I OSK 1782/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-04-13
Skład orzekający: Małgorzata Borowiec, Małgorzata Jaśkowska, Przemysław Szustakiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy policjantowi zawieszonemu w czynnościach służbowych przysługuje ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy za okres zawieszenia, jeśli urlop ten nie został mu udzielony w tym okresie?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zawieszenie policjanta w czynnościach służbowych nie powoduje utraty prawa do urlopu wypoczynkowego ani dodatkowego za ten okres. Sformułowanie "nie udziela się urlopu" oznacza jedynie brak możliwości skorzystania z urlopu w danym czasie, a nie redukcję jego wymiaru. W związku z tym, policjantowi zwolnionemu ze służby przysługuje ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop za okres zawieszenia, obliczony na zasadach ogólnych, a nie proporcjonalnie do okresu faktycznego pełnienia służby.Stan faktyczny
A. T., policjant, został zawieszony w czynnościach służbowych, a następnie zwolniony ze służby. Po zwolnieniu wystąpił o ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy. Organy Policji odmówiły wypłaty ekwiwalentu za okres zawieszenia, argumentując, że urlop nie przysługuje proporcjonalnie do okresu faktycznie przepracowanego. Sprawa trafiła do sądów administracyjnych, gdzie ostatecznie Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i decyzje organów Policji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżoną decyzję Komendanta Stołecznego Policji oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Rejonowego Policji. Zasądził od Komendanta Stołecznego Policji na rzecz A. T. kwotę 257 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska (spr.) Sędzia del. WSA Przemysław Szustakiewicz Protokolant: starszy asystent sędziego Łukasz Mazur po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 2101/12 w sprawie ze skargi A. T. na decyzję Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy 1. uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. Nr [...]; 2. zasądza od Komendanta Stołecznego Policji na rzecz A. T. kwotę 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2013r. sygn. akt IISA/Wa 2101/12 po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. T. na decyzję Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] października 2012r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy – oddalił skargę.
Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Komendant Stołeczny Policji decyzją z dnia [...] października 2012 r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej w skrócie kpa) po rozpatrzeniu odwołania A. T. od decyzji Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] w sprawie odmowy prawa do wypłaty w całości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za lata 2009 i 2010 r. i za urlop dodatkowy za rok 2010 przysługujący proporcjonalnie do okresu przepracowanego w roku 2009 i 2010 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji podał, że Sąd Rejonowy [...] postanowieniem z dnia 19 października 2009 r. sygn. akt [...], zastosował wobec A. T., podejrzanego o czyn z art. 231 § 2 kk. w zb. z art. 271 § 3 kk. w zb. z art. 239 § 1 kk. w zw. z art. 11 § 2 kk. środek zapobiegawczy w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych. W związku z powyższym Komendant Rejonowy Policji [...] zawiesił wyżej wymienionemu od najbliższego terminu płatności 50% należnego uposażenia. Następnie Komendant Rejonowy Policji [....] rozkazem personalnym z dnia 12 marca 2010r., nr [...] zwolnił A. T. z dniem 31 marca 2010 r. z zajmowanego stanowiska naczelnika Wydziału [...] i z dniem 1 kwietnia 2010 r. przeniósł do swojej dyspozycji na okres 12 miesięcy, poprzedzający powołanie lub mianowanie na inne stanowisko służbowe, bądź zwolnienie ze służby w Policji.
Sąd Rejonowy [...] postanowieniem z dnia 6 września 2010 r. sygn. akt [...] uchylił środek zapobiegawczy w postaci zawieszenia A. T. w czynnościach służbowych w związku z wydaniem wyroku.
Komendant Rejonowy Policji [...] rozkazem personalnym z dnia 1 marca 2011r., nr [...] zwolnił A. T. ze służby w Policji z dniem 31 marca 2011 r. w związku z pisemnym zgłoszeniem wystąpienia ze służby.
Raportem z dnia [...] marca 2011 r. A. T. zwrócił się do Komendanta Rejonowego Policji [...] z prośbą o wystawienie zaświadczenia o przysługujących i niewykorzystanych do dnia zwolnienia ze służby urlopach wypoczynkowych i dodatkowych. Podał, że zgodnie z ewidencją urlopów posiada do wykorzystania 111 dni urlopu, a w przesłanym do Wydziału Finansów i Budżetu KSP zaświadczeniu o niewykorzystanych urlopach wskazano liczbę 87dni.Jednocześnie stwierdził, że zawieszenie go w czynnościach służbowych nie jest podstawą do odebrania mu prawa urlopu, a jedynie do jego nieudzielania w okresie zawieszenia.
Komendant Rejonowy Policji [...] pismem z dnia 12 kwietnia 2011r. poinformował wyżej wymienionego, że zgodnie z § 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2002 r. w sprawie urlopów policjantów , w związku z zawieszeniem w czynnościach służbowych w okresie od dnia 19 października 2009 r. do dnia 6 września 2010 r. niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy zostały policzone proporcjonalnie do przepracowanych dni.
A. T. pismem z dnia 27 kwietnia 2011r. zwrócił się do Komendanta Stołecznego Policji o zajęcie stanowiska w sprawie uprawnień do urlopu wypoczynkowego oraz okoliczności umożliwiających ograniczenie bądź pozbawienie praw wynikających z ustawy o Policji.
Komendant Stołeczny Policji w piśmie z dnia 30 maja 2011 r. wyjaśnił, że policjant nie może skutecznie dochodzić udzielenia urlopu wypoczynkowego za okres zawieszenia po ustaniu przesłanek uzasadniających zawieszenie w czynnościach służbowych. Skoro wyżej wymienionemu w okresie zawieszenia w czynnościach służbowych nie przysługiwało prawo do urlopu wypoczynkowego i dodatkowego, to nie jest możliwe wypłacenie ekwiwalentu pieniężnego za ten okres. Po ustaniu przesłanek zawieszenia wymienionemu przysługiwał urlop wypoczynkowy i dodatkowy proporcjonalnie do okresu przepracowanego w roku 2009 i 2010.
A. T. w piśmie z 27 czerwca 2011 r. skierowanym do Komendanta Rejonowego Policji [...], na podstawie art. 28 kpa wniósł o przeprowadzenie postępowania administracyjnego dotyczącego ustalenia uprawnień do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oraz określenie jego wysokości w związku ze zwolnieniem ze służby. Organ w piśmie z dnia 4 lipca 2011r. wskazał, że w tej kwestii udzielił już wcześniej odpowiedzi.
A. T. w kolejnym piśmie z dnia 5 sierpnia 2011r. zwrócił się do Komendanta Stołecznego Policji o przeprowadzenie postępowania administracyjnego dotyczącego ustalenia uprawnień do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oraz określenie jego wysokości w związku ze zwolnieniem ze służby. Komendant Stołeczny Policji pismem z dnia 11 sierpnia 2011r. poinformował wyżej wymienionego o przekazaniu sprawy Komendantowi Rejonowemu Policji [...], zgodnie z właściwością.
Komendant Rejonowy Policji [...], w piśmie z dnia 24 sierpnia 2011r. wyjaśnił wyżej wymienionemu, że jego sprawa była już przedmiotem badania, o czym został poinformowany we wcześniejszej korespondencji.
A. T. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Komendanta Rejonowego Policji [...] w przedmiocie naliczenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy w związku z odejściem ze służby w Policji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 lutego 2012 r. sygn. akt II SAB/Wa 403/11 zobowiązał Komendanta Rejonowego Policji [...] do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 30 marca 2011 r. w przedmiocie rozliczenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy w związku z odejściem ze służby .
Komendant Rejonowy Policji [...] wykonując wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...] odmówił A. T. prawa do wypłaty w całości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za lata 2009 i 2010 i za urlop dodatkowy za rok 2010.
W wyniku wniesionego przez stronę odwołania sprawę rozpoznawał Komendant Stołeczny Policji, który decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
I Zastępca Komendanta Rejonowego Policji [...], działający z upoważnienia Komendanta Rejonowego Policji [...]( nadanego mocą decyzji nr [...] z dnia 14 sierpnia 2012r.) po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] odmówił A. T. prawa do wypłaty w całości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za lata 2009 -2010 i za urlop dodatkowy za rok 2010, przysługującego proporcjonalnie do okresu przepracowanego w roku 2009 i 2010.
Wskazał, iż podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowią - art. 87, art. 114 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U z 2011 r., nr 287, poz. 1687 ze zm.),§ 6 i § 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2002 r. w sprawie urlopów policjantów (Dz. U. Nr 81, poz. 740 ze zm.) oraz art. 104 i 107 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu decyzji podał, że wobec zastosowania w stosunku do wyżej wymienionego środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych od dnia 19 października 2009 r. do dnia 6 września 2010r. nie może on skutecznie dochodzić udzielenia urlopu wypoczynkowego za ten okres. W roku 2009 pozostawał on w służbie przez 292 dni. W związku z tym nabył prawo do urlopu wypoczynkowego za dany rok proporcjonalnie do przepracowanych dni tj. 21 dni. Natomiast 2010 r. pełnił on służbę przez 116 dni, w związku z czym nabył prawo do 9 dni urlopu wypoczynkowego. W ten sam sposób dokonano wyliczenia urlopu dodatkowego za rok 2010. W konsekwencji organ stwierdził, że łączna ilość dni niewykorzystanego przez A. T. urlopu wypoczynkowego do dnia zwolnienia za lata 2008-2011 wyniosła 75 dni, a urlopu dodatkowego za lata 2009-2011 – 12 dni. Łącznie 87 dni. Jednocześnie organ wyjaśnił, iż różnica w ilości dni urlopów przysługujących wyżej wymienionemu zawarta w dwóch zaświadczeniach znajdujących się w jego aktach osobowych wynika z faktu, że w Wydziale Wspomagającym dokonano obliczenia ilości dni należnego urlopu wypoczynkowego i dodatkowego proporcjonalnie do przepracowanego okresu, z uwzględnieniem zawieszenia w czynnościach służbowych w okresie od dnia 19 października 2009 r. do dnia 6 września 2010 r. W zaświadczeniu podpisanym przez naczelnika Wydziału Wspomagającego Komendy Rejonowej Policji [...] przesłanym do Wydziału Finansów i Budżetu KSP, na podstawie którego został wyżej wymienionemu wypłacony ekwiwalent pieniężny –wskazana została łączna liczba 87 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego i dodatkowego.
Od powyższej decyzji A. T. wniósł odwołanie do Komendanta Stołecznego Policji w, w którym zarzucił niewłaściwą interpretację § 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2002 r. w sprawie urlopów policjantów. Nie zgodził się ze stwierdzeniem organu pierwszej instancji, że nieudzielanie urlopu w okresie zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych jest tożsame z utratą prawa do urlopu. Ponadto zarzucił, że organ w wydanym rozstrzygnięciu nie uwzględnił art. 82 ust 1 ustawy o Policji, który reguluje prawo policjanta do corocznego płatnego urlopu wypoczynkowego.
Komendant Stołeczny Policji, po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] października 2012r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji podał, że przepisy powołanego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2002 r. w sprawie urlopów policjantów dopuszczają możliwość stosowania zasady proporcjonalności przy obliczeniu ilości dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego i dodatkowego stosownie do przepracowanego w danym roku okresu. Zarówno § 3 jak i § 27 cytowanego rozporządzenia opierają swe regulacje na tej zasadzie.
Zgodnie z art. 82 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. nr 43, poz. 277 ze zm.), policjantowi przysługuje prawo do corocznego płatnego urlopu wypoczynkowego w wymiarze 26 dni roboczych (...). Przepisy wskazanego wyżej rozporządzenia określają możliwości udzielenia urlopu, a nie prawa do urlopu. Stosownie do § 3 ust. 1 i ust. 2 cytowanego rozporządzenia, do okresu służby policjanta, od którego zależy prawo do pierwszego urlopu wypoczynkowego, wlicza się okresy poprzedniego zatrudnienia, a także inne okresy, jeżeli odrębne przepisy tak stanowią. Policjantowi, który przed przyjęciem do służby w Policji wykorzystał urlop wypoczynkowy za dany rok w części lub w wymiarze niższym niż przysługujący w Policji albo otrzymał ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przysługujący w wymiarze niższym niż przysługujący w Policji, przysługuje w roku przyjęcia do służby urlop uzupełniający.
Z § 27 ust.2 i ust.3 omawianego rozporządzenia wynika, że w razie korzystania przez policjanta z urlopu bezpłatnego dłuższego niż jeden miesiąc, urlopy wypoczynkowy i dodatkowy ulegają skróceniu o 1/12 za każdy miesiąc urlopu bezpłatnego, nie więcej jednak niż za 12 miesięcy. Jeżeli urlopy za ten rok zostały już wykorzystane, skróceniu podlegają urlopy za następny rok kalendarzowy. Urlopy wypoczynkowy i dodatkowy nie przysługują za rok kalendarzowy objęty w całości urlopem bezpłatnym.
Komendant Stołeczny Policji wskazał, że skoro A. T. był zawieszony w czynnościach służbowych od dnia 19 października 2009 do dnia 6 września 2010 r., to w tym okresie nie przysługiwało mu prawo do urlopu wypoczynkowego i dodatkowego. Nie jest zatem możliwe wypłacenie mu ekwiwalentu pieniężnego za ten okres. W świetle cytowanych przepisów wyżej wymienionemu przysługuje ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy proporcjonalnie do okresów pełnienia przez niego służby w roku 2009 i 2010.
Ponadto organ odwoławczy podał, że w aktach osobowych A. T., znajduje się zaświadczenie z dnia 11 marca 2011 r. podpisane przez naczelnika Wydziału Kryminalnego Komendy Rejonowej [...], w którym stwierdzono, że wyżej wymieniony posiada do wykorzystania: 19 dni urlopu wypoczynkowego za 2008 r., 26 dni za rok 2009, 26 dni za rok 2010, 26 dni za rok 2011, oraz urlopu dodatkowego z tytułu stażu pracy lub wieku : 5 dni za rok 2009, 5 dni za rok 2010, 5 dni za rok 2011.
Z kolei w zaświadczeniu z dnia 15 marca 2011 r. podpisanym przez naczelnika Wydziału Wspomagającego Komendy Rejonowej Policji [...], stwierdzono, że wymienionemu przysługuje urlop wypoczynkowy w wymiarze 19 dni za rok 2008, 21 za rok 2009, 9 dni za rok 2010, 26 dni za rok 2011 oraz urlop dodatkowy 5 dni za rok 2009 , 2 dni za rok 2010, 5 dni za rok 2011. W zaskarżonej decyzji organ pierwszej instancji wyjaśnił, że w tym zaświadczeniu dokonano prawidłowego, proporcjonalnego wyliczenia należnego stronie niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego i urlopu dodatkowego za lata 2009- 2010 – stąd różnica w zapisach widniejących w obydwu zaświadczeniach. Na podstawie zaświadczenia z dnia 15 marca 2011r. wypłacono wyżej wymienionemu ekwiwalent pieniężny za 87 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego i urlopu dodatkowego.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej przez A. T. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego i wniósł o jej uchylenie.
Komendant Stołeczny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W uzasadnieniu wyroku podał, że w rozpoznawanej sprawie została zaskarżona czynność Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] marca 2011 r. odmawiająca A. T. wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy za lata 2009 i 2010 i za urlop dodatkowy za rok 2010, przysługujące proporcjonalnie do okresu przepracowanego w roku 2009 i 2010, która w świetle art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny.
Zgodnie z art. 82 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.), policjantowi przysługuje prawo do corocznego płatnego urlopu wypoczynkowego w wymiarze 26 dni roboczych. Prawo do urlopu w pełnym wymiarze policjant nabywa z upływem roku służby (...). Art. 114 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy stanowi, że policjant zwalniany ze służby otrzymuje, z zastrzeżeniem ust. 2-4, ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe (...).
Z § 6 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2002 r. w sprawie urlopów policjantów (Dz. U. Nr 81, poz. 740 ze. zm.) wynika, że policjantowi nie udziela się urlopu wypoczynkowego w okresie zawieszenia w czynnościach służbowych.
Stosownie do § 6 ust. 3 w/w rozporządzenia, część urlopu wypoczynkowego niewykorzystaną z powodu czasowej niezdolności do służby wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną należy udzielić policjantowi w terminie późniejszym. Wyliczenie przyczyn wskazanych w przepisie, uzasadniających przesunięcie urlopu na późniejszy termin, nie obejmuje kwestii nieudzielenia urlopu wypoczynkowego z powodu zawieszenia w czynnościach służbowych. Policjant nie może zatem skutecznie dochodzić udzielenia urlopu wypoczynkowego za okres zawieszenia po ustaniu przesłanek uzasadniających zawieszenie w czynnościach służbowych, a zatem nie jest możliwe wypłacenie mu za ten okres ekwiwalentu pieniężnego.
Urlop wypoczynkowy przysługuje policjantowi proporcjonalnie za przepracowany okres. Zgodnie z § 27 ust. 2 powołanego rozporządzania w razie korzystania przez policjanta z urlopu bezpłatnego dłuższego niż jeden miesiąc, urlopy wypoczynkowy i dodatkowy ulegają skróceniu o 1/12 za każdy miesiąc urlopu.
W ocenie Sądu pierwszej instancji, skoro skarżący nie pełnił służby w okresie zawieszenia, to za ten okres nie przysługuje mu urlop wypoczynkowy. Organ dokonał zatem właściwej interpretacji powyżej przytoczonych przepisów i podjął właściwe rozstrzygnięcie. Prawidłowo przyjął, że skarżący nie nabył prawa do urlopów wypoczynkowych w okresie zawieszenia, ponieważ w tym czasie nie pełnił służby. Nie ma również prawa do otrzymania ekwiwalentu pieniężnego za ich niewykorzystanie w związku ze zwolnieniem ze służby. Skarżący nie mógł wykorzystać urlopów wypoczynkowych, gdyż nie mogły one zostać mu udzielone w okresie zawieszenia w czynnościach służbowych.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł A. T. reprezentowany przez adwokata i zaskarżając wyrok w całości na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzucił naruszenie prawa materialnego:
I. § 6 ust. 1 pkt 3 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2002 r. w sprawie urlopów policjantów ( Dz. U. Nr 81, poz. 740 ze zm. ) przez błędną jego wykładnię , polegającą na uznaniu, iż nie można wypłacić policjantowi ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za okres jego zawieszenia w czynnościach służbowych po ustaniu przesłanek uzasadniających zawieszenie, podczas gdy prawidłowa wykładnia tegoż przepisu prowadzi do wniosku, iż sam fakt nieudzielenia urlopu nie oznacza pozbawienia prawa do urlopu i w konsekwencji nie oznacza utraty uprawnienia do otrzymania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop.
II. § 27 ust. 2 ww. rozporządzenia przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że urlopy wypoczynkowy i dodatkowy przysługują proporcjonalnie do przepracowanego okresu, mimo iż powołany przepis znajduje zastosowanie w przypadku korzystania przez policjanta z urlopu bezpłatnego, a z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, że skarżący nie przebywał na urlopie bezpłatnym tylko był zawieszony w czynnościach służbowych.
Wskazując na powyższe zarzuty na podstawie art. 176 p.p.s.a. w zw. z art.188 p.p.s.a. wniósł o:
1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy Komendantowi Stołecznemu Policji do ponownego rozpoznania,
2. zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten w odróżnieniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
W rozpoznawanej sprawie z urzędu zauważyć należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nieprawidłowo określił przedmiot zaskarżenia jako czynność Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] marca 2011r. odmawiającą A. T. wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy za lata 2009 i 2010 i za urlop dodatkowy za rok 2010, przysługujące proporcjonalnie do okresu przepracowanego w roku 2009 i 1010. Faktycznie bowiem przedmiotem kontroli pod względem legalności , przy uwzględnieniu stanowiska wyrażonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 22 lutego 2012r. , sygn. akt IISAB/Wa 403/11, uczynił decyzję Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] października 2012r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] sierpnia 2012r. nr [...] odmawiającą prawa do wypłaty w całości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za lata 2009 i 2010 i za urlop dodatkowy za rok 2010, przysługującego proporcjonalnie do okresu przepracowanego w roku 2009 i 2010. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego dostrzeżone uchybienie nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.
Przechodząc do oceny zasadności podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2002 r. w sprawie urlopów policjantów - § 6 ust. 1 pkt 3 i ust. 3 przez jego błędną wykładnię i § 27 ust. 2 przez jego niewłaściwe zastosowanie stwierdzić należy , iż odniosły one zamierzony skutek.
Prawo pracownika ( funkcjonariusza) do rocznego płatnego urlopu wypoczynkowego jest gwarantowane w art. 66 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w sposób bezwarunkowy. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany ( płatny) urlop stanowi konieczny substytut otrzymywany w miejsce niewykorzystanego urlopu. Wszelkie ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw muszą uwzględniać wymogi określone w art. 31 ust. 3 Konstytucji. Przepis ten stanowi, że ograniczenia takie mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie prawnym dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego bądź dla ochrony środowiska, zdrowia, moralności publicznej albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw.
Zgodnie z art. 82 ust. 1- 3 ustawy o Policji policjantowi przysługuje prawo do corocznego płatnego urlopu wypoczynkowego w wymiarze 26 dni roboczych. Policjant uzyskuje prawo do pierwszego urlopu z upływem 6 miesięcy służby w wymiarze połowy urlopu przysługującego po roku służby. Prawo do urlopu w pełnym wymiarze policjant nabywa z upływem roku służby. Do tego urlopu wlicza się urlop, o którym mowa w ust. 2. Ponadto policjantowi , który pełni służbę w warunkach szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia albo osiągnął określony wiek lub staż służby, albo gdy jest to uzasadnione szczególnymi właściwościami służby stosownie do przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2002r. w sprawie wprowadzenia płatnych urlopów dodatkowych dla policjantów ( Dz. U. Nr 81 poz. 741) przysługuje coroczny płatny urlop dodatkowy w wymiarze do 13 dni roboczych. Z art. 85 ustawy o Policji wynika również, iż policjantowi można udzielić płatnego urlopu zdrowotnego lub okolicznościowego, a także urlopu bezpłatnego z ważnych przyczyn.
Uprawnienie policjanta zwolnionego ze służby do otrzymania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe określa art. 114 ust. 1 pkt 3 omawianej ustawy.
W świetle art. 124 ust. 1 i ust. 2 ustawy o Policji policjantowi zawieszonemu w czynnościach służbowych zawiesza się od najbliższego terminu płatności 50% ostatnio należnego uposażenia. Po zakończeniu postępowania karnego lub dyscyplinarnego, będącego przyczyną zawieszenia w czynnościach służbowych, policjant otrzymuje zawieszoną część uposażenia oraz obligatoryjne podwyżki wprowadzone w okresie zawieszenia, jeżeli nie został skazany prawomocnym wyrokiem sądu lub ukarany karą dyscyplinarną wydalenia ze służby.
Zauważyć należy, iż przepisy ustawy o Policji nie zawierają regulacji z której wynikałoby, że wystąpienie w okresie trwania stosunku służbowego policjanta okresu niepełnienia służby (zawieszenie w czynnościach służbowych) powoduje, że w jego trakcie nie nabywa on prawa do urlopu wypoczynkowego i dodatkowego, co wywiera wpływ na wymiar urlopu, a w przypadku zwolnienia ze służby na wysokość ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe. Do powyższego stwierdzenia nie uprawnia także regulacja zawarta w § 6 ust.1, ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2002r. w sprawie urlopów policjantów. Zgodnie z § 6 ust.1 w/w rozporządzenia policjantowi nie udziela się urlopu wypoczynkowego w okresie czasowej niezdolności do służby wskutek choroby, zwolnienia od zajęć służbowych, zawieszenia w czynnościach służbowych. Jeżeli policjant nie może rozpocząć urlopu wypoczynkowego w ustalonym terminie z powodu czasowej niezdolności do służby wskutek choroby, urlopu zdrowotnego, zwolnienia od zajęć służbowych z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki nad dzieckiem lub innym członkiem rodziny, odosobnienia w związku z chorobą zakaźną lub urlopu macierzyńskiego , urlop ten należy przesunąć na inny termin ( § 6 ust.2). Część urlopu wypoczynkowego niewykorzystaną z powodu czasowej niezdolności do służby wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną należy udzielić policjantowi w późniejszym terminie ( § 6 ust.3).
Wskazać należy, iż przy wykładni § 6 ust. 1 i ust. 3 powołanego rozporządzenia istota sporu sprowadza się do wyjaśnienia , czy użyty w ust. 1 zwrot policjantowi " nie udziela się urlopu wypoczynkowego w okresie zawieszenia w czynnościach służbowych" oraz fakt, że zawarte w ust. 3 wyliczenie przyczyn uzasadniających przesunięcie urlopu na późniejszy termin nie obejmuje kwestii nieudzielenia urlopu w okresie zawieszenia w czynnościach służbowych, oznacza pozbawienie policjanta prawa do urlopu wypoczynkowego za okres zawieszenia.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego sformułowanie " policjantowi nie udziela się urlopu wypoczynkowego w okresie zawieszenia w czynnościach służbowych" stanowi jedynie niewyrażenie zgody na skorzystanie przez niego z uprawnienia w określonym czasie, a nie redukcję wymiaru urlopu wypoczynkowego za ten okres. Przepis ten nie przewiduje, aby wymiar urlopu wypoczynkowego i dodatkowego policjanta po okresie zawieszenia w czynnościach służbowych ulegał proporcjonalnemu obniżeniu o ten okres.
Brak w powołanym przepisie rozporządzenia regulacji dotyczącej możliwości przesunięcia policjantowi zawieszonemu w czynnościach służbowych urlopu wypoczynkowego na późniejszy termin również nie stanowi podstawy do przyjęcia zasady redukcji wymiaru urlopu wypoczynkowego za okres zawieszenia w czynnościach służbowych.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego jako zasadny uznać należy zarzut naruszenia § 27 ust. 2 omawianego rozporządzenia poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Powołany przepis określa sposób wyliczenia wymiaru urlopu wypoczynkowego i dodatkowego policjanta korzystającego z urlopu bezpłatnego dłuższego niż jeden miesiąc. W niniejszej sprawie skarżący był zawieszony w czynnościach służbowych, a nie korzystał z urlopu bezpłatnego. W związku z powyższym organy Policji nie były uprawnione do zastosowania wskazanego przepisu poprzez proporcjonalne obliczenie ilości niewykorzystanego przez skarżącego urlopu wypoczynkowego i dodatkowego i ustalenie jego wymiaru przy uwzględnieniu odliczenia okresu zawieszenia w czynnościach służbowych.
W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że brak naruszeń przepisów postępowania, przy naruszeniu jedynie prawa materialnego, pozwalał na zastosowanie w sprawie art. 188 p.p.s.a. - uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi. Omówione wyżej naruszenie wskazanych przepisów prawa materialnego , które dotyczy nie tylko zaskarżonego wyroku, ale i obu decyzji organów Policji , uzasadnia nie tylko uchylenie zaskarżonej decyzji Komendanta Stołecznego Policji , ale i poprzedzającej ją decyzji Komendanta Rejonowego Policji [...] - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy Policji uwzględnią wyrażoną w sprawie ocenę prawną omówionych przepisów.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1, art. 209 p.p.s.a. i art. 205 § 2 w zw. z § 18 ust. 1 pkt pkt 2 lit a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie i ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( t.j.: Dz. U z 2013r. poz. 461).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło