II SA/Bk 805/12

WyrokWSA w Białymstoku2013-04-18

Skład orzekający: Mirosław Wincenciak, Grażyna Gryglaszewska, Marek Leszczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo orzekły o nakazie rozbiórki samowolnie wykonanej rozbudowy budynku mieszkalnego, odrzucając jako niewiarygodne dokumenty przedłożone przez inwestorów, które miały potwierdzać legalność rozbudowy w latach 80-tych?
Ratio decidendi
Organy nadzoru budowlanego prawidłowo uznały przedłożone przez skarżących dokumenty (kserokopie decyzji o pozwoleniu na budowę i pozwoleniu na użytkowanie) za niewiarygodne ze względu na ich formę oraz wewnętrzne sprzeczności i niespójności z innymi dowodami, takimi jak dziennik budowy i dane geodezyjne. W konsekwencji, organy zasadnie stwierdziły samowolę budowlaną i orzekły nakaz rozbiórki samowolnie rozbudowanej części budynku.
Stan faktyczny
Skarżący zostali zobowiązani do rozbiórki samowolnie wykonanej rozbudowy budynku mieszkalnego. Organy nadzoru budowlanego uznały, że rozbudowa nastąpiła w latach 2007-2008 bez wymaganego pozwolenia. Skarżący twierdzili, że rozbudowa miała miejsce w latach 80-tych na podstawie wcześniejszych decyzji. Sąd administracyjny rozpatrywał sprawę po raz drugi, po tym jak poprzedni wyrok uchylił wcześniejsze decyzje organów.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia WSA Marek Leszczyński, Protokolant Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi C. i J. B. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki samowolnie wykonanej rozbudowy budynku mieszkalnego, a także zobowiązania do zabezpieczenia przed zawaleniem pozostałej po wykonanej rozbiórce części budynku oddala skargę. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z [...] sierpnia 2012r., znak [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta S. z [...] lipca 2012r., znak [...] nakazującą Państwu C. i J. B. (dalej: Skarżący) rozbiórkę samowolnie wykonanej rozbudowy budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce o nr geod. [...], położonej przy ul. P. w S., a także zobowiązującej do zabezpieczenia przed zawaleniem pozostałej po wykonanej rozbiórce części budynku i informującej o możliwości odbudowy budynku po uprzednim uzyskaniu pozwolenia na budowę. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego: W wyniku przeprowadzonych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta S. w dniu [...] grudnia 2009 r. oględzin na działce Skarżących stwierdzono, że na terenie przedmiotowej działki znajduje się m.in. budynek parterowy, częściowo podpiwniczony z dachem jednospadowym pokrytym blachą stalową ze ścianami murowanymi i stropem żelbetonowym. Budynek ten użytkowany jest jako mieszkalny i wyposażony jest w instalację elektryczną, wodno – kanalizacyjną i centralnego ogrzewania. Wewnątrz budynku widoczne były oznaki wykonywania robót remontowych. Inwestor – J. B. nie okazał żadnych dokumentów świadczących o legalności wybudowania i użytkowania budynku, wskazał jedynie, że przedmiotowy budynek został wybudowany około 1982 r. i że w latach 2007 - 2008 przeprowadził wraz z żoną jego remont. Nadto J. B. oświadczył, że budynki znajdujące się na terenie jego posesji wybudowane były na podstawie pozwolenia na budowę oraz że na wykonanie robót remontowo-budowlanych przy budynku będącym przedmiotem postępowania nie posiada żadnych dokumentów. W związku z powyższym organ nadzoru budowlanego w dniu [...] grudnia 2009 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie legalności rozbudowy i przebudowy przedmiotowego budynku. W wyniku porównania gabarytów (rzutu poziomego) przedmiotowego budynku stwierdzonych podczas oględzin, z gabarytami tego obiektu naniesionymi na kopii mapy zasadniczej przyjętymi do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego organ nadzoru budowlanego stwierdził występowanie różnic wskazujących na jego rozbudowę o około 20 m2. Z Urzędu Miejskiego w S. Wydziału Architektury i Gospodarki Przestrzennej organ uzyskał informację, że w aktach urzędu nie ma dokumentów związanych z wydaniem pozwolenia na budowę budynków na przedmiotowej działce a także z zakończeniem ich realizacji, odbiorami końcowymi i zgłoszeniami zakończenia budowy. Podano też, że inwestorzy nie występowali o zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na mieszkalny ani też o jego rozbudowę lub przebudowę. Końcowo zaznaczono, że zgodnie z instrukcją kancelaryjną i przepisami prawa budowlanego obowiązującego do 1 stycznia 1995 r. dokumenty dotyczące pozwoleń na budowę, zgłoszeń zakończenia budowy i pozwoleń na użytkowanie przechowywane były przez organ administracji architektoniczno – budowlanej przez okres 5 lat a następnie uległy likwidacji (pismo z dnia [...] grudnia 2009 r.). Na okoliczność legalności rozbudowy i przebudowy przedmiotowego budynku organ przesłuchał świadków: J. A., J. K., M. G., W. S., K. S. (dowód: protokół z [...] stycznia 2010 r.) oraz A. S. i A. R. (dowód: protokół z dnia [...] marca 2010 r.). W konsekwencji organ nadzoru budowlanego uznał, że w sprawie zachodzi przypadek samowoli budowlanej. W związku z brakiem przedłożenia części z żądanych przez organ dokumentów Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta S. decyzją z dnia [...] października 2010 r. nr [...], nakazał inwestorom wykonać rozbiórkę samowolnie dobudowanej części budynku mieszkalnego i uporządkować teren po rozbiórce. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] utrzymał rozstrzygnięcie I – instancyjne w mocy. Po rozpatrzeniu skargi na decyzję PWINB w B. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z 12 maja 2011r., sygn. akt II SA/Bk 140/11 uchylił tą decyzję oraz ją poprzedzającą decyzję PINB Miasta S. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w sprawie doszło do naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Wraz ze skargą Skarżący złożyli bowiem decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia [...] kwietnia 1977 r. budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego oraz budynku gospodarczego na działce nr geod. [...] położonej przy ul. P. w S., decyzję z dnia [...] listopada 1980 r. o pozwoleniu na użytkowanie budynku gospodarczego mieszkalnego przystosowanego na stały w nim pobyt ludzi, decyzję z dnia [...] marca 1977 r. w sprawie ustanowienia wieczystego użytkowania na działkę nr [...], protokół kontroli podatkowej z dnia [...] stycznia 2011 r., dziennik budowy budynku mieszkalnego i budynku gospodarczego. Sąd uznał te dokumenty za nowy dowód w sprawie, nieznany organowi nadzoru budowlanego w dacie wydania decyzji, a mający istotne znaczenie dla rozpoznania sprawy. Fakt rozbudowy przedmiotowego budynku został stwierdzony przez organy na podstawie porównania aktualnego stanu budynku na gruncie ze stanem zainwentaryzowanym na mapach geodezyjnych. Sąd stwierdził, że przedłożona przez skarżących dokumentacja, a w szczególności pozwolenie na budowę, jest istotna dla rozpoznania sprawy. Sąd uznał, że z materiału dowodowego stanowiącego podstawę kwestionowanego rozstrzygnięcia nie wynika jednoznacznie, że inwestorzy samowolnie rozbudowali budynek. Dlatego też stwierdził, że przedłożona przez skarżących dokumentacja, a w szczególności pozwolenie na budowę, jest istotna dla rozpoznania sprawy. O zakresie przeprowadzonych robót budowlanych można bowiem mówić dopiero wówczas, gdy w sposób jednoznaczny ustalone są gabaryty pierwotnej wersji budynku. Dokumentem bezsprzecznie świadczącym o wielkości budynku pierwotnego jest zaś decyzja o pozwoleniu na jego budowę wraz z projektem budowlanym. Dlatego Sąd zalecił, aby ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględniły dokumentację przedłożoną przez skarżących, określiły zakres wykonanych robót budowlanych i wdrożyły odpowiednią procedurę legalizacyjną. PINB Miasta S. ponownie rozpoznając sprawę zwrócił się do Skarżących o przedłożenie dokumentacji mającej świadczyć o legalności inwestycji. Skarżący przedłożyli m.in. dziennik budowy nr [...] budynku mieszkalnego, decyzję Urzędu Miejskiego w S. z [...] kwietnia 1977r. w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę i decyzję Urzędu Miejskiego w S. z [...] listopada 1980 o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego. Organ uznał kserokopie decyzji o pozwoleniu na budowę i decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku gospodarczego mieszkalnego za niewiarygodne jako materiał dowodowy. Za niespotykane uznał występujące w okazanej przez Skarżącego decyzji o udzielenie pozwolenia na budowę łączenie powierzchni zabudowy dwóch budynków. Organ podjął też wątpliwość co do sfałszowania oświadczenia kierownika budowy znajdującego się w dzienniku budowy. Prokuratura Rejonowa w S. odmówiła jednak wszczęcia w tej sprawie dochodzenia. Organ dokonał więc analizy znajdujących się w tym dzienniku zapisów. Wskazał, że z ich treści nie wynika, aby w listopadzie 1980r. (data wydania okazanej kopii decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku gospodarczego mieszkalnego przystosowanego na stały pobyt ludzi) przedmiotowy budynek mieszkalny parterowy nadawał się do użytkowania. Organ zwrócił też uwagę, że data wpisu dokonanego przez mistrza kominiarskiego ([...] grudnia 1981r.) jest niespójna z datą zakończenia budowy jak też z datą wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku gospodarczego jako mieszkalnego. Organ stwierdził, że przyrównanie wielkości (wymiarów zewnętrznych) budynku podczas dokonywania oględzin w dniu [...] grudnia 2009r. do mapy będącej w zasobach geodezyjnych wykazało różnice, które wskazują na jego rozbudowę. Różnica ta wynosi ok. 20 m. kw. Kopia mapy zasadniczej wydana na potrzeby Inspektoratu w dniu [...] listopada 2009r. jest zgodna ze stanem przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] lutego 2002r. Fakt ten świadczy, zdaniem organu, o dokonanej rozbudowie budynku budowlanego w latach późniejszych, po dacie zakończenia budowy. O dokonaniu rozbudowy budynku świadczą też wykonane zdjęcia z nalotu fotogrametrycznego z 2007r., znajdujące się w UM w S. Na zdjęciach tych widnieje obrys budynku przed jego rozbudową. Organ stwierdził, że rozbudowa spornego budynku nastąpiła w latach 2007 – 2008. Na inwestycję tą Skarżący nie posiadają żadnych dokumentów. W związku z tym organ nadzoru budowlanego uznał ponownie, że w sprawie zachodzi przypadek samowoli budowlanej i postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r. wstrzymał roboty budowlane przy rozbudowie i przebudowie przedmiotowego budynku mieszkalnego i nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia zaświadczenia Prezydenta Miasta S. o zgodności rozbudowy i przebudowy budynku z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostateczną decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego (pkt 1 postanowienia) oraz projektu budowlanego wraz z oceną stanu technicznego rozbudowanego i przebudowanego budynku mieszkalnego, sporządzone przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane wraz z zaświadczeniem potwierdzającym aktualny wpis na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego (4 egzemplarze) wraz z oceną stanu technicznego rozbudowanego i przebudowanego budynku mieszkalnego; oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (pkt 2 postanowienia) a także oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Pouczono inwestorów, że niespełnienie w wyznaczonym terminie obowiązków oznacza dla organu nadzoru budowlanego obligatoryjne wydanie nakazu rozbiórki. W aktach sprawy znajduje się decyzja o ustaleniu warunków zabudowy, pozostałych zaś dokumentów Skarżący nie przedłożyli. Dlatego też decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta S. nakazał inwestorom wykonać rozbiórkę samowolnie dobudowanej części budynku mieszkalnego, a P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. utrzymał tą decyzję w mocy. PWINB w B. podzielił ustalenia organu I instancji, że budynek nie mógł być przyjęty do użytkowania w 1980r., gdyż stoi to w sprzeczności z zapisami dziennika budowy. Za jedyną niebudzącą wątpliwości dokumentację przyjęto wyrys z zasobu geodezyjno – kartograficznego, aktualnego na dzień [...] lutego 2002r. Z porównania danych tam naniesionych z wynikami oględzin z 2009r. wynika, że w tym okresie budynek został rozbudowany. Jedynym wytłumaczeniem tej sytuacji jest, zdaniem organu, wykonanie w latach 2007 – 2008 nadbudowy i rozbudowy obiektu w warunkach samowoli budowlanej. Organ podzielił tez stanowisko, że o rozbudowie w tej dacie świadczą też zdjęcia z nalotu fotogrametrycznego z 2007r. Z decyzją PWINB w B. nie zgodzili się inwestorzy i złożyli skargę do sądu administracyjnego. Wnieśli o uchylenie lub unieważnienie kwestionowanej decyzji oraz postanowienia organów Nadzoru Budowlanego w całości. Zdaniem Skarżących decyzje i postanowienie zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa. Wskazano, że wznowienie postępowania administracyjnego nie zostało poprzedzone postanowieniem, a jedynie [...] września 2011r. Skarżący został ukarany na podstawie art. 93 pkt 6 ustawy prawo budowlane. Zapłacenie mandatu miało skutkować decyzją umarzającą postępowanie, jednak tak się nie stało. Skarżący zarzucili, że organ II instancji nie uwzględnił wyroku WSA w Białymstoku z 21 maja 2011r., sygn. akt II SA/Bk 140/11, który uwzględnił przedłożone dokumenty techniczno – budowlane i nakazał ich uwzględnienie. Podniósł, że organ nie uwzględnił decyzji z [...] listopada 1980r. o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, w której jest zapis "po rozpatrzeniu wniosku Ob. B. J. o przebudowie i o udzielenie pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego na mieszkalny". Wskazał, że to w tej dacie została wydana decyzja o przebudowie, a jak wynika z zapisu w dzienniku budowy w dniu [...] grudnia 1981r. bydynek ten został oddany do użytkowania w obecnym kształcie, co potwierdza Inspektor Miejski ds. Budownictwa E. D. Zdaniem Skarżącego, skoro autentyczność dokumentów badały odpowiednie organy, tj. Policja i Prokuratura, organy nadzoru nie mają prawa podważać tych dokumentów. Skarżący podnieśli, że z dokumentacji jasno wynika, że w listopadzie 1980r. otrzymali pozwolenie na przebudowę i zmianę sposobu użytkowania, a w grudniu 1981r. zamieszkali w tym budynku. Za 6 lat był natomiast zdatny do użytku był budynek mieszkalny piętrowy, a tego nie zauważył NB. Odnośnie wyrysu geodezyjnego Skarżący wskazali, że to, że odbiega on od stanu faktycznego jest efektem pomyłki geodetów. Podano, że z uzyskanych w wydziale geodezji informacji wynika, że brak jest jakichkolwiek zdjęć z nalotu fotogrametrycznego z 2007r. Podniesiono, że nałożony nakaz rozbiórki jest niewykonalny, gdyż brak jest części "niby samowolnie dobudowanego budynku", a załącznik graficzny do decyzji obejmujący część budynku nakazującą rozbiórkę nie uwzględnia nawet istniejących map geodezyjnych. Skarżący zarzucili też, że podjęta decyzja o ukaraniu mandatem dyskwalifikuje podjęte stronnicze i nieobiektywne działania PINB. Ponadto zarzucono brak przesłuchania świadków, których oświadczenia znajdują się w aktach sprawy, jedynie odnosząc się, że są zaprzyjaźnieni ze Skarżącymi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Organ zwrócił uwagę, że prowadzone w sprawie postępowanie nie było postępowaniem wznowieniowym, a postępowaniem prowadzonym po wyroku WSA w Białymstoku uchylającym wcześniejsze decyzje organów nadzoru budowlanego. Organ wskazał też, że bez wpływu na legalność zaskarżonej decyzji jest fakt ukarania Skarżącego mandatem karnym, gdyż sankcja za naruszenie przepisów karnych prawa budowlanego nie wyłącza konieczności przeprowadzenia procedury legalizacyjnej. Organ stwierdził też, że podstawą wydania nakazu rozbiórki nie jest konflikt sąsiedzki, ale niewykonanie obowiązków legalizacyjnych. Na rozprawie w dniu 5 lutego 2013r. pełnomocnik Skarżących podniósł zarzut naruszenia przez organ odwoławczy przepisów postępowania administracyjnego przez uznanie sformułowania, że ocenę dokonaną przez organ I instancji uznaje za swoją, nie analizując głębiej, dlaczego takie stanowisko przyjmuje w sprawie. Zdaniem pełnomocnika organ powinien dokonać autonomicznej oceny całego materiału dowodowego. Podniósł też, że ze zdjęcia ortofotomapy nie wynika kształt tego budynku, który ten budynek miałby posiadać w 2007r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. W sprawie nie budzi wątpliwości, że sporny budynek został wybudowany na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z [...] kwietnia 1977r. Nie jest też kwestionowane, że następnie budynek ten został rozbudowany. Sporna jest data dokonania tej rozbudowy. Skarżący twierdzą, że rozbudowa nastąpiła już w latach 80-tych na podstawie decyzji z [...] listopada 1980r. o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego. Istotne jest, że powyższa kwestia jest już po raz drugi rozpatrywana przez organy obu instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznając tą sprawę po raz pierwszy w wyroku z 12 maja 2011r., II SA/Bk 140/11 uznał, że przedłożone przez Skarżących dokumenty stanowią nowy dowód w sprawie, nieznany organowi w dacie wydania decyzji. Stwierdził też, że przedłożona przez Skarżących wraz ze skargą dokumentacja, w szczególności zaś pozwolenie na budowę, jest istotna dla rozpoznania sprawy. Wskazał, że o zakresie przeprowadzonych robót budowlanych można mówić dopiero wówczas, gdy w sposób jednoznaczny ustalone są gabaryty pierwotnej wersji budynku. Dokumentem bezsprzecznie świadczącym o wielkości budynku pierwotnego jest zaś decyzja o pozwoleniu na budowę wraz z projektem budowlanym. W związku z tym Sąd zalecił organom uwzględnienie dokumentacji przedłożonej przez Skarżących, określenie zakresu wykonanych robót budowlanych i wdrożenie odpowiedniej procedury legalizacyjnej. Orzekając ponownie w sprawie Sąd stwierdza, że organy w pełni zastosowały się do wytycznych Sądu zawartych w powołanym wyroku. Rozpoznając ponownie sprawę uwzględniły przedstawioną przez Skarżących dokumentację, w szczególności pozwolenie na budowę. Zauważyć przy tym należy, że organy nie miały możliwości analizy projektu budowlanego, gdyż Skarżący wraz z pozwoleniem na budowę nie przedstawili tego dokumentu. Należy wyjaśnić przy tym, że zalecenie uwzględnienia przedstawionej dokumentacji nie jest równoznaczne z zaleceniem bezkrytycznego przyjęcia zawartych w niej treści. Potrzeba uwzględnienia oznacza, że należy coś wziąć pod uwagę. Nie stoi to na przeszkodzie, aby organy potraktowały przedstawione dokumenty jak każdy dowód z dokumentu. W myśl przepisu art. 76 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania lub inne podmioty w zakresie poruczonych im z mocy prawa lub porozumienia spraw stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Nie wyłącza to jednak możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści tych dokumentów (art. 76 § 3 k.p.a.). Należy przy tym zauważyć, że Kodeks postępowania administracyjnego nie wprowadza ograniczeń w odniesieniu do środków dowodowych, które organ orzekający może dopuścić w celu obalenia mocy dowodowej dokumentów urzędowych (por. wyrok NSA z 28 lipca 2011r., I OSK 1337/10). Domniemanie zgodności z prawdą dokumentu urzędowego może być obalone wszelkimi środkami dowodowymi, jednakże strona, która zaprzecza prawdziwości dokumentu urzędowego, powinna tę okoliczność udowodnić (por. wyrok NSA z 21 lipca 2011r., II OSK 1228/10). W razie zaś obalenia domniemania zgodności z prawdą lub domniemania prawdziwości dokumentu urzędowego nie może on być potraktowany jako dowód w sprawie (Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz autorstwa B. Adamiak, J. Borkowskiego, wyd. CH Beck, Warszawa 2011, s. 338). Sąd orzekający w tej sprawie stwierdza, że organy wykazały okoliczności obalające domniemanie zgodności z prawdą dokumentów urzędowych. Zasadnie zwrócono uwagę, że decyzja o pozwoleniu na budowę z [...] kwietnia 1977r. oraz decyzja z [...] listopada 1980r. o pozwoleniu na użytkowanie budynku gospodarczego, przedstawione wyłącznie w formie kserokopii nie są wiarygodne jako materiał dowodowy, gdyż nie jest w związku z tym możliwe stwierdzenie, czy posiadają one niezmienioną treść, jaką nadał im wystawca. Organy podniosły też słusznie, że niespotykane jest, aby w decyzjach łączono powierzchnię zabudowy dwóch budynków, a w decyzji o pozwoleniu na budowę przedstawionych przez Skarżących taka sytuacja zaistniała. Logicznym jest też wywód organu dotyczący sprzeczności treści decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku gospodarczego z treścią dziennika budowy. Z zapisów zawartych w dzienniku budowy nie wynika, aby w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku, istotnie mógł on nadawać się do użytkowania. Zatem organy zasadnie podjęły wątpliwości co do faktu przyjęcia budynku do użytkowania już w roku 1980. W sprzeczności z tym dokumentem stoją bowiem zapisy dziennika budowy, z których wynika, że ukończenie budowy nastąpiło w roku 1986. Nawet jednak gdyby przyjąć, że w roku 1980 sporny budynek został oddany do użytku, to nie można uznać, że w tym czasie nastąpiła jego rozbudowa. Sąd zauważa, że prezentowana na tą okoliczność argumentacja Skarżących nie jest przekonująca. Należy zauważyć, że decyzja z [...] listopada 1980r. o pozwoleniu na użytkowanie obiektu, nawet gdyby przyjąć ją jako dowód w sprawie, wspomina jedynie o wniosku co do przebudowy, nie może być zatem traktowana jako zgoda na rozbudowę ani nadbudowę spornego obiektu. Przyczyną orzeczonego nakazu rozbiórki jest zaś właśnie nielegalna rozbudowa. Słusznie organy odmówiły też mocy dowodowej zapisowi dziennika budowy nr [...], znajdującemu się na s. [...] tego dziennika, który stanowi, że budowa spornego obiektu (budynku mieszkalnego parterowego) została wykonana ze zmianami w stosunku do rozwiązań projektu polegającymi na tym, że budynek ten posiada powierzchnię zabudowy 64,5 m.kw. Zdaniem Sądu, zapis ten zasadnie wzbudził wątpliwości organu. Jak zauważyły bowiem organy obu instancji, zapis ten, pod którym widnieje pieczęć kierownika budowy E. K., został dokonany innym charakterem pisma, niż pozostałe dokonane przez niego wcześniej zapisy. Pieczątka zawiera też numer telefonu, który – jak ustaliły organy w TP SA – nie funkcjonował w roku 1986. Jak wynika bowiem z pisma TP SA, w tym czasie obowiązywała numeracja cztero- i pięciocyfrowa, zaś numeracja 7-cyfrowa, tak jak na tejże pieczątce, obowiązywała dopiero od października 1998r. (k. [...] akt admin.). Dziennik budowy w części dotyczącej wspomnianego oświadczenia był wprawdzie poddany badaniu odpowiednich organów pod kątem podrobienia zapisu tego oświadczenia. Postanowieniem z [...] grudnia 2011r., zatwierdzonym następnie przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w S. w dniu [...] grudnia 2012r., dochodzenie w sprawie podrobienia dokumentu w postaci oświadczenia znajdującego się dzienniku budowy, odmówiono wszczęcia dochodzenia z uwagi na przedawnienie karalności (k. [...] akt dochodzenia w sprawie [...], uzyskanych z Prokuratury Rejonowej w S.). Zatem organy ścigania nie badały w tej sprawie, czy zaistniały znamiona przestępstwa, w szczególności zaś czy nastąpiło podrobienie treści dokumentu. Odmowa wszczęcia dochodzenia nastąpiła jednak z przyczyn formalnych, nie zaś ze względu na brak znamion czynu zabronionego. Powyższe nie stoi jednak na przeszkodzie, aby w tym postępowaniu organy zakwestionowały prawdziwość treści zawartych w dokumencie jakim jest dziennik budowy. Zdaniem Sądu organy w stopniu wystarczającym wskazały na niewiarygodność oświadczenia znajdującego się na stronie [...] Dziennika budowy. To zaś uzasadniało odmowę przyjęcia danych co do powierzchni zabudowy spornego obiektu na datę 1986r. Zatem należy stwierdzić, że liczne sprzeczności dostrzeżone w treści przedstawionych dokumentów w pełni uzasadniały odmowę przyznania im mocy dowodowej. Jednocześnie jednak nie stało to na przeszkodzie, aby na podstawie już wcześniej zebranego materiału dowodowego stwierdzić, że Skarżący dokonali rozbudowy spornego obiektu bez wymaganego zezwolenia. Dokumentacja przedstawiona przez Skarżących, która stała się przyczyną uchylenia decyzji przez WSA w Białymstoku w wyroku z 12 maja 2011r. nie podważyła ustaleń dokonanych już wcześniej przez organy Nadzoru Budowlanego. W ocenie Sądu organy prawidłowo przyjęły, że rozbudowa i nadbudowa obiektu nastąpiła w latach późniejszych, po dacie zakończenia budowy. Organy oparły się w tym zakresie na porównaniu wyrysu z zasobu geodezyjno – kartograficznego, aktualnego na dzień 28 lutego 2002r. z wynikami oględzin z 2009r. Zdaniem Sądu w okolicznościach tej sprawy stanowi to wystarczający dowód na to, że w tym okresie budynek został rozbudowany. Bezspornym zaś jest, że rozbudowa ta nastąpiła w warunkach samowoli budowlanej, Skarżący nie uzyskali bowiem na taką rozbudowę wymaganego przepisami prawa pozwolenia. W ocenie Sądu nie mogą natomiast stanowić dowodu na okoliczność rozbudowy spornego obiektu zdjęcia z nalotu fotogrametrycznego. Słusznie podniósł bowiem pełnomocnik Skarżących, że na podstawie tych zdjęć nie jest możliwe przyjęcie kształtu budynku, jaki miał on posiadać w roku 2007. Na tej podstawie nie można zatem przesądzić, że miała miejsce samowola budowlana. Jednak z uzasadnienia decyzji wynika, że zdjęcia te nie stanowiły podstawowego dowodu, który przesądził o przyjęciu, że Skarżący dokonali rozbudowy budynku, lecz organy traktowały je wyłącznie jako dowód dodatkowy, wspomagający. Dlatego, zdaniem Sądu, naruszenie tego rodzaju nie wpłynęło na treść rozstrzygnięcia. Odnosząc się do innych zarzutów skargi należy wskazać, że Sąd nie stwierdził, aby organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania poprzez użycie sformułowania, że ocenę dokonaną przez organ I instancji uznaje za swoją. Wbrew zarzutowi skargi, organ II instancji na stronie [...] uzasadnienia, po tymże sformułowaniu rozwinął myśl i wskazał, jaką argumentację organu uznał za zasadną i dlaczego tak uznał. Zdaniem Sądu, wywód przeprowadzony przez organ odwoławczy wyraźnie wskazuje, że sprawa była ponownie rozpatrywana przez ten organ i nie ma wątpliwości, że organ dokonał ponownej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego. Za niezasadny należy uznać zarzut Skarżących, że organy nie poprzedziły wznowienia postępowania stosownym postanowieniem. Jak słusznie zauważył organ w odpowiedzi na skargę, prowadzone w sprawie postępowanie nie było postępowaniem wznowieniowym, a postępowaniem prowadzonym po wyroku WSA w Białymstoku uchylającym wcześniejsze decyzje organów nadzoru budowlanego. W tej sytuacji przepisy prawa nie przewidują zaś wydawania przez organ postanowienia. Zgodzić się też trzeba z organem, że bez wpływu na legalność zaskarżonej decyzji jest fakt ukarania Skarżącego mandatem karnym, gdyż sankcja za naruszenie przepisów karnych prawa budowlanego jest niezależna od procedury legalizacyjnej. Procedura legalizacyjna stanowi konsekwencję działań podjętych w warunkach samowoli budowlanej i ma na celu przywrócenie stanu zgodnego z prawem nie zaś ukaranie, przepisy karne służą zaś wymierzeniu kary za naruszenie prawa. Za niezasadny Sąd uznał też zarzut niewykonalności nałożonego nakazu rozbiórki. W decyzji z [...] lipca 2012r. oraz w załączniku graficznym do tej decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zaznaczył, jaka część budynku jest objęta rozbiórką. Wskazał też, kto ma nadzorować rozbiórkę oraz nakazał zabezpieczenie przed zawaleniem pozostałego budynku. Skarżący zaś poza twierdzeniem, że załącznik ten nie uwzględnia istniejących map geodezyjnych nie wskazuje, na czym ów brak polega. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się , że nakaz rozbiórki może być orzeczony do części budynku wówczas, gdy ta samowolnie wybudowana część da się wydzielić z całości obiektu (II OSK 788/05; II S.A./Gd 2399/98, LEX mr 62130). Skarżący zarzucają brak przesłuchania w sprawie świadków, nie wskazując przy tym, o jakich świadków chodzi. Z akt sprawy wynika, że w sprawie świadkowie zostali przesłuchani (k. [...] akt administracyjnych). Nie ma więc podstaw by w związku z tym zarzucić organom naruszenie przepisów postępowania. W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę, o czym orzekł na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło