II SAB/Gd 19/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Tamara Dziełakowska, Sędziowie WSA Mariola Jaroszewska (spr.), NSA Krzysztof Ziółkowski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Pellowska, po rozpoznaniu w Gdańsku dniu 10 kwietnia 2013 r. na rozprawie sprawy ze skargi D. K. na bezczynność [...] Spółki Akcyjnej Oddziału w S. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu D. K. ze Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego kwotę 100(sto) zł uiszczonego wpisu sądowego. D. K., właściciel nieruchomości obejmujących działki nr 197/1 i 197/2 położonych w miejscowości Mosiny, zwrócił się do Energii Operator S.A. Oddziału w S. z pismem stanowiącym wezwanie do podjęcia negocjacji i zawierającym także wniosek o udzielenie informacji publicznej w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, poprzez udostępnienie kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych przebiegających przez wskazane działki a należących do Energii Operator S.A. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Energa Operator S.A. Oddział w S. w piśmie z dnia 5 września 2012 r. wyjaśniła, że widoczne urządzenia elektroenergetyczne w postaci słupów i linii elektroenergetycznych położone na działkach nr 197/1 i 197/2 są użytkowane przez Energę od 30 lat i na zasadzie zasiedzenia służebności gruntowej Energa uzyskała do prawo do korzystania z nich. W piśmie nie odniesiono się do sformułowanego żądania udostępnienia informacji publicznej w postaci kserokopii dokumentów. D. K., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Gdańsku ze skargą na bezczynność Energa Operator S.A. Oddział w S., polegającą na braku rozpoznania jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej sformułowanego w dniu 19 czerwca 2012 r. bądź poprzez udostępnienie żądanej informacji publicznej bądź poprzez wydanie rozstrzygnięcia o odmowie udostępnienia bądź umorzenia postępowania zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skarżący wyjaśnił, że do chwili wniesienia skargi Energa Operator S.A. Oddział w S. nie uczyniła zadość jego żądaniu w żadnej z przewidzianych w ustawie o dostępie do informacji publicznej form. Uzasadniając żądanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej skarżący wyjaśnił, że Energa jako spółka zajmująca się dystrybucją energii elektrycznej objęta jest dyspozycją art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, który czyni zobowiązanym do udostępnia informacji publicznej również podmioty wykonujące zadania publiczne. Użycie terminu "zadania publiczne" eliminuje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty nie będące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Dystrybucja energii elektrycznej jest zadaniem publicznym. W świetle tego żądanie udostępnienia decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych dotyczy "sprawy publicznej" i nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji dotyczącej tej sprawy. W odpowiedzi na skargę Energa Operator S.A. w Gdańsku Oddział w S. wniósł o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi bądź jej oddalenie w odniesieniu do zarzutu nieudostępnienia żądanej informacji publicznej oraz o odrzucenie skargi na postawie art. 58 § 1 pkt 1 powołanej ustawy w odniesieniu do zarzutu niewydania rozstrzygnięcia o odmowie udostępnienia informacji bądź umorzenia postępowania. W uzasadnieniu zarzucono błędne wskazanie w skardze jako uczestnika postępowania Energę Operator S.A. Oddział w S., podczas gdy Oddział w S. jest tylko oddziałem przedsiębiorcy – Energii Operator S.A. w G. i nie posiada zdolności prawnej ani sądowej. Właścicielem infrastruktury elektroenergetycznej zlokalizowanej na działkach skarżącego jest Energa Operator S.A. w G.. Zarzucono również brak wezwania strony przeciwnej do usunięcia naruszenia prawa, co powinno uzasadniać odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wyjaśniono, że Energa Operator S.A. z siedzibą w G. jest przedsiębiorcą działającym w formie spółki prawa handlowego kontrolowanym w 100% akcji przez spółkę Energa S.A. Właścicielem Energa S.A. jest Skarb Państwa w ok. 82% akcji. Z tego wywiedziono, że Energa Operator S.A. w G. nie jest podmiotem ani władzy publicznej, ani podmiotem sprawującym w ich imieniu funkcje publiczne. Stwierdzono również, że Energa Operator S.A. będąc operatorem elektroenergetycznego systemu dystrybucyjnego nie wykonuje zadań władzy publicznej, lecz zadania publiczne, w tym zadania którym ustawa o gospodarce nieruchomościami nadała przymiot celu publicznego. Energa Operator S.A. w G. nie dysponuje również majątkiem publicznym. Nadto, nie jest spółką handlową, w której Skarb Państwa posiada ponad 50% akcji w kapitale zakładowym. Skarb Państwa posiada jedynie ok. 82% akcji w kapitale zakładowym spółki Energa S.A., która jest większościowym akcjonariuszem Energa Operator S.A. z siedzibą w G. Tym samym wykazano, że Energa Operator S.A. z siedzibą w G. nie jest zobowiązana do udzielenia informacji publicznej w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jednocześnie wskazano, że przesłanką odmowy udzielenia informacji publicznej jest tajemnica przedsiębiorstwa wskazana w art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, albowiem ujawnienie żądanych informacji stanowiłoby działanie na szkodę przedsiębiorstwa przesyłowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wojewódzki sąd administracyjny może merytorycznie rozpoznać skargę w sytuacji, w której brak jest formalnych przeszkód do jej rozpoznania. Sąd administracyjny z urzędu bada w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek jej odrzucenia w świetle art. 58 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze. zm.), zwanej dalej ustawa. Przepis ten określa bowiem przesłanki i procedurę odrzucenia skargi przez sąd administracyjny. Odrzucenie skargi jest następstwem jej niedopuszczalności, a więc sytuacji, w której sąd administracyjny nie może przyjąć skargi do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Skarga zaś będzie niedopuszczalna, gdy nie będzie wypełniała ustawowo określonych wymagań, a więc warunków odnośnie do podmiotu wnoszącego skargę, przedmiotu skargi, jej formy i treści. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5 ustawy sąd odrzuca skargę m.in., jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej. Zgodnie z art. 25 § 1 ustawy zdolność sądową, a więc zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona, ma osoba fizyczna i osoba prawna. Zdolność sądową mają także państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej (§ 2), inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (§ 3) oraz organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób (§ 4). Przedmiotowa skarga kwestionuje bezczynność dotyczącą udzielenia informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.). Ustawa ta w art. 4 ust. 1 stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W myśl art. 4 ust. 2 ustawy, obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są organizacje związkowe i pracodawców reprezentatywne, w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz. U. Nr 100, poz. 1080, ze zm.), oraz partie polityczne. W skardze wniesionej w przedmiotowej sprawie skarżący D. K. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wskazał jako podmiot winny zarzucanej bezczynności Energa – Operator S.A. Oddział w S. W świetle art. 12 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodek spółek handlowych (Dz. U. nr 94, poz. 1037 ze zm.) spółka akcyjna nabywa osobowość prawną z chwilą wpisania do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Podstawą tworzenia i funkcjonowania oddziałów spółek akcyjnych mających siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r., nr 220, poz.1447 ze zm.), tj. art. 5 pkt 4, zgodnie z którym przez oddział rozumie się wyodrębnioną i samodzielną organizacyjnie część działalności gospodarczej, wykonywaną przez przedsiębiorcę poza siedzibą przedsiębiorcy lub głównym miejscem wykonywania działalności. Jeżeli przedsiębiorca posiada oddziały, to w rejestrze przedsiębiorców obok danych dotyczących przedsiębiorcy powinny być ujawnione także siedziby i adresy jego oddziałów, jak o tym stanowi art. 38 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2007 r. nr 168, poz.1186 ze zm.). Zatem, jak wynika z treści wskazanych przepisów, pomimo wyodrębnienia organizacyjnego, technicznego, kadrowego i finansowego oddział nie posiada odrębnej podmiotowości (zdolności) prawnej, albowiem żaden z przepisów powołanych wyżej ustaw takiej osobowości mu nie przyznaje. Podstawą aktywności oddziału jest zawsze osobowość (zdolność) prawna przedsiębiorcy, w tym wypadku spółki akcyjnej. Sąd orzekający w niniejszej sprawie zauważa, że oddział spółki akcyjnej nie mieści się również w katalogu podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej w świetle art. 4 pkt 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W żadnym razie nie może być uznany za podmiot reprezentujący inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne, a tym samym nie może być zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej. Natomiast wobec żądania dotyczącego bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej podmiotem właściwym w rozumieniu tego przepisu mógłby być jedynie zarząd spółki akcyjnej. W świetle powyższych rozważań skierowanie skargi na bezczynność przeciwko Energa – Operator S.A. Oddział w S. jest niedopuszczalne, z uwagi na brak zdolności sądowej oddziału, która nie podlega uzupełnieniu w trybie art. 31 § 1 ustawy. Podobne stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, między innymi w postanowieniach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 20 lutego 2013 r., sygn. akt II SAB/Rz 16/13 i z dnia 4 marca 2013 r., sygn. akt II SAB/Rz 15/13 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2013 r., sygn. akt II SAB/Wa 484/12 (dostępne w internecie na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę odrzucił. O zwrocie uiszczonego w sprawie wpisu sądowego orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ustawy.