I SA/Sz 1018/12

WyrokWSA w Szczecinie2013-04-10

Skład orzekający: Ewa Wojtysiak, Marzena Kowalewska, Anna Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy jest zobowiązany do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, nawet jeśli wcześniej odmówił przywrócenia tego terminu?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy jest zobowiązany do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, nawet jeśli wcześniej odmówił przywrócenia tego terminu. Uchybienie terminowi jest okolicznością obiektywną, a jego stwierdzenie wynika wprost z przepisów Ordynacji podatkowej i nie zależy od uznania organu. W przypadku nieuwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu, organ jest obowiązany do wydania postanowienia na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p.
Stan faktyczny
Skarżący B. K. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej określającej zobowiązanie podatkowe. Decyzja organu I instancji została uznana za doręczoną w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej. Skarżący zarzucił naruszenie prawa procesowego, wskazując, że organ powinien wydać jedno postanowienie, a nie dwa odrębne (odmowa przywrócenia terminu i stwierdzenie uchybienia terminowi).
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.), Protokolant Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi B. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] r. o nr [...], wydanym na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749) – zwanej dalej "O.p.", Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] r., nr [...], którą określono B. K. zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za [...] r. w kwocie [...] zł od dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych i z realizacji praw z nich wynikających oraz z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz z tytułu objęcia udziałów (akcji) w spółkach mających osobowość prawną albo wkładów w spółdzielniach w zamian za wkład niepieniężny w postaci innej niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że opisana powyżej decyzja organu I instancji, w której zawarto pouczenie o przysługującym prawie oraz terminie do wniesienia odwołania, została wysłana na adres zamieszkania B. K. (tj. ul. [...] w [...]) w dniu [...] r. Po dwukrotnym awizowaniu (pierwsze [...] r.) i nieodebraniu korespondencji pozostawionej do dyspozycji adresata w urzędzie pocztowym przez [...] dni, w dniu [...] r. zwrócono ją Dyrektorowi Urzędu Kontroli Skarbowej. W konsekwencji powyższego uznano, że decyzja ta została doręczona w trybie art. 150 O.p. - w dniu [...] r. Wskazując na treść art. 223 § 2 pkt 1 O.p., z którego wynika 14-dniowy termin do złożenia odwołania, organ odwoławczy stwierdził, że termin do wniesienia odwołania w rozpoznawanej sprawie upłynął z końcem [...] r. Dalej organ odwoławczy wskazał, że pismem z [...] r. (nadanym w urzędzie pocztowym [...] r.), B. K. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z odwołaniem od decyzji organu I instancji. Organ zaś, postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], wydanym na podstawie art. 162 i art. 163 § 2 O.p., odmówił stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W tym stanie sprawy organ odwoławczy stwierdził, że podatnik - wnosząc odwołanie dopiero w dniu [...] r. od decyzji organu I instancji, uznanej za doręczoną w trybie art. 150 O.p. w dniu [...] r. - uchybił terminowi określonemu w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. B. K., reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, domagając się uchylenia tego aktu w całości oraz połączenia niniejszej sprawy ze sprawą zainicjowaną jego skargą na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji. Zaskarżonemu postanowieniu B. K. zarzucił naruszenie prawa procesowego, tj. art. 162 § 1 O.p., poprzez stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji, w konsekwencji odmówienia skarżącemu przywrócenia terminu do jego złożenia, pomimo spełnienia przez niego przesłanek uzasadniających pozytywne rozpatrzenie jego wniosku i przywrócenie ww. terminu. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że organ, rozpoznając jego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji, winien był wydać tylko jedno postanowienie, w którym odniósłby się do twierdzeń strony. Zdaniem skarżącego, organ odwoławczy uznając wniosek za niezasadny, powinien w postanowieniu po pierwsze odmówić przywrócenia terminu, zaś w punkcie drugim stwierdzić uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Wobec tego, że tak się nie stało a organ wydał dwa odrębne postanowienia, skarżący był obowiązany do wniesienia dwóch odrębnych skarg, dotyczących tego samego stanu faktycznego. Skarżący zauważył przy tym, że gdyby Sąd przychylił się do jego twierdzeń i uchylił postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji organu I instancji, a strona nie zaskarżyłaby postanowienia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi, wówczas skarżący i tak pozbawiłby się możności rozpatrzenia jego odwołania przez organ odwoławczy, gdyż w obrocie prawnym dalej istniałoby postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi. Z tych też względów, skarżący - "wyłącznie z ostrożności procesowej" - wniósł skargę na przedmiotowe postanowienie i wskazał na konieczność połączenia niniejszej sprawy ze skargą na postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do uwzględnienia zarzutów skarżącego i podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia, tj. je zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Należy zaznaczyć, że Sąd zgodnie z przepisem art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględniając skargę może uchylić ją, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sytuacji, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 134 § 1 cyt. ustawy Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, to oznacza, że może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, że w tak zakreślonej kognicji oceniając zaskarżone przez stronę postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej iż nie narusza ono prawa w sposób, który pozwalałby na wyeliminowanie go z obrotu prawnego. Przedmiotem sporu jest zasadność postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] r., którą określono B. K. zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za [...] r. w kwocie [...] zł od dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych i z realizacji praw z nich wynikających oraz z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz z tytułu objęcia udziałów (akcji) w spółkach mających osobowość prawną albo wkładów w spółdzielniach w zamian za wkład niepieniężny w postaci innej niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część. Decyzja ta została wysłana na adres zamieszkania B. K. (tj. ul. [...] w [...]) w dniu [...] r. Po dwukrotnym awizowaniu (pierwsze [...] r.) i nieodebraniu korespondencji pozostawionej do dyspozycji adresata w urzędzie pocztowym przez [...] dni, w dniu [...] r. zwrócono ją Dyrektorowi Urzędu Kontroli Skarbowej. W konsekwencji powyższego uznano, że decyzja ta została doręczona w trybie art. 150 O.p. - w dniu [...] r. W tej sytuacji termin do wniesienia odwołania w rozpoznawanej sprawie upłynął z końcem [...] r. Podatnik dopiero pismem z [...] r. (nadanym w urzędzie pocztowym [...] r.), złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z odwołaniem od decyzji organu I instancji. Organ zaś, postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], wydanym na podstawie art. 162 i art. 163 § 2 O.p., odmówił stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W tym stanie sprawy organ odwoławczy stwierdził, że podatnik - wnosząc odwołanie w dniu [...] r. od decyzji organu I instancji, uznanej za doręczoną w trybie art. 150 O.p. w dniu [...] r. - uchybił terminowi określonemu w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. W tej sytuacji organ był zobowiązany do stwierdzenia uchybienia terminowi co zasadnie uczynił zgodnie z art. 228 § 1 pkt 2 Op. Natomiast zarzuty wskazane przez stronę dotyczą odmowy przywrócenia terminu a nie samego postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi. Należy zauważyć, że na organie spoczywał taki obowiązek. Porównaj wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2011 r. jaki zapadł w sprawie I FSK 214/10, gdzie NSA sformułował następującą tezę: "Błędna jest konstatacja, że wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania jest zbędne w sytuacji uprzedniego negatywnego rozstrzygnięcia kwestii przywrócenia tego terminu. Organ podatkowy wobec nieuwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu nie tylko jest uprawniony, lecz wręcz obowiązany do wydania postanowienia na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Op." Podobnie NSA w wyroku z dnia 8 lipca 2010 r. w sprawie II FSK 372/09 z tezą: "Uchybienie terminowi do wniesienia odwołania jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej." "Treść art. 228 § 1 pkt 2 O.p. wskazuje wyraźnie, iż stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Tym samym organ podatkowy wobec nieuwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu nie tylko jest uprawniony, lecz wręcz obowiązany do wydania postanowienia na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p." Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło