II OSK 1889/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-09-27
Skład orzekający: Barbara Adamiak, Dałkowska-Szary, Grzegorz Czerwiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy określająca termin, częstotliwość i tryb uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, dopuszczająca możliwość zapłaty z góry za kolejne miesiące, stanowi istotne naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie jej nieważności przez organ nadzoru?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Wojewody Łódzkiego, uznając, że uchwała Rady Gminy Moszczenica dotycząca terminu, częstotliwości i trybu uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, która dopuszczała możliwość zapłaty z góry za kolejne miesiące, nie stanowiła istotnego naruszenia prawa. Sąd uznał, że taka możliwość jest udogodnieniem dla mieszkańców i mieści się w granicach upoważnienia ustawowego, a organ nadzoru nie wykazał istotnego naruszenia prawa, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności uchwały.Stan faktyczny
Wojewoda Łódzki stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy Moszczenica w sprawie terminu, częstotliwości i trybu uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, uznając, że możliwość zapłaty opłaty z góry za kolejne miesiące stanowi istotne naruszenie przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, uznając, że uchwała nie narusza istotnie prawa. Wojewoda Łódzki wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA, zarzucając m.in. naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Wojewody Łódzkiego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Dałkowska-Szary Sędzia del. WSA Grzegorz Czerwiński Protokolant asystent sędziego Jan Wasilewski po rozpoznaniu w dniu 27 września 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Łódzkiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Łd 218/13 w sprawie ze skargi Rady Gminy Moszczenica na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Łódzkiego z dnia 17 stycznia 2013 r. nr PNK.I-4131.27.2013 w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie terminu, częstotliwości i trybu uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 17 stycznia 2013 r. znak PNK.I.4131.27.2013 Wojewoda Łódzki na podstawie art. 86 oraz art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) stwierdził nieważność uchwały Nr XX1X/261/12 Rady Gminy Moszczenica z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie terminu, częstotliwości i trybu uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wskazał, że w dniu 13 grudnia 2012 r. Rada Gminy Moszczenica podjęła wyżej wskazaną uchwałę, którą doręczono organowi nadzoru w dniu 21 grudnia 2012 r. Uchwała została podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 40 ust. 1 i art. 41 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 61 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2012 r., poz. 391), jako akt prawa miejscowego. W § 1 uchwały Rada zobowiązała właścicieli nieruchomości położonych na terenie gminy, do wnoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za jeden miesiąc, w terminie do dnia 15-go każdego miesiąca, z możliwością zapłaty z góry za kolejne miesiące danego roku.
Według organu nadzoru § 1 kontrolowanej uchwały jest niezgodny z art. 6i pkt 1 i 2 ustawy, który ustanawia obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za każdy miesiąc, a więc po upływie miesięcznego okresu zamieszkiwania na nieruchomości przez mieszkańca lub też powstania odpadów na nieruchomości niezamieszkałej. Wobec tego Rada nie może ustalić terminów uiszczania tych opłat "z góry", tj. przed upływem miesiąca, za który opłata winna być poniesiona. Stosownie do art. 6i ustawy obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje:
1) w przypadku nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy – za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec,
2) w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy – za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości powstały odpady komunalne.
W ocenie organu nadzoru zarówno stwierdzenie dotyczące zamieszkiwania mieszkańca, jak też stwierdzenie faktu powstania odpadów na nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy jest możliwe dopiero po upływie miesiąca. Ponadto opłata ta, zgodnie z art. 6j ust. 1 ustawy, stanowi iloczyn stawki opłaty ustalonej na podstawie art. 6k ust. 1 ustawy oraz m.in. liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość (pkt 1) lub zużytej wody z danej nieruchomości (pkt 2) – czego nie można twierdzić "z góry" lub w trakcie biegu danego miesiąca. Zasadny jest zatem wniosek, że ustawodawca nie upoważnił gminy do pobierania tej opłaty "z góry", tj. zaliczkowo. Co istotne, rzeczona opłata nie została też nazwana daniną publiczną, lecz zależy od konkretnych faktów, które są podstawą jej obliczenia i pobrania. Nie ma więc podstaw prawnych do ustalenia terminu jej zapłaty przed upływem okresu, za który jest obliczona.
Uchwała podjęta na podstawie art. 6l ustawy musi normować jednocześnie trzy kwestie: termin, częstotliwość i tryb uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi; ponadto powinna uwzględniać warunki miejscowe. Brak unormowania jednej z ww. kwestii oznacza istotną niezgodność z prawem całej uchwały.
W przypadku istotnego naruszenia prawa organ nadzoru zobowiązany jest – zgodnie z dyspozycją wynikającą z art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym – orzec o nieważności uchwały w całości lub w części.
Podsumowując, Wojewoda stwierdził, że uchwała Nr XXIX/261/12 w sposób istotny narusza przepis art. 6l w zw. z art. 6i i art. 6j ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w związku z czym zasadne było stwierdzenie nieważności tej uchwały.
Rada Gminy Moszczenica wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę. Podniosła, że w uchwale nie wprowadzono co do zasady obowiązku dokonywania opłaty "z góry", natomiast obowiązek dokonania opłaty "w trakcie" miesiąca nie przekracza dyspozycji przepisu art. 6i ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Dla powstania obowiązku ponoszenia opłaty ustanowionego tym przepisem wystarczy zatem np. zamieszkiwanie na terenie nieruchomości tylko przez kilka dni z całego miesiąca. Przepis ustawy nie wprowadza możliwości proporcjonalnego podziału opłaty ze względu na ilość "zamieszkiwanych" dni w miesiącu. Uchwałodawca przyjął, iż dniem stwierdzenia obowiązku dokonania opłaty będzie każdorazowo 15 dzień danego miesiąca, co w żadnej mierze nie rodzi negatywnych skutków dla obowiązanego do zapłaty. Przede wszystkim jednak, zdaniem skarżącego, całkowicie nieuprawnione i powodujące nadmierną uciążliwość dla mieszkańców, jest przyjęcie, że dodanie do istniejącego obowiązku miesięcznego regulowania opłaty, możliwości dokonania opłaty jednokrotnie za kolejne miesiące danego roku naruszałoby przytoczony przepis ustawy. Jest to jedynie wprowadzenie możliwości udogodniającej dokonywanie tych opłat (podobnie jak ma to miejsce obecnie w przypadku opłat regulowanych na podstawie umów cywilnoprawnych). Jeżeli mieszkańcowi Gminy zobowiązanemu do dokonania opłaty wygodniej jest płacić co miesiąc (ze względu na wysokość posiadanych zasobów finansowych) nie ma on tej możliwości wyłączonej. Natomiast jeżeli zobowiązanemu do dokonania opłaty wygodniej jest dokonać jej jednorazowo, to wprowadzenie takiej możliwości (a nie przymusu) nie łamie przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, w tym w szczególności przepisu art. 6i ustawy.
Odpowiadając na skargę Wojewoda Łódzki wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na rzecz Wojewody kosztów postępowania z wyodrębnieniem kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, powtarzając argumenty podniesione w motywach rozstrzygnięcia nadzorczego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 14 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Łd 218/13, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Rady Gminy Moszczenica na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Łódzkiego z 17 stycznia 2013 r. nr PNK.I-4131.27.2013 w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie terminu, częstotliwości i trybu uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, uchylił zaskarżone rozstrzygniecie nadzorcze. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze zostało podjęte na podstawie art. 86 i 91 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Zgodnie z art. 86 tej ustawy organami nadzoru są Prezes Rady Ministrów i wojewoda, a w zakresie spraw finansowych – regionalna izba obrachunkowa.
W myśl art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90. W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenia wydano z naruszeniem prawa (art. 91 ust. 4 tej ustawy).
Rozstrzygnięcia organu nadzorczego dotyczące gminy (...) podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego z powodu niezgodności z prawem w terminie 30 dni od dnia ich doręczenia. Do złożenia skargi uprawniona jest gmina lub związek międzygminny, których interes prawny, uprawnienie lub kompetencja zostały naruszone. Podstawą do wniesienia skargi jest uchwała lub zarządzenie organu, który podjął uchwałę lub zarządzenie, albo którego dotyczy rozstrzygnięcie nadzorcze (art. 98 ust. 1 i 3 ustawy o samorządzie gminnym). Do postępowania w sprawach, o których mowa w ust. 1 i 2, stosuje się odpowiednio przepisy o zaskarżaniu do sądu administracyjnego decyzji w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 98 ust. 4 ww. ustawy).
Wskazany wyżej tryb zaskarżenia rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody Łódzkiego został w i sprawie zachowany.
Przechodząc do analizy przytoczonego wcześniej art. 91 ust. 1 i 4 ustawy o samorządzie gminnym Sąd stwierdził, że redakcja przepisu w sposób niewątpliwy wskazuje na to, że o nieważności uchwały lub zarządzenia organ nadzoru może orzec jedynie w przypadku istotnego naruszenia prawa. Do tego typu naruszenia prawa należy zaliczyć naruszenie przez organ gminy podejmujący uchwałę lub zarządzenie przepisów o właściwości, podjęcie takiego aktu bez podstawy prawnej, wadliwe zastosowanie normy prawnej będącej podstawą prawną podjęcia aktu. Obowiązkiem organu nadzoru kontrolującego prawidłowość podjęcia uchwały jest wykazanie, że jej treść lub tryb podjęcia tej uchwały rzeczywiście istotnie narusza prawo, a ewentualne naruszenie miało znaczący wpływ na treść podjętej uchwały.
Przedmiotowa uchwała Rady Gminy Moszczenica z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie terminu, częstotliwości i trybu uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi została podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 40 ust. 1 i art. 41 ustawy z dnia 8 marca1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 6l ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 391).
Z § 1 tejże uchwały wynika, iż właściciele nieruchomości położonych na terenie Gminy Moszczenica zobowiązani są wnosić opłatę za gospodarowania odpadami komunalnymi w wysokości za jeden miesiąc kalendarzowy w terminie do dnia 15-go każdego miesiąca, z możliwością zapłaty z góry za kolejne miesiące danego roku (...). Organ nadzoru, stwierdzając nieważność uchwały, zakwestionował sposób uiszczania tych opłat poprzez ustalenie terminu do 15-go każdego miesiąca, z możliwością zapłaty z góry za kolejne miesiące, a więc zaliczkowo, i niejako "z góry", do czego gmina nie jest uprawniona i co pozostaje w sprzeczności z przepisem art. 6i, 6j, 6k 61 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 391), jak i art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, gdyż organ wykroczył poza upoważnienie ustawowe.
Sąd, rozpatrując skargę, nie podzielił stanowiska Wojewody Łódzkiego, że uchwałą Rady Gminy Moszczenica dopuszczono się istotnego naruszenia przepisów prawa pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego jej nieważność.
Zgodnie z art. 6l wskazanej ustawy z 13 września 1996 r. rada gminy określi, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, termin, częstotliwość i tryb uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę warunki miejscowe. Regulacja zawarta w art. 6i ustawy określa, iż obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec lub za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości powstały odpady komunalne i nie wskazuje ona na brak możliwości dokonania tej opłaty do 15-go każdego miesiąca, a także – w ocenie Sądu – nie rodzi to negatywnych skutków dla zobowiązanych do zapłaty. Natomiast stworzenie możliwości, a nie obowiązku, dokonania opłaty z góry za kolejne miesiące danego roku może być wręcz udogodnieniem dla części mieszkańców gminy.
Sąd ponadto zwrócił uwagę na to, że w myśl art. 6j ust. 1 pkt 1–3 ustawy opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn: liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość, albo ilości zużytej wody z danej nieruchomości, albo powierzchni lokalu mieszkalnego oraz stawki opłaty na podstawie art. 6k ust. 1. Rada gminy może ponadto uchwalić jedną stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od gospodarstwa domowego (art. 6j ust. 2).
Stosownie do treści art. 6k ustawy rada gminy, w drodze uchwały, dokona wyboru jednej z określonych w art. 6j ust. 1 i 2 metod ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustali stawkę takiej opłaty.
Wracając na grunt treści zaskarżonej uchwały Sąd zwrócił uwagę, iż dotyczy ona jedynie terminu, częstotliwości i trybu uiszczania opłaty, natomiast nie reguluje metody ustalenia opłaty oraz stawki, który może być dokonany np. na podstawie liczby mieszkańców, czy powierzchni lokalu mieszkalnego, co automatycznie pozwala na ustalenie terminu płatności do 15-go każdego miesiąca.
W tej sytuacji nie można podzielić stanowiska Wojewody, że Rada Gminy Moszczenica, podejmując uchwałę z dnia 13 grudnia 2012r., dopuściła się istotnego naruszenia prawa pozwalającego na stwierdzenie jej nieważności.
Z tych względów Sąd na podstawie art. 148 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze.
Wojewoda Łódzki wniósł od wyroku skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości. Skargę kasacyjną oparł na zarzutach:
1) naruszenie prawa materialnego poprzez błędna jego wykładnię – w zakresie:
– art. 6l w zw. z art. 6, i art. 6j ust. 1 ww. ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,
– art. 98 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2013 r., poz. 594),
– art. 31 o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2013 r., poz. 594), wg którego prawo do reprezentacji gminy, w tym zdolność sądową przed sądami administracyjnymi ma wójt gminy, a nie przewodniczący rady gminy; skarga do WSA w Łodzi została zatem wniesiona przez osobę nienależycie umocowaną, a Sąd I instancji pominął tę kwestię w zaskarżonym wyroku;
2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy w zakresie:
– art. 53 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez uznanie Sądu I instancji, że zaskarżenie rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody przez Radę Gminy Moszczenica nastąpiło z zachowaniem terminu na wniesienie skargi do WSA w Łodzi,
– art. 141 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez błędne ustalenie, że zaskarżenie rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody nastąpiło przez osobę należycie umocowaną, podczas gdy zdolność sądową ma wójt gminy, a nie przewodniczący rady gminy,
– art. 141 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez błędne ustalenie, że zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody nie wskazuje na istotne naruszenie prawa przez Radę Gminy Moszczenica w uchwale Nr XXIX/261/12 z dnia 13 grudnia 2012 r.
Na tych podstawach wnosił o:
1) uchylenie w całości wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 maja 2013 r. i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania,
2) zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Rozpoznając zarzuty skargi kasacyjnej należy w pierwszej kolejności rozważyć zarzut najdalej idący, a który dotyczy złożenia skargi przez osobę nienależycie reprezentowaną. Zostało zarzucone naruszenie art. 31 ustawy o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.). Wykładnia przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z przepisami ustawy o samorządzie gminnym wywoływała wątpliwości, których źródłem była niekonsekwencja ustawodawcy. Zgodnie z art. 98 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym, do złożenia skargi na rozstrzygniecie nadzorcze uprawniona jest gmina lub związek międzygminny, których interes prawny, uprawnienie albo kompetencja zostały naruszone, zaś podstawą do wniesienia takiej skargi jest uchwała lub zarządzenie organu, który podjął uchwałę. Według art. 32 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "W postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi". W wyroku z 17 maja 2013 r. sygn. akt II OSK 2878/12 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał: "Z art. 32 p.p.s.a. wprost wynika, że w postępowaniu w sprawie sądowoadminsitracyjnej stroną jest organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekle prowadzone postępowanie jest przedmiotem skargi. Skoro organ jest stroną, to ma zdolność sądową. Tego stanu rzeczy w niczym nie zmienia to, że organ administracji publicznej, którego działanie, bezczynność lub przewlekle prowadzone postępowanie jest przedmiotem skargi, nie został wprost wymieniony w art. 25 p.p.s.a. Nie można podzielić stanowiska (...), że rada gminy nie ma zdolności sądowej, ponieważ nie została wymieniona w art. 25 p.p.s.a. Z uwagi na to, że organy gminy wykonują zadania gminy i w tym zakresie podejmują uchwały i zarządzenia w sprawach z zakresu administracji publicznej, można mówić, iż także sama gmina ma zdolność sądową w tych sprawach". Naczelny Sąd Administracyjny 13 listopada 2012 r. podjął uchwałę (sygn. I OPS3/12): "W postępowaniu przed sądami administracyjnymi i w sprawie skarg, których przedmiotem jest uchwała rady gminy, zdolność prawną (art. 26 § 1 w związku z art. 28 § 1 i art. 32 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) ma wójt (burmistrz, prezydent miasta), chyba że w sprawie zachodzą okoliczności szczególne, których nieuwzględnienie mogłoby prowadzić do pozbawienia rady gminy prawa do ochrony sądowej". W sprawie zaskarżenia rozstrzygnięcia nadzorczego rygorystyczna wykładnia art. 31 ustawy o samorządzie gminnym nie jest zgodna z przyznaną w Konstytucji ochroną samodzielności gminy. Przyznanie w art. 32 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi radzie gminy zdolności sądowej wiąże się z koniecznością określenia sposobu działania przed sądem administracyjnym przez ten podmiot. Należy podzielić stanowisko przyjęte w wyroku z 4 sierpnia 2011 r. sygn. akt II OSK 168/11, w którym wskazano: "Przepisy ustrojowe nie dają w tym zakresie jednoznacznej odpowiedzi. W szczególności nie wskazują wyraźnie sposobu reprezentacji rady gminy w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Nie powinno jednakże ulegać wątpliwości, że skoro ustawodawca przyznał w art. 32 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi radzie gminy zdolność sądową, to zarówno przepisy ustrojowe, jak i przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy interpretować w taki sposób, aby udział rady gminy w postępowaniu przed sądem administracyjnym był możliwy. Zatem, skoro w art. 19 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym stanowi się, że zadaniem przewodniczącego rady gminy jest organizowanie pracy rady oraz prowadzenie obrad rady, to można także uznać, że przewodniczący rady jest uprawniony do jej reprezentowania w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Można też uznać, że rada gminy, jako podmiot kolegialny, może podjąć uchwałę o wyznaczeniu ze swojego grona lub nawet spośród pracowników aparatu obsługującego jej działalność, a więc urzędu gminy, swego przedstawiciela (pełnomocnika), mimo że nie jest on, jak wymaga tego dosłownie art. 35 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pracownikiem strony lub jego organu nadrzędnego". W aktach sprawy jest uchwała Rady Gminy Moszczenica z 30 stycznia 2013 r. nr XXXI/289/13 w sprawie wniesienia skargi na rozstrzygniecie nadzorcze, w której w § 2 zawarto upoważnienie dla Przewodniczącego Rady Gminy do wniesienia skargi, podejmowania wszystkich czynności w toku postępowania i reprezentowania skarżącego przed sądem administracyjnym. Zarzut zatem naruszenia art. 31 ustawy o samorządzie gminnym pozostając z nim zarzut naruszenia art. 141 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie jest zasadny.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 53 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Termin do wniesienia skargi na rozstrzygniecie nadzorcze reguluje art. 98 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, który stanowi: "Rozstrzygnięcie organu nadzorczego dotyczące gminy, w tym rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 96 ust. 2 i art. 97 ust. 1, a także stanowisko zajęte w trybie art. 89, podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego z powodu niezgodności z prawem w terminie 30 dni od dnia doręczenia". Według art. 91 ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym "Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio". Według art. 39 Kodeksu postępowania administracyjnego "Organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pełnomocników lub przez inne upoważnione osoby lub organy". Zgodnie z art. 391 Kodeksu postępowania administracyjnego "Doręczenie następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług droga elektroniczną (Dz.U. Nr 144, poz. 1204 ze zm.), jeżeli strona lub inny uczestnik postępowania: 1) wystąpił do organu administracji publicznej o doręczenie albo 2) wyraził zgodę na doręczenie mu pism za pomocą tych środków". Dla ustalenia zachowania terminu należy stosować przepisy regulujące tryb doręczenia, a nie inny sposób w przepisach prawa nie przewidziany. W sprawie dla ustalenia zachowania terminu znaczenie prawne ma to, że rozstrzygnięcie nadzorcze zostało doręczone przez pocztę. Zarzut naruszenia przez Sąd przepisów o terminie zaskarżenia nie jest zasadny.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 6l w związku z art. 6i i art. 6j ust. 1 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu w czystości i porządku w gminach (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 391 ze zm.) w związku z art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W zaskarżonym wyroku Sąd przeprowadził w pełni prawidłową wykładnię art. 6l ustawy o utrzymaniu w czystości i porządku w gminie. Przyjęta regulacja w uchwale mieści się w granicach upoważnienia ustawowego. Zakres regulacji w uchwale został ograniczony przedmiotowo do terminu, częstotliwości i trybu uiszczania opłaty. Ma to znaczenie dla zgodności z prawem pod kątem zgodności z odrębną regulacją przyjętą w art. 6i i art. 6j. Tym samym nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 141 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi co do wyprowadzenia w zaskarżonym wyroku braku istotnego naruszenia prawa przez Gminę Moszczenica w uchwale z 13 grudnia 2012 r. O prawidłowości wykładni przesądza rozwiązanie art. 94 Konstytucji, który stanowi, że organy samorządu terytorialnego, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego. Należy zatem wskazać na pozostawioną granicę samodzielności, nie wprowadzono bowiem do ustanawiania aktów prawa miejscowego zastrzeżenia, wyznaczenia treści szczegółowym upoważnieniem.
W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionej podstawie, na mocy art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło