczenia pojęć "rozpoczęcie"
i "zakończenie" prowadzenia działalności gospodarczej zasadnicze znaczenie należy przyznać ww. aktom normatywnym.
Nadto zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy prawo działalności uchylonym z dniem 31 marca 2009 r. przez art. 66 pkt 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2004 r. Nr 173, poz. 1808, ze zm.), przedsiębiorca będący osobą fizyczną mógł podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Natomiast stosownie do treści art. 7e ust. 1 pkt 1 ww. ustawy zawiadomienie
o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę - osobę fizyczną - powoduje wykreślenie powyższego wpisu z ewidencji działalności gospodarczej.
Jednocześnie zgodnie z treścią art. 14 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2011 r., przedsiębiorca mógł podjąć działalność gospodarczą w dniu złożenia wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym. Obecna treść art. 14 ust. 1 ww. ustawy stanowi, iż przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą w dniu złożenia wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej albo po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym.
Z dniem 20 września 2008 r. przepis art. 1 ustawy z dnia 10 lipca 2008 r.
o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 141, poz. 888) wprowadził do ustawy o swobodzie możliwość zawieszenia działalności gospodarczej. Przywołując orzecznictwo Sądu Najwyższego – wyrok z dnia 19 marca 2007 r. sygn. akt III UK 133/06 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego - wyrok z dnia 25 października 2006 r. sygn. akt II GSK 179/06 organ podkreślił, iż przed 20 września 2008 r. nie istniała formalno – prawna możliwość zgłoszenia zawieszenia działalności gospodarczej dlatego też określenie przez samego przedsiębiorcę daty rozpoczęcia działalności gospodarczej wpisywanej do ewidencji powodowało istnienie domniemania faktycznego, że z tą datą działalność gospodarcza została podjęta i była prowadzona aż do czasu jej wykreślenia z ewidencji.
Domniemanie faktyczne ma znaczenie dowodowe i może być obalone.
W takiej sytuacji ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która wywodzi
z niego skutki prawne. W ocenie organu skarżąca nie wykazała wystąpienia przesłanek uzasadniających ustanie obowiązku ubezpieczenia. Jak ustalono skarżąca posiadała wpis do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta [...] pod numerem [...], począwszy od dnia [...] lipca 2001 r., ze wskazaniem daty rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej na dzień dokonania wpisu. Wpis został wykreślony z ewidencji z dniem [...] listopada 2011 r.
Z ustaleń organu I instancji wynika ponadto, iż w latach 2001-2010 skarżąca wykazywała przychody z tytułu działalności gospodarczej. Uzyskiwanie przychodów uzasadniła efektem zaszłości zaistniałych w spółce przed 2001 r. tj. egzekucji komorniczych prowadzonych przez spółkę cywilną przed 2001 r. w stosunku do dłużników. W ocenie organu, bezsprzecznym jest, iż skarżąca wykazywała
w zeznaniach podatkowych za lata 2001-2010 przychody z tytułu działalności gospodarczej, oświadczając zarazem, iż nie stanowią one przychodów z działalności gospodarczej sensu stricto, tj. nie są skutkiem jakiejkolwiek czynności biznesowej, gdyż czynności takie nie były w latach 2001- 2011 podejmowane.
Organ podkreślił, iż stwierdzenie, czy z punktu widzenia prawa gospodarczego publicznego istniała konieczność utrzymywania aktywnego wpisu jedynie dla celów egzekwowania wierzytelności, pozostaje poza kompetencjami NFZ, bowiem jak wynika z korespondencji prowadzonej z Urzędem Skarbowym (pismo z dnia [...] czerwca 2012 r., z dnia [...] czerwca 2012 r. znak: [...] oraz z dnia [...] czerwca 2012 r., znak: [...] wskazał, iż począwszy od dnia [...] lipca 2007 r.) NFZ nie posiada legitymacji do występowania do organów skarbowych o udzielenie informacji dotyczącej podatników, jak też nie posiada uprawnień do oceny charakteru przychodów, jakie uzyskiwała spółka w spornym okresie, w szczególności do oceny, czy stanowią one przychody z działalności gospodarczej.
Zdaniem organu, długotrwałe utrzymywanie aktywnego wpisu do ewidencji działalności gospodarczej stanowi wyraz woli kontynuacji tejże działalności,
a egzekucja wierzytelności powstałych w ramach działalności mieści się w pojęciu wykonywania działalności, mieszczącym się w pojęciu zabezpieczenia przychodów poprzez działania egzekucyjne. Za przesłankę wykonywania tejże działalności organ uznał nie tyle samo posiadanie aktywnego wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, ile utrzymywanie tegoż wpisu przy jednoczesnym długotrwałym
i konsekwentnym wykazywaniu przychodów z działalności gospodarczej oraz braku jednoznacznej interpretacji organu skarbowego odnośnie charakteru tychże przychodów.
Odnosząc się do odmowy dopuszczenia dowodu z zeznań świadków organ, wskazując na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, podkreślił, iż sam fakt nie przesłuchania strony nie może być podstawą do stwierdzenia, że decyzję wydano z naruszeniem prawa procesowego.
W skardze do Sądu na powyższą decyzję skarżąca wniosła o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2012 r. Rozstrzygnięciom zarzuciła naruszenie:
- art. 7, 77 i 78 k.p.a. w zw. z 109 ust.6, art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach, art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń oraz art. 12 ust. 1 ustawy
o ubezpieczeniu w NFZ a także art. 11 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym, na skutek nie wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz poczynienia ustaleń sprzecznych ze stanem faktycznym, tj. w szczególności ustalenia, że skarżąca
w okresie od [...] lipca 2001 r. do [...] listopada 2011 r. podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej;
- art. 2 ustawy o swobodzie działalności oraz art. 5a pkt 6 i art. i 4 ust. 1, 2 pkt 7 oraz ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (j.t. Dz. U. z 2010 r., Nr 51, poz. 307, ze. zm.), poprzez ustalenie, iż nie wyrejestrowanie skarżącej w okresie od [...] lipca 2001 r. do [...] listopada 2011 r.
z ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta [...] oznacza faktyczne wykonywanie w tym czasie przez skarżącą takiej działalności.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Pismem z dnia [...] marca 2013 r. skarżąca przedstawiła swoje stanowisko
w odniesieniu do odpowiedzi organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości zarówno materialnych jak i procesowych aspektów stosunku administracyjnoprawnego, skonkretyzowanego w zaskarżonej decyzji. Dla wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 zwanej dalej p.p.s.a). Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Na wstępie należy podkreślić, że organ prawidłowo przywołał mające
w sprawie zastosowanie przepisy prawa materialnego.
Zgodnie z treścią art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 69 ust. 1 ustawy
o świadczeniach w związku z art. 8 ust. 6 pkt 1 i art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej objęte są obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym.
Definicję tych osób określa art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń, obowiązujący do dnia 20 września 2008 r. w brzmieniu: "osoby prowadzące działalność pozarolniczą - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności", a od dnia 20 września 2008 r.,
w brzmieniu: "osoby prowadzące pozarolniczą działalność - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności,
z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej".
W sprawie bezspornym jest, iż skarżąca posiadała wpis do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta [...] pod numerem [...], począwszy od dnia [...] lipca 2001 r., ze wskazaniem daty rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej na dzień dokonania wpisu. Wpis ten został wykreślony z ewidencji z dniem [...] listopada 2011 r. We wniosku CEIDG-1
o wykreślenie wpisu w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, złożonym w dniu [...] listopada 2011 r., jako datę zaprzestania działalności gospodarczej wskazano dzień [...] listopada 2011 r. Skarżąca nie dokonywała zawieszenia ww. działalności na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. W Kompleksowym Systemie Informatycznym ZUS nie zidentyfikowano zgłoszenia skarżącej do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia ww. pozarolniczej działalności gospodarczej.
W okresie prowadzenia pozarolniczej działalności skarżąca podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, co stanowi, iż z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności spełniała warunki do objęcia wyłącznie obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym.
Z ustaleń organu poczynionych w ramach postępowania wynika, iż w latach 2001-2010 skarżąca wykazywała przychody z tytułu działalności gospodarczej. Twierdzenia te organ oparł o kserokopię podatkowej księgi przychodów i rozchodów skarżącej za lata 2007-2011. Uzyskiwanie przychodów skarżąca uzasadniła efektem zaszłości zaistniałych w spółce przed 2001 r., a wykazane w rocznych deklaracjach podatkowych dochody stanowiły wyłącznie kwoty zwolnione z bankowego depozytu gwarancyjnego (zablokowane przed 2000 r.), proporcjonalnie do odzyskiwanych przez G. S.A. (G.) środków w ramach prowadzonych w imieniu banku egzekucji komorniczych. Na potwierdzenie powyższego skarżąca przedstawiła umowę zawartą w dniu [...] czerwca 1999 r. pomiędzy A. Spółką Akcyjna a G. S.A.
w [...] określającą zasady współpracy w zakresie kredytowania klientów skarżącej przez Bank. Dla potrzeb wykonania ww. umowy utworzone zostało konto depozytu gwarancyjnego, przeznaczone do wpłaty spływających na konto spółki cywilnej zaległych należności, odzyskiwanych sukcesywnie w drodze windykacji. Skarżąca podkreśliła również, iż nie wykazywała jakiejkolwiek aktywności, aby powyższe środki uzyskać, w szczególności nie prowadziła działań egzekucyjnych, które leżały po stronie banku, ani żadnej innej działalności gospodarczej, dla której spółka została utworzona.
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy podkreślić należy, iż podstawowe znaczenie dla objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym ma fakt rzeczywistego wykonywania - lub niewykonywania działalności gospodarczej. Wywodzenie daleko idących konsekwencji dla prowadzących działalność gospodarczą z faktu długotrwałego utrzymywania wpisu do ewidencji nie jest uprawnione, bowiem okres prowadzenia działalności wynikający z wpisu do ewidencji działalności gospodarczej może być korygowany ze względu na dowody przedstawione przez osobę, która zaprzecza, iż faktycznie prowadziła działalność
w całym okresie objętym wpisem do ewidencji.
W orzecznictwie zarówno Naczelnego Sądu Administracyjnego jak i Sądu Najwyższego kwestia sezonowości prowadzonej działalności gospodarczej, przerw
w jej wykonywaniu z różnych względów a także rozpoczęcia i zakończenia prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej była już niejednokrotnie wyjaśniana.
Naczelny Sąd Administracyjny w szeregu swoich wyroków (m.in. wyrok z 15 listopada 2006 r. sygn. akt II GSK 191/06) wskazywał, że jest dopuszczalne przeprowadzenie dowodu na okoliczność faktyczną, że pomimo istnienia wpisu do ewidencji, działalność gospodarcza w rzeczywistości nie jest czy nie była wykonywana. Podobnie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku
z dnia 18 stycznia 2011 r. sygn. akt II GSK 22/10 stwierdzając m. in., że: "możliwe jest wpisanie do ewidencji działalności gospodarczej podmiotu, który z różnych powodów nie będzie prowadził tej działalności w ogóle. Ustawodawca kreując zakres podmiotowy obowiązków uiszczania składek na ubezpieczenie zdrowotne w sposób konsekwentny posługuje się pojęciem "prowadzenia pozarolniczej działalności" odnoszącej się do osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych.
Tym samym w zakresie ustalenia podmiotów objętych ubezpieczeniem zdrowotnym nie ma znaczenia, czy i od kiedy dany podmiot stał się przedsiębiorcą lecz wyłącznie to, czy faktycznie prowadzi działalność gospodarczą.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nadawanie takiego znaczenia wykazanemu w ewidencji działalności gospodarczej okresowi bez możliwości jego skorygowania na podstawie ustaleń faktycznych co do prowadzenia działalności, nie jest zasadne. Zgłoszenie i wpis do ewidencji działalności gospodarczej stanowi jedynie podstawę rozpoczęcia działalności gospodarczej w rozumieniu jej legalizacji i nie jest czynnością tożsamą z podjęciem takiej działalności.
Dokonując oceny czy dany podmiot prowadzi, czy też nie prowadzi działalności gospodarczej, będącej przesłanką stwierdzenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, należy uwzględnić wszystkie zgromadzone w sprawie dowody. Wpis do ewidencji działalności gospodarczej może być traktowany w danej sprawie jako okoliczność o istotnym znaczeniu, lecz nie może być okolicznością decydującą o prowadzeniu przez daną osobę działalności gospodarczej. Czynność organu administracji publicznej, jaką stanowi wpis do ewidencji, tworzy prawną możliwość wykonywania działalności gospodarczej, stanowiąc przesłankę do jej podjęcia. Zatem okoliczność wpisania danej osoby do ewidencji warunkuje, a przez to uprawdopodabnia następcze prowadzenie tej działalności, choć nie może być gwarantem takiej okoliczności".
Z tych też względów Sąd, nie podziela stanowiska organu zawartego
w zaskarżonej decyzji.
Sąd wskazuje, że ponownie rozpoznając sprawę organ wykaże, iż skarżąca
w omawianym okresie prowadziła działalność gospodarczą a nie tylko była wpisana do ewidencji działalności gospodarczej. Należy zauważyć, że w latach 2001-2010 skarżąca wykazywała przychody z tytułu działalności gospodarczej ale wykazane
w rocznych deklaracjach podatkowych dochody stanowiły wyłącznie kwoty zwolnione z bankowego depozytu gwarancyjnego (zablokowane przed 2000 r.), proporcjonalnie do odzyskiwanych przez G. S.A. (G.) środków w ramach prowadzonych w imieniu banku egzekucji komorniczych. Wynika to
z umowy zawartej w dniu [...] czerwca 1999 r. pomiędzy A. Spółką Akcyjna
a G. S.A. w [...] określającej zasady współpracy w zakresie kredytowania klientów skarżącej przez Bank. Utworzone na te potrzeby konto depozytu gwarancyjnego, przeznaczone było tylko do wpłat na konto spółki cywilnej zaległych należności, odzyskiwanych sukcesywnie w drodze windykacji. W tym stanie rzeczy nie jest możliwe podzielenie stanowiska organu, że dla prowadzenia przez skarżącą działalność gospodarczej decydował fakt długotrwałego utrzymywania wpisu do działalności gospodarczej.
Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c orzekł jak w pkt 1 sentencji.
O kosztach Sąd orzekł w oparciu o art. 200 p.p.s.a. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt 2 wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło