II SA/Rz 972/12
WyrokWSA w Rzeszowie2013-05-20
Skład orzekający: Krystyna Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo oceniły brak związku przyczynowo-skutkowego między narażeniem zawodowym na hałas a stwierdzonym u pracownika ubytkiem słuchu, nie przeprowadzając wystarczającego postępowania dowodowego w celu obiektywizacji tego narażenia?Ratio decidendi
Organy administracji naruszyły przepisy postępowania, w szczególności art. 7, 77 i 80 k.p.a., nie przeprowadzając wszechstronnego postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy w środowisku pracy skarżącego występowało narażenie na ponadnormatywny hałas. Zaniechanie to, polegające na ograniczeniu się do powtórzenia tezy z opinii lekarskiej o braku danych obiektywizujących narażenie, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uniemożliwiając prawidłowe ustalenie przesłanek stwierdzenia choroby zawodowej.Stan faktyczny
Skarżący M. S. domagał się stwierdzenia choroby zawodowej w postaci obustronnego trwałego ubytku słuchu spowodowanego hałasem. Organy administracji, opierając się na orzeczeniach lekarskich, stwierdziły brak związku przyczynowo-skutkowego między pracą w hałasie a schorzeniem, wskazując na progresję niedosłuchu po zaprzestaniu pracy w hałasie i brak danych obiektywizujących narażenie. Skarżący zarzucił organom niedokładną analizę warunków pracy i nieuwzględnienie zeznań świadków potwierdzających pracę w warunkach ponadnormatywnego hałasu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Józefczyk po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...]
II SA/Rz 972/12
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012r., nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, zwany dalej także PWIS działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 ze zmianami), zwane w dalszej części uzasadnienia "k.p.a." oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 roku w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869), zwanego dalej rozporządzeniem utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, zwanego dalej także PPIS z dnia [...] czerwca 2012 r. znak: [...] o braku podstaw do stwierdzenia u M. S. choroby zawodowej: obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo - nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonym jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2, 3 kHz wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych określonych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 roku w sprawie chorób zawodowych.
Z akt sprawy wynika, że w toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że M. S. pracował:
- w latach 1966 – 1967 jako rolnik w gospodarstwie rolnym rodziców;
- w latach 1967 – 1971 w Przedsiębiorstwie [...] jako monter;
- przez okres 1 tygodnia w 1971r. na [...] jako monter;
- w latach 1971 – 2010 na "A." S.A. Zakład [...] jako monter, przy czym w 2009 r. został przeniesiony na stanowisko rzemieślnika.
Wojewódzki Ośrodek Medycyny [...] w orzeczeniu lekarskim Nr [...] z dnia 10 sierpnia 2011 roku stwierdził brak podstaw do rozpoznania u M. S. wskazanej powyżej choroby zawodowej. W orzeczeniu wskazano, że wyniki badań audiometrycznych wykonywanych od 1998r. wskazują na istnienie ubytku słuchu typu odbiorczego, przy czym z badania wykonanego w 2007r. – po 36 latach pracy wynika rozpoznanie obustronnego niedosłuchu typu odbiorczego , którego średnia wielkość wynosi – ucho prawe – 28 dB , ucho lewe – 30 dB . W latach 2007, 2009 i 2010 M. S. był leczony szpitalnie na Oddziale Laryngologicznym, a wyniki badań audiometrycznych wykazują wyraźną progresję ubytku słuchu z każdym następnym pobytem. Niewielka głębokość uszkodzenia słuchu stwierdzonego w 2007r. nie spełnia jedna kryterium orzeczniczego dotyczącego średniego ubytku słuchu (45 dB w uchu lepiej słyszącym). Ponadto po zaprzestaniu pracy w hałasie o poziomach mogących stwarzać ryzyko uszkodzenia słuchu (od 2009r) obserwowano dalszą progresję niedosłuchu, co sugeruje inną niż zawodowa przyczynę schorzenia. W orzeczeniu lekarskim wskazano także, że w okresie pracy w latach 1967 – 1971 brak jest w dokumentacji danych o narażeniu na hałas. W okresie pracy od 1971r. nie prowadzono pomiarów czynników szkodliwych, ponieważ M. S. zatrudniony był na różnych stanowiskach i nie miał stałego miejsca wykonywania pracy, jednak zainteresowany mógł być okresowo narażony na hałas, brak jest jednak danych o narażeniu na ponadnormatywny hałas.
W wydanym na skutek odwołania M. S. w orzeczeniu lekarskim jednostki orzeczniczej II stopnia - Instytutu Medycyny Pracy im [...] z dnia 25 stycznia 2012 r., nr [...] stwierdzono brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wskazanej powyżej. W orzeczenia wskazano podobnie jak w orzeczeniu I stopnia, że w latach 1971 – 2010 pacjent wykonywał pracę na różnych stanowiskach i ze względu na brak stałego miejsca pracy nie prowadzono pomiarów. Z charakterystyki pracy wynika jednak, że była ona wykonywana przez większą część czasu na powietrzu. Brak jest potwierdzenia o narażeniu na ponadnormatywny hałas. Kompleksowe badania audiologiczne potwierdziły obustronne odbiorcze uszkodzenia słuchu o charakterze czuciowo nerwowym ze średnim ubytkiem słuchu w audiometrii tonalnej 1, 2, 3, k Hz wynoszącym w UP 65 dB a, w UL 55 dB.
W orzeczeniu wskazano, że u pacjenta od lat rozwija się postępujący ubytek słuchu. Z badań z 1998r. wynika, że widoczne jest uszkodzenie słuchu o charakterze odbiorczym o średniej głębokości uszkodzenia w uchu prawnym 40 dB , w uchu lewym 48 dB (stwierdzony wówczas ubytek nie spełniał wymaganej do rozpoznania choroby zawodowej wielkości)
Widoczna w audiogramach z 26 lutego 2009r. i z 3 marca 2009r. znaczna asymetria uszkodzenia słuchu z głuchotą dla zakresu 3 – 8 kHz w uchu lewym nie posiada klinicznych cech uszkodzenia słuchu spowodowanego hałasem, który doprowadza do symetrycznych uszkodzeń słuchu, nie doprowadzając do całkowitej głuchoty, co prowadzi do wniosku, że progresja uszkodzenia słuchu wynika z innych przyczyn niż skutki biologicznego działania hałasu (np. toksyczne, infekcyjne, naczyniowe, metaboliczne, neurologiczne, pourazowe i inne). Postęp niedosłuchu po zaprzestaniu pracy w hałasie potwierdza pozazawodową etiologię niedosłuchu. Przedstawione dowody w opinii biegłych stanowią brak podstaw do przyjęcia bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że stwierdzone u badanego uszkodzenie jest skutkiem działania hałasu i co za tym idzie rozpoznania choroby zawodowej z pkt 21 wykazu chorób zawodowych.
Mając na uwadze wskazane wyżej ustalenia PPIS wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. znak: [...] orzekł o braku podstaw do rozpoznania u M. S. choroby zawodowej określonej w pkt 21 wykazu chorób zawodowych. Organ streścił przebieg dotychczasowego postępowania oraz przywołał treść orzeczeń lekarskich wydanych przez jednostki orzecznicze I i II stopnia. Podsumowując stwierdził, że według obowiązującej definicji wynikającej z art. 235 ze zn. 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1074r. kodeks pracy (Dz. U. z 1998r., nr 21, poz. 94 ze zm.) choroba zawodowa jest schorzeniem wymienionym wykazie chorób zawodowych (załącznik do rozporządzenia) jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że został spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Oznacza to, że niezbędnym warunkiem stwierdzenia choroby zawodowej jest łączne występowanie 3 przesłanek: stwierdzona jednostka chorobowa wymieniona jest w wykazie chorób zawodowych, w środowisku pracy występowało narażenie zawodowe (czynniki szkodliwe albo sposób wykonywania pracy) mogące wywołać schorzenie, pomiędzy schorzeniem a narażeniem zawodowym występuje związek przyczynowo - skutkowy. Organ wskazał, że uprawnione do orzekania jednostki orzecznicze stwierdziły, że brak jest związku przyczynowo – skutkowego między schorzeniem a narażeniem zawodowym (brak przesłanki trzeciej).
M. S. odwołał się od wskazanej wyżej decyzji, wnosząc o jej zmianę i merytoryczne rozstrzygnięcie poprzez stwierdzenie choroby zawodowej wskazanej powyżej, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
W uzasadnieniu podał, że nie zgadza się z zaskarżonym rozstrzygnięciem jako niezgodnym ze stanem faktycznym i prawnym i wielce dla niego krzywdzącym. Zarzucił, że nie została dokonana dokładna i dogłębna analiza stanowiska, na którym pracował przez 38 lat życia zawodowego. Podał, że pracował w warunkach narażających go na ogromny hałas przekraczający wielokrotnie dopuszczalne normy, spowodowany pracą i jednoczesną pracą szlifierki kątowej do obrotu szyn wytwarzających 10 tys. obrotów na minutę, oczyszczarki, przesiewarki, zakrętarki, spychacza, ładowarki, palników gazowych oraz głośnej podbijarki. Zaprzeczył jakoby pracował przy konserwacji rozjazdów i podał, że tymi pracami zajmowała się inna służba. Zaprzeczył także twierdzeniu, że został przeniesiony na inne stanowisko ze względu na słuch. Podał, że zmiana stanowiska spowodowana była dbałością o bezpieczeństwo, ale po zmianie także pracował w warunkach narażenia na hałas. Podał, że okoliczności dotyczące charakteru i warunków, w jakich pracował w narażeniu na ponadnormatywny hałas potwierdzili świadkowie w pisemnych zeznaniach dołączonych do materiału dowodowego w sprawie, do których jednakże organ nie odniósł się. Podał, że nie może ponosić ujemnych skutków zaniedbań pracodawcy w zakresie braku dokumentacji pracy na danym stanowisku pracy, w tym pomiarów hałasu, niemniej zważywszy na faktyczny ubytek słuchu u odwołującego wystąpił nie ulega wątpliwości, co potwierdził także organ, że praca była wykonywana w warunkach narażenia na hałas. Podał, że nie był w żaden sposób poza pracą narażony na hałas ani na czynniki toksyczne, nie cierpiał na choroby neurologiczne czy naczyniowe i nie miał żadnego urazu. Warunki, w jakich pracował, bezspornie potwierdzają, że jego choroba na podłoże narażenia zawodowego.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2012r., nr [...], wymienioną na wstępie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ streścił przebieg dotychczasowego postępowania. Wskazał, że do stwierdzenia choroby zawodowej, która jest pojęciem prawnym, a nie medycznym, organ administracji musi stwierdzić istnienie wszystkich wymienionych poniżej przesłanek:
- strona cierpi na schorzenie określone w wykazie chorób zawodowych, co stwierdzają, powołani w sprawie biegli,
- strona była narażona w środowisku pracy na czynnik chorobotwórczy, mogący stanowić potencjalną przyczynę wystąpienia u niej rozpatrywanej choroby,
- zachodzi związek przyczynowy między narażeniem strony na czynnik chorobotwórczy, występujący w środowisku pracy, a stwierdzoną chorobą.
Jedynie stwierdzenie wystąpienia wszystkich przesłanek pozwala organowi administracyjnemu na pozytywne rozstrzygnięcie sprawy, a brak którejkolwiek z przesłanek obliguje organ do wydania decyzji nie stwierdzającej choroby zawodowej.
Organ wyjaśnił, że w zakresie medycznego rozpoznania choroby jest związany orzeczeniem lekarskim jako źródłem specjalistycznej wiedzy, której nie ma prawa podważać. Organ II instancji stwierdził, że odwołujący narażony był na hałas w środowisku pracy, niestety brak jest danych obiektywizujących to narażenie. Podał także, że analiza dowodów przeprowadzonych w sprawie wskazuje, że odwołujący cierpi na obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu czuciowo - nerwowego wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym. Organ przytoczył treść orzeczenia jednostki orzeczniczej II stopnia. Podał, że w 1998r. stan słuchu odwołującego się nie odbiegał od normy, a dane z audiogramów z 2009r. oraz progresja niedosłuchu po 2009 wskazują na pozazawodowe źródła uszkodzenia słuchu. Z uwagi na powyższe wskazał, że brak jest związku przyczynowego pomiędzy narażeniem zawodowym na hałas, a uszkodzeniem słuchu. Za wiarygodne uznał organ dowody zgromadzone w sprawie, tj. treść karty narażenia zawodowego, charakterystyki narażenia zawodowego i protokołów postępowania.
M. S. złożył skargę na wskazaną wyżej decyzję PWIS z dnia [...] sierpnia 2012r., zarzucając jej naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. oraz naruszenia prawa materialnego, tj. art. 235, art. 235 ¹ i art. 235 ² oraz 236 Kodeksu pracy w związku z § 8 rozporządzenia z 2009r. W uzasadnieniu powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji I instancji. Ponadto podniósł, że także organ II instancji nie odniósł się do przedstawionych przez niego dowodów w postaci zeznań świadków, że pracował w warunkach narażający go na ogromny ponadnormatywny hałas.
W odpowiedzi na skargę PWIS wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r., nr 153, poz. 1269 ze zmianami). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zmianami), dalej "P.p.s.a". Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia, gdy dotknięte są naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy; lub do stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; lub też do stwierdzenia wydania decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Poddawszy takiej kontroli zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest uzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z dyspozycją art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. – Kodeks pracy (Dz. u. z 1998r. nr 21, poz. 94 ze zmianami) zwanej dalej k.p., za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Zgodnie z treścią wskazanych regulacji za chorobę zawodową uważa się:
1/ chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych;
2/ jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy;
3/ związek przyczynowy pomiędzy działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, a zachorowaniem może mieć charakter bezspornego albo może przyjąć postać wysokiego prawdopodobieństwa;
4/ rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić tylko w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.
Jak stanowi § 6 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia z 2009r. w sprawie chorób zawodowych, ocenę narażenia zawodowego w toku ustalania rozpoznania choroby zawodowej przeprowadza lekarz sprawujący profilaktyczną opiekę zdrowotną na pracownikiem, następnie lekarz zatrudniony we właściwej do orzekania w zakresie chorób zawodowych placówce medycznej (§ 6 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia). Jednakże w toku podejmowania decyzji w przedmiocie choroby zawodowej ocenę narażenia zawodowego przeprowadza właściwy powiatowy inspektor sanitarny. Ocena narażenia zawodowego przeprowadzona przez lekarza orzecznika nie wiąże organu i może być dokonana samodzielnie przez organ wydający decyzję, do czego upoważnia go § 6 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych.
W przedmiotowej sprawie lekarz orzecznik jednostki orzeczniczej II stopnia , jak również organy inspekcji sanitarnej wskazywały konsekwentnie, że skarżący pracował w warunkach narażenia na hałas, jednocześnie jednak wskazując na brak danych obiektywizujących zawodowe narażenie na hałas o natężeniu przekraczającym normy higieniczne, nie dokonując ustaleń w tym zakresie.
W prawdzie w aktach zalegają protokół z postępowania w sprawie choroby zawodowej oraz karty oceny narażenia zawodowego, jednakże brak jest tam dokładnych danych w powyższym zakresie. Materiał sprawy przedstawiony Sądowi wraz ze skargą pozwala więc przyjąć, iż zarówno lekarz orzecznik, jak i organ inspekcji sanitarnej uchylił się od przeprowadzenia niezbędnego dochodzenia w tym zakresie. Nie spełniony został bowiem obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia sprawy wynikający dla organu administracji z treści art. 7, a także art. 77 k.p.a. Organ inspekcji sanitarnej poprzestał na powtórzeniu tezy zawartej w orzeczeniu placówki medycznej II stopnia, iż brak jest danych obiektywizujących zawodowe narażenia na hałas o natężeniu przekraczającym obowiązujące normatywy higieniczne. Stwierdzić jednak należy, że lekarze orzecznicy nie orzekają jednak w kwestii uznania danej choroby za chorobę zawodową, lecz stwierdzają jedynie stan chorobowy i jego przyczyny. Natomiast kwalifikacji prawnej schorzenia dokonuje inspektor sanitarny, uwzględniając zagrożenie występujące w miejscu pracy narażające na dane schorzenie. Skoro po myśli art. 75 §1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, organ inspekcji sanitarnej nie powinien ograniczyć postępowania dowodowego do ustalenia przebiegu pracy zawodowej i ustalenia rodzaju pracy wykonywanej przez skarżącego Akta sprawy wykazują, iż organy nie podjęły jakiejkolwiek próby przeprowadzenia dochodzenia w kierunku dokładnego ustalenia jakie obowiązku służbowe wykonywał skarżący na stanowisku montera z uwzględnieniem narażenia na ponadnormatywny hałas. Dochodzenie takie mogło przykładowo obejmować przesłuchanie świadków – byłych współpracowników i byłych pracodawców skarżącego, zażądanie od tych ostatnich dokładnych informacji o warunkach pracy skarżącego, dokonanie badań porównawczych na tożsamych stanowiskach, na których pracował skarżący przy uwzględnieniu dokładnych danych o wykonywaniu jego pracy. Dowodem mogą być w szczególności dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Ponadto, zakres obowiązków oraz stanowisk pracy skarżącego należy do zakresu informacji, jakie pracodawca powinien dokumentować w aktach osobowych pracownika. Ograniczenie postępowania dowodowego do enigmatycznych stwierdzeń w tym zakresie w kontekście bezspornego ustalenia, że skarżący był narażony na hałas w środowisku pracy narusza zasady prowadzenia postępowania dowodowego zawarte w kodeksie postępowania administracyjnego. W szczególności organ II instancji nie odniósł się do podniesionych w tym zakresie twierdzeń zawartych w odwołaniu od decyzji I instancji, gdzie skarżący podnosi pracował w warunkach narażających go na ogromny hałas przekraczający wielokrotnie dopuszczalne normy, hałas spowodowany jednoczesną pracą licznych urządzeń.
Organ powinien nadto wziąć pod uwagę, iż związek przyczynowy upoważniający do rozpoznania choroby zawodowej istnieje również wtedy, gdy można stwierdzić z wysokim prawdopodobieństwem (a nie tylko bezspornie) wpływ środowiska pracy na zachorowanie.
Przechodząc do dalszych przesłanek definiujących chorobę zawodową zważyć trzeba, iż ustawodawca uzależnił możliwość stwierdzenia choroby zawodowej, w przypadku wcześniejszego ustania narażenia zawodowego, od wystąpienia zobiektywizowanych jej objawów w określonym, zamkniętym czasie, co w przypadku choroby zawodowej opisanej w pozycji 21 wykazu chorób zawodowych określono, jako 2 lata. Obowiązkiem organów inspekcji sanitarnej było zatem ustalić, kiedy ostatecznie ustało narażenie zawodowe skarżącego i od jakiej daty przyjąć należy, że wystąpiły u niego udokumentowane objawy choroby określonej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych. W tym zakresie wyjaśnienia wymaga także podnoszona zarówno w odwołaniu od decyzji organu I instancji, jak i w skardze kwestia przeniesienia skarżącego w 2009r. na stanowisko pracy, na którym nie był narażony na hałas, czemu skarżący zaprzeczył twierdząc, że po 2009r. również pracował w warunkach narażenia na hałas.
Przechodząc do następnej przesłanki warunkującej wydanie decyzji w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej – treści orzeczenia lekarskiego w pierwszej kolejności, przytoczyć należy § 8 ust. 1 rozporządzenia z 2009r., który stanowi, że decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Stwierdzić wypada, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmowany jest pogląd o związaniu organów inspekcji sanitarnej z rozpoznaniem podanym w stosownym orzeczeniu lekarskim. Takie stanowisko zostało przedstawione również w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2002r. i zachowuje nadal aktualność (sygn. akt OPS3/02 ONSA 2003/1/4). Organ administracji publicznej prowadzący postępowanie w przedmiocie choroby zawodowej nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Związanie organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej orzeczeniem kompetentnej placówki medycznej nie jest tożsame z bezkrytyczną akceptacją informacji zawartych w orzeczeniu. Organ winien ocenić orzeczenie jako dowód w postępowaniu z zachowaniem kanonów wyznaczonych przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 27.07.2010r. sygn. akt IV SA/Gl 752/09 LEX nr 599626).
Orzeczenie lekarskie, jest opinią biegłego w rozumieniu art. 84 k.p.a., która powinna być wszechstronnie uzasadniona i wyjaśniać wątpliwości w sposób przekonujący i dostępny dla stron, organu prowadzącego postępowanie i sądu administracyjnego.
Stosownie natomiast do § 8 ust. 2 rozporządzenia z 2009r., jeżeli właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1 jest niewystarczający do wydania decyzji może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultacje oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia materiału dowodowego. Potwierdzenie wymaganych dla choroby zawodowej parametrów medycznych należy do właściwej placówki medycznej, a organ inspekcji sanitarnej nie posiada kompetencji do prowadzenia samodzielnych ustaleń w tym kierunku. Może jedynie zwrócić się o uzupełnienie uzyskanych opinii medycznych.
Zdaniem Sądu opinia Instytutu Medycyny Pracy [...] z dnia 25 stycznia 2012r., nr [...], podobnie jak poprzedzające ją orzeczenie lekarskie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy [...] z dnia 10 sierpnia 2011r., nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej nie są wyczerpujące, nie wyjaśniają wszystkich nasuwających się wątpliwości i tym samym nie są przekonujące.
Stwierdzenie opiniujących lekarzy, że ustalona progresja niedosłuchu przemawia za niezawodowym uszkodzeniem słuchu u skarżącego, budzi wątpliwości. Nie przesądza o tym, zdaniem Sądu, okoliczność, że po zaprzestaniu pracy w hałasie o poziomach mogących stwarzać ryzyko uszkodzenia słuchu od 2009r. obserwowano dalszą progresję niedosłuchu. Takiego stanowiska jednostki orzecznicze nie wyjaśniły. Dodatkowo, ponieważ okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym w przypadku choroby wymienionej w pkt 21 wykazu wynosi 2 lata, co podważałoby wskazaną wyżej tezę, zwłaszcza, że ograny nie wyjaśniły czy po 2009r. skarżący pracował w warunkach narażenia na hałas czy też nie. Wyjaśnienie tej okoliczności w sytuacji jeżeli skarżący pracowałby warunkach narażenia na hałas po 2009r., mogłoby oznaczać, że progresja niedosłuchu, o której mowa w orzeczeniach występowała jeszcze w okresie pracy w narażeniu na hałas.
W treści orzeczeń, poza stwierdzeniami, że progresja niedosłuchu występowała po zaprzestaniu pracy w narażeniu na czynniki szkodliwe i wynikach badań audiologicznych przeprowadzonych na potrzeby wydania orzeczeń lekarskich, brak jest wyników badań – stopnia niedosłuchu w 2007r. i z 2009r. W opiniach stwierdzono obustronny niedosłuch, który jest charakterystyczny dla działania hałasu. Żadna opinia nie wyjaśnia dlaczego asymetria słuchu wyklucza zawodowe uszkodzenie słuchu, zatem nie wiadomo czy wskazane z tej przyczyny wykluczenie ma charakter obiektywny /pewny/, czy też opiera się tylko na prawdopodobieństwie. Nie wyjaśniono przyczyny asymetrii. Nie wyjaśniono także dlaczego stwierdzenie obustronnego odbiorczego uszkodzenia słuchu o charakterze czuciowo – nerwowym ze średnim ubytkiem słuchu w audiometrii tonalnej dla 1, 2, 3 kHz wynoszącym w UP 65 dB , a w UL 55 dB uznać należy za uszkodzenie o znacznej asymetrii i w jakich wielkościach mieści się pojęcie znacznej asymetrii, a także dlaczego znaczna asymetria w ubytku słuchu oraz głuchota w zakresie 3- 8 kHz stwierdzone u skarżącego oznaczają, że brak jest w przedmiotowej sprawie cech uszkodzenia słuchu spowodowanego hałasem.
Z wyżej omówionych względów poddaną kontroli sądowej zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, w którychnie wypowiedziano się co do wszystkich okoliczności istotnych w sprawie rozpoznania choroby zawodowej i które wydano bez wyczerpującego zgromadzenia i oceny materiału dowodowego, należało ocenić jako wydane z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wyczerpujące zebranie i rozważenie całego materiału dowodowego stanowi podstawę dla poczynienia prawidłowych ustaleń stanu faktycznego i właściwego zastosowania norm prawa materialnego. Nadto organ mieć będzie na względzie, iż uzasadnienie decyzji organów obu instancji powinno spełniać wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a., a zatem zawierać, w ramach uzasadnienia faktycznego, wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Obowiązek sporządzenia uzasadnienia decyzji odpowiadającego wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. stanowi realizację w postępowaniu administracyjnym zasady przekonywania, określonej w art. 11 k.p.a. Tylko prawidłowo sporządzone uzasadnienie daje możliwość pełnej i merytorycznej weryfikacji decyzji w postępowaniu sądowym, w toku którego nie jest możliwe uzupełnienie przeprowadzonego postępowania administracyjnego o stosowną argumentację prawną, i wyręczanie w ten sposób organów administracji w dokonaniu oceny w kwestii spełnienia przesłanek ustawowych, uzasadniających wydanie konkretnej decyzji.
Z tego właśnie względu, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c) P.p.s.a. – uchylił zaskarżoną decyzję oraz na podstawie art. 135 P.p.s.a. także decyzję organu I instancji. Sąd nie stosował art. 152 P.p.s.a., bowiem zaskarżona decyzja nie nadaje się do wykonania.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ I instancji przeprowadzi postępowanie umożliwiające ustalenie z wysokim prawdopodobieństwem, czy w środowisku zawodowym skarżącego występowało narażenie na ponadnormatywny hałas oraz czy i w jakim okresie pracował on w warunkach narażenia na ponadnormatywny hałas, a także kiedy wystąpiły u niego objawy choroby określonej w poz. 21 wykazu, a także zwróci się do właściwej jednostki orzeczniczej o wydanie opinii uzupełniającej, w której lekarze powinni w sposób wyczerpujący odpowiedzieć na wątpliwości Sądu przytoczone w niniejszym uzasadnieniu, w szczególności wyjaśnić na czym obiektywnie oparto twierdzenia o innej niż zawodowa etiologii niedosłuchu u skarżącego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło