II GZ 566/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 15 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A Sp. z o.o. w O na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 12 sierpnia 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 2303/12 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. w O. na decyzję Prezesa Urzędu [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu zafałszowanych artykułów rolno- spożywczych postanawia: oddalić zażalenie. NSA/post.1 – postanowienie "ogólne" Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z 12 sierpnia 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 2303/12 odmówił A. Spółce z o.o. w O. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z 12 września 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu wprowadzenia do obrotu partii zafałszowanych artykułów rolno-spożywczych. Sąd I instancji podał, że A. Spółka z o.o., dalej skarżąca, złożyła na formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Do pisma skarżąca załączyła sprawozdanie finansowe na dzień 31 grudnia 2012 r., bilans finansowy na dzień 31 grudnia 2012 r. oraz wyciągi z rachunków bankowych. Postanowieniem referendarza sądowego z 7 maja 2013 r. odmówiono skarżącej spółce przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Od powyższego postanowienia spółka wniosła sprzeciw, w którym zarzuciła, że przy wydawaniu zakwestionowanego postanowienia nie wzięto pod uwagę zobowiązań spółki takich jak kredyt (282817 zł), leasing floty samochodowej (216534 zł), czynsz za najem magazynu redystrybucyjnego (10854 zł), kara obciążeniowa (146 751 zł) oraz straty finansowej, jaką spółka poniosła we wrześniu 2012 r. w wysokości 262243 zł, wskutek czego nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego. Sąd I instancji po dokonaniu analizy przedłożonych przez skarżącą dokumentów finansowych stwierdził, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej p.p.s.a.) warunkujące przyznanie stronie prawa pomocy. Zdaniem Sądu skarżąca nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Oceniając ponownie wniosek o przyznanie prawa pomocy Sąd stwierdził, że spółka wykonuje zobowiązania kredytowe jak również inne związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Z kolei z treści sprawozdania finansowego na dzień 31 grudnia 2012 r. wynika, że skarżąca osiągnęła zysk w wysokości 263 402, 91 zł. Sąd zwrócił uwagę na rachunki bankowe spółki wskazujące na szereg transakcji finansowych wykonywanych przez wnioskodawcę w 2012 r. Na powyższe postanowienie A. Sp. z o.o. wniosła zażalenie zarzucając Sądowi I instancji błąd w ustaleniach faktycznych oraz błędną ocenę materiału dowodowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne i podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 214 § 1 p.p.s.a. do uiszczenia kosztów sadowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Chodzi bowiem o pisma wszczynające postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji takie jak skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pobiera się wpis stały lub stosunkowy (art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a.). Wyjątek od zasady ponoszenia kosztów sądowych związanych z zainicjowaniem postępowania sądowoadministracyjnego przez stronę przewiduje art. 246 § 1 i § 2 p.p.s.a. W myśl art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. osobie prawnej oraz jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wobec tego to na wnioskodawcy spoczywa ciężar inicjatywy dowodowej w tym zakresie, który we w wniosku o przyznanie prawa pomocy powinien zawrzeć dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach jednostki organizacyjnej (art. 252 § 1 p.p.s.a.). Treść wniosku musi zatem umożliwić sądowi stwierdzenie, w jakim zakresie strona jest w stanie ponieść koszty postępowania, a to oznacza, że strona powinna podać informacje na tyle precyzyjnie aby sąd mógł ocenić jej rzeczywistą sytuację majątkową i stwierdzić celowość przyznania jej prawa pomocy. W rozpoznawanej sprawie skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Do wniosku spółka załączyła dokumenty finansowe spółki (bilans za 2012 r., sprawozdanie finansowe na 30 grudnia 2012 , wyciąg rachunku bankowego spółki). Z dokumentów tych wynika, że na koniec 2012 r. skarżąca wykazała aktywa trwałe w wysokości 516 767 , 48 zł oraz posiada środki trwałe w kwocie 239 862, 71 zł w środki trwała niezdefiniowane (inne) o wartości 99, 390, 72 zł. Ponadto wyciąg rachunku bankowego spółki wskazuje, jak słusznie zauważył Sąd I instancji, na szereg operacji finansowych wykonywanych w 2012 r. na koncie spółki. Okoliczności te prowadzą do wniosku, że spółka dysponuje środkami finansowymi pozwalającymi jej ponieść koszty postępowania sądowego we własnej sprawie. Wskazane przez skarżącą zobowiązania związane ze spłatą kredytu, leasingu, karami obciążeniowymi czy czynszem uiszczanym za najem magazynu redystrybucyjnego stanowią wydatki na działalność gospodarczą. Czynienie nakładów w celu zrealizowania określonego celu gospodarczego (wykonywanie działalności gospodarczej) nie ma pierwszeństwa przed uiszczeniem należności związanych z wszczęciem i prowadzeniem postępowania sądowoadministracyjnego (por. postanowienie NSA z 26 czerwca 2008 r. sygn. akt II OZ 682/08). Fakt prowadzenia inwestycji gospodarczych wskazuje na to, że stan majątkowy skarżącej nie spełnia przesłanek z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. a tym samym nie kwalifikuje jej do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Zaś obowiązek spłacania obciążających stronę kredytów czy rat leasingowych nie może przesądzać o jej zwolnieniu z obowiązku poniesienia kosztów sądowych (por. postanowienie NSA z 10 grudnia 2007 r. sygn. akt II FZ 631/07). Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjne stwierdził, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 p.p.s.a. postanowił oddalić zażalenie.