I SA/Kr 153/13

|Sygn. akt I SA/Kr 153/13 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 kwietnia 2013 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna (spr.), Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek, Sędzia: WSA Urszula Zięba, Protokolant: Aleksandra Osipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2013 r., sprawy ze skargi M.W., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 27 listopada 2012 r. Nr [...], w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną - skargę oddala - Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej decyzją z dnia 18 listopada 2011 r. nr [...] określił skarżącemu M.W. zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2006 w kwocie 6 768 zł. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 15 czerwca 2011 r. nr [...]. Na decyzję organu II instancji skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie pismem nadanym dnia 29 lipca 2012 r. Jednocześnie w tym samym dniu, skarżący wniósł pismo zawierające żądanie wznowienia postępowania podatkowego w sprawie zakończonej zaskarżaną decyzją. W uzasadnieniu podał, że w toku dotychczasowego postępowania podatkowego w Polsce zostało równolegle wszczęte postępowanie podatkowanie w Austrii ( "mianowicie została złożona deklaracja do opodatkowania w Austrii dochodu z tytułu zatrudnienia podatnika na terenie Austrii" ), wobec czego jego zdaniem, zaistniała nowa okoliczność dająca podstawy do wznowienia postępowania. Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia 6 września 2012 r. [....] odmówił wznowienia postępowania, wskazując na fakt jednoczesnego wniesienia skargi na decyzję i żądania wznowienia postępowania. Zdaniem organu, zgodnie z art. 56 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) w stosunku do tej samej decyzji nie mogły być prowadzone jednocześnie dwa postępowania - sądowe i administracyjne. Należało więc odmówić wszczęcia postępowania wznowieniowego. Jako podstawę prawną odmowy wznowienia postępowania organ wskazał art. 243 §3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 749). W odwołaniu skarżący domagał się zmiany zaskarżonej decyzji w ten sposób, że postępowanie o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 15 czerwca 2012 r., należałoby zawiesić do czasu zakończenia postępowania sądowego. Skarżący zarzucił, że zaskarżona decyzja została oparta na podstawie art. 56 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podczas gdy w sprawie powinny mieć zastosowanie wyłącznie przepisy Ordynacji podatkowej. Podał, że ww. art. 56 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i art. 243 § 3 Ordynacji podatkowej nie uzasadniały, na obecnym etapie postępowania, odmowy wznowienia postępowania. Do odwołania dołączone zostały kserokopie dokumentów mających potwierdzić zadeklarowanie spornych dochodów w Austrii. Dyrektor Izby Skarbowej wydał z dniu 27 listopada 2012 r. decyzję [...], którą utrzymał w mocy decyzję organu I instancji uznając, że przepisy postępowania podatkowego nie zostały naruszone. W uzasadnieniu organ wskazał, że powołanie się na ww. ww. art. 56 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi miało na celu wykazanie, kiedy zaczyna się bieg terminów do załatwienia sprawy przez organ administracyjny. Dodatkowo wskazał, że niemożliwym jest zawieszenie postępowania, jeżeli nie zostało ono w ogóle wszczęte. W skardze wniesionej do tutejszego Sądu skarżący zarzucił powyższej decyzji niezgodność z prawem i wniósł o jej uchylenie oraz zalecenie Dyrektorowi Izby Skarbowej aby wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 18 listopada 2011 r. nr [...] a następnie to wznowione postępowanie zawiesił z powodu toczącego się postępowania sądowego. Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje stanowisko zawarte w decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem sporu była możliwość wznowienia postępowania administracyjnego (podatkowego) w związku ze złożonym przez stronę wnioskiem powołującym się na przesłanki z art. 240 §1 pkt 5 Ordynacji podatkowej ("nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję") w sytuacji, gdy w tym samym dniu strona złożyła skargę do sądu administracyjnego na ostateczną decyzję, kończącą postępowanie, którego wniosek o wznowienie tego postępowania dotyczył. W ocenie orzekającego Sądu, organ prawidłowo, opierając się na poglądach sądów administracyjnych dotyczących wykładni art. 56 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznał, że nie może wszcząć postępowania w trybie art. 243 §1 Ordynacji podatkowej. Powołany art. 243 §1 Ordynacji podatkowej, stanowi, że w razie dopuszczalności wznowienia postępowania organ podatkowy wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania. Jest to jeden z niewielu wyjątków od zasady wynikającej z art. 165 §3 Ordynacji podatkowej, że o wszczęciu postępowania decyduje sama strona wnosząc stosowne żądanie. Organ podatkowy nie jest więc związany żądaniem strony i może samodzielnie ocenić, czy obowiązujące przepisy, pozwalają wznowić postępowanie podatkowe. Wbrew sugestiom skargi, oceniając dopuszczalność wznowienia postępowania, organ podatkowy może się odwoływać także do innych przepisów niż te zawarte w Ordynacji podatkowej. Zgodnie bowiem z art. 120 Ordynacji podatkowej organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa. Przepis ten nie zawiera żadnych ograniczeń co do konkretnych przepisów, które nie mogłyby być stasowane przez organ. Powołany w ww. decyzjach art. 56 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczy relacji pomiędzy postępowaniem administracyjnym, a sądowoadministracyjnym w przypadku wniesienia skargi do sądu po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania, postępowanie sądowe podlega zawieszeniu. Powołany przepis jest jednak rozumiany w orzecznictwie od dawna jako uniemożliwiający również wszczynanie postępowania administracyjnego (wznowieniowego) jeżeli jednocześnie trwa postępowanie sądowoadministracyjne. Naczelny Sąd Administracyjny już w wyroku z dnia 5 maja 1989 r., I SA 1003/83 (publ. ONSA 1989, nr 1, poz. 43) wskazał, że: "Wniesienie skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję organu administracji państwowej wyłącza — do czasu zakończenia postępowania sądowego — możliwość wznowienia postępowania przez organ administracji w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją." W doktrynie i aktualnym orzecznictwie teza o braku możliwości prowadzenia postępowania administracyjnego w trybie nadzwyczajnym (czyli dotyczącego wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej) jest nadal kontynuowana. Celem ww. art.56 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest uniknięcie kumulacji dwóch trybów rozpatrywania sprawy ponieważ, każde rozstrzygnięcie merytoryczne dokonane przez organ administracji w trybie nadzwyczajnym prowadziłoby do zbędnego mnożenia postępowań i mogłoby spowodować niepożądane komplikacje i zbędne wydłużenie postępowań. Zakaz prowadzenia nadzwyczajnego postępowania administracyjnego w sprawie, w której została złożona skarga do sądu administracyjnego uzasadniają zatem zarówno względy ekonomii postępowania organów państwowych, jak i ochrona autorytetu ich orzeczeń, które nie zezwalają na dopuszczenie możliwości zajmowania się tą samą sprawą oraz na wydanie rozbieżnych orzeczeń przez organ administracji publicznej i sąd administracyjny (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 20 lutego 2013 r., III SA/Gd 799/12 oraz powołane tak poglądy doktryny i orzeczenia innych sądów administracyjnych; wyrok dostępny na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Rację miał również organ wskazując na brak możliwości zawieszenia postępowania. Zgodnie z art. 201 §1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy zawiesza postępowanie: 1) w razie śmierci strony, jeżeli postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe; 2) gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd; 3) w razie śmierci przedstawiciela ustawowego strony; 4) w razie utraty przez stronę lub jej ustawowego przedstawiciela zdolności do czynności prawnych; 5) w sprawie dotyczącej odpowiedzialności osoby trzeciej - do dnia, w którym decyzja, o której mowa w art. 108 § 2, stanie się ostateczna, z zastrzeżeniem art. 108 § 3 oraz art. 115 § 4; 6) w razie wystąpienia, na podstawie ratyfikowanych umów o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska, do organów innego państwa o udzielenie informacji niezbędnych do ustalenia lub określenia wysokości zobowiązania podatkowego. Przepisy Ordynacji podatkowej nie zezwalają na zawieszenie postępowania z innych przyczyn, nawet jeżeli sama strona złożyłaby taki wniosek. Nie jest przy tym zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 201 §1 pkt 2 Ordynacji podatkowej w postępowaniu wznowieniowym, trwające w tym czasie postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie skargi na decyzję kończącą postępowanie, co do którego złożono wniosek o wznowienie w oparciu o przesłanki z aer.240 §1 pkt 5 tej ustawy. Ewentualny wyrok sądu administracyjnego nie będzie bowiem rozstrzygał ani o nowych okolicznościach, ani o nowych dowodach. Zgodnie bowiem z art. 133 §1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Oznacza to, że sąd administracyjny nie ustala na nowo stanu faktycznego i nie przeprowadza w tym celu postępowania dowodowego. Musi opierać się na aktach sprawy, a więc takich dowodach jakie zgromadziły organy. W wyjątkowych wypadkach, zgodnie z art. 106 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, istnieje możliwość przeprowadzenia uzupełniającego dowodu z dokumentów, ale tylko wtedy, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości (czyli wątpliwości powziętych na podstawie zgromadzonych akt sprawy, a nie przesłanek z art. 240 §1 pkt 5 Ordynacji podatkowej) i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W rozstrzyganej sprawie skarga na ostateczną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 stycznia 2013 r., I SA/Kr 1383/12. Wyrok ten stał się prawomocny z dniem 5 kwietnia 2013 r. Nie ma więc przeszkód, aby skarżący ponownie złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją z dnia 15 czerwca 2012 r. Nr [...]. Przepisy Ordynacji podatkowej nie zawierają bowiem żadnego ograniczenia co do terminu wniesienia wniosku o wznowienie postępowania jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję (art. 240 §1 pkt 5 Ordynacja podatkowa). Organ podatkowy zobowiązany jest taki wniosek rozpatrzyć, nawet jeżeli wcześniej odmówił wznowienia postępowania z przyczyn formalnych tj. z powodu trwającego postępowania sądowoadministracyjnego dotyczącego skargi na ostateczną decyzję kończącą postępowanie, co do którego wyszły na jaw istotne nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi. Ta okoliczność rozstrzyganej sprawy (możliwość złożenia ponownego wniosku o wznowienie postępowania po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku) również zadecydowała o uznaniu za prawidłową wykładni i zastosowania przez organ art. 243 §3 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 56 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając powyższe na uwadze Sąd skargę oddalił na zasadzie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten stanowi, że w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.