II FSK 270/14

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-03-15

Skład orzekający: Krzysztof Winiarski, Antoni Hanusz, Barbara Kołodziejczak - Osetek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy ma obowiązek z urzędu poinformować stronę o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, jeśli strona nie złożyła takiego wniosku wraz z odwołaniem wniesionym po terminie?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie ma obowiązku z urzędu informować strony o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Obowiązek ten wynika z zasady udzielania niezbędnych informacji o przepisach prawa podatkowego, ale musi być adekwatny do sytuacji procesowej strony. W przypadku doręczenia decyzji z prawidłowym pouczeniem o trybie odwoławczym, organ nie musi dodatkowo informować o możliwości przywrócenia terminu, zwłaszcza gdy strona nie złożyła takiego wniosku. Uchybienie terminowi do wniesienia odwołania jest okolicznością obiektywną, obligującą organ do wydania postanowienia stwierdzającego ten fakt.
Stan faktyczny
Strona wniosła odwołanie od decyzji Wójta Gminy odmawiającej umorzenia części podatku od środków transportowych. Decyzja została doręczona synowi strony, który był pełnoletnim domownikiem, podczas gdy strona przebywała na rehabilitacji. Odwołanie zostało wniesione po upływie ustawowego terminu. Organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminu, a Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę strony. Strona wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak pouczenia o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, Sędzia NSA Antoni Hanusz, Sędzia WSA (del.) Barbara Kołodziejczak - Osetek (sprawozdawca), Protokolant Piotr Stępień, po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2016 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 kwietnia 2013 r. sygn. akt I SA/Gl 1137/12 w sprawie ze skargi M. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku Białej z dnia 24 lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną. I. M. D., zwany dalej "stroną" lub "skarżącym", wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej Nr [...] z dnia 24 lipca 2012 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy W. Nr [...] z dnia 11 maja 2012 r. odmawiającej umorzenia części podatku od środków transportowych za 2010 r. w wysokości łącznej: 375,80 zł (należność główna) + 78 zł (odsetki). Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 1, 2, 17, 18, 21 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj.: Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856) oraz art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tj.: Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), zwanej dalej "Ordynacją podatkową". II.Sąd pierwszej instancji zaaprobował, ustalony przez organy orzekające w postępowaniu podatkowym, następujący stan faktyczny sprawy. Po rozpoznaniu wniosku strony o umorzenie podatku od środków transportowych za 2010 r. Wójt Gminy W., zwany dalej "organem pierwszej instancji" lub "Wójt Gminy" decyzją z dnia 11 maja 2012 r., powołując się na brak przesłanki ważnego interesu strony odmówił umorzenia podatku od środków transportowych za 2010 r. w części w jakiej zobowiązanie podatkowe nie wygasło na skutek wyegzekwowania należności. Decyzja została doręczona w dniu 15 maja 2012 r. synowi strony, będącemu pełnoletnim domownikiem, który podjął się oddania przesyłki adresatowi. Pismem z dnia 30 maja 2012 r. strona odwołała się od tej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej, zwanego dalej "organem odwoławczym". Odwołanie wpłynęło do organu pierwszej instancji w dniu 31 maja 2012 r. Postanowieniem z dnia 24 lipca 2012 r. organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Uzasadniając swoje stanowisko wskazał, że zaskarżona decyzja zawiera prawidłowe pouczenie o trybie odwoławczym. Zaakcentował, że z potwierdzenia odbioru wynika, że decyzja została doręczona w dniu 15 maja 2012 r., termin do wniesienia odwołania rozpoczął bieg w dniu następnym i upłynął w dniu 29 maja 2012 r. Wskazał, że z daty w nagłówku odwołania wynika, że zostało napisane w dniu 30 maja 2012 r., a do organu pierwszej instancji wpłynęło w dniu 31 maja 2012 r., co zostało potwierdzone stemplem urzędowym. Organ odwoławczy stwierdził, że odwołanie zostało wniesione 2 dni po terminie ustawowym przewidzianym do wnoszenia odwołań, a strona nie zwróciła się z prośbą o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W dniu 10 sierpnia 2012 r. do organu odwoławczego wpłynął przesłany przez stronę dokument "Informacja o przebytej rehabilitacji leczniczej w ramach prewencji rentowej ZUS". Z dokumentu wynika, że strona w okresie od 4 do 27 maja 2012 r. korzystała z rehabilitacji leczniczej w Sanatorium Uzdrowiskowym "R." w U.. Ponieważ do dokumentu nie zostało załączone żadne pismo wskazujące przyczynę nadesłania tego dokumentu, organ odwoławczy pismem z dnia 3 września 2012 r. wezwał stronę do sprecyzowania celu nadesłania dokumentu oraz ewentualnych żądań proceduralnych. W dniu 7 września 2012 r. strona stawiła się w siedzibie organu odwoławczego i do protokołu oświadczyła, że jej celem było wniesienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach – zgodnie z pouczeniem zawartym w postanowieniu z dnia 24 lipca 2012 r. Organ odwoławczy przekazał do Sądu wskazany wyżej dokument, protokół z dnia 7 września 2012 r. oraz akta sprawy. Wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Odnosząc się do treści złożonego przez stronę dokumentu wskazał, że rehabilitacja lecznicza strony w Sanatorium Uzdrowiskowym w U. zakończyła się w dniu 27 maja 2012 r., czyli przed upływem terminu do wniesienia odwołania, który zakończył swój bieg w dniu 29 maja 2012 r. W odpowiedzi na wezwanie Sądu do usunięcia braków formalnych skargi, poprzez wskazanie osnowy skargi i określenie naruszenia prawa bądź interesu prawnego, w piśmie z dnia 17 października 2012 r. strona podała, że organ pierwszej instancji wydał decyzję w dniu 11 maja 2012 r. w czasie pobytu strony na rehabilitacji (od 5 do 27 maja 2012 r.). Dalej strona podała: "po przyjeździe do domu otworzyłem kopertę przeczytałem, więc włożyłem do koperty druk o przebytej rehabilitacji i wysłałem, dostałem w korespondencji odpowiedź cytuję "co to ma być". Więc pojechałem do biura SKO i poprosiłem o zweryfikowanie pisma, więc urzędnik mi odpowiedział że jest po terminie i nic nie może zrobić w tej sprawie, sprawa będzie odesłana do WSA w Gliwicach. A jak wynika z WSA który napisał w piśmie że strona mogła wnieść o przywrócenie terminu. Ja o takim czymś nie wiedziałem a urzędnik w Bielsku-Białej wiedział że takie coś istnieje a mi o tym nie powiedział, gdyby powiedział to bym napisał takie pismo". Kontynuując strona wskazała na trudną sytuację materialną swojej rodziny związaną z problemami zdrowotnymi, kosztami leczenia, bezrobociem żony. Podkreśliła, że Gmina w 2012 r. zabrała jej pieniądze z rozliczenia rocznego, gdy strona wskazała na poniesienie dużych strat finansowych z powodu dziurawych dróg. Z protokołu rozprawy przed Sądem pierwszej instancji ( k-35 Tom I akt sądowych) na pytanie Sądu skarżący oświadczył, że: syn, który odebrał przesyłkę zamieszkuje razem z nim. Po powrocie z sanatorium syn przekazał mu ww. decyzję, od której skarżący wniósł odwołanie oraz że odwołanie od ww. decyzji złożył osobiście w Urzędzie Gminy. Skarżący podkreślił też, że nie zna się na przepisach prawa i był przekonany, że jeżeli podczas nadejścia przesyłki przebywał w sanatorium, to termin do wniesienia odwołania zaczął swój bieg dopiero od jego powrotu z sanatorium. III. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał skargę za bezzasadną. Sąd pierwszej instancji doszedł bowiem do przekonania, że stanowisko organu odwoławczego jest prawidłowe, a zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w sposób stanowiący podstawę do jego usunięcia z obrotu prawnego. W uzasadnieniu powyższego stanowiska Sąd pierwszej instancji wskazał, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona w trybie art. 149 zdanie pierwsze Ordynacji podatkowej. Z ustaleń dowodowych wynika, że w dniu 15 maja 2012 r. skarżący przebywał w sanatorium, a więc zachodziła przesłanka nieobecności adresata w mieszkaniu. Skarżący na rozprawie potwierdził fakt doręczenia przesyłki zawierającej decyzję synowi, który wspólnie z nim zamieszkuje (jest domownikiem), a także okoliczność, iż syn jest pełnoletni. Potwierdził, że przesyłka została mu oddana. W związku z powyższym Sąd stwierdził, że zasadnie organ odwoławczy przyjął, że w dniu 15 maja 2012 r. doszło do skutecznego doręczenia stronie decyzji, a pouczenie o prawie zaskarżenia było prawidłowe. W decyzji zamieszczono pouczenie następującej treści: "Od niniejszej decyzji służy stronie prawo wniesienia odwołania do samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej w terminie 14 dni od daty doręczenia, za pośrednictwem Wójta Gminy W.". W konsekwencji odwołanie zostało wniesione 2 dni po terminie do jego wniesienia. Odwołanie nosi datę 30 maja 2012 r., ale zostało złożone w organie pierwszej instancji w dniu 31 maja 2012 r., co potwierdza treść prezentaty. Na rozprawie strona potwierdziła, że odwołanie zostało złożone w organie pierwszej instancji osobiście. Odwołanie nie było wysłane za pośrednictwem poczty. Nie budzi więc wątpliwości, że odwołanie zostało wniesione w dniu 31 maja 2012 r., tj. w dniu złożenia w organie pierwszej instancji, a więc 2 dni po upływie terminu do wniesienia odwołania. Sąd pierwszej instancji zauważył również, iż Skarżący nie kwestionował obiektywnej okoliczności złożenia odwołania po terminie, lecz akcentował, iż był przekonany, że jeżeli podczas nadejścia przesyłki przebywał w sanatorium to termin do wniesienia odwołania zaczął swój bieg dopiero od jego powrotu z sanatorium. Ponadto strona nie złożyła wraz z odwołaniem wniosku o przywrócenie terminu. Z pisma z dnia 17 października 2012 r., skierowanego do Sądu pierwszej instancji , wynika że strona nie wiedziała, że taki wniosek może złożyć; ale także po uzyskaniu informacji o takiej możliwości – wniosku o przywrócenie terminu nie złożyła. W ocenie Sądu pierwszej instancji, skarżący miał możliwość zapoznania się z treścią decyzji przed upływem terminu do wniesienia odwołania, ponieważ jego pobyt w sanatorium zakończył się w dniu 27 maja 2012 r., a termin do wniesienia odwołania zakończył swój bieg z dniem 29 maja 2012 r. Nadto Sąd wskazuje, że skarżący nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Nie uczynił tego w okresie, w którym – jak sam twierdzi – nie posiadał wiedzy, że taka możliwość istnieje; nie uczynił tego również w okresie, kiedy taką wiedzę posiadał. Odnosząc się do wyrażonej w art. 121 Ordynacji podatkowej zasady udzielania informacji Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż z przepisu tego wynika wyłącznie obowiązek udzielania "niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego" i to jak stanowi ten przepis "pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania". Zakres tych informacji musi być więc adekwatny do sytuacji procesowej uczestnika postępowania i stadium tegoż postępowania. W przypadku doręczenia stronie decyzji organu pierwszej instancji wymogi te w pełni spełnia pouczenie, o którym mowa w art. 210 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej, tj. decyzja ma zawierać pouczenie o trybie odwoławczym - jeżeli od decyzji służy odwołanie. Wadliwą jest argumentacja, że to na organach administracji publicznej spoczywa obowiązek poinformowania strony z urzędu o możliwości złożenia podania o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Prośba o przywrócenie terminu nie może być dorozumiana. Reasumując Sąd pierwszej instancji zaakceptował w pełnym zakresie rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Za zasadne natomiast Sąd pierwszej instancji uznał zarzuty naruszenia art. 217 § 2 w związku z art. 219 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, jednakże po ich analizie, doszedł do wniosku, że nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy, bowiem rozstrzygnięcie w tej sprawie nie mogło być inne. Z tego względu Sąd pierwszej instancji zdecydował o pozostawieniu zaskarżonego postanowienia w obrocie prawnym i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r.,poz.270 ze zm. zwana dalej " p.p.s.a.") skargę na postanowienie oddalił. IV. Z powyższym wyrokiem nie zgodził się M. D., który działając przez ustanowionego w sprawie pełnomocnika, wywiódł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. V. W skardze kasacyjnej na podstawie art.174 pkt 2 p.p.s.a. pełnomocnik strony zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.: art.3 § 1 p.p.s.a., art.145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art.121 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej oraz z art.210 § 1 Ordynacji podatkowej i wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej odwołując się do orzecznictwa Sądu Najwyższego, pełnomocnik strony wskazał, iż obowiązkiem organów podatkowych zgodnie z art.121 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, jest udzielanie niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem postępowania podatkowego. Ponadto zgodnie z art.210 § 1 Ordynacji podatkowej decyzja powinna zawierać pouczenie o trybie odwoławczym. W konsekwencji w ocenie pełnomocnika strony, organ dopuścił się naruszenia powyższych przepisów, z uwagi na to, że nie poinformował strony, iż wraz z odwołaniem konieczne jest złożenie podania o przywrócenie terminu do jego wniesienia. VI. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: VII. Zarzuty skargi kasacyjnej nie są zasadne, a zatem rozpoznawany środek odwoławczy podlega oddaleniu. VIII. Przed ustosunkowaniem się do zarzutów skargi kasacyjnej koniecznym jest przypomnienie pewnych istotnych i oczywistych kwestii. Bez wątpienia skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym wysoce sformalizowanym. Zgodnie bowiem z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Granice skargi są wyznaczone przez podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi więc być precyzyjne, gdyż - z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej - Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 września 2000 r., sygn. akt IV CKN 1518/2000, OSNC 2001/3, poz. 39 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 299/2004, OSP 2005/3, poz. 36). Sąd nie może bowiem zastępować strony i precyzować czy uzupełniać przytoczone podstawy kasacyjne. W tym zakresie zmian nie wprowadziła uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09 (ONSAiWSA 2010, Nr 1, poz. 1), w której stwierdzono, że przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 p.p.s.a., obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych. Z powyższego wynika, iż związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze kasacyjnej. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym uchybił Sąd pierwszej instancji, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego, wykazania dodatkowo, że to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W odniesieniu do prawa materialnego należy wykazać, na czym polegała dokonana przez Sąd pierwszej instancji błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa lub, jakie powinno być właściwe zastosowanie przepisu prawa materialnego. IX.W niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta na podstawie kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. i o ile precyzuje naruszenie art.121 Ordynacji podatkowej wskazując na § 1 i 2 przepisu, to już w przypadku wskazanego naruszenia art.210 § 1Ordynacji podatkowej, pełnomocnik strony zarzucając brak pouczenia o tym, że dla skutecznego wniesienia odwołania konieczne jest złożenie wraz z odwołaniem wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia, nie doprecyzował który punkt paragrafu pierwszego art.210 Ordynacji podatkowej uważa za naruszony. Przez co stwierdzenia wymaga, iż zarzut skargi kasacyjnej, został sformułowany wadliwie. Zauważyć trzeba, iż § 1 art.210 Ordynacji podatkowej zawiera aż 8 punktów i każdy z nich zawiera enumeratywnie wymienione niezależne elementy decyzji podatkowej. Obowiązek organu o zawarciu w decyzji pouczenia o środkach odwoławczych przysługujących od decyzji, zawarty został w punkcie 7 powołanego przepisu. Pozostałe punkty dotyczą zupełnie odrębnych wymagań jakie powinna spełniać decyzja, a z uzasadnienia skargi nie wynika, aby były one czy też ich brak, przedmiotem zarzutów strony. Dopiero analiza uzasadnienia skargi kasacyjnej pozwala na przyjęcie, iż pełnomocnik strony zarzuca naruszenie art.210 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej w związku z art.145 § 1pkt 1 lit. c) p.p.s.a. X. Odnosząc się więc w kolejności do sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż rację mają zarówno organ odwoławczy, jak i Sąd pierwszej instancji, ustalając, że w stanie faktycznym sprawy, niekwestionowanym, na etapie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, jak i w skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego - organ odwoławczy miał obowiązek stwierdzić fakt wniesienia odwołania z uchybieniem terminu w przewidzianej prawem formie procesowej, a więc w postaci postanowienia, o którym mowa w art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Podejmując rozstrzygnięcie w oparciu o ten przepis, organ odwoławczy ogranicza się wyłącznie do badania, czy odwołanie zostało wniesione w terminie. Uchybienie terminowi do wniesienia odwołania jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Taka interpretacja art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej przyjmowana jest zgodnie w doktrynie i orzecznictwie (por. między innymi: wyrok NSA z 8 lipca 2010 r., II FSK 372/09; A. Kabat, (w:) S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, wydanie 7, Warszawa 2011, str. 885). XI. W rozpoznawanej sprawie analiza zarzutów skargi kasacyjnej, wskazuje, że w zasadzie, w niewielkim stopniu dotyczą one meritum sprawy. Prezentując je, pełnomocnik strony wychodzi z założenia, że okoliczności związane z niezłożeniem przez stronę wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, ma znaczenie przy kontroli postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Teza ta jest jednak błędna. W rzeczywistości kwestia rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności w postępowaniu podatkowym, nie ma wpływu ani na fakt uchybienia terminowi, ani na obowiązek organu odwoławczego wydania postanowienia stwierdzającego ten fakt, zgodnie z powołanym już wcześniej art. 228 § 1 pkt 2 O.p. Nie ma więc podstaw do uznania, iż kontrola sądowa zaskarżonego postanowienia jest wadliwa a w konsekwencji zarzut naruszenia art.3 § 1 p.p.s.a. jest bezzasadny. Podsumowując, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku Białej wydając dnia 24 lipca 2012 r. postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, postąpiło w sposób prawidłowy. XII.Sąd pierwszej instancji prawidłowo też ocenił, iż kwestionowane postanowienie nie narusza zasady zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej) oraz obowiązku informowania stron i wyjaśniania przepisów prawa (art.121 § 2 Ordynacji podatkowej). Istotą postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania jest ustalenie, czy odwołanie zostało wniesione w terminie. Zgodnie z art. 223 § 1 Ordynacji podatkowej odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję. Z kolei termin do wniesienia odwołania wynosi 14 dni od daty doręczenia decyzji stronie (art. 223 § 2 pkt 1 ww. ustawy). W sprawie jest bezspornym, jak trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona w trybie art. 149 zdanie pierwsze Ordynacji podatkowej. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru tej decyzji widnieje data 15.V.12 i czytelny podpis S. D.. Zaznaczono, że jest to pełnoletni domownik (dopisano "syn"), który podjął się oddania przesyłki adresatowi. Z ustaleń dowodowych wynika, że w dniu 15 maja 2012 r. skarżący przebywał w sanatorium, a więc zachodziła przesłanka nieobecności adresata w mieszkaniu. Skarżący na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach potwierdził fakt doręczenia przesyłki zawierającej decyzję synowi, który wspólnie z nim zamieszkuje (jest domownikiem), a także okoliczność, iż syn jest pełnoletni. Potwierdził, że przesyłka została mu oddana. W związku z powyższym Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że organ podatkowy skutecznie doręczył stronie decyzję w dniu 15 maja 2012 r. oraz to, że termin do wniesienia odwołania rozpoczął swój bieg z dniem następnym, a zakończył – z upływem 14-tego dnia, tj. w dniu 29 maja 2012 r. Zatem wobec braku wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, organ odwoławczy zobowiązany był do stwierdzenia uchybienia terminowi do jego wniesienia na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Podkreślenia bowiem wymaga, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną, obligującą organ odwoławczy w razie jej stwierdzenia do wydania postanowienia o uchybieniu terminu do jego wniesienia. XIII. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela poglądu skarżącego, iż obowiązkiem organu było poinformowanie go o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Z art. 121 Ordynacji podatkowej wynika bowiem wyłącznie obowiązek organu do udzielania niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku przedmiotem postępowania. Niewątpliwie powinny to być również informacje adekwatne do sytuacji procesowej strony w jakiej się znajduje. Tak więc wydając decyzję Wójt Gminy zobowiązany był na tym etapie postępowania do pouczenia o trybie i terminie wniesienia odwołania, co uczynił. W decyzji zawarte zostało prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie wniesienia odwołania. Mimo to, odwołanie zostało wniesione dwa dni po upływie terminu tj. 31 maja 2012 r. co zostało szczegółowo opisane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Błędem byłoby pouczenie o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, którego skarżący jeszcze nie złożył i którego nie miał obowiązku złożyć. Zatem wadliwą jest argumentacja, że to na organach administracji publicznej spoczywa obowiązek poinformowania strony z urzędu o możliwości złożenia podania o przywrócenie terminu do złożenia odwołania (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FSK 2052/10). XIV. Reasumując, Naczelny Sąd Administracyjny, nie stwierdził naruszeń przepisów prawa, które skutkowałyby uchyleniem zaskarżonego wyroku i na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło