II SAB/Op 14/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik – spr. Protokolant : Starszy sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2013 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. B. na bezczynność A.S.A. Oddział w [...] w przedmiocie informacji publicznej postanawia 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić skarżącemu A. B. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu wpisu sądowego. Przedmiot postępowania stanowi skarga A. B. na bezczynność A. S.A. Oddział w [...] polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej żądanej wnioskiem z dnia 4 listopada 2011 r. A. B. pismem z dnia 4 listopada 2011 r. wystąpił do A. S.A. Oddział w [...] m.in. o udostępnienie, w oparciu o art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret pierwsze ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.) kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji, stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych usytuowanych na działce nr B. w miejscowości G.. W związku z brakiem odpowiedzi na powyższe pismo, A. B. pismem z dnia 12 marca 2012 r. wezwał A. S.A. Oddział w [...] o bezzwłoczne udzielenie odpowiedzi na wezwanie. Pismem z dnia 23 marca 2012 r., nr [...], A. S.A. Oddział w [...] zajęła stanowisko w przedmiocie żądania zawartego w piśmie z dnia 4 listopada 2011 r., a dotyczącego ustalenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości. Spółka nie zawarła w ww. piśmie żadnego stanowiska co do żądanych informacji. Pismem z dnia 18 kwietnia 2012 r. A. B. zwrócił się do A. S.A. Oddział w [...] o wyjaśnienie czy od chwili wybudowania, a następnie zmodernizowania w 1977 r. zmieniano położenie urządzeń stanowiących część linii elektroenergetycznych usytuowanych na działce nr B.. W piśmie ponownie zwrócił się o udostępnienie kserokopii wszelkich dokumentów oraz decyzji administracyjnych lub ich oznaczenie (organ wydający, znak, data) dotyczących budowy lub przebudowy linii na nieruchomości nr B. w miejscowości G.. Pismem z dnia 23 lipca 2012 r. A. S.A. Oddział w [...] wskazał, że nie jest podmiotem, o którym mowa w art. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie dom informacji publicznej. Wskazując na wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10 stwierdził, ze żądane informacje dotyczą interesu prywatnego, który wiąże się z ustaleniem ryzyka procesowego z jakim powinny liczyć się osoby domagające się wynagrodzenia z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości i ustalenia służebności przesyłu i stąd stwierdził brak podstaw do dostarczenia żądanych dokumentów. Skarżący A. B. za pośrednictwem A. S.A. Oddział w [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę, w której zarzucił A. S. A. Oddział w [...] bezczynność, w rozumieniu art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej, przy jednoczesnym braku rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej, zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy. W uzasadnieniu skargi zauważył, że wnosząc skargę na bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej strona nie jest związana żadnym terminem, jak również nie jest zobowiązana do zachowania dodatkowych warunków do jej wniesienia, uprzednio wzywając organ do usunięcia naruszenia prawa, po myśli art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wskazywał, że wezwaniem z dnia 4 listopada 2011 r. wystąpił do A. S.A. Oddział w [...] m.in. o udostępnienie, w przypadku ich istnienia – kserokopii decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych. Wobec braku odpowiedzi wystosował pismo z dnia 12 marca 2012 r., w odpowiedzi na które otrzymał pismo z dnia 23 marca 2012 r., wystosowane przez A. Oddział w [...], na które odpowiedział pismem z dnia 18 kwietnia 2012 r. Przedsiębiorstwo przedstawiło swoje stanowisko w piśmie z dnia 23 lipca 2012 r. Do dnia sporządzenia skargi skarżący nie otrzymał wnioskowanych dokumentów w żądanej formie, ani nie uzyskał rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej, czy też w sprawie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Zdaniem skarżącego, spółka prawa handlowego zajmująca się dystrybucją energii elektrycznej jest zobowiązana do stosowania przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Argumentem przemawiającym za słusznością tego stanowiska jest przepis art. 4 ust. 1 pkt 5 przedmiotowej ustawy, który stanowi, że zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej, oprócz władz publicznych, są również inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Skarżący wywodził, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadania publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji i ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. Dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji, jest zadaniem publicznym i stąd też żądanie udostępnienia decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych dotyczy "sprawy publicznej" i nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji dotyczącej tej sprawy. W odpowiedzi na skargę organ – A. S. A. Oddział w [...] wniósł o oddalenie skargi, argumentując, że stanowisko skarżącego nie znajduje uzasadnienia w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej, która definiuje pojęcie informacji publicznej i określa podmioty zobowiązane do jej udostępniania. A. S. A. Oddział w [...] nie zgodził się ze stanowiskiem, jakoby Spółka należała do kategorii podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej, gdyż spółka nie należy do szeroko pojętego sektora finansów publicznych, co wyklucza z kolei objęcie spółki zakresem podmiotowym wskazanym w art. 4 ust. 1 pkt 1- 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wskazano nadto, że spółka nie jest również osobą prawną, w której Skarb Państwa ma pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów, która to kategoria zawarta została w art. 4 ust. 1 pkt 5 przedmiotowej ustawy. Wyjaśniono, że 99, 51 % akcji A. S.A. posiada [...] S.A. z siedzibą w [...], pozostali akcjonariusze posiadają 0, 49 % akcji, przy czym w [...] S.A., Skarb Państwa posiada 30,06 % akcji. Równocześnie spółka nie zgodziła z twierdzeniami, aby informacje, których udostępnienia żądał skarżący, stanowiły informację publiczną. W tym zakresie powołano się na wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2010 roku, sygnatura akt I OSK 851/10, LEX nr 737513. Podkreślono, iż art. 9c ust. 3 ustawy Prawo energetyczne, stanowiący o zakresie działalności A. S.A., nie obejmuje tym zakresem obowiązku udostępniania informacji z kategorii dokumentów o lokalizacji, czy budowie urządzeń elektroenergetycznych. O obowiązku udostępniania przez przedsiębiorcę energetyczne żądanej informacji decyduje to, czy dotyczy ona "sprawy publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, przyjmując, że dystrybucja energii jest nie tyle zadaniem publicznym, co zadaniem mającym znaczenie publiczne, co jednak nie upoważnia do ingerencji w sprawy przedsiębiorstwa i nakładania nań obowiązku udostępniania dokumentów inwestycyjnych. Podsumowując, zauważono, że brak decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej uzasadniony był stanowiskiem o braku cech informacji publicznej w odniesieniu do informacji żądanej przez stronę skarżącą, w takim zaś przypadku wystarczające było zajęcie przez spółkę pisemnego stanowisko w sprawie, powołując się na pogląd zaprezentowany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, w wyroku z dnia 12 grudnia 2012 r. sygn. akt II SA/Go 846/12. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Przed przystąpieniem do rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej jako "P.p.s.a.") sąd odrzuca skargę jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Zgodnie z art. 32 P.p.s.a., w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm., dalej jako u.d.i.p.), podmiotami obowiązanymi do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Powyższe przepisy należy uzupełnić unormowaniami art. 25 i następnych P.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 25 ust. 1 P.p.s.a. zdolność sądową, czyli zdolność do występowania przed sądem administracyjnym jako strona, ma osoba fizyczna i osoba prawna, a ponadto państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej, jak też inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Zdolność sądową mają ponadto organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. W niniejszej sprawie stronami postępowania są skarżący oraz A. S.A. Oddział w [...], ul. [...], na którą wskazał skarżący w skardze, jako na podmiot zobowiązany do udostępnienia żądanej informacji publicznej. Przed przystąpieniem do oceny zasadności skargi Sąd zobowiązany jest do zbadania zdolności sądowej stron biorących udział w postępowaniu sądowym. Zatem w niniejszym postępowaniu w pierwszej kolejności należy rozstrzygnąć, czy oddział spółki akcyjnej posiada zdolność sądową. Spółka akcyjna staje się osobą prawną z chwilą wpisania jej do rejestru, tj. Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (art. 306 pkt 4 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych -Dz. U. nr 94, poz. 1037 ze zm.). Kodeks spółek handlowych nie reguluje kwestii tworzenia oddziałów spółek akcyjnych mających siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jednak na możliwość tworzenia przez przedsiębiorcę (spółkę akcyjną) oddziałów wskazują przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. nr 220, poz.1447 ze zm.), tj. art. 5 pkt 4, zgodnie z którym przez oddział rozumie się wyodrębnioną i samodzielną organizacyjnie część działalności gospodarczej, wykonywaną przez przedsiębiorcę poza siedzibą przedsiębiorcy lub głównym miejscem wykonywania działalności. Jeżeli przedsiębiorca posiada oddziały, to w rejestrze przedsiębiorców obok danych dotyczących przedsiębiorcy powinny być ujawnione także siedziby i adresy jego oddziałów (art. 38 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym - tekst jednolity Dz. U. z 2007 r. nr 168, poz.1186 ze zm.). Pomimo jednak organizacyjnego, technicznego, kadrowego i finansowego wyodrębnienia oddział nie posiada odrębnej podmiotowości (zdolności) prawnej, bowiem podstawą aktywności oddziału jest zawsze osobowość (zdolność) prawna przedsiębiorcy (por. A. Janiak. Komentarz do art. 436 Kodeksu cywilnego, pub. LEX, 2012 nr 128071). Z powyższego wynika, że osobowość prawną, a co za tym idzie zdolność sądową posiada jedynie spółka akcyjna, co oznacza, że tylko spółka akcyjna może być stroną w postępowaniu ze skargi na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej. W realiach niniejszej sprawy stroną postępowania może być wyłącznie A. S.A. z siedzibą w [...]. Niewłaściwe określenie podmiotu, którego bezczynności dotyczy skarga, nie jest brakiem formalnym skargi, ani też brakiem podlegającym uzupełnieniu w trybie przewidzianym w art. 31 P.p.s.a. Wezwanie do uzupełnienia wskazanych braków byłoby możliwe tylko wówczas, gdy nabycie zdolności sądowej związane jest z dokonaniem określonej czynności takiej jak wpis do rejestru, a dokonanie tej czynności uzależnione jest od woli podmiotu niemającego zdolności sądowej (tak M. Niezgódka-Medek, teza 1 do art. 31 – B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Lex 2011). Z taką sytuacją jednak nie mamy w niniejszej sprawie do czynienia. Reasumując, stwierdzić należy, że skoro oddział spółki akcyjnej nie posiada zdolności sądowej, to nie może występować w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako strona. Pogląd taki, z którym utożsamia się skład orzekający w niniejszej sprawie, wyraził między innymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w następujących sprawach o sygn. akt: II SAB/Wa 47/13, II SAB/Wa 484/12, II SAB/Wa 23/13, II SAB/Wa 519/12 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w sprawach o sygn. akt; II SAB/Rz 25/13, II SAB/Rz 24/13, Ii SAB/Rz 15/13, II SAB/Rz 8/13, a także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w sprawach o sygn. akt II SAB/Lu 32/13 i II SAB/Lu 31/13. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a. Sąd skargę odrzucił. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.