II SA/Ol 131/13

WyrokWSA w Olsztynie2013-04-18

Skład orzekający: Hanna Raszkowska, Katarzyna Matczak, Adam Matuszak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie rocznego programu współpracy z organizacjami pozarządowymi, która nie zawiera wszystkich elementów wskazanych w art. 5a ust. 4 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, może zostać uznana za nieważną, mimo że gmina argumentuje, iż niektóre z brakujących elementów są zbędne ze względu na pozafinansowy charakter planowanej współpracy?
Ratio decidendi
Uchwała rady gminy w sprawie rocznego programu współpracy z organizacjami pozarządowymi, zawierająca normy o charakterze generalnym i abstrakcyjnym, jest aktem prawa miejscowego podlegającym obowiązkowi publikacji. Pominięcie przez radę gminy któregokolwiek z obligatoryjnych elementów wskazanych w art. 5a ust. 4 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, nawet jeśli gmina uważa je za zbędne w kontekście planowanych form współpracy, stanowi istotne naruszenie prawa skutkujące nieważnością uchwały. Brak delegacji ustawowej do określenia pominiętych elementów w odrębnej uchwale uzasadnia stwierdzenie nieważności całej uchwały.
Stan faktyczny
Rada Gminy Kolno podjęła uchwałę w sprawie Rocznego Programu Współpracy z organizacjami pozarządowymi na 2013 rok. Wojewoda stwierdził nieważność tej uchwały, zarzucając jej brak regulacji dotyczącej trybu powoływania komisji konkursowych oraz wysokości planowanych środków na realizację programu, co uznał za rażące naruszenie prawa. Gmina wniosła skargę do WSA, argumentując, że brakujące elementy są zbędne, ponieważ w 2013 roku nie przewidziano ogłaszania konkursów ofert ani środków finansowych na realizację programu. Sąd rozpoznał skargę Gminy na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Gminy Kolno.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant st. sekretarz sądowy Jakub Borowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2013r. sprawy ze skargi Gminy K. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie rocznego programu współpracy gminy z organizacjami pozarządowymi oraz innymi podmiotami na 2013r. oddala skargę. Rada Gminy Kolno, działając na podstawie art. 5a ust. 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz.U. z 2010 r. Nr 234, poz. 1536, ze zm) dalej zwaną: ustawą o wolontariacie, podjęła w dniu 28 listopada 2012 r. uchwałę Nr XXVI/158/2012 w sprawie uchwalenia Rocznego Programu Współpracy Gminy Kolno z organizacjami pozarządowymi oraz innymi podmiotami na 2013 rok. W § 1 stwierdzono, że uchwala się po konsultacjach, Roczny Program Współpracy Gminy Kolno z organizacjami pozarządowymi oraz innymi podmiotami, o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie na 2013 rok, stanowiący załącznik nr 1 do uchwały, w § 2 zapisano, że wykonanie uchwały powierza się Wójtowi Gminy Kolno. Natomiast w § 3 wskazano, że uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia. Wojewoda rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] nr [...], działając na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591, ze zm), stwierdził nieważność uchwały Nr XXVI/158/2012 Rady Gminy Kolno z dnia 28 listopada 2012 r. w sprawie uchwalenia Rocznego Programu Współpracy Gminy Kolno z organizacjami pozarządowymi oraz innymi podmiotami na 2013 rok. W uzasadnieniu wskazano, że przedmiotowa uchwała podjęta została na podstawie art. 5a ust. 1 ustawy o wolontariacie, przy czym ustawodawca w art. 5a ust. 4 tej ustawy enumeratywnie wskazał jakie elementy winien zawierać taki program w szczególności, co oznacza, że program taki musi regulować wszystkie wskazane w tym przepisie zagadnienia. W ocenie organu nadzoru uchwalony program nie zawiera regulacji dotyczącej trybu powoływania i zasad działania komisji konkursowych do opiniowania ofert w otwartych konkursach ofert oraz podanej wysokości środków planowanych na realizację programu. W § 11 programu postanowiono bowiem, że w 2013 r. nie będą ogłaszane konkursy ofert na realizację zadań publicznych przez organizacje pozarządowe. Przywołano treść art. 13 ust. 1 ustawy o wolontariacie, zgodnie z którym organ może zlecić organizacjom pozarządowym realizację zadania publicznego w drodze otwartego konkursu ofert, jak również wskazano, że z art. 12 ust. 1 i 2 tej ustawy wynika, że organizacje pozarządowe mogą także z własnej inicjatywy złożyć wniosek o realizację zadania publicznego i w takim przypadku organ administracji publicznej zobowiązany jest do podjęcia stosownej procedury poprzez rozpatrzenie celowości realizacji takiego zadania przez organizację pozarządową oraz informuje o podjętym rozstrzygnięciu, a w przypadku uznania celowości takiej realizacji zadania informuje składającego o tym oraz o terminie ogłoszenia otwartego konkursu ofert. Wobec tego regulacja dotycząca trybu powoływania i zasad działania komisji konkursowych do opiniowania ofert w otwartych konkursach ofert jest niezbędna nawet, jeżeli Gmina Kolno sama nie przewiduje w danym roku ogłaszania takiego konkursu. Wojewoda zarzucił również, że Rada w § 9 Programu dokonała zapisu, iż realizacja Programu w 2013 r. odbywać się będzie bez udziału środków finansowych z budżetu Gminy, podczas gdy art. 5a ust. 4 pkt 8 ustawy o wolontariacie wymaga wskazania wysokości środków planowanych na realizację programu. Wskazano, że środki na realizację programu wcale nie muszą pochodzić z budżetu lecz również z innych źródeł, które umożliwią realizację programu, niezbędne jest jednak wskazanie wysokości tych planowanych środków. Skoro powołany przepis nakazuje organowi materię, która musi znaleźć się w programie to pominięcie któregoś z wymienionych elementów skutkuje brakiem realizacji upoważnienia ustawowego co stanowi, jak przyjęto w judykaturze, rażące naruszenie prawa. Przypomniano, że uchwalony Program jest programem współpracy z organizacjami pozarządowymi oraz z podmiotami wymienionymi w art. 3 ust. 3 ustawy o wolontariacie, zatem w § 8 Programu, który odnosi się do sposobu i oceny realizacji programu i wskazuje bezpośrednią współpracę z organizacjami pożytku publicznego, że pojęcie to jest pojęciem węższym niż pojęcie organizacji pozarządowych oraz podmiotów wymienionych w art. 3 ust. 3 ustawy o wolontariacie, gdyż nie wszystkie te organizacje i podmioty stanowią organizację pożytku publicznego. Zatem zapis § 8 programu winien odnosić się do organizacji pozarządowych i podmiotów określonych w art. 3 ust. 3 ustawy, nie zaś do organizacji pożytku publicznego. Na to rozstrzygnięcie nadzorcze skargę złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, pełnomocnik Gminy radca prawny R.L., który podjętemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie: - prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy tj: a/ art. 5a ust. 4 ustawy o wolontariacie w związku z art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminy poprzez jego niewłaściwą wykładnię polegającą na uznaniu, że Program obligatoryjnie musi zawierać wszystkie elementy określone w ust. 4; b/ art. 5a ust. 1 w związku z art. 5a ust. 4 pkt 6 i 9 ustawy o wolontariacie w związku z art. 91 ust. 1 i ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym poprzez uznanie, że regulacje § 8 uchwały naruszają prawo w stopniu większym niż istotny, - przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy tj: a/ art. 9 i 10 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 61 § 4 kpa. i art. 91 ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym poprzez niepowiadomienie skarżącego o wszczęciu postępowania i uniemożliwienie przedstawienia swojego stanowiska w sprawie, co mogło skutkować zaniechaniem wydania rozstrzygnięcia. Wskazano, że wprawdzie art. 5a ust. 4 w pkt od 1 do 11 zawiera w szczególności elementy, które winny zostać uwzględnione w uchwale i na gruncie niektórych innych regulacji, które także wymieniają enumeratywnie elementy uchwały wypowiedziany został pogląd, że brak wypełnienia obowiązku uwzględnienia w uchwale wszystkich elementów wskazanych jako niezbędne jest istotnym naruszeniem prawa i skutkuje nieważnością całego aktu prawnego lecz takich poglądów nie można odnosić mechanicznie do wszelkiej działalności uchwałodawczej. Niezbędne jest zbadanie charakteru prawnego aktu tworzonego przez jednostkę samorządu terytorialnego i zawartych w niej norm. Niejednokrotnie akty tworzone przez organy samorządu mają wyłącznie charakter deklaratywny i pozbawione są norm powszechnie obowiązujących. Takimi cechami charakteryzuje się akt uchylony przez organ nadzoru. W akcie tym rada przedstawia m.in. zamierzenia w zakresie powierzenia prowadzenia określonych zadań organizacjom pozarządowym, wskazuje jakie formy współpracy przewiduje w danym okresie. Nie jest zobligowania do zlecenia jakichkolwiek zadań innym podmiotom lub prowadzenia takich form współpracy, które generują koszty po stronie gminy. W uchylonej uchwale rada przewidziała, że w 2013 r. nie przewiduje powierzenia realizacji zadań w związku z czym wszelkie formy współpracy będą miały charakter pozafinansowy. Wobec powyższego zbędne było planowanie środków na realizację programu. Gdyby takie formy współpracy, które generują koszty zostały zaplanowane to oczywiście nastąpiłoby ujęcie takich kosztów w planach budżetowych Gminy. Zarzucono, iż brak tego elementu uchwały nie skutkuje jej ułomnością. Odnoście braku wskazania w uchwale trybu powoływania i zasad działania komisji konkursowych do opiniowania ofert w otwartych konkursach ofert, to w § 11 uchwały przewidziano, ze w 2013 r. nie będą ogłaszane konkursy ofert na realizację zadań publicznych przez organizacje pozarządowe. Zapis ten jest konsekwencją założenia, że taka forma współpracy i współdziałania nie będzie w danym okresie realizowana, a skoro tak, to zbędnym byłoby regulowanie tego zagadnienia w uchwale. Organ nadzoru wskazał, że w świetle rozwiązań ustawowych istnieje możliwość zrealizowania konkursu nie tylko w oparciu o założenia programowe lecz zapis ustawowy art. 12 ust. 1 i 2 ustawy o wolontariacie, wobec czego zawsze zapis dotyczący określenia trybu i zasad działania komisji konkursowych winien zostać spełniony. Wyjaśniono, że w sytuacji gdyby faktycznie pojawiła się celowość przeprowadzenia konkursu do opiniowania ofert to zawsze w takim przypadku istniałaby możliwość aby uchwalony program został uzupełniony o te elementy, które dotychczas były zbędnymi. W ocenie Gminy wskazany brak zapisu nie skutkuje nieważnością uchwały. Podkreślono nadto, że element, którego brak zakwestionował Wojewoda jest elementem technicznym adresowanym do odpowiednich organów i ciał pozostającym bez znaczenia dla całości regulacji. Przyznano, ze Wojewoda słusznie zauważył, iż organ uchwałodawczy posłużył się w § 8 uchwały pojęciem organizacji pożytku publicznego zamiast pojęciem organizacji pozarządowych i podmiotu określonego w art. 3 ust. 3 ustawy o wolontariacie lecz jest to posłużenie się niewłaściwą nomenklaturą i nie powinno skutkować uznaniem całego aktu za nieważny. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi oraz zasądzenie od Gminy na rzecz Wojewody kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazano, że rzeczywiście Gmina nie została powiadomiona o wszczęciu postępowania nadzorczego w tej sprawie, jednakże z ugruntowanego orzecznictwa judykatury wynika, iż sam brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania nadzorczego nie może skutkować wadliwością rozstrzygnięcia nadzorczego wyłącznie z tego powodu. Brak zawiadomienia może natomiast stanowić o wadliwości rozstrzygnięcia nadzorczego tylko wówczas, gdy występują sporne okoliczności faktyczne, które mogłyby zostać rozstrzygnięte przy zawiadomieniu Gminy, a zatem brak takiego zawiadomienia należy oceniać jako naruszenie mające istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie taki przypadek nie ma miejsca, bowiem z treści skargi jednoznacznie wynika, że Gmina nie zamierzała podejmować żadnych czynności we własnym zakresie w celu konwalidacji podjętego z naruszeniem prawa aktu. W pozostałym zakresie organ nadzoru podtrzymał swoje stanowisko w sprawie wyrażone w rozstrzygnięciu nadzorczym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na innym kryterium. Natomiast zgodnie z art. 3 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej: ustawą ppsa. sądy administracyjne zostały powołane do orzekania w sprawach skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego. Rozpoznając skargę Sąd dokonuje zatem oceny, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie zostały naruszone przepisy prawa, obowiązujące w dacie orzekania przez organ administracji publicznej. Sąd administracyjny może zakwestionować zaskarżony akt tylko wtedy, gdy jest on niezgodny z prawem. Wskazać należy również na zapis art. 134 § 1 ustawy ppsa., zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co obliguje do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. W niniejszej sprawie skarga Gminy Kolno nie zasługuje na uwzględnienie wobec stwierdzenia przez Sąd, iż zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody nie narusza przepisów prawa, choć nie wskazuje wszystkich wadliwości podjętej uchwały. Zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym Wojewoda stwierdził nieważność uchwały nr XXVI/158/2012 z dnia 28 listopada 2012 r. Rady Gminy Kolno w sprawie uchwalenia Rocznego Programu Współpracy Gminy Kolno z organizacjami pozarządowymi oraz innymi podmiotami na 2013 rok, wskazując na fakt pominięcia w programie dwóch elementów wymienionych w art. 5a ust. 4 ustawy o wolontariacie, co skutkuje brakiem realizacji upoważnienia ustawowego i stanowi, jak przyjęto w judykaturze, rażące naruszenie prawa. W rzeczonej sprawie istota sporu pomiędzy organem nadzoru a Gminą sprowadza się do rozstrzygnięcia czy w przypadku uchwały mającej jedynie charakter deklaratywny, której postanowienia nie stanowią norm powszechnie obowiązujących, na taki charakter tego aktu wskazuje Gmina, pominięcie niektórych elementów, które z uwagi na zapisane w tym akcie formy współpracy mające pozafinansowy charakter, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności takiego aktu przez organ nadzoru. W tym miejscu należy zatem bezwzględnie rozstrzygnąć, czy faktycznie uchwała rady podjęta w trybie art. 5a ust. 4 ustawy o wolontariacie ma jedynie charakter programowy, deklaratywny, czy też zawiera normy prawne służące realizacji współpracy z organizacjami pozarządowymi czyli stanowi akt prawa miejscowego. Stosownie do art. 5a ust. 1 zd. 1 ustawy o wolontariacie organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego uchwala, po konsultacjach z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami wymienionymi w art. 3 ust. 3, przeprowadzonych w sposób określony w art. 5 ust. 5, roczny program współpracy z organizacjami oraz podmiotami wymienionymi w art. 3 ust. 3. Treść programu określona została ust. 4 tego przepisu zgodnie, z którym program współpracy z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami wymienionymi w art. 3 ust. 3 zawiera w szczególności: 1) cel główny i cele szczegółowe programu; 2) zasady współpracy; 3) zakres przedmiotowy; 4) formy współpracy, o których mowa w art. 5 ust. 2; 5) priorytetowe zadania publiczne; 6) okres realizacji programu; 7) sposób realizacji programu; 8) wysokość środków planowanych na realizację programu; 9) sposób oceny realizacji programu; 10) informację o sposobie tworzenia programu oraz o przebiegu konsultacji; 11) tryb powoływania i zasady działania komisji konkursowych do opiniowania ofert w otwartych konkursach ofert. W tym miejscu należy wskazać również, że dla uznania danej uchwały za akt prawa miejscowego wymagane są takie cechy jej norm jak generalność i abstrakcyjność. Nie ulega wątpliwości, że uchwała w przedmiocie rocznego programu współpracy z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami wymienionymi w art. 3 ust. 3 jest aktem prawa miejscowego, bowiem zawiera normy o charakterze generalnym (czyli nie odnoszące się do indywidualnie oznaczonego podmiotu, lecz do pewnej kategorii potencjalnych adresatów) i abstrakcyjnym (czyli nie są konsumowane przez jednokrotne zastosowanie, lecz mogące być wykorzystane w nieograniczonej liczbie przypadków w przyszłości), a nadto wydana została przez ustawowo wskazany organ administracji. W orzecznictwie sądów administracyjnych wypowiedziany został już pogląd, który Sąd orzekający podziela, że do uznania danego aktu za akt prawa miejscowego wystarczającym jest uznanie, że uchwała zawiera przynajmniej jedną normę postępowania o charakterze generalnym i abstrakcyjnym aby stanowiła ona akt prawa miejscowego, a co za tym idzie aby zgodnie z art. 42 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591, ze zm) w związku z art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (tj. Dz. U. z 2010 r. Nr 17, poz. 95, ze zm) podlegała obowiązkowi publikacji w dzienniku urzędowym (por. wyrok NSA z dnia 18 lipca 2006 r. sygn. akt i OSK 669/06, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę taki charakter norm zawiera regulacja dotycząca sposobu oceny realizacji programu (pkt 9), wysokość środków planowanych na realizację programu (pkt 8), czy tryb powoływania i zasady działania komisji konkursowych do opiniowania ofert w otwartych konkursach ofert (pkt.11). Pomimo, że skontrolowana przez Wojewodę uchwała dotyczyła rocznego programu współpracy z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy o wolontariacie to nie oznacza, że nie jest to akt kierowany do nieograniczonej ilości adresatów, bowiem sam fakt skierowania jej do określonego rodzaju adresatów nie pozbawia takiego aktu cech generalności, gdyż nie określa konkretnego adresata, ale wszystkich którzy spełniając kryteria określone w ustawie o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Na taki charakter norm zawartych w rocznym programie współpracy z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami wymienionymi w art. 3 ust. 3 wskazano już w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2011 r. sygn. akt II OSK 1824/11, publikowany CBOSA, w którym stwierdzono, że program współpracy zawiera obok norm o charakterze programowym także normy prawne służące realizacji współpracy z organizacjami pozarządowymi. Skoro zatem uchwała dotycząca rocznego programu współpracy z organizacjami pozarządowymi zawiera normy o charakterze generalnym i abstrakcyjnym to stanowiąc akt prawa miejscowego, podlegała obowiązkowi publikacji w dzienniku urzędowym na zasadzie art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych, jak również stosownej regulacji dotyczącej jego wejścia w życie. Już tylko z tego powodu koniecznym było wyeliminowanie takiego wadliwego akt z porządku prawnego. Nadto należy wyjaśnić, że słuszne jest stanowisko Wojewody dotyczące skutku prawnego braku pełnej regulacji wskazanej w art. 5a ust. 4 ustawy o wolontariacie dla bytu prawnego kontrolowanej przez organ nadzoru uchwały. Analiza treści cytowanego wyżej art. 5a ust. 4 ustawy o wolontariacie prowadzi do wniosku, że zawiera on szczegółowe upoważnienie ustawowe, określające materię, jaką pozostawiono uregulowaniu w drodze analizowanej uchwały. Posłużenie się przez ustawodawcę terminem "w szczególności" oznacza, że omawiana delegacja ustawowa ma charakter otwarty, co należy rozumieć w ten sposób, że w uchwalonym przez radę gminy programie muszą zostać zamieszczone postanowienia odnoszące się co najmniej do wszystkich kwestii wymienionych w tym przepisie. Pominięcie przez radę któregoś z wymienionych, obligatoryjnych elementów skutkuje brakiem pełnej realizacji upoważnienia ustawowego i ma istotny wpływ na ocenę zgodności z prawem podjętego aktu. Niewyczerpanie zakresu przedmiotowego przekazanego organowi gminy przez ustawodawcę do uregulowania skutkuje ułomnością uchwały, którą należy ocenić jako istotne naruszenie prawa, a to z uwagi na brak delegacji ustawowej upoważniającej radę gminy do określenia pominiętych elementów w odrębnej uchwale. Nie budzi wątpliwości Sądu okoliczność, że w kontrolowanej przez organ nadzoru uchwale rada pominęła element dotyczący określenia trybu powołania i zasad działania komisji konkursowych do opiniowania ofert w otwartych konkursach ofert - § 11 załącznika do uchwały, a to z uwagi na zapis w § 9 załącznika do uchwały, iż realizacja programu odbywać się będzie bez udziału środków finansowych z budżetu Gminy. Zapis powyższy nie odpowiada w sposób oczywisty dyspozycji pkt 8 art. 5a ust. 4 ustawy o wolontariacie zgodnie, z którym należało zawrzeć wysokość środków planowanych na realizację programu. Wprowadzając sankcję nieważności jako następstwo sprzeczności z prawem uchwały lub zarządzenia, ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa, które prowadziłoby do zastosowania takiej sankcji. W art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wskazano jedynie, że o nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90. Natomiast w art. 91 ust. 4 przewidziano, że w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa. Taki zapis ustawowy pozwolił za istotne naruszenie prawa uznać, co wynika ze stanowiska doktryny i orzecznictwa sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z 11 lutego 1998 r. sygn. II SA/Wr 1459/97, OSS 1998, nr 3, poz. 79, wyrok NSA z dnia 8 lutego 1996 r. sygn. SA/Gd 327/95) uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być zaakceptowane w demokratycznym państwie prawnym, które wpływają na treść uchwały lub zarządzenia. Takie uchybienie stanowi między innymi naruszenie przepisów wyznaczających kompetencje do wydania aktu lub podstawę prawną, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię - oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał, jeżeli na skutek tego naruszenia zapadła uchwała innej treści, niż gdyby naruszenie nie wystąpiło (por. M. Stahl, Z. Kmieciak, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny, Samorząd terytorialny 2001, z. 1-2, s. 101-1023). Za nieistotne naruszenie prawa należy natomiast uznać takie naruszenie, które jest mniej doniosłe w porównaniu z innymi przypadkami wadliwości, jak nieścisłość prawna czy też błąd, który nie ma wpływu na istotną treść aktu organu gminy. Takie naruszenia nieistotne są jedynie przesłanką do wskazania, że akt został wydany z naruszeniem prawa, a nie stanowią przesłanki do stwierdzenia jego nieważności. Prawidłowo zatem w niniejszej sprawie organ nadzoru uznał wydając skarżone rozstrzygnięcie nadzorcze, że kontrolowany akt narusza istotnie prawo skoro skutkuje brakiem pełnej realizacji upoważnienia ustawowego i ma istotny wpływ na ocenę zgodności z prawem podjętej uchwały. Natomiast należy podzielić pogląd skarżącej Gminy, że sam zapis § 8 załącznika do uchwały, w którym posłużono się terminem organizacji pożytku publicznego w miejsce prawidłowej nazwy organizacji pozarządowych oraz podmiotów wymienionych w art. 3 ust. 3 ustawy o wolontariacie nie stanowiłby samoistnej podstawy do wyeliminowania takiego aktu z porządku prawnego, bowiem oczywistym jest, że uchwałodawca w tym zakresie posłużył się nieprawidłowym nazewnictwem, co jednak nie wpływało na ważność uchwały. Mając powyższe na względzie Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi. Prawidłowo Wojewoda podjął rozstrzygnięcie nadzorcze, którym stwierdzono nieważność całej uchwały mimo, że nie wszystkie zarzuty co do wadliwości podjętego aktu zostały w tym rozstrzygnięciu wskazane. W związku z tym skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło