I OSK 2212/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-01-21
Skład orzekający: Barbara Adamiak, Anna Lech, Jolanta Sikorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy renta wyrównawcza wypłacana osobie niepełnosprawnej stanowi dochód w rozumieniu przepisów dotyczących wynajmu lokali komunalnych, a tym samym może stanowić podstawę do skreślenia z listy oczekujących na najem lokalu z powodu przekroczenia kryterium dochodowego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo stwierdził nieważność uchwały o skreśleniu skarżącego z listy oczekujących na lokal komunalny. NSA podkreślił, że organ administracji nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, w tym czy przy ustalaniu kryterium dochodowego zastosowano odpowiednie normy zwiększające dla osób niepełnosprawnych, oraz czy renta wyrównawcza powinna być traktowana jako dochód w kontekście przepisów o najmie lokali komunalnych. Sąd wskazał również na potrzebę rozważenia konstytucyjnego obowiązku pomocy państwa osobom niepełnosprawnym.Stan faktyczny
Zarząd Dzielnicy Targówek m. st. Warszawy skreślił P. G. z listy oczekujących na wynajem lokalu komunalnego z powodu przekroczenia kryterium dochodowego, którym była renta wyrównawcza w wysokości 3500 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność tej uchwały, wskazując na brak wyjaśnienia przez organ istotnych okoliczności faktycznych i prawnych, w tym kwestii traktowania renty jako dochodu oraz zastosowania zwiększonych norm kryterium dochodowego dla osób niepełnosprawnych. Zarząd Dzielnicy Targówek złożył skargę kasacyjną, kwestionując wykładnię przepisów dotyczącą dochodu oraz sposób oceny kryteriów dochodowych przez WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Zarządu Dzielnicy Targówek m. st. Warszawy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Adamiak, Sędzia NSA Anna Lech, Sędzia del. NSA Jolanta Sikorska (spr.), Protokolant starszy inspektor sądowy Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Zarządu Dzielnicy Targówek m. st. Warszawy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 391/13 w sprawie ze skargi P. G. na uchwałę Zarządu Dzielnicy Targówek m. st. Warszawy z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy oczekujących na wynajem lokalu komunalnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Zarządu Dzielnicy Targówek m. st. Warszawy na rzecz P. G. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 13 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 391/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi P. G., dalej także skarżący, na uchwałę Zarządu Dzielnicy Targówek Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy oczekujących na wynajem lokalu komunalnego: stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały; stwierdził, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w całości oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 557 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
P. G. złożył w dniu 12 października 2010 r. w Urzędzie Targówek Miasta Stołecznego Warszawy wniosek o najem lokalu mieszkalnego. Po uzyskaniu opinii Komisji Mieszkaniowej sprawa została przekazana do rozstrzygnięcia Zarządowi Dzielnicy Targówek Miasta Stołecznego Warszawy. Skarżący nie spełniał kryterium metrażowego określonego w uchwale nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta Stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2009 r., Nr 132 poz. 3937 ze zm.).
W związku z niepełnosprawnością skarżącego Zarząd Dzielnicy Targówek Miasta Stołecznego Warszawy, na podstawie § 5 ust. 2 pkt 3 powołanej uchwały, zwolnił go z tego kryterium i zakwalifikował do najmu lokalu mieszkalnego z zasobów Miasta Stołecznego Warszawy usytuowanych na terenie Dzielnicy Targówek. Umieszczenie skarżącego na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego nastąpiło na podstawie uchwały Zarządu Dzielnicy Targówek nr [...] w dniu [...] stycznia 2011 r.
Następnie Wydział Zasobów Lokalowych dwukrotnie proponował skarżącemu pełnowartościowe lokale mieszkalne, usytuowane w nowych budynkach, uwzględniające specyficzne i uzasadnione potrzeby związane z jego niepełnosprawnością. Skarżący odmówił przyjęcia proponowanych mieszkań, ponieważ oczekiwał propozycji mieszkania dwupokojowego z przeznaczeniem jednego pokoju na sprzęt rehabilitacyjny.
W dniu 25 kwietnia 2012 r. skarżący, będąc drugi rok na liście oczekujących, ponownie wystąpił o najem lokalu komunalnego, wskazując opiekunkę jako osobę uprawnioną wspólnie z nim do zajmowania lokalu. Po zasięgnięciu opinii Komisji Mieszkaniowej i przeprowadzeniu konsultacji z Biurem Polityki Lokalowej Urzędu Miasta Stołecznego Warszawy, Zarząd Dzielnicy Targówek na posiedzeniu w dniu [...] czerwca 2012 r. odmówił zakwalifikowania skarżącego wraz z opiekunką do najmu lokalu dwupokojowego. Niezależnie od powyższego, na podstawie § 26 ust. 3 powołanej wyżej uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy, dokonano okresowej weryfikacji listy osób zakwalifikowanych i wezwano skarżącego do przedstawienia dokumentów dotyczących osiąganego dochodu. Z przedstawionych przez skarżącego dokumentów wynikało, że osiąga miesięczny dochód w kwocie 3500,00 zł. Kryterium dochodowe dla osób niepełnosprawnych wynosiło 2285,64 zł.
W tej sytuacji Zarząd Dzielnicy Targówek m. st. Warszawy uchwałą nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. w sprawie skreślenia z listy osób oczekujących, na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 41, poz. 361 ze zm.) oraz § 50 ust. 1 w związku z § 6 ust. 1 pkt 2 Statutu Dzielnicy Targówek stanowiącego załącznik nr 10 do uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy nr LXX/2182/2010 z dnia 14 stycznia 2010 r. w sprawie nadania statutów dzielnicom miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z dnia 13 lutego 2010 r. Nr 32, poz. 453 oraz poz. 454) zgodnie z § 2 i § 26 ust. 3 w związku z § 4 pkt 2 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2009 r. Nr 132, poz. 3937 ze zm.), skreślił skarżącego z listy osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego ze względu na przekroczenie kryterium dochodowego; wykonanie uchwały powierzył Zastępcy Burmistrza.
W uzasadnieniu uchwały podał, że w oparciu o pozytywną opinię Komisji Mieszkaniowej z dnia 3 listopada 2010 r. skarżący został zakwalifikowany do najmu lokalu mieszkalnego na terenie Dzielnicy Targówek m. st. Warszawy, a następnie umieszczony na liście osób oczekujących na wynajem lokalu mieszkalnego.
Podczas okresowej weryfikacji uaktualniającej warunki uprawniające wnioskodawcę do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego, przeprowadzonej w dniu 22 czerwca 2012 r. stwierdzono, że skarżący nie spełnia wymaganego kryterium dochodowego. Z przedstawionych dokumentów wynika, że w okresie ostatnich 6 miesięcy uzyskiwał dochód w kwocie 3500 zł miesięcznie.
Zostało zatem przekroczone kryterium dochodowe określone w § 4 pkt 2 z uwzględnieniem możliwości zwiększenia minimum dochodowego zgodnie z § 5 ust. 3 pkt 2 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy.
Wobec powyższego, Zarząd Dzielnicy Targówek m.st. Warszawy, działając zgodnie z § 24 ust. 1 i § 26 ww. uchwały, zdecydował o skreśleniu skarżącego z listy osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego z zasobów m. st. Warszawy usytuowanych na terenie Dzielnicy Targówek m. st. Warszawy.
Powyższa uchwała stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały, zarzucając uchwale rażące naruszenie art. 68 ust. 3 i art. 69 w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 28 ust. 2 lit. d Konwencji o Prawach Osób Niepełnosprawnych sporządzonej w Nowym Jorku dnia 13 grudnia 2006 r. (Dz. U. z 25 października 2012 r., poz. 1169), polegające na dyskryminacji osób niepełnosprawnych w dostępie do programów mieszkań komunalnych, wobec przyjęcia kryterium dochodowego bez uwzględnienia faktu braku osiągania dochodu przez osobę niepełnosprawną w jej uprawnieniu na wysoką rentę wyrównawczą ze względu na liczne obrażenia ciała.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że jest ona zasadna.
Powołując się na uchwałę NSA z dnia 21 lipca 2008 r. (sygn. akt I OPS 4/08, publ. ONSA i WSA z 2008 r., nr 6, poz. 90) oraz postanowienie tego Sądu z dnia 22 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 362/10 (https://cbois.nsa.gov.pl), uznał skargę wniesioną w niniejszej sprawie za dopuszczalną.
Zdaniem Sądu I instancji, interes prawny skarżącego, o jakim mowa w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), dalej jako u.s.g., do zaskarżenia uchwały Zarządu Dzielnicy Targówek m.st. Warszawy z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia skarżącego z listy oczekujących na wynajem lokalu komunalnego wynika z § 4 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, będącej aktem prawa miejscowego. Zgodnie z owym przepisem: lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom:
które są bezdomne albo pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych, przy czym za trudne warunki mieszkaniowe uznaje się zamieszkiwanie za zgodą właściciela w lokalu, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6 m2 powierzchni mieszkalnej, a także zamieszkiwanie w pomieszczeniach nienadających się na stały pobyt ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, a nadto
w których gospodarstwie domowym średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza minimum dochodowego.
Sąd I instancji wskazał, że w ww. uchwale określono też przesłanki prowadzące do skreślenia z listy osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu. Zgodnie z § 26 ust. 3 uchwały, lista osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu podlega weryfikacji co 12 miesięcy, co najmniej w zakresie spełnienia kryterium dochodowego. W przypadku niespełnienia kryteriów dokonuje się skreślenia z tej listy. W sytuacji niedostarczenia przez wnioskodawcę w wyznaczonym terminie dokumentów niezbędnych do tej weryfikacji, zarząd dzielnicy może postanowić o skreśleniu tej osoby z listy (§ 26 ust. 4 ww. uchwały).
Do skreślenia z tej listy może także dojść wówczas, gdy wnioskodawca nie przyjmie żadnej z dwóch propozycji najmu lokalu odpowiedniego dla struktury rodziny wnioskodawcy, o czym stanowi § 27 ust. 2 ww. uchwały. Przepis § 4 uchwały określa kryteria, które muszą być spełnione przez osoby ubiegające się o najem lokalu z mieszkaniowego zasobu.
O skierowaniu danej osoby do zawarcia umowy najmu lokalu postanawia zarząd dzielnicy w drodze uchwały, z zastrzeżeniem, że jeśli od zakwalifikowania na listę upłynęło więcej niż 6 miesięcy, umieszczenie tej osoby na liście poddaje się weryfikacji uaktualniającej warunki uprawniające wnioskodawcę do zawarcia umowy najmu lokalu.
Odnosząc powyższe regulacje do stanu faktycznego sprawy Sąd I instancji wskazał, że organ nie wyjaśnił, czy przy ustaleniu przekroczenia kryterium dochodowego zastosowano normy zwiększające współczynnik kryterium dochodowego o 30 % oraz o 60%. Organ nie wskazał również, kiedy rok weryfikacyjny minął i od kiedy się rozpoczął. Sąd I instancji podkreślił, że wzorce konstytucyjne nakładają na władzę publiczną obowiązek zapewnienia opieki zdrowotnej i to w wymiarze "szczególnym", a ponadto nakładają obowiązek pomocy w zabezpieczeniu egzystencji. Należy zatem rozważyć, czy kategoryczne pozbawienie skarżącego możliwości uzyskania lokalu komunalnego nie jest pogwałceniem tej zasady.
Sąd I instancji wskazał, że skarżący w wyniku wypadku komunikacyjnego odniósł 24 ciężkie obrażenia, porusza się na wózku inwalidzkim i wymaga stałej opieki drugiej osoby. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że Sąd Okręgowy Warszawa - Praga postanowieniem z dnia 4 stycznia 2011 r. zasądził na rzecz skarżącego rentę wyrównawczą, zobowiązując ubezpieczyciela do wypłaty kwoty 3500 zł. Renta ta stanowi jedynie wyrównanie usprawiedliwionych potrzeb codziennych skarżącego.
Sąd I instancji wskazał, by ponownie rozpoznając wniosek skarżącego, organ jeszcze raz rozważył, czy renta wyrównawcza pobierana przez osobę niepełnosprawną stanowi dochód w rozumieniu § 1 pkt 24 ww. uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 147 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w zaskarżonym wyroku.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył Zarząd Dzielnicy Targówek m.st. Warszawy, zaskarżając wyrok w całości. Wyrokowi temu zarzucił naruszenie prawa materialnego:
- przez błędną wykładnię art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych w związku z § 1 pkt 24 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy polegające na uznaniu przez Sąd, że renta wyrównawcza nie stanowi dochodu w rozumieniu wyżej wymienionych przepisów,
- a także naruszenie § 4 pkt 2 oraz § 5 ust. 3 pkt 1 poprzez stwierdzenie, że organ nie wyjaśnił, czy przy ustaleniu przekroczenia kryterium dochodowego zastosowano normy zwiększające współczynnik kryterium dochodowego o 30 % oraz o 60% oraz
- § 26 ust. 3 powołanej wyżej uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy.
Powołując się na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniósł, że zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie jest zgodny z obowiązującymi przepisami prawa.
Wskazał, że działając na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu Cywilnego (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.) Rada Miasta Stołecznego Warszawy ustaliła uchwałą nr LVIII/1751/2009 z dnia "13.08.2009 r." zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy.
Zgodnie z § 4 uchwały, lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom, które spełniają łącznie następujące kryteria:
1) są bezdomne albo pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych przy czym za trudne warunki mieszkaniowe uznaje się zamieszkiwanie w lokalu, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6 m2 powierzchni mieszkalnej, a także zamieszkiwanie w pomieszczeniach nie nadających się na pobyt stały ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego,
2) w których gospodarstwie domowym średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza minimum dochodowego.
W § 1 pkt 26 uchwały stwierdzono, że przez minimum dochodowe należy rozumieć średni miesięczny dochód, o którym mowa w punkcie 24 na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 6 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o najem lokali lub datę wystąpienia przez zarząd dzielnicy/burmistrza dzielnicy z żądaniem przedstawienia przez wnioskodawcę aktualnej informacji o dochodach nie przekraczających 160 % kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie wieloosobowym i 220% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym.
Zgodnie natomiast z § 5 ust. 2 pkt 3 lit. a uchwały, kryterium metrażowego (§ 4 pkt 1) nie stosuje się do osób pozostających w związku z warunkami mieszkaniowymi w trudnej sytuacji zdrowotnej obejmującej niepełnosprawność wnioskodawcy. Zgodnie zaś z § 5 ust. 3 pkt 1 uchwały, w stosunku do osób niepełnosprawnych wymagających opieki i prowadzących gospodarstwo jednoosobowe kryterium dochodowe zwiększa się o 30%.
Za dochód uchwała uważa dochód w rozumieniu ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (pkt 24 § 1 uchwały).
Za dochód ustawa o dodatku mieszkaniowym w art. 3 ust. 3 uważa: "wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba, że zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatku dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okazowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów i rencistów o osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny".
Skarżący kasacyjnie wyjaśnił, że w stosunku do P. G. jako osoby niepełnosprawnej wymagającej stałej opieki, zgodnie z wyżej cytowanymi przepisami, nie zastosowano kryterium metrażowego, zaś kryterium dochodowe wynoszące 220% kwoty najniższej emerytury i kwotę 1.758,19 zł zwiększono o 30 %, tj. do kwoty 2285,64 zł. Jako dochód P. G. uznano pobieraną rentę wyrównawczą w kwocie 3500 zł, gdyż zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy z 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych renta wyrównawcza stanowiąca zabezpieczenie roszczeń dochodzonych przed sądem nie została wymieniona w katalogu przychodów, które nie wlicza się do dochodu.
Z powyższego zdaniem skarżącego kasacyjnie wynika, że zaskarżona do Sądu I instancji uchwała Zarządu Dzielnicy Targówek Miasta Stołecznego Warszawy nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa. W tej sytuacji zaskarżony wyrok Sądu I instancji stwierdzający nieważność powyższej uchwały Zarządu Dzielnicy Targówek jest, zdaniem skarżącego kasacyjnie, niezgodny z powołanymi wyżej przepisami prawa.
Powołując się na powyższe stwierdził, że w tej sytuacji skarga kasacyjna jest uzasadniona.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik skarżącego wniósł o jej oddalenie, podzielając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Wniósł także o zasądzenie od organu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki zostały określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Żadna z przesłanek nieważności postępowania wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzi w niniejszej sprawie. Zatem sprawa ta mogła być przez Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznana tylko w granicach zakreślonych skargą kasacyjną.
Granice skargi kasacyjnej wyznaczają między innymi wymienione w art. 176 p.p.s.a. podstawy kasacyjne, które zgodnie z art. 174 tej ustawy mogą stanowić: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W podstawach kasacji wnoszący skargę kasacyjną musi wskazać konkretną normę prawa materialnego, czy procesowego, której naruszenie zarzuca zaskarżonemu orzeczeniu.
W niniejszej sprawie skarżący podniósł zarzut naruszenia wskazanych w niej przepisów prawa materialnego, z czego wynika, że powołał się na pkt 1 art. 174 p.p.s.a., który dotyczy naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie.
Odnosząc się do podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych w związku z § 1 pkt 24 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy przez błędną jego wykładnię polegającą na uznaniu przez Sąd I instancji, że renta wyrównawcza nie stanowi dochodu w rozumieniu wyżej wymienionych przepisów, stwierdzić należy, że zarzut ten nie jest uzasadniony.
Przede wszystkim zauważyć należy, że dokonując kontroli pod względem legalności zaskarżonej do Sądu I instancji uchwały Zarządu Dzielnicy Targówek Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy oczekujących na wynajem lokalu komunalnego, Sąd ten uznał, że w sprawie nie zostały wyjaśnione i ustalone okoliczności istotne dla jej prawidłowego rozstrzygnięcia. Rozpoznając skargę, Sąd ten wskazał, że organ nie wyjaśnił, czy przy ustaleniu przekroczenia kryterium dochodowego zastosowano normy zwiększające współczynnik kryterium dochodowego o 30% oraz o 60%. Organ nie podał również, kiedy rok weryfikacyjny minął i od kiedy się rozpoczął. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że niewyjaśnienie i nieustalenie przez organ powyższych okoliczności legło u podstaw stwierdzenia nieważności zaskarżonej do tego Sądu uchwały Zarządu Dzielnicy Targówek Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...]. Powyższego stanowiska Sądu I instancji skarżący kasacyjnie nie kwestionuje w skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie, opierając wniesioną w sprawie skargę kasacyjną jedynie na zarzucie naruszenia przepisów prawa materialnego. Rozpatrując sprawę, Sąd I instancji nie dokonywał wykładni ww. art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych w związku z § 1 pkt 24 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku powołał się na wzorce konstytucyjne, które nakładają na władzę publiczną obowiązek zapewnienia opieki zdrowotnej, i to w wymiarze "szczególnym", a ponadto obowiązek pomocy w zabezpieczeniu egzystencji. W tym kontekście w wytycznych zawartych w zaskarżonym wyroku nakazał, by przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ rozważył, czy kategoryczne pozbawienie skarżącego możliwości uzyskania lokalu mieszkalnego nie jest pogwałceniem tej zasady. Kwestie te, nie przesądzając ich, pozostawił do rozstrzygnięcia organowi przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Za nieusprawiedliwiony uznać także należy, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia § 4 pkt 2 oraz § 5 ust. 3 pkt 1 poprzez stwierdzenie, że organ nie wyjaśnił, czy przy ustaleniu przekroczenia kryterium dochodowego zastosowano normy zwiększające współczynnik kryterium dochodowego o 30 % oraz o 60%. Wprawdzie w zarzucie tym nie wskazano, przepisów jakiego aktu prawnego dotyczy podniesiony w nim zarzut, niemniej z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że przepisy prawa, których zarzut naruszenia dotyczy, zawarte są w uchwale nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta Stołecznego Warszawy, choć w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano dzień 13.08.2009 r. jako datę podjęcia owej uchwały. Wbrew odmiennemu w tym względzie stanowisku autora skargi kasacyjnej, prawidłowo Sąd I instancji uznał, mając na względzie treść zaskarżonej w sprawie uchwały Zarządu Dzielnicy Targówek Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia skarżącego z listy oczekujących na wynajem lokalu komunalnego, w szczególności uzasadnienie owej uchwały, że organ nie wyjaśnił, czy przy ustaleniu przekroczenia kryterium dochodowego zastosowano normy zwiększające współczynnik kryterium dochodowego o 30 % oraz o 60%.
Zgodnie z § 4 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta Stołecznego Warszawy, lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom, które spełniają łącznie następujące kryteria:
1) są bezdomne albo pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych przy czym za trudne warunki mieszkaniowe uznaje się zamieszkiwanie w lokalu, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6 m2 powierzchni mieszkalnej, a także zamieszkiwanie w pomieszczeniach nie nadających się na pobyt stały ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego,
2) w których gospodarstwie domowym średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza minimum dochodowego.
Zgodnie zaś z § 5 ust. 3 pkt 1 owej uchwały, w stosunku do osób niepełnosprawnych wymagających opieki i prowadzących gospodarstwo jednoosobowe kryterium dochodowe zwiększa się o 30%.
Wbrew odmiennemu w tym względzie stanowisku skarżącego kasacyjnie, Sąd I instancji w niczym nie naruszył owych przepisów prawa. Zauważyć przede wszystkim należy, że powyższe przepisy prawa mają charakter przepisów prawa materialnego, które - jak wynika z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. – mogą być naruszone przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a nie - jak podniesiono w skardze kasacyjnej – przez niewyjaśnienie przez organ, czy przy ustaleniu przekroczenia kryterium dochodowego zastosowano normy zwiększające współczynnik kryterium dochodowego o 30 % oraz o 60%.
Odnosząc się do powyższego zarzutu stwierdzić należy, że zarzut ten nie jest zasadny. Zgodzić się bowiem należy ze stanowiskiem Sądu I instancji, że organ nie wyjaśnił, czy przy ustaleniu przekroczenia kryterium dochodowego zastosowano normy zwiększające współczynnik kryterium dochodowego o 30 % oraz o 60%. Przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku uzasadnienie uchwały Zarządu Dzielnicy Targówek Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [...] lipca 2012 r., będącej przedmiotem kontroli tego Sądu, jest w tym zakresie niezwykle lakoniczne, co w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wykazano, w związku z czym kwestionowanie przez skarżącego kasacyjnie stanowiska Sądu I instancji zajętego w powyższym względzie, nie może odnieść zamierzonego skutku.
Odnosząc się do podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia § 26 ust. 3 powołanej wyżej uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy zauważyć należy, że autor skargi kasacyjnej nie wskazał w jaki sposób Sąd I instancji miałby naruszyć ów przepis zaskarżonym wyrokiem. Autor skargi kasacyjnej zarzutu tego nie sprecyzował ani w podstawach skargi kasacyjnej, ani w jej uzasadnieniu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrujący sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.) nie może domyślać się intencji jej autora, formułującego zarzut skargi kasacyjnej w sposób niepełny. W tej sytuacji zarzut ten także nie mógł odnieść zamierzonego skutku.
Skoro zatem skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, podlegała ona oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 184 p.p.s.a.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło