III SA/Wa 3525/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus (sprawozdawca), Sędzia WSA Marek Krawczak, Protokolant starszy referent Paweł Jurczyński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie w sprawie odmowy wszczęcia postępowania 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz A. K. kwotę 357 zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 1. Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] października 2012 r. sygn. akt [...] stwierdził niedopuszczalność zażalenia złożonego w imieniu A. K. (zwany dalej: "Skarżącym") przez pełnomocnika A. P.. Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie następującego stanu faktycznego: Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. Nr [...] odmówił wszczęcia postępowania podatkowego w zakresie żądania wniesionego wnioskiem z dnia 31 maja 2012 r. o zwrot nadwyżki VAT, złożonym przez A. K. wyznaczonego do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania likwidacyjnego majątku pozostałego po P. Sp. z o.o. zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego dla m. W. z dnia 23 maja 2012r. sygn. akt [...]. Przedmiotowe postanowienie zostało przesłane za pośrednictwem urzędu pocztowego i doręczone w dniu 6 lipca 2012 r. pełnomocnikowi Skarżącego A. P.. Na powyższe postanowienie A. P. w imieniu A. K. złożyła w dniu 12 lipca 2012 r. zażalenie. 2. Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] października 2012 r. stwierdził niedopuszczalność ww. zażalenia. W uzasadnieniu stwierdził, że w przedmiotowej sprawie podstawową kwestią wymagającą rozstrzygnięcia jest ustalenie, czy w świetle obowiązujących przepisów prawa miało miejsce skuteczne doręczenie zaskarżonego postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] czerwca 2012 r. odmawiające wszczęcia postępowania podatkowego Dyrektor Izby Skarbowej w W. wskazał, iż osoba chcąca działać w sprawie jako pełnomocnik musi złożyć do akt tej konkretnej sprawy pełnomocnictwo lub jego odpis. Zgodnie z art. 137 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012r. poz. 749 ze zm., dalej: "O.p."), pełnomocnictwo musi być udzielone na piśmie bądź zgłoszone ustnie do protokołu, § 3 tego artykułu nakazuje pełnomocnikowi dołączyć do akt danej, konkretnej sprawy podatkowej pełnomocnictwo w oryginale, urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa bądź uwierzytelniony przez adwokata, radcę prawnego, a także doradcę podatkowego odpis udzielonego mu pełnomocnictwa. Organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie, w dniu 13 czerwca 2012 r. do organu podatkowego wpłynęła kserokopia pełnomocnictwa z dnia 12 czerwca 2012 r. udzielonego przez A. K. – A. P., upoważniającego do reprezentowania mocodawcy jako likwidatora Spółki P. Sp. z o.o. w likwidacji we wszelkich sprawach przed urzędem skarbowym. Powyższy dokument nie spełnia wymogów z art. 137 § 2 O.p. W związku z powyższym nie zobowiązywał on organu podatkowego do uznania, że w sprawie strona działała przez pełnomocnika (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 sierpnia 2012 r., sygn. akt II FSK 118/11). W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w W. organ pierwszej instancji traktując A. P. jako pełnomocnika A. K. w tym postępowaniu na podstawie kserokopii pełnomocnictwa z dnia 12 czerwca 2012 r. sprawił, że w toku tego postępowania podatkowego Strona nie była prawidłowo reprezentowana, co skutkuje tym, że postanowienie nie zostało skutecznie doręczone. W konsekwencji czego nie jest dopuszczalne rozpatrzenie zażalenia. W zaistniałej sytuacji nie doszło zatem do prawnie skutecznego wszczęcia postępowania przed organem drugiej instancji, co stanowi przesłankę stwierdzenia niedopuszczalności wniesionego zażalenia na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 O.p., który stanowi, iż organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia niedopuszczalność odwołania. 3. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylnie ww. postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2012 r. oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów zwrotu postępowania sądowego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie: art. 228 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 239 O.p. poprzez jego błędne zastosowanie polegające na nieuwzględnieniu przez Dyrektora Izby Skarbowej dokumentu pełnomocnictwa złożonego przez stronę A. K. do akt postępowania odwoławczego, co spowodowało przyjęcie przez Organ, iż zachodzi brak formalny skutkujący wydaniem postanowienia o niedopuszczalności zażalenia; art. 137 § 3 O.p. poprzez jego niezastosowanie polegające na nie przyjęciu przez Dyrektora Izby Skarbowej pełnomocnictwa złożonego w dniu 4 października 2012 r. w Izbie Skarbowej w W. przez A. K.; art. 145 § 2 O.p. poprzez jego niezastosowanie polegające na uznaniu za niedoręczone postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. w W. co spowodowało stwierdzenie przez Dyrektora Izby Skarbowej o niedopuszczalności zażalenia złożonego na to postanowienie; art. 14 § 1 w zw. z art. 33 § 3 oraz art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na przyjęciu, że zeskanowane pełnomocnictwo udzielone A. P. przesłane do organu pierwszej instancji za pomocą poczty elektronicznej jest niewystarczające do uzupełnienia braków formalnych złożonego odwołania. 4. W odpowiedzi na skargę Dyrektor izby Skarbowej w W. podtrzymał prezentowane stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 5.1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej j jako "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Oceniając zaskarżone postanowienie w tym zakresie stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie. 5.2. W rozpatrywanej sprawie, przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, którym organ odwoławczy stwierdził niedopuszczalność zażalenia złożonego w imieniu Skarżącego przez pełnomocnika A. P. na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego w zakresie żądania wniesionego wnioskiem z dnia 31 maja 2012 r. o zwrot nadwyżki podatku VAT. Niedopuszczalność zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej oparł na okoliczności, że organ pierwszej instancji nie doręczył Skarżącemu przedmiotowego postanowienia. Powyższe zaś wywiódł z faktu, iż Skarżący przesłał organowi pierwszej instancji kopię pełnomocnictwa natomiast zgodnie z art. 137 § 1 O.p. pełnomocnik dołącza do akt sprawy oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. W rezultacie organ odwoławczy uznał, że strona nie była prawidłowo reprezentowana i niedoręczenie postanowienia Skarżącemu o odmowie wszczęcia postępowania spowodowało, iż nie zaistniało ono w obrocie prawnym, czego rezultatem było stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia. 5.3. W piśmiennictwie zasadnie przyjmuje się, że brak przedmiotu zaskarżenia skutkuje niedopuszczalnością odwołania ze względów przedmiotowych (por. A.Kabat w: S.Babiarz, B.Dauter, B.Gruszczyński, R.Hauser, A.Kabat, M.Niezgódka-Medek; Ordynacja podatkowa. Komentarz; Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2007; s. 711). W ocenie Sądu sytuacja taka w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej złożona przed organem pierwszej instancji kserokopia pełnomocnictwa nie spełnia wymogów określonych w art. 137 § 2 O.p. bowiem zgodnie z art. 137 § 3 O.p. pełnomocnik dołącza do akt sprawy oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Skład orzekający podziela prezentowane w wyrokach sądów administracyjnych poglądy dotyczące konieczności przedłożenia oryginału lub odpisu pełnomocnictwa do akt każdej konkretnej sprawy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 2011r. sygn. akt I FSK 1271/10 publ. w bazie LEX nr 964579, z dnia 15 maja 2012r. sygn. akt II FSK 2173/11 publ. LEX nr 1240408 ). W przedmiotowej sprawie Skarżący przesłał organowi pierwszej instancji kopie pełnomocnictwa z dnia 12 czerwca 2012r. udzielone A. P. uprawniające do reprezentowania strony w postępowaniu przed urzędem skarbowym, co nie spełniało wymogu z art. 137 § 3 O.p. złożenia do akt sprawy oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa. Ponadto Skarżący złożył w dniu 13 czerwca 2012r. pismo, w którym zwrócił się z prośbą o kierowanie wszelkiej korespondencji w sprawie na wskazany adres pełnomocnika A. P.. Należy podkreślić, że w związku zaistniałym brakiem formalnym poprzez złożenie kopii pełnomocnictwa, organ pierwszej instancji winien wezwać pełnomocnika strony na podstawie art. 169 § 1 O.p. do uzupełnienia wskazanego braku poprzez przedłożenie oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa. Natomiast dopiero na etapie postępowania zażaleniowego organ odwoławczy wezwał pełnomocnika Skarżącego do uzupełnienia braku formalnego polegającego na niezałączeniu do zażalenia pełnomocnictwa, który to brak formalny został uzupełniony przez stronę poprzez złożenie w dniu 5 października 2012r. pełnomocnictwa do reprezentowania strony w postępowaniu przed organem drugiej instancji. Ponadto strona skarżąca złożyła w dniu 4 października 2012r. oryginał pełnomocnictwa z dnia 12 czerwca 2012r. uprawniający A. P. do reprezentowania Skarżącego przed urzędem skarbowym, a którego kopia złożona została na etapie postępowania przed organem pierwszej instancji. W związku z powyższym należy stwierdzić, że skoro Naczelnik Urzędu Skarbowego nie wezwał stronę do uzupełnienia braku formalnego, a przyjął na podstawie złożonej kopii pełnomocnictwa, że Skarżący jest reprezentowany przez pełnomocnika, to strona skarżąca nie może ponosić ujemnych konsekwencji z powodu zaniechań organu podatkowego w sytuacji, gdy potwierdziła poprzez złożenie oryginału pełnomocnictwa na etapie postępowania zażaleniowego, iż pełnomocnik był umocowany do działania w imieniu strony przed organem pierwszej instancji w dacie wydania zaskarżonego postanowienia. Należy podkreślić, że strona w związku z doręczonym pełnomocnikowi postanowieniem w ustawowym terminie złożyła zażalenie na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] czerwca 2012 r. Nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania podatkowego w zakresie żądania wniesionego wnioskiem z dnia 31 maja 2012 r. o zwrot nadwyżki VAT. Natomiast uznanie przez Dyrektora Izby Skarbowej, iż w zaistniałej sytuacji wskazane postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] czerwca 2012 r. nie zostało prawidłowo doręczone pełnomocnikowi ustanowionemu przez stronę narusza zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych ( art. 121 § 1 O.p.). Ponadto przyjęcie stanowiska Dyrektora Izby Skarbowej oznaczałaby konieczność powtórnego doręczenia postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania tej samej osobie ( pełnomocnikowi strony ), co świetle dokonanych ustaleń jest bezzasadne. W związku z powyższym zasadny jest zarzut naruszenia art. 228 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 O.p. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. 5.4. Dyrektor Izby Skarbowej winien zastosować ocenę prawną zawartą w niniejszym wyroku i rozpoznać zażalenie Skarżącego na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] czerwca 2012 r. 5.5. W tym stanie rzeczy Sąd uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Zakres, w jakim uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu określono w oparciu o art. 152 p.p.s.a. Na wniosek Skarżącego, Sąd zasądził na jego rzecz koszty postępowania sądowego zgodnie z art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.