I GZ 495/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Maria Myślińska po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 6 maja 2013 r., sygn. akt I SA/Gd 417/13 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. postanowieniem z dnia 6 maja 2013 r., sygn. akt I SA/Gd 417/13, odmówił P. J. wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej w G. z [...] stycznia 2013 r., nr [...], w przedmiocie podatku akcyzowego, z następującym uzasadnieniem. W skardze na ww. decyzję P. J. zawarł wniosek o jej wstrzymanie, wskazując, że uiszczenie tak wysokiej kwoty (100.456 zł) zobowiązania podatkowego może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący prowadzący działalność gospodarczą może bowiem utracić płynność finansową, co uniemożliwi realizację przez niego bieżących zadań. Może również wpłynąć negatywnie na ocenę zdolności finansowej strony przez ewentualnych kontrahentów. W konsekwencji nastąpi ograniczenie przeprowadzanych transakcji, zaciągnięcie zobowiązań finansowych, a nawet konieczność likwidacji prowadzonej przez skarżącego działalności. Skutkowałoby to utratą jedynego źródła utrzymania dla jego rodziny. Zdaniem skarżącego uzasadnieniem wstrzymania wykonania zobowiązania jest już wysokość zobowiązania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. odmówił skarżącemu wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, stwierdzając, iż nie wykazał on zaistnienia okoliczności świadczących o możliwości udzielenia mu ochrony tymczasowej. Wnioskujący ograniczył się bowiem do ogólnikowego wskazania, że wykonanie decyzji skutkować będzie powstaniem straty. Do oceny zasadności wniosku konieczne jest tymczasem dysponowanie aktualnymi danymi o stanie majątkowym strony. Zweryfikowanie przez Sąd tego, czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku skarżącego, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki, musi się odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o jego sytuacji majątkowej, wysokości uzyskiwanych dochodów, posiadanych oszczędnościach, czy ponoszonych wydatkach. P. J. złożył zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego zmianę i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił błędną wykładnię art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) polegającą na mylnym przyjęciu, iż skarżący nie wykazał, że istotnie zaistniały okoliczności świadczące o możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, jak również przyjęciu, iż wnioskujący ograniczył się wyłącznie do ogólnikowego wskazania, że wykonanie decyzji skutkować będzie powstaniem straty oraz nieuwzględnieniu przez Sąd wszystkich okoliczności sprawy, również tych niepodniesionych we wniosku, których jednak istniała możliwość wyinterpretowania na podstawie obowiązujących przepisów prawa, akt sprawy, zasad logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego, dostępnej wiedzy oraz innych elementów, które pozwalają domniemywać, że wskazane przez wnioskodawcę okoliczności mieszczą się w hipotezie art. 61 § 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu zażalenia skarżący powtórzył argumenty podniesione we wniosku, stwierdzając, iż są to konkretne i zindywidualizowane zarówno zagrożenia, jak i konsekwencje płynące z wykonania decyzji. Wnioskodawca uprawdopodobnił zatem, iż na skutek wykonania zaskarżonego aktu takie konsekwencje mogą nastąpić, wskazując przy tym dokładnie okoliczności uzasadniające powyższe przypuszczenie. Wbrew twierdzeniom Sądu skarżący uprawdopodobnił możliwość wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., powołując się przy tym na określone okoliczności faktyczne. Ponadto, za wstrzymaniem wykonania decyzji przemawia fakt, że jest ona dotknięta ciężkimi wadami prawnymi opisanymi w skardze. Skarżący podkreślił, że o stanie majątkowym strony świadczy całokształt okoliczności sprawy, jej dotychczasowy przebieg oraz znajdujący się w aktach sprawy materiał dowodowy, który jednoznacznie wskazuje, że wykonanie decyzji – z uwagi na wysokość zobowiązania podatkowego – daje obiektywnie uzasadnione podstawy do przyjęcia, iż istotnie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej: p.p.s.a.) określono przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd jest uprawniony do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa wyłącznie na wnioskodawcy. W tej kwestii stanowisko orzecznictwa i doktryny jest zgodne i niezmienne (por. postanowienie NSA z dni 27 lutego 2012 r., sygn. akt II FZ 140/12, postanowienie NSA z dnia 25 sierpnia 2011 r., sygn. akt II OZ 692/11, postanowienie NSA z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 1116/10, postanowienie NSA z dnia 6 listopada II OZ 975/09, postanowienie NSA z dnia 8 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GZ 132/12; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz., Zakamycze 2005, s. 168, Tarno J.P., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis 2010, s. 207). Domagając się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, skarżący musi wykazać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia tym aktem znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niezbędne jest wskazanie na konkretne okoliczności pozwalające ocenić, czy wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał, aby zaistniały przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. We wniosku nie powołano żadnych okoliczności, które mogłyby uprawdopodobnić zaistnienie przesłanek przemawiających za zastosowaniem w rozpoznawanej sprawie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji. Żądanie wstrzymania wykonania decyzji bez wskazania konkretnych okoliczności i dowodów na potwierdzenie istnienia przesłanek uzasadniających takie żądanie należy, wskutek dokonanej wyżej wykładni art. 61 § 3 p.p.s.a., uznać za niewystarczające. Podkreślić należy, iż w uzasadnieniu wniosku skarżący ograniczył się jedynie do gołosłownych stwierdzeń, skupiając się wyłącznie na wskazaniu ogólnych skutków, które mogą nastąpić, gdy zostanie dokonana egzekucja. W żaden sposób jednakże w treści wniosku nie zostało wykazane niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oprócz wskazania we wniosku okoliczności świadczących o zaistnieniu przesłanek umożliwiających wstrzymanie wykonania decyzji, skarżący powinien chociażby uprawdopodobnić ich wystąpienie, wykraczając w ten sposób poza gołosłowne i ogólnikowe twierdzenia. Sąd podejmujący rozstrzygnięcie w tej kwestii musi mieć bowiem możliwość dokonania analizy oraz oceny materiału, pozwalającego zająć stanowisko co do zaistnienia ustawowych przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji. Brak uprawdopodobnienia okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. uniemożliwia bowiem Sądowi jego ocenę pod kątem zasadności zastosowania instytucji ochrony tymczasowej w konkretnej sprawie oraz uwzględnienie żądania strony. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że Sąd nie ma obowiązku doszukiwać się w aktach postępowania okoliczności uzasadniających wniosek, zwłaszcza że strona w ramach jego uprawdopodobnienia ani też w zażaleniu nie powołała się na żadne konkretne dokumenty znajdujące się w aktach sprawy, dotyczące jego aktualnej sytuacji finansowej. W niniejszej sprawie decyzją Dyrektora Izby Celnej w G. na skarżącego nałożono zobowiązanie w podatku akcyzowym w kwocie 100.456 zł. Wnioskodawca jednak w żaden sposób nie wykazał, aby uiszczenie tej kwoty naraziło go na utratę płynności finansowej lub groziło likwidacją prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Skarżący wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie przedłożył bowiem żadnych dowodów mogących świadczyć o zaistnieniu przesłanek warunkujących przyznanie ochrony tymczasowej, przewidzianych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Odnosząc się do argumentu skarżącego, że za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji przemawia jej wadliwość, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że kwestia prawidłowości wydanych decyzji administracyjnych oraz ich ocena pod kątem zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego nie podlega badaniu na obecnym etapie postępowania. Orzeczenie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest orzeczeniem wydanym w postępowaniu wpadkowym, odrębnym od sprawy głównej, w której toczy się postępowanie sądowoadministracyjne. Na marginesie zauważyć należy, iż każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.