I GSK 1141/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Lidia Ciechomska – Florek po rozpoznaniu w dniu 27 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi M. J. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 2016 r.; sygn. akt I GSK 338/16 w sprawie ze skargi kasacyjne A. s.c. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 3 kwietnia 2013 r.; sygn. akt I SA/Bd 112/13 w sprawie ze skargi A. s.c. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia 27 listopada 2012 r.; nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: 1. odrzucić skargę o wznowienie postępowania; 2. zwrócić M. J. kwotę 162 (sto sześćdziesiąt dwa) złote uiszczoną tytułem wpisu od skargi o wznowienie postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 maja 2016 r., o sygn. akt I GSK 338/16 oddalił skargę kasacyjną A. s.c. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 3 kwietnia 2013 r. o sygn. akt I SA/Bd 112/13, w sprawie ze skargi A. s.c. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Toruniu z dnia 27 listopada 2012 r.; nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego M. J. K. O. dnia 6 września 2016 r. wnieśli skargę o wznowienie postępowania sądowego, zakończonego ww. wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego. Uzasadniając żądanie wskazali na: 1. nieważność postępowania spowodowaną nienależytą reprezentacją Spółki przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Bydgoszczy i wcześniej przed organami, co stanowi naruszenie art. 271 pkt 2 ppsa.; 2. brak przedmiotu postępowania w sentencji i uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji, co stanowi naruszenie art. 138 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz.U. z 2016 r. poz. 718; dalej: ppsa.); 3. brak podmiotu postępowania w momencie składania skargi i w czasie orzekania przez WSA w Bydgoszczy, co stanowi naruszenie art. 273 § 2 ppsa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że skargę o wznowienie postępowania można oprzeć na jednej z przesłanek wymienionych w Dziale VII ustawy ppsa. "Wznowienie postępowania". Zgodnie z art. 270 ppsa. w przypadkach przewidzianych w dziale niniejszym można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Na wstępie Naczelny Sąd Administracyjny przypomina, że wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego jest instytucją wyjątkową, skarga o wznowienie przysługuje bowiem od określonych orzeczeń – prawomocnych, kończących postępowanie – i musi być oparta na podstawach określonych w ustawie. Podstawowym celem instytucji wznowienia postępowania jest zapewnienie racjonalnej stabilności merytorycznego orzeczenia i autorytetu sądu, który je wydał (por. K. Sobieralski, Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, Kraków 2003, s. 4-50). Instytucja ta polega na ponownym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem w przypadku zajścia ustawowych przyczyn wznowienia (por. J.P.Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2010, s. 617). Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego stanowi instytucję (środek) obalania prawomocnych orzeczeń NSA i WSA, umożliwiającą ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty w celu zagwarantowania prawidłowości – zgodnej z prawem – wydanego w sprawie rozstrzygnięcia (por. B. Adamiak, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2006, s. 476; K. Sobieralski, Wznowienie postępowania, s. 48-19). W orzecznictwie NSA przyjmuje się, że instytucja wznowienia postępowania służy obaleniu prawomocnych orzeczeń w wyjątkowych, ściśle określonych wypadkach (por. postanowienie NSA z dnia 16 listopada 2005 r., sygn. akt I OZ 299/05). W procesie badania dopuszczalności wniesienia skargi o wznowienie postępowania nie jest możliwe stosowanie wykładni rozszerzającej. Przesłanki wznowieniowe muszą być interpretowane w sposób ścisły (por. wyrok NSA z dnia 17 sierpnia 2012 r., sygn. akt I FSK 281/12, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepisy art. 271-273 ppsa. zawarte w Dziale VII ppsa. "Wznowienie postępowania" stanowią zamknięty katalog podstaw wznowienia. Wskazanie tych podstaw i ich uzasadnienie jest obowiązkiem wnoszącego skargę o wznowienie, wynikającym z treści art. 279 ppsa. Natomiast zgodnie z art. 280 § 1 ppsa., sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Wstępna kontrola, o której stanowi art. 280 § 1 ppsa. nie ogranicza się tylko do sprawdzenia, czy w skardze sformułowano podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom art. 271-273 ppsa., ale przede wszystkim do tego, czy z ich uzasadnienia wynika, że podnoszone podstawy zachodzą. Badanie, o którym mowa w art. 280 ppsa., nie jest badaniem zasadności skargi o wznowienie, a zatem na obecnym etapie postępowania Sąd nie kontroluje, czy podnoszone podstawy wznowienia są merytorycznie uzasadnione. Chodzi wyłącznie o stwierdzenie, czy zostały zachowane warunki, które umożliwiają jej rozpatrywanie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym skargę wyjaśnia jednocześnie, że z utrwalonych poglądów w judykaturze wynika, że samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom ustawy ppsa. nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego uzasadnienia skargi wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi. Taka skarga nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia podlega odrzuceniu (porównaj postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1999 r., sygn. akt II UKN 417/98 - OSNAPiUS 2000/6/254, uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 21 lutego 1969 r., sygn. akt III PZP 63/68 - OSNC 1969/12/208). Przenosząc uwagi natury ogólnej na grunt rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że twierdzenie autora skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, jakoby zaszła nieważność postępowania, ponieważ spółka cywilna nie była należycie reprezentowana przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym i wcześniej przed organami podatkowymi jest chybione. Z analizy akt sprawy jednoznacznie wynika, że umowa spółki, zawarta w dniu 1 marca 2003 r. (231 k. akt sądowych) uprawnia każdego ze wspólników do prowadzenia jej spraw. Na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że zarówno organy podatkowe (12, 26, 207, 209 k. akt sprawy), jak również Sąd I instancji prawidłowo oznaczyły podmiot opodatkowania. W sentencji wyroku Sąd I instancji wskazał, że oddala skargę A. s.c. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Toruniu z dnia 27 listopada 2012 r. w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego. Wskazać nadto należy, że spółka cywilna jest szczególnym podmiotem, którego podmiotowością podatkowoprawną zajął się Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 10 marca 2009 r., sygn. akt P 80/08, który wyjaśnił, że spółka cywilna posiada podmiotowość prawnopodatkową zarówno w świetle regulacji ogólnego prawa podatkowego, jak i podatkowych ustaw szczególnych. Trybunał zaznaczył, że od wskazanej prawidłowości wyjątek wprowadza regulacja podatku dochodowego, w świetle której podatnikiem są wspólnicy spółki cywilnej, a nie sama spółka (por. art. 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, Dz. U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176, ze zm.). Trybunał analizując status podatkowoprawny spółki cywilnej odniósł się. do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, z którego wynika, że spółka cywilna jest podatnikiem podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego (zob. wyrok NSA z 8 grudnia 2005 r., sygn. akt I FSK 302/05; wyrok NSA z 20 września 2006 r., sygn. akt I FSK 1020/05 oraz uchwała NSA z 14 marca 2005 r., sygn. akt FPS 1/04). Trybunał podobny pogląd wyraził w postanowieniu z dnia 13 kwietnia 2010 r., sygn. P 35/09, w którym stwierdza, że z podmiotowością podatkowoprawną spółki cywilnej koresponduje uregulowanie art. 115 § 1 o.p., gdzie z powołanego przepisu wynika, że spółka cywilna jako podatnik ma własne zobowiązania podatkowe, a zatem bezspornym jest, że przysługuje jej status podatnika. W postanowieniu tym Trybunał Konstytucyjny szeroko odwołał się do wyroku z dnia 10 marca 2009 r., sygn. akt P 80/08. Podkreślić również należy, że Naczelny Sąd Administracyjny uchwałą siedmiu sędziów z dnia 14 grudnia 2015 r. o sygn. akt I GPS 1/15 przesądził, że w rozumieniu art. 13 ust. 1 oraz art. 102 ust. 1-3 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2014 r. poz. 752 ze zm.) podatnikiem jest spółka cywilna. Reasumując, skład rozpoznający skargę o wznowienie postępowania sądowoadministarcyjnego stwierdza, że nieważność postępowania w rozpoznanej sprawie została zbadana w sprawie z dnia 10 maja 2016 r. o sygn. akt I GSK 338/16, gdzie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie zachodzą przesłanki określone przez art. 183 § 3 ppsa. Nieuzasadniony jest również w świetle przedstawionych przez Naczelny Sąd Administracyjny rozważań zarzut autora skargi o wznowienie postępowania, jakoby podmiot postępowania nie istniał w czasie składania skargi do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego oraz podczas postępowania toczącego się przed tym Sądem. Skoro w świetle powyższego brak jest ustawowej podstawy wznowienia postępowania należało stosownie do art. 280 § 1 ppsa. odrzucić skargę o wznowienie postępowania.