I GSK 1322/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Krystyna Anna Stec po rozpoznaniu w dniu 11 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. P. i R. I. "A." Spółki z o.o. w I. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 14 maja 2013 r., sygn. akt I SA/Bd 256/13 w sprawie ze skargi P. P. i R. I. "A." Spółki z o.o. w I. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w B. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. postanowieniem z dnia 14 maja 2013 r., sygn. akt I SA/Bd 256/13, odrzucił skargę P. P. i R. I. "A." Spółki z o.o. w I. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego, z następującym uzasadnieniem. P. P. i R. I. "A." Spółka z o.o. (dalej: skarżąca) złożyła wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego w zakresie zwolnienia od akcyzy paliwa lotniczego, nabywanego do napędu samolotu pasażerskiego, wykorzystywanego przez spółkę w ramach prowadzonej działalności gospodarczej do przewozu pracowników i członków zarządu, podróżujących w celach służbowych. Minister Finansów interpretacją indywidualną z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...], stwierdził, że stanowisko spółki zawarte we wniosku - zgodnie z którym uznaje ona, że jest uprawniona do nabywania paliwa zwolnionego od akcyzy – jest nieprawidłowe. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, organ stwierdził brak podstaw do zmiany zaskarżonej interpretacji indywidualnej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2011 r. Nr 108, poz. 626 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zaskarżonym postanowieniem odrzucił skargę spółki, za podstawę prawną rozstrzygnięcia przyjmując art. 58 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.). Sąd I instancji podniósł, że przepis ten przewiduje niedopuszczalność skargi na skutek wcześniejszego jej merytorycznego załatwienia, a więc odnosi się do pojęcia powagi rzeczy osądzonej (res iudicata), która zachodzi przy tożsamości obu spraw. Powołując się na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2011 r., sygn. akt I GSK 1077/11, Sąd I instancji stwierdził, że warunkiem skutkującym powstanie stanu sprawy w toku jest tożsamość wcześniej wszczętej sprawy sądowoadministracyjnej z tą, w której wniesiono skargę podlegającą odrzuceniu. W ocenie Sądu, o tożsamości spraw administracyjnych można zatem mówić, gdy występuje między nimi tożsamość elementów podmiotowych i przedmiotowych. Tożsamość podmiotowa dotyczy podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, zaś przedmiotowa zachodzi wówczas, gdy identyczna jest treść tych praw i obowiązków oraz ich podstawa prawna i faktyczna. Sąd I instancji wskazał, że wyrokiem z dnia 26 czerwca 2012 r., sygn. akt I SA/Bd 448/12, oddalił skargę P. P. i R. I. "A." Spółki z o.o. w I. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2012 r. w przedmiocie zwolnienia od akcyzy paliwa lotniczego. Wyrok ten uprawomocnił się z dniem 27 lipca 2012 r., zaś akta powyżej przedstawionej sprawy znane są Sądowi z urzędu. Zdaniem Sądu I instancji, w obu sprawach zachodzi tożsamość podmiotowa oraz przedmiotowa skargi rozpoznanej wskazanym orzeczeniem ze skargą złożoną w niniejszej sprawie. W związku z powyższym Sąd stwierdził, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy zaistniały wszelkie podstawy do jej formalnego załatwienia na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Na powyższe postanowienie P. P. i R. I. "A." Spółka z o.o. wniosła skargę kasacyjną, zaskarżając je w całości oraz domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1. art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi na skutek przyjęcia, jakoby sprawa objęta skargą została już prawomocnie osądzona wyrokiem WSA w B. z dnia 26 czerwca 2012 r. (sygn. akt I SA/Bd 448/12) pomimo, że sprawa skargi dotyczy innej czynności administracyjnej (tj. interpretacji indywidualnej Ministra Finansów nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r.) niż sprawa, która została prawomocnie osądzona wskazanym wyrokiem (tj. interpretacji indywidualnej Ministra Finansów nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r.), a zatem sprawa skargi stanowi odrębną sprawę względem sprawy, która została prawomocnie osądzona wskazanym wyrokiem, co przesądza o braku podstaw do odrzucenia skargi; 2. art. 171 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że wskazany wyrok ma powagę rzeczy osądzonej w sprawie skargi pomimo, że przedmiotem rozstrzygnięcia w nim była skarga na inną czynność administracyjną (tj. interpretację indywidualną Ministra Finansów nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r.) niż czynność administracyjną będącą przedmiotem tej skargi (tj. interpretacja indywidualna Ministra Finansów nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r.), a zatem wskazany wyrok nie ma powagi rzeczy osądzonej w sprawie niniejszej skargi, co przesądza o braku podstaw do odrzucenia skargi; 3. art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a. poprzez odmowę dokonania kontroli sądowo administracyjnej legalności pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego wydanej w sprawie indywidualnej (tj. interpretacji indywidualnej Ministra Finansów nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r.) z uwagi na wydanie przez sąd administracyjny prawomocnego wyroku w odrębnej sprawie dotyczącej oceny legalności innej pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego wydanej w sprawie indywidualnej (tj. interpretacji indywidualnej Ministra Finansów nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r.) podczas, gdy wydanie takiego wyroku w innej sprawie nie zwalnia sądu administracyjnego z dokonania takiej kontroli, co przesądza o braku podstaw do odrzucenia skargi; 4. art. 1 w zw. z art. 2 p.p.s.a. oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, polegające na tym, że sąd, będąc zobowiązanym do rozstrzygnięcia sprawy sądowo administracyjnej, nie dokonał kontroli pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego wydanej w sprawie indywidualnej (tj. interpretacji indywidualnej Ministra Finansów nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r.), czym pozbawił skarżącą prawa do sądu wskutek błędnego przyjęcia, że skarga podlega odrzuceniu. Szczegółową argumentację na poparcie przedstawionych zarzutów skarżąca spółka zawarła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki - określone w § 2 art. 183 p.p.s.a. - w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą. Istotą problemu zaistniałego w rozpoznawanej sprawie było przyjęcie przez Sąd I instancji, że sprawa ta jest tożsama zarówno pod względem podmiotowym, jak i przedmiotowym ze sprawą o sygn. akt I SA/Bd 448/12, a co za tym idzie wniesiona skarga podlegała odrzuceniu na podatnie art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Stosownie do treści wskazanego przepisu sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji dokonał błędnego założenia, że w zaistniałych w sprawie okolicznościach wystąpiło res iudicata, z uwagi na fakt, że skarga dotyczyła kolejnej interpretacji indywidualnej, wydanej przez Ministra Finansów w identycznym stanie faktycznym i prawnym, wskutek ponownego wniosku skarżącej spółki. Wskazać należy, że powaga rzeczy osądzonej, o której mowa w art. 171 p.p.s.a. (res iudicata), to moc prawna prawomocnego orzeczenia co do istoty sprawy, wydanego w postępowaniu jurysdykcyjnym, wykluczająca rozstrzygnięcie tej samej sprawy. Konsekwencją powagi rzeczy osądzonej jest to, że nie można skutecznie wszcząć postępowania w tym samym przedmiocie między tymi samymi stronami (vide B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi", Komentarz Wyd. LEX, Warszawa 2011, s. 478 i n.). W świetle powyższego Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że obie interpretacje wydano na wniosek skarżącej spółki i dotyczą one tego samego zagadnienia prawnego, jednakże nie przesądza to w żadnej mierze o tożsamości obu aktów administracyjnych, które były przedmiotem różnych skarg. Należy bowiem mieć na uwadze, że przedmiotem rozstrzygnięcia sądu administracyjnego jest badanie zgodności z prawem konkretnego aktu administracyjnego, wydanego w indywidualnej, odrębnej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny za nieprawidłowe uznaje zatem zaprezentowane w zaskarżonym orzeczeniu stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B., prowadzące do rozszerzenia zakresu powagi rzeczy osądzonej, poprzez przyjęcie, że stan taki występuje pomiędzy sprawami o sygn. akt I SA/Bd 448/12 oraz I SA/Bd 256/13. Zarówno bowiem interpretacja indywidualna z dnia [...] stycznia 2012 r., jak i interpretacja indywidualna z dnia [...] grudnia 2012 r. stanowią odrębne czynności administracyjne, wydane wskutek odrębnych wniosków, oznaczone innymi (własnymi) numerami oraz podlegające kontroli w odrębnych postępowaniach sądowoadministracyjnych. W związku z tym, zdaniem NSA, nie można rozciągać powagi rzeczy osądzonej wyroku wydanego w sprawie dotyczącej interpretacji z dnia [...] stycznia 2012 r. na rozpoznawaną w niniejszym postępowaniu sprawę dotyczącą interpretacji dnia [...] grudnia 2012 r. – bez względu na podobieństwo zagadnień merytorycznych, których dotyczą oba wskazane akty. Ponieważ w toczącym się postępowaniu mamy do czynienia z zupełnie odrębną sprawą sądowoadministracyjną, nie zachodziły podstawy do odrzucenia wniesionej skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.