II OZ 314/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. N. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 20 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 289/13 o ustaleniu wpisu sądowego w sprawie ze skargi R. N. na uchwałę Rady Miejskiej w Kamieniu Pomorskim z dnia 30 listopada 2012 r., nr XXXV/462/12 w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: oddalić zażalenie. Zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 20 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 289/13 ustalono wpis sądowy i wezwano skarżącego R. N. do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej przez niego w dniu [...] lutego 2013 r. skargi na uchwałę Rady Miejskiej w Kamieniu Pomorskim z dnia 30 listopada 2012 r., nr XXXV/462/12 w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w kwocie 300 zł na podstawie § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Skarżący złożył w dniu [...] kwietnia 2013 r. zażalenie, wnosząc o uchylenie zarządzenia ustalającego wpis. W uzasadnieniu powołał się na art. 100 oraz art. 98 ust. 4 w zw. z art. 98 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Wskazał, ze złożył wniosek do wojewody o niezaakceptowanie uchwały Rady Gminy jako niezgodnej z prawem, który nie uwzględnił tego wniosku, zaskarżono zatem nie tylko uchwałę, ale również rozstrzygnięcie organu nadzoru, a więc art. 100 ww. ustawy ma zastosowanie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Należy w pierwszej kolejności zaznaczyć, że art. 100 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), na który powołuje się skarżący stanowi, że od opłat sądowych wolne jest postępowanie, o którym mowa w artykułach poprzedzających. Przepis poprzedzający artykuł 100 tej ustawy - tj. powołany przez skarżącego art. 98 ust. 1 - odnosi się do określonego rodzaju aktów administracyjnych (rozstrzygnięć organów nadzoru oraz stanowisk zajętych w trybie art. 89 tej ustawy) i przewiduje zamknięty katalog podmiotów legitymowanych do wniesienia skargi na podstawie art. 98 ust. 1. Tymi podmiotami są gminy i związki gminne, co jednoznacznie wynika z brzmienia art. 98 ust. 3. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II OSK 281/05, w którym sąd stwierdził, że uprawnienie do wniesienia skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze, o którym mowa w art. 96 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym może wnieść wyłącznie gmina, a wobec tego inne podmioty nie mogą wnieść skargi z powołaniem się na to, że mają w tym interes prawny. W tym przypadku legitymacja do wniesienia skargi wynika z art. 98 ust. 3 tej ustawy, a przepis art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) nie ma zastosowania. Legitymacji do wniesienia skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze nie można wyprowadzić także z przepisu art. 28 k.p.a. (por. również wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2005 r., sygn. akt OSK 1598/04 z aprobującą glosą M. Czyżewskiego i I. Waksmundzkiej, Admin. 2006/2/110-125, w której autorzy stwierdzają, że gdyby uznać, że do złożenia skargi w tym zakresie uprawniony jest jeszcze inny podmiot, trudno byłoby racjonalnie wytłumaczyć cel istnienia powyższego przepisu oraz wyrok NSA z dnia 13 maja 1992 r., sygn. akt SA/Wr 529/92 dotyczący niedopuszczalności wniesienia w trybie art. 98 ustawy o samorządzie gminnym skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze przez jakikolwiek inny podmiot poza gminą lub związkiem komunalnym). Powyższego stanowiska nie zmienia również przywołany przez skarżącego przepis art. 98 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym nakazujący do postępowania w sprawach, o których mowa w ust. 1 i 2 stosować odpowiednio przepisy o zaskarżaniu do sądu administracyjnego decyzji w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej, gdyż wskazuje on tylko odpowiedni tryb postępowania w sprawach skarg złożonych przez ww. pomioty, nie rozszerza zaś ich katalogu. Z tych względów skarżącemu, jako osobie nienależącej do kategorii podmiotów określonych w art. 98 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym nie przysługuje zwolnienie od opłat sądowych na podstawie art. 100 tej ustawy (por. postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2006 r., sygn. akt II OZ 774/06). W tym stanie rzeczy do skargi należy stosować przepisy p.p.s.a. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie została uiszczona należna opłata. Jeżeli opłata taka nie została w ogóle uiszczona przewodniczący wzywa wnoszącego skargę, aby pod rygorem odrzucenia tej skargi (art. 220 § 3 p.p.s.a.), w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania uiścił stosowną opłatę. Artykuł 230 § 1 p.p.s.a. przewiduje dwa rodzaje wpisów: wpis stosunkowy i wpis stały. Wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne; w innych sprawach pobiera się wpis stały (art. 231). Kwoty wpisów od skarg należnych w postępowaniu sądowoadministracyjnym określa natomiast rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Zarządzeniami ustalono wpis i wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 300 zł, podając jako podstawę § 2 ust. 1 pkt 3 ww. rozporządzenia. Przepis ten stanowi, że wpis w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej wynosi 300 zł. Wpis został zatem prawidłowo ustalony, a skarżący poprawnie wezwany do uiszczenia wpisu w należnej wysokości. Co prawda skarżący wskazuje, że zażalenie dotyczy zarządzenia ustalającego wpis sądowy, ale wynika to zapewne z faktu, że tylko w tym piśmie został pouczony o przysługującym mu środku zaskarżenia, w drugim natomiast tylko o prawie pomocy, co wynika z rozdzielenia jednego zarządzenia na dwa osobne, które dopiero łącznie stanowią całość - jedność w sensie merytorycznym, gdyż odnoszą się do jednej czynności proceduralnej i podlegają wspólnemu zaskarżeniu. Wniesione zażalenie, także z powodu intencji skarżącego, który chce zostać zwolniony z ponoszenia kosztów wpisu sądowego i kwestionuje nie tyle jego wysokość, co zasadność uiszczania wpisu w jakiejkolwiek wysokości, należało zatem potraktować jako odnoszące się do obu zarządzeń. Nadmienić należy, że w niniejszej sprawie nie zachodzi również żaden z przypadków zwolnienia z mocy ustawy z obowiązku uiszczania kosztów sądowych, o jakich mowa w art. 239 p.p.s.a. Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 oraz art. 198 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.