I FSK 1373/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Artur Mudrecki, , , po rozpoznaniu w dniu 2 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A.M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SA/Go 166/13, w sprawie ze skargi A.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Z. z dnia 10 stycznia 2013 r., nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2003 r. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. 1. Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SA/Go 166/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim odrzucił skargę A.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Z. z dnia 10 stycznia 2013 r. 2. Przedstawiony przez Sąd pierwszej instancji tok postępowania 2.1. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 27 marca 2013 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, przez złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. Wezwanie to doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 3 kwietnia 2013 r. 2.2. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącej poinformował Sąd, że pełnomocnictwo do działania w imieniu skarżącej zarówno przed organami administracji publicznej, jak i sądami administracyjnymi wszystkich instancji zostało złożone do akt administracyjnych sprawy. Stwierdził, że stosowne pełnomocnictwo wraz z należną opłatą skarbową, w tym do działania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gorzowie Wlkp. znajduje się tym samym w aktach. W załączeniu pełnomocnik skarżącej nadesłał odpis pisma z dnia 4 czerwca 2010 r. kierowanego do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Z. wraz z kserokopią pełnomocnictwa złożonego do sprawy. 2.3. W przedstawionych wyżej okolicznościach Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) (dalej u.p.p.s.a.) odrzucił skargę. Sąd uznał, że skarżący nie uzupełnił braku formalnego skargi, gdyż niezależnie od pełnomocnictwa znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy, pełnomocnik powinien w postępowaniu przed sądem administracyjnym złożyć (do akt sądowych) pełnomocnictwo, bądź też uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa z dokumentu znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy. 3. Skarga kasacyjna 3.1. W skardze kasacyjnej, sporządzonej przez pełnomocnika skarżącej, zaskarżono powyższe postanowienie w całości. Zarzucono naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 36 pkt 1 w zw. z art. 39 u.p.p.s.a. polegające na błędnym uznaniu, że pełnomocnictwo z dnia 31 grudnia 2009 r. złożone do akt sprawy wraz z należną opłatą skarbową na etapie postępowania podatkowego przed organem pierwszej instancji w dniu 4 czerwca 2010 r. nie jest pełnomocnictwem uprawniającym pełnomocnika do działania w imieniu skarżącej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gorzowie Wlkp w sprawie I SA/Go 166/13; - art. 133 § 1 w zw. z art. 166 u.p.p.s.a. poprzez błędne uznanie, że pełnomocnictwo z dnia 31 grudnia 2009 r. złożone do akt sprawy wraz z należną opłatą skarbową na etapie postępowania podatkowego przed organem pierwszej w dniu 4 czerwca 2010r., a tym samym znajdujące się w aktach sprawy nie nadawało się do rozpatrzenia skargi na wydane w sprawie decyzje podatkowe organów podatkowych obu instancji; - art. 58 § 1 pkt 3 u.p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a tym samym odrzucenie skargi wobec uznania, że skarga obarczona jest brakiem formalnym w postaci braku pełnomocnictwa do działania w sprawie objętej skargą przed sądami administracyjnymi, jak również uznanie, że pełnomocnik skarżącej w sposób wadliwy uczynił zadość wezwaniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 29 marca 2013 r., a tym samym, że nie uzupełnił braków formalnych skargi przez złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. 3.2. Wskazując na powyższe podstawy wniesiono o: uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i nadanie sprawie dalszego prawidłowego biegu; zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów niniejszego postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Prawidłowo autor skargi kasacyjnej zauważył, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie ma jednolitego stanowiska co do sposobu postępowania, w przypadku gdy sąd administracyjny stwierdzi brak dołączonego do skargi pełnomocnictwa, ale jednocześnie ma wiedzę, że w aktach sprawy administracyjnej znajduje się pełnomocnictwo obejmujące możliwość występowania pełnomocnika w imieniu strony skarżącej również przed sądem administracyjnym. Na potwierdzenie swojego stanowiska pełnomocnik strony wskazał m.in. na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 925/12. W orzeczeniu tym Sąd opowiedział się za poglądem, że obowiązek złożenia pełnomocnictwa do występowania przed sądami administracyjnymi przy wnoszeniu skargi nie powstaje, gdy pełnomocnictwo to zostało już złożone w postępowaniu administracyjnym (warunkiem jest zatem, aby pełnomocnictwo obejmowało umocowanie do działania w imieniu strony także przed sądami administracyjnymi). Wniosek taki wyprowadzono z treści art. 133 § 1 u.p.p.s.a. (mającego z mocy art. 166 u.p.p.s.a. zastosowanie także do postanowień). W aktach administracyjnych przedmiotowej sprawy znajduje się pełnomocnictwo z dnia 31 grudnia 2009 r. upoważniające adwokata A.J. do reprezentowania skarżącej przed sądami administracyjnymi. W odpowiedzi na wezwanie Sądu do złożenia pełnomocnictwa pełnomocnik wyjaśnił, że pełnomocnictwo jest w aktach administracyjnych. Dla potwierdzenia tej okoliczności przedłożył kserokopie pełnomocnictwa. W przedstawionych okolicznościach dostrzec również należy, na co zwrócił uwagę autor skargi kasacyjnej, że Sąd wzywając pełnomocnika do nadesłania pełnomocnictwa nie doprecyzował, że chodzi o jego uwierzytelniony odpis. Naczelny Sąd Administracyjny nie zgadza się z autorem skargi kasacyjnej, że od obowiązku określonego w art. 46 § 3 w związku z art. 37 § 1 u.p.p.s.a. zwalnia fakt, że pełnomocnictwo zostało złożone w innym postępowaniu (administracyjnym). W takiej sytuacji obowiązkiem pełnomocnika jest dołączenie drugiego jego egzemplarza albo sporządzenie uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa z dokumentu znajdującego się w aktach administracyjnych (tak w wyroku NSA z dnia 7 października 2005 r., sygn. akt FSK 2137/04 oraz w wyroku z dnia 20 marca 2001 r., sygn. akt V SA 2663/00, niepublik., który zachował aktualność pod rządami ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - por. B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 120; H. Knysiak-Molczyk [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 207; J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 84). Niemniej jednak, odrzucenie skargi kasacyjnej w przedmiotowym stanie faktycznym nie odpowiada prawu, gdyż jak wynika z akt sprawy pełnomocnik nie był wezwany o uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa. Dodatkowo znając stanowisko Sądu, przywołane w postanowieniu o sygn. akt II GSK 925/12, mógł być w usprawiedliwionym przekonaniu, że nie musi składać oryginału pełnomocnictwa czy też jego uwierzytelnionej kopii. Dodać należy, że pełnomocnik skarżącej dołączył do skargi kasacyjnej uwierzytelniony egzemplarz pełnomocnictwa, co obecnie czyni nieaktualnym wzywanie go do uzupełnienia tego braku formalnego. Z powyższych względów zasługiwał na uwzględnienie podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 u.p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do treści art. 185 § 1 u.p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Z uwagi, że przepisy art. 203 i 204 u.p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie, Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego w przedmiocie zwrotu kosztów związanych z wniesioną skargą kasacyjną. W zakresie poniesionych przez skarżącego kosztów związanych z wniesioną skargą kasacyjną orzeknie Sąd pierwszej instancji w przypadku uwzględniania skargi. Podstawą tego rozstrzygnięcia jest art. 200 u.p.p.s.a. przewidujący zasądzenie na rzecz skarżącego wszystkich kosztów postępowania, w tym kosztów postępowania kasacyjnego związanych ze skargą kasacyjną od postanowienia o odrzuceniu skargi, ponieważ podlegają one zaliczeniu do poniesionych przez skarżącego kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw (por. uchwałę NSA z dnia 4 lutego 2008r., I OPS 4/07, ONSA i WSA z 2008 r., nr 2, poz. 23).