II SA/Wa 81/13
WyrokWSA w Warszawie2013-05-08
Skład orzekający: Anna Mierzejewska, Eugeniusz Wasilewski, Iwona Dąbrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku uwzględnienia skargi na decyzję o odmowie przyjęcia na aplikację sędziowską przez sąd administracyjny, Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury jest zobowiązany do niezwłocznego wydania decyzji o przyjęciu na aplikację, czy też ma obowiązek przeprowadzenia nowego postępowania kwalifikacyjnego z uwzględnieniem nowej listy klasyfikacyjnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepis art. 29 ust. 6 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, w przypadku uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny, nakłada na Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury obowiązek niezwłocznego wydania decyzji o przyjęciu na aplikację specjalistyczną. "Odpowiednie" stosowanie art. 23 ust. 4 ustawy oznacza adaptację normy do specyfiki aplikacji specjalistycznej, a nie przeprowadzenie nowego postępowania kwalifikacyjnego i tworzenie nowej listy klasyfikacyjnej.Stan faktyczny
Skarżąca J. Z. ukończyła aplikację ogólną, jednak ze względu na zajęte miejsce na liście klasyfikacyjnej, została jej odmówiono przyjęcia na aplikację sędziowską. Po uchyleniu decyzji administracyjnych przez WSA i oddaleniu skargi kasacyjnej przez NSA, Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury ponownie odmówił przyjęcia skarżącej, tworząc nową listę klasyfikacyjną. Minister Sprawiedliwości utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Sprawiedliwości oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska (sprawozdawca), Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski, Iwona Dąbrowska, Protokolant spec. Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2013 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację sędziowską 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
Skarżąca J. Z. ukończyła aplikację ogólną w dniu 30 listopada 2010 r. Na liście klasyfikacyjnej aplikantów, ogłoszonej dnia 13 grudnia 2010 r., na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. nr 26, poz. 157 ze zm.), zwanej dalej "ukksip", została umieszczona na [...] miejscu. O kolejności miejsc na liście zadecydowała suma punktów, na którą złożyły się suma punktów uzyskanych przez aplikantów z zaliczonych sprawdzianów oraz łączna ocena przebiegu praktyk. Wystawiona przez patrona koordynatora łączna ocena stanowiła średnią arytmetyczną ocen przyznanych przez patronów poszczególnych praktyk.
Z uwagi na zajęcie miejsca poza limitem obowiązującym na aplikacji sędziowskiej (75 miejsc) określonym przez Ministra Sprawiedliwości w zarządzeniu z dnia 31 marca 2010 r. Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. odmówił przyjęcia jej na aplikację sędziowską.
Po rozpatrzeniu odwołania J. Z. Minister Sprawiedliwości decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Krajowej Szkoły, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi J. Z. wyrokiem z dnia 22 września 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 820/11 uchylił obie decyzje administracyjne. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 lipca 2012 r. sygn. akt I OSK 2346/11 oddalił skargę kasacyjną Ministra Sprawiedliwości.
W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że treść art. 26 ust. 3 zd. 1 ustawy w brzmieniu sprzed nowelizacji nie budzi najmniejszych wątpliwości interpretacyjnych. Znaczenie tego przepisu uzyskane na gruncie wykładni językowej jest jasne i jednoznaczne: o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów i wszystkich praktyk w czasie aplikacji ogólnej. Wszak występująca w tym przepisie koniunkcja przesłanek, jakie ma spełnić aplikant nie może być inaczej rozumiana na gruncie reguł wykładni językowej.
J. Z. w piśmie z dnia [...] sierpnia 2012 r. podtrzymała swój wniosek o kontynuowanie szkolenia na aplikacji sędziowskiej. Jednocześnie zwróciła się o zawieszenie jej w prawach i obowiązkach aplikanta do czasu rozpoczęcia aplikacji sędziowskiej w roku 2014. Oświadczyła także, że nadal spełnia kryteria określone w art. 22 pkt 1-4 ukssip.
Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury decyzją nr [...] z dnia [...] października 2012 r., działając na podstawie art. 23 ust. 4 w zw. z art. 29 ust. 6 cytowanej już wyżej ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, odmówił przyjęcia J. Z. na aplikację sędziowską. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że wymieniona spełniła warunki, o których mowa w art. 28 ust. 1 i 2 ustawy i mając na uwadze pogląd prawny wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny, który pozostaje wiążący dla organu w niniejszym postępowaniu, koniecznym stało się ustalenie miejsca, które J. Z. mogłaby zająć na liście klasyfikacyjnej aplikantów, gdyby została ona sporządzona zgodnie z takim rozumieniem art. 26 ust. 3 ustawy, w myśl którego o kolejności miejsca na niej decydowałaby suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów oraz ze wszystkich praktyk odbytych w czasie trwania aplikacji ogólnej.
Symulacja listy klasyfikacyjnej aplikantów pierwszego rocznika aplikacji ogólnej wykazała, że J. Z. uzyskałby łącznie 108,5 punktów i zajęłaby 196 miejsce. W oparciu o tak skonstruowaną listę klasyfikacyjną oraz wnioski aplikantów pierwszego rocznika aplikacji ogólnej złożone w trybie art. 28 ust. 1 ukssip, zostały opracowane dwie listy kandydatów, którzy zostaliby przyjęci na aplikację sędziowską i na aplikację prokuratorską. Na aplikację sędziowską mogłyby zostać przyjęte osoby, które na symulacji listy klasyfikacyjnej znalazły się na miejscach do 1 do 90 pozycji. Osiągnięta przez J. Z. pozycja na symulacji listy klasyfikacyjnej nie pozwoliła na umieszczenie jej na opracowanej na potrzeby niniejszej sprawy liście kandydatów przyjętych na pierwszy rocznik aplikacji sędziowskiej. Przyjęta metoda symulacji pozwoliła na porównanie wyników osiągniętych przez J. Z. z wynikami innych aplikantów aplikacji ogólnej i na tej podstawie stwierdzono, że zajęłaby ona pozycję niepozwalającą na zakwalifikowanie się na aplikację sędziowską.
J. Z. od powyższej decyzji wniosła odwołanie zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1. naruszenie art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w powiązaniu z art. 2 Konstytucji, poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na ustaleniach faktycznych i ocenie prawnej sprzecznej z ostatecznym rozstrzygnięciem sądowym w tym przedmiocie zawartym w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (sygn. akt II SA/Wa 820/11 z dnia 22 września 2011 r. oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2012 r. sygn. akt I OSK 2426/11);
2. naruszenie art. 7 kpa w zw. z art. 29 ust. 1 i 2 uksisp, poprzez niezasadną odmowę przyjęcia jej na aplikację sędziowską wskutek błędnego uznania, iż brak indywidualnego programu odbywania aplikacji nie miał wpływu na osiągnięty wynik;
3. błędy w ustaleniach faktycznych;
4. naruszenie art. 7 i 77 k.p.a., poprzez błędne ustalenie, iż otrzymała 40,37 punktów i zajęła 190 miejsce na liście kwalifikacyjnej aplikantów i w związku z tym nie mogła zostać przyjęta na aplikację sędziowską wobec wyczerpania limitu miejsc określonego przez Ministra Sprawiedliwości;
5. obrazę przepisów art. 2 i art. 32 oraz 65 ust. 1 Konstytucji, poprzez nierówne traktowanie jej i innych aplikantów.
W konkluzji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, poprzez przyjęcie jej na aplikację sędziowską prowadzoną przez Krajową Szkołę Sądownictwa i Prokuratury, zobowiązując Dyrektora Krajowej Szkoły do ustalenia indywidualnego programu odbywania aplikacji, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 29 ust. 4 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. nr 26, poz.157 ze zm.) w związku z art. 104 § 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), utrzymał w nocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny i argumentację organu pierwszej instancji – podał, że nie sposób podzielić stanowiska skarżącej, iż unormowanie zawarte w art. 29 ust. 6 w zw. z art. 23 ust. 4 ustawy nie przyznaje Dyrektorowi Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury uprawnienia do ponownego rozpoznawania sprawy, lecz nakłada obowiązek wydania decyzji o przyjęciu aplikanta na aplikację specjalistyczną. Wskazano, że przepis art. 29 ust. 6 ustawy stanowi, że w przypadku uwzględnienia skargi, o której mowa w ust. 5 tego artykułu, przepis art. 23 ust. 4 nie jest stosowany wprost, lecz "odpowiednio". Określenie "odpowiednio" oznacza więc stosowanie unormowania przewidzianego w art. 23 ust. 4 powołanej powyżej ustawy w sposób uwzględniający specyfikę unormowań regulujących tryb postępowania Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury przy wydawaniu decyzji o przyjęciu na aplikację sędziowską albo prokuratorską, zawartych w art. 29 ustawy. Natomiast zgodnie z art. 29 ust. 2 ustawy, decyzję o przyjęciu na aplikację sędziowską albo prokuratorską Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury wydaje według kolejności umieszczenia kandydatów na liście klasyfikacyjnej aplikantów, o której mowa w art. 26 ust. 2 ustawy, do miejsca wyczerpania limitu przyjęć na aplikację. "Odpowiednie" stosowanie regulacji zawartych w art. 23 ust. 4 ustawy w ramach unormowań zawartych w art. 29 polega zatem na tym, że Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury przy ponownym rozpoznaniu wniosku kandydata o przyjęcie na aplikację specjalistyczną (w następstwie uchylenia decyzji o odmowie przyjęcia na aplikację specjalistyczną przez sąd administracyjny), jest obowiązany do stworzenia listy klasyfikacyjnej kandydatów w oparciu o sposób liczenia punktów wskazany w wiążącym Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 242611, polegający na przyjęciu zasady, że o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów oraz ze wszystkich praktyk odbytych w czasie trwania aplikacji ogólnej. Odpowiednie stosowanie art. 23 ust. 4 ustawy nakazuje Dyrektorowi Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury (w następstwie uwzględnienia skargi aplikanta przez sąd administracyjny) niezwłoczne wydanie decyzji o przyjęciu na aplikację ogólną, niemniej jednak jest on obowiązany uczynić to z zachowaniem zasad przyjmowania na aplikację specjalistyczną przewidzianych w art. 29 ustawy, tj. z zachowaniem obowiązujących wówczas limitów przyjęć na aplikacje specjalistyczne oraz z uwzględnieniem sposobu liczenia punktów decydujących o miejscu aplikanta na liście klasyfikacyjnej i złożonych w powyższym przedmiocie wniosków aplikantów. Biorąc zatem pod uwagę 196. miejsce skarżącej na liście klasyfikacyjnej, o której mowa w art. 26 ust. 2 ustawy, sporządzonej zgodnie z takim rozumieniem art. 28 ust. 3 ustawy, w myśl którego o kolejności miejsca na liście decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów oraz ze wszystkich praktyk odbytych w czasie trwania aplikacji ogólnej stwierdzono, że decyzja wydana przez organ I instancji jest decyzją prawidłową.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której J. Z. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez błędną wykładnię art. 29 ust. 6 w zw. z art. 23 ust. 4 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, wyrażającą się:
1. w bezpodstawnym uznaniu, podobnie jak przyjął to organ I instancji, że przepis art. 29 ust. 6 w zw. z art. 23 ust. 4 ukssip nie narzuca organowi administracji w postępowaniu, które toczy się po uchyleniu decyzji przez sąd administracyjny, treści rozstrzygnięcia, podczas gdy przepis powyższy exspressis verbis przesądza o rozstrzygnięciu, jakie zapaść powinno w sprawie;
2. w bezpodstawnym uznaniu, że "odpowiednie" zastosowanie przepisu art. 23 ust. 4 ukssip (co nakazuje art. 29 ust. 6 ustawy) nakazuje Dyrektorowi Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, w następstwie uwzględnienia skargi aplikanta przez sąd administracyjny, sporządzenie kolejnej listy klasyfikacyjnej aplikantów w oparciu o sposób liczenia punktów wskazany w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 2395/11, podczas gdy uprawnienia takiego w żadnej mierze nie sposób wyprowadzić, zarówno z brzmienia przepisów art. 29 ust. 6 w zw. z art. 23 ust. 4 ukssip, jak i żadnych innych przepisów prawa, jak również z treści uzasadnienia powołanego wyżej wyroku NSA.
W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne dodał, że przepis art. 29 ust. 6 ustawy jest przepisem niezupełnym w tym sensie, że aby odkodować normę prawną w nim wyrażoną, należy uwzględnić treść art. 24 ust. 4 ustawy i uzyskane w ten sposób wyrażenie normy będzie miało brzmienie "W przypadku uwzględnienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego Dyrektor Krajowej Szkoły wydaje niezwłocznie decyzję o przyjęciu na aplikację sędziowską lub prokuratorską, którą aplikant odbywa zgodnie z indywidualnym programem ustalonym przez Dyrektora Krajowej Szkoły" i trudno przyjąć – zdaniem organu – aby nie budził on wątpliwości, bowiem poprzestając jedynie na językowej wykładni należałoby uznać, że ma on zastosowanie jedynie w razie uwzględnienia skargi przez wojewódzki sąd administracyjny, ale już nie w przypadku uwzględnienia skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ponadto nie sposób zaakceptować "odpowiedniości" na zastąpieniu sformułowania "aplikacji ogólnej" na "aplikację sędziowską lub prokuratorską", bowiem prowadziłoby to do sprzeczności w systemie prawnym (zastosowanie jedynie w razie uwzględnienia skargi przez wojewódzki sąd administracyjny, ale już nie w przypadku uwzględnienia skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny oraz zobowiązanie dyrektora szkoły do wydania decyzji o przyjęciu na aplikację specjalistyczną będzie sprzeczne z treścią przepisów normujących postępowanie sądowo – administracyjne, stanowiące kontekst systemowy art. 29 ust. 5 i 6 ustawy). W dalszej części zwrócono uwagę na treść art. 145 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i występujące tam różne przyczyny uwzględnienia skargi, jak również na przyczyny z art. 145 § 2 w i art. 145 § 1 pkt 3. Zatem nie do przyjęcia byłaby sytuacja, w której dyrektor KSSiP zostałby zobligowany do przyjęcia określonej osoby na aplikację specjalistyczną w następstwie uchylenia przez sąd decyzji organów z powodów proceduralnych (np. brak należytego umocowania osoby podpisującej decyzję). Podobnie rzecz się ma z innymi rodzajami uwzględnienia skargi zawartymi w ustawie P.p.s.a. Ponadto, Dyrektor KSSiP po uchyleniu decyzji administracyjnej zobowiązany jest do przeprowadzenia ponownie postępowania administracyjnego z tym zastrzeżeniem, że jest związany oceną prawną wskazaną w wyroku sądu administracyjnego. Stąd też "powyższa ocena prawna oraz wskazania co do zastosowania art. 26 ust. 3 ustawy wymusiły konieczność poczynienia na użytek tylko tej sprawy nowych ustaleń faktycznych, dostosowanych do tej oceny", a w konsekwencji konieczność sporządzenia nowej listy klasyfikacyjnej i usytuowania na niej skarżącego. W związku z powyższym, użyte w art. 23 ust. 4 ukssip wyrażenie "dyrektor Krajowej Szkoły wydaje niezwłocznie decyzję o przyjęciu na aplikację" należy rozumieć jako "dyrektor Krajowej Szkoły wydaje niezwłocznie decyzję w sprawie przyjęcia na aplikację".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m. in., poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. nr 26, poz. 157 z późn. zm.), Dyrektor Krajowej Szkoły wydaje decyzję w sprawie przyjęcia na aplikację sędziowską albo prokuratorską, a od decyzji tej przysługuje odwołanie do Ministra Sprawiedliwości, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia. Rozpoznanie odwołania następuje w terminie 14 dni od dnia jego wniesienia (ust. 4).
W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarżąca ukończyła aplikację ogólną w dniu 30 listopada 2010 r., lecz na mocy decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] odmówiono jego przyjęcia na aplikację sędziowską.
Z kolei według art. 29 ust. 5 ustawy, od decyzji Ministra Sprawiedliwości, o której mowa w ust. 4, przysługuje skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego, w terminie 14 dni od dnia doręczenia tej decyzji.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy, skarżąca złożyła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i wyrokiem tegoż Sądu z dnia 22 września 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 820/11 zostały uchylone obie decyzje administracyjne. Zgodnie natomiast z art. 29 ust. 6 ustawy w przypadku uwzględnienia skargi, o której mowa w ust. 5 przepis art. 23 ust. 4 stosuje się odpowiednio.
Tymczasem nie zgadzając się z powyższym wyrokiem, organ złożył skargę kasacyjną i wyrokiem z dnia 3 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 2426/11Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Wobec powyższego skarga J. Z. od decyzji Ministra Sprawiedliwości złożona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie została uwzględniona w rozumieniu art. 29 ust. 6 ustawy, bowiem sformułowanie to obejmuje także – co oczywiste – sądowy tok instancyjny i gdyby racjonalny ustawodawca przewidział odstępstwo od tej zasady sprowadzające się do uwzględnienie jedynie skargi przez wojewódzki sąd administracyjny, to znalazłoby to stosowny zapis w ustawie. Zatem wykładnia leksykalna jest tu jednoznaczna i nie wymaga odwoływania się do wykładni celowościowej bądź systemowej. Dodać również należy, w ślad za skarżącym, że w powyższym przepisie jest mowa o skardze wniesionej do wojewódzkiego sądu administracyjnego, a nie o skardze uwzględnionej akurat przez ten sąd.
Reasumując, w rozpoznawanej sprawie została wyczerpana – zdaniem Sądu – przesłanka "uwzględnienia skargi, o której mowa w ust. 5", o czym stanowi cytowany już wyżej przepis art. 29 ust. 6 ustawy.
Niezależnie od powyższego wymaga wyjaśnienia, że stosownie do treści § 156 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. nr 100, poz. 908), jeżeli zachodzi potrzeba osiągnięcia skrótowości tekstu lub zapewnienia spójności regulowanych instytucji prawnych, w akcie prawnym można się posłużyć odesłaniem (ust. 1), a jeżeli odesłanie stosuje się tylko ze względu na potrzebę osiągnięcia skrótowości tekstu, w przepisie odsyłającym jednoznacznie wskazuje się przepis lub przepisy prawne, do których się odsyła (ust. 2).
Natomiast, jeżeli odesłanie służy przede wszystkim zapewnieniu spójności regulowanych w tym akcie instytucji prawnych, w przepisie odsyłającym wskazuje się zakres spraw, dla których następuje odesłanie, oraz jednoznacznie wskazuje się przepis lub przepisy prawne, do których się odsyła (ust. 3). Reasumując, odesłanie "wprost" oznacza, że wskazane przepisy stosuje się bez żadnych zmian w ich dyspozycji, a odesłanie "odpowiednio" oznacza dokonanie stosownych zmian tak, żeby występowała adekwatność co do charakteru i rodzaju sprawy. Innymi słowy mówiąc, stosowanie odpowiednie wymaga odpowiedniej i niezbędnej – ale tylko i co należy szczególnie zaakcentować – adaptacji danej normy prawa do zasadniczych celów procedowania i wynikających stąd różnic w stosunku do regulacji, które mają być zastosowane. Jak wypowiedział się Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 30 stycznia 2001 r., przeniesienie danej normy poza macierzysty zakres regulacji odbywa się z założonym przez ustawodawcę dostosowaniem do drugiego zakresu odniesienia, dopuszczonym formułą "odpowiedniego" stosowania przepisu. Przy ustalaniu sposobu dostosowania normy w drugim zakresie odniesienia niezbędne staje się wykorzystanie zasad wykładni systemowej i funkcjonalnej, te zaś skłaniają do przyjęcia, że stosowanie normy w drugim zakresie odniesienia, chociaż "odpowiednie", powinno nastąpić w sposób najbardziej zbliżony do tego, w jakim funkcjonuje ona w pierwszym zakresie (I KZP 50/00, OSNKW 2001, nr 3-4, poz. 16).
Skoro tak, to fakt ów powoduje w dalszym procedowaniu stosowanie przepisu art. 23 ust. 4, przewidującego określony obowiązek organu przy aplikacji ogólnej, a mianowicie w przypadku uwzględnienia skargi, o której mowa w ust. 3, Dyrektor Krajowej Szkoły wydaje niezwłocznie decyzję o przyjęciu na aplikację specjalistyczną, którą aplikant odbywa zgodnie z indywidualnym programem szkolenia ustalonym przez Dyrektora Krajowej Szkoły.
W praktyce oznacza to, że "odpowiedniość" dotyczy jedynie kwestii "przeniesienia" regulacji dotyczącej aplikacji ogólnej zawartej w tym przepisie, do aplikacji specjalistycznej i w żadnym wypadku nie nakazuje – jak przyjął to organ – "nowego" procedowania i ustalania miejsca kandydata według tych nowych obliczeń i symulacji listy klasyfikacyjnej. Z tego mianowicie powodu, że odpowiednie stosowanie przepisu prawa oznacza jego uwzględnienie do danej sytuacji z modyfikacjami wynikającymi z odrębności odnoszonej normy prawa. Innymi słowy mówiąc, sformułowanie "aplikację ogólną" w analizie spornych przepisów, zastępuje się określeniem "aplikację sędziowską albo prokuratorską". W konsekwencji Dyrektor Krajowej Szkoły jest zobowiązany i – co też należy dodać – bez żadnych dodatkowych wniosków ze strony kandydata, do niezwłocznego wydania decyzji w przedmiocie przyjęcia na aplikację sędziowską lub prokuratorską. Zauważyć ponadto należy, że tryb ten różni się od "zwykłego" trybu kwalifikacyjnego chociażby i z tego powodu, że aplikacje te odbywają się zgodnie z indywidualnym programem szkolenia ustalonym przez Dyrektora Krajowej Szkoły.
Niezależnie od powyższego dodać należy, że sformułowanie "wydaje niezwłocznie decyzję o przyjęciu na aplikację" jest jednoznaczne i w żadnym wypadku nie dopuszcza wykładni wydania decyzji "w sprawie" przyjęcia na aplikację, tak jak stanowi się w przepisie art. 29 ust. 1 ustawy i jak podnosi organ w odpowiedzi na skargę. Stwierdzić ponadto trzeba, że organ dokonał swoistej nadinterpretacji wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, bowiem w jego uzasadnieniu nie zawarto żadnych wskazań co do dalszego postępowania w rozpoznawanej sprawie, a jedynie wyrażono stanowisko co do wystawionej oceny. Stąd też nie do zaakceptowania jest stanowisko Ministra Sprawiedliwości zawarte w odpowiedzi na skargę, a sprowadzające się do tezy, że "powyższa ocena prawna oraz wskazania co do zastosowania art. 26 ust. 3 ustawy wymusiły konieczność poczynienia na użytek tylko tej sprawy nowych ustaleń faktycznych, dostosowanych do tej oceny". Niezależnie od powyższego, takie brzmienie przepisu nie pozwala organowi na jakikolwiek luz decyzyjny bądź uznaniowość w podjęciu decyzji o przyjęciu na aplikację, poza ustaleniem o uwzględnieniu skargi wniesionej do wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Wobec powyższego, bez jakiegokolwiek znaczenia pozostają dywagacje Ministra Sprawiedliwości zawarte w odpowiedzi na skargę o podstawach prawnych uwzględnienia skargi. Na marginesie wskazać tylko należy na podobny, co do zasady, obowiązek zawarty np. w art. 26 ust. 3 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o referendum lokalnym (Dz. U. nr 88, poz. 985).
Reasumując, tryb określony w art. 29 ust. 6 ustawy jest – wbrew stanowisku organu – odrębnym trybem przyjmowania na aplikację specjalistyczną w porównaniu do trybu, o którym mowa w art. 29 ust. 2 ustawy, a pogląd przytoczony w odpowiedzi na skargę, że "W związku z powyższym użyte w art. 23 ust. 4 ukssip wyrażenie "dyrektor Krajowej Szkoły wydaje niezwłocznie decyzję o przyjęciu na aplikację" należy rozumieć jako "dyrektor Krajowej Szkoły wydaje niezwłocznie decyzję w sprawie przyjęcia na aplikację" nie może się ostać – zdaniem Sądu – i jest niemożliwe do zaakceptowania w świetle poczynionej powyżej analizy.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 152 i art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), należało orzec, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło