II SA/Wa 355/13
WyrokWSA w Warszawie2013-05-21
Skład orzekający: Iwona Dąbrowska, Anna Mierzejewska, Sławomir Antoniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił udostępnienia umowy prywatyzacyjnej, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy, mimo że umowa była warunkowa i nie doszło do jej wykonania?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając, że organ nieprawidłowo odmówił udostępnienia umowy prywatyzacyjnej. Kluczowym błędem organu było niezałączenie do akt sprawy spornej umowy, co uniemożliwiło sądowi jej weryfikację. Ponadto, sąd uznał, że organ naruszył przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 28 K.p.a., poprzez niezawiadomienie o postępowaniu podmiotów, których interes prawny (ochrona tajemnicy przedsiębiorcy) mógł być naruszony.Stan faktyczny
Skarżący P. C. wystąpił do Ministra Skarbu Państwa o udostępnienie umowy prywatyzacyjnej z dnia [...] listopada 2010 r. dotyczącej sprzedaży akcji Spółki K. S.A. oraz informacji o cenach ofert. Minister Skarbu Państwa odmówił udostępnienia umowy, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy oraz fakt, że umowa była warunkowa i nie doszło do jej wykonania. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ utrzymał swoją decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się uchylenia decyzji i udostępnienia informacji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] stycznia 2013 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] grudnia 2012 r. Sąd stwierdził również, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Sędziowie WSA Anna Mierzejewska, Sławomir Antoniuk, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2013 r. sprawy ze skargi P. C. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] grudnia 2012 roku; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
Wnioskiem z dnia [...] listopada 2012 r., złożonym w trybie dostępu do informacji publicznej, P. C. wystąpił do Ministra Skarbu Państwa o udzielenie informacji
w zakresie:
1. umowy prywatyzacyjnej z dnia [...] listopada 2010 r. na sprzedaż pakietu [...]% akcji Spółki K. S.A. z siedzibą w Z. na rzecz Spółki S. Sp. z o. o. z siedzibą w W.,
2. ceny za jedną akcję zaoferowaną (oferta niewiążąca) przez inwestorów
w odpowiedzi na zaproszenie do negocjacji ws. sprzedaży akcji w procesie prywatyzacji Spółki K. S.A. z siedzibą w K.,
3. ceny za jedną akcję złożoną w ofertach wiążących przez spółki S. Sp. z o. o. z siedzibą w W. oraz G. Sp. z o. o. z siedzibą w C. w procesie prywatyzacji Spółki K. S.A. z siedzibą w K.
Pismem z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] Dyrektor Departamentu Prywatyzacji Ministerstwa Skarbu Państwa poinformował P. C., że wniosek dotyczący sprywatyzowanej Spółki K. S.A., z siedzibą w Z., zostanie, zgodnie z art. 13. ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, ze względu na zawiły charakter sprawy oraz konieczność przygotowania odpowiednich dokumentów, rozpatrzony w terminie nie dłuższym niż do końca roku. Odnosząc się do wniosku w zakresie cen oferowanych przez Inwestorów w procesie sprzedaży akcji Spółki K. z siedzibą w K., organ przesłał zestawienie ofert wstępnych i ofert wiążących.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. znak [...], wydaną na podstawie art. 5 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 2 i art. 16 ust. 1 w związku
z art. 10 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), Minister Skarbu Państwa odmówił udostępnienia informacji publicznej - wglądu do dokumentu urzędowego - poprzez przekazanie warunkowej umowy sprzedaży akcji Spółki K. S.A. z siedzibą w Z., zawartej pomiędzy Skarbem Państwa a Spółką S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. w dniu [...] listopada 2010 r., ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy biorącego udział w procesie prywatyzacji Spółki K. S.A., w trybie negocjacji podjętych na podstawie publicznego zaproszenia, opublikowanego w dniu [...] marca 2010 r. w dzienniku R. oraz na stronie internetowej MSP.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że wniosek P. C. dotyczył udostępnienia dokumentu urzędowego, tj. umowy sprzedaży akcji Skarbu Państwa
w Spółce K. S.A. z siedzibą w Z. z dnia [...] listopada 2010 r. Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, dokumentem urzędowym jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego,
w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy. Umowa nie jest dokumentem urzędowym w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej albowiem zawiera oświadczenia woli oraz zobowiązania dwóch stron. Jednocześnie organ wskazał, że umowy prywatyzacyjne są jawne, zgodnie z art. 2d ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji (Dz. U. z 2002 r., Nr 171, poz. 1397 ze zm.). Jawność dotyczy umów, które zostały zawarte i weszły w życie. Umowa, którą zawarł Skarb Państwa ze S. Sp. z o. o. jest warunkowa, a do dnia wydania decyzji zastrzeżony warunek nie ziścił się. Zgodnie natomiast z art. 5 ust. 1 i ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych
w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Z informacji uzyskanych w piśmie z dnia [...] marca 2011 r. od inwestora będącego stroną warunkowej umowy sprzedaży akcji, tj. od Spółki S. Sp. z o. o. wynika, iż przedmiotowa umowa sprzedaży akcji została
w całości objęta przez S. Sp. z o. o. tajemnicą przedsiębiorcy, do czasu jej wykonania w pełnym zakresie przez strony umowy. Z tych też względów odmówiono udostępnienia żądanej informacji.
Od decyzji tej P. C. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy,
w którym podniósł, że art. 2d ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji nie zawiera ograniczenia publikowania umów prywatyzacyjnych wyłącznie do umów, które weszły
w życie. Przepis ten bezwarunkowo dotyczy wszystkich umów, które zostały zawarte we wskazanych w nim trybach nie wyłączając umów warunkowych lub przedwstępnych. Wskazał ponadto, że zgodnie z informacją zawartą w komunikacie Ministerstwa Skarbu Państwa, warunkiem zawieszającym była zgoda Urzędu Ochrony Konkurencji
i Konsumentów na transakcję, która to zgoda została udzielona. Zatem niezasadne jest twierdzenie, że warunek zawieszający umowy nie ziścił się. Umowa weszła w życie, ale nie została zrealizowana. Artykuł 2d ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji nie wyłącza jawności umów niezrealizowanych lub od których strony odstąpiły.
Odnosząc się do zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa obejmującą poufnością umowę w całości do czasu jej wykonania, P. C. podniósł, że nie każda informacja wskazana przez przedsiębiorcę jako tajemnica przedsiębiorstwa,
w świetle ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, w rzeczywistości jest taką tajemnicą i podlega ochronie. Warunkiem uznania informacji za rzeczywistą tajemnicę przedsiębiorcy jest dysponowanie tą informacją w sposób niejako "właścicielski", zatem przedsiębiorca nie może uznać za tajemnicę podlegającą ochronie swoich oświadczeń woli kierowanych do zbywcy/organu w procesie prywatyzacji sfinalizowanych w umowie sprzedaży akcji, albowiem zbywca/organ staje się ich "współwłaścicielem" i jest zobowiązany do udostępnienia tych informacji innym podmiotom. Dodatkowo wskazał, że w zaproszeniu do negocjacji oraz w Procedurze Prywatyzacyjnej uczestnicy postępowania prywatyzacyjnego zostali uprzedzeni o przepisach regulujących postępowanie, tj. o kwestiach jawności i przejrzystości prywatyzacji, toteż, decydując się na udział w tym postępowaniu dobrowolnie zrezygnowali z ochrony swoich tajemnic stojących w kolizji z interesem publicznym, jakim jest jawność działań organów władzy publicznej. W ocenie P. C. organowi nie wolno bezkrytycznie akceptować każdego zastrzeżenia tajemnicy przez przedsiębiorcę.
P. C. nie zgodził się ponadto z twierdzeniem, że nie można uznać, by ujawnienie niezrealizowanej umowy, o którą wnioskował może zagrozić interesom przedsiębiorcy ponad dwa lata po jej zawarciu zwłaszcza, iż sam przedsiębiorca zastrzegł tajemnicę jedynie do daty zrealizowania umowy. Oznacza to, iż w ocenie samego przedsiębiorcy ujawnienie informacji zawartych w umowie po jej zrealizowaniu nie zagrażało jego interesom.
P. C. podkreślił, że utajnienie oświadczeń woli kontrahenta uniemożliwia ocenę zasadności oświadczeń wzajemnych składanych przez organ, czyli
w konsekwencji uchyla prawo do wiedzy na temat działania władz publicznych.
Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. znak [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 w związku z art. 127 § 3 K.p.a., utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2012 r.
W uzasadnieniu decyzji organ, odnosząc się do jawności umów prywatyzacyjnych podniósł, że zgodnie z art. 2d ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji umowy prywatyzacyjne są jawne i podlegają udostępnianiu na zasadach określonych
w przepisach o dostępie do informacji publicznej. Na stronie BIP Ministerstwa Skarbu Państwa są publikowane umowy prywatyzacyjne, na podstawie których Skarb Państwa zbył akcje lub udziały. Jednakże jawność dotyczy umów, które zostały zawarte. Umowa, którą podpisał Skarb Państwa ze Spółką S. Sp. z o.o. jest warunkowa, co oznacza, że weszła w życie w dniu jej podpisania przez sprzedawcę
i kupującego, jednakże przeniesienie akcji miało nastąpić po zapłacie przez kupującego ceny zakupu akcji oraz pod warunkiem otrzymania od Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ostatecznej decyzji wyrażającej zgodę na dokonanie koncentracji w związku z nabyciem akcji K. S.A.
Organ podał, że w związku z brakiem zapłaty, nie doszło do przeniesienia akcji na rzecz Spółki S. Sp. z o.o. Obowiązek zaś ujawniania w formie publikacji na stronie internetowej dotyczy umów zawartych, zakończonych przeniesieniem własności akcji a nie jedynie podpisanych i to z warunkiem. Jednocześnie organ wyjaśnił, że w związku z powyższymi okolicznościami podjęte zostały działania mające na celu odstąpienie od umowy sprzedaży akcji. W takiej sytuacji nie można wykluczyć ponownego uruchomienia procesu prywatyzacji Spółki.
Organ zwrócił uwagę, że na podstawie art. 2d ustawy o komercjalizacji
i prywatyzacji zawarte umowy są udostępniane na zasadach określonych w ustawie
o dostępie do informacji publicznej. Oznacza to, że jawność tych umów nie jest bezwzględna i podlega rygorom tej ustawy. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 1 i ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Z informacji uzyskanych
w piśmie z dnia [...] marca 2011 r. od inwestora - Spółki S. Sp.
z o.o. wynika, że umowa sprzedaży akcji została objęta przez S. Sp. z o.o. w całości tajemnicą przedsiębiorcy, do czasu jej wykonania w pełnym zakresie przez strony umowy. Zatem udostępnienie informacji nawet w formie przetworzonej nie jest możliwe.
Odnosząc się do argumentów podniesionych przez P. C. we wniosku
o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ wskazał, że art. 2d ustawy o komercjalizacji
i prywatyzacji mówi o generalnej zasadzie jawności umów, przy założeniu jednak, że nie zachodzi ograniczenie tej jawności poprzez zastrzeżenie, ze strony kupującego, objęcia umowy w całości tajemnicą przedsiębiorcy. Ponadto wyjaśnił, że przepisy ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji nie nakazują organowi przeprowadzenia weryfikacji złożonego przez inwestora wniosku w sprawie objęcia tajemnicą przedsiębiorcy całości umowy prywatyzacyjnej. Dodatkowo podkreślił, że umowa zawarta na gruncie prawa cywilnego nie jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 6 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, ponieważ zawiera oświadczenia woli oraz zobowiązania dwóch stron.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi P. C.
do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której powtórzył argumentacje przedstawioną we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, z tych względów wniósł o jej uchylenie i zobowiązanie organu do udostępnienia wnioskowanej informacji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Pismem z dnia [...] marca 2013 r. P. C. uzupełnił przedstawioną w skardze argumentację wskazując, że negocjacje są elementem procesu prywatyzacji we wskazanym trybie. Proces prywatyzacji jest szerszym pojęciem niż negocjacje
i rozpoczyna się on w momencie przystąpienia do sporządzenia analiz przedprywatyzacyjnych, a kończy się najpóźniej podpisaniem umowy sprzedaży akcji bądź decyzją o ukończeniu procesu prywatyzacji bez rezultatu. Negocjacje zatem to jeden z etapów procesu prywatyzacji polegający na bilateralnych rozmowach pomiędzy zbywcą, a inwestorem mających na celu ustalenie wiążących warunków transakcji. Nawet, jeżeli Minister Skarbu Państwa ma wątpliwości co do momentu zakończenia negocjacji, a w konsekwencji zakończenia w myśl art. 2c ustawy o komercjalizacji
i prywatyzacji embarga na jawność umowy prywatyzacyjnej, to nie ma podstaw do utrzymywania, iż negocjacje trwają po udanym bądź nieudanym zakończeniu procesu prywatyzacji. Sam fakt podpisania umowy nie jest już elementem negocjacji. Tak więc umowa prywatyzacyjna jest jawna, z chwilą jej podpisania, które ma miejsce po zakończeniu negocjacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, jednakże
z innych powodów, aniżeli podniesione przez skarżącego. Zezwala na to treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). w myśl którego, sąd rozstrzyga
w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, lecz nie może wydać nawet orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).
Stosownie do treści art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji
o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, zaś według ust. 2, prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących
z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu, przy czym tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy (ust. 3). Konkretyzacją tego prawa zajmuje się m.in. ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), gdzie w myśl art. 1, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy
i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w tym akcie prawnym. Ponadto na podstawie art. 2 ust. 1, każdemu przysługuje prawo dostępu do informacji publicznej, a realizacja tego prawa spoczywa na podmiotach określonych w art. 4 ust. 1, zaś w myśl art. 13 ust. 1 ustawy, udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji określonej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 ustawy i udzielenie informacji publicznej powinno być udzielone zgodnie z treścią wniosku. Jednakże dostęp do informacji publicznej nie jest nieograniczony i m.in. zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 ustawy podlega takiemu ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych. Wówczas to, według art. 16 ust. 1 ustawy, odmowa udostępnienia informacji publicznej przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji,
a stosownie do treści art. 21 ustawy, do skarg rozpatrywanych w postępowaniu
o udostępnienie informacji publicznej stosuje się, z zastrzeżeniem przypadku, o którym mowa w art. 22, przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), z tym że:
1) przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi,
2) skargę rozpatruje się w terminie 30 dni od dnia otrzymania akt wraz z odpowiedzią na skargę.
W rozpoznawanej sprawie P. C. bez wątpienia jest uprawniony do uzyskania informacji publicznej i w ocenie Sądu zakres żądania określony w pkt 1 wniosku z dnia [...] listopada 2012 r., stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy.
Skoro zaś tak, to Minister Skarbu Państwa po złożeniu przez skarżącego skargi do Sądu, winien był na podstawie art. 54 § 2 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przekazać wraz ze skargą
i odpowiedzią na nią, całe akta sprawy.
W tym miejscu należy wskazać, że przedmiotem skargi jest decyzja Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] stycznia 2013 r. Nr [...] i utrzymana nią
w mocy decyzja Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] grudnia 2012 r.
nr [...], na podstawie której odmówiono skarżącemu udzielenia informacji dotyczącej wglądu do dokumentu urzędowego – poprzez przekazanie warunkowej umowy sprzedaży akcji Spółki K. S.A. z siedzibą w Z., zawartej pomiędzy Skarbem Państwa a Spółką S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. w dniu [...] listopada 2010 r.
Podać należy, że organ w zaskarżonej decyzji stwierdził, że na podstawie art. 2d ustawy z dnia 6 września 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji (Dz.U. z 2002 r.
Nr 171, poz. 1397 ze zm.) zawarte umowy są udostępniane na zasadach określonych
w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Oznacza to, że jawność tych umów nie jest bezwzględna i podlega rygorom tej ustawy. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 1 i ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Organ podał, że
z informacji uzyskanych w piśmie z dnia [...] marca 2011 r. od inwestora - Spółki S Sp. z o.o. wynika, że umowa sprzedaży akcji została objęta przez S. Sp. z o.o. w całości tajemnicą przedsiębiorcy, do czasu jej wykonania w pełnym zakresie przez strony umowy, a to zdaniem organu oznacza, że udostępnienie informacji nawet w formie przetworzonej nie jest możliwe.
Tak więc skoro, co już wyżej zasygnalizowano, kontrola sprawowana przez sąd administracyjny sprowadza się do badania, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa, to rzeczą oczywistą jest i kwestionowaną jest, że w rozpoznawanej sprawie, Sąd nie mógł się oprzeć jedynie na uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, lecz był zobowiązany do skonfrontowania jej z materiałem źródłowym, jakim jest wskazana wyżej umowa prywatyzacyjna.
Innymi słowy mówiąc, skoro był to podstawowy argument organu i zasadniczy element żądania skarżącego, to niewątpliwie umowa ta winna podlegać weryfikacji przez Sąd w ramach prowadzonej przez siebie kontroli. W przeciwnym bowiem razie, tj. zaniechanie przeprowadzenia dowodu z tego dokumentu powoduje, że ewentualne rozstrzygnięcie nieuznające, bądź nawet uznające racje organu, czyniłoby ewentualne ustalenia Sądu całkowicie dowolnymi, ponieważ byłyby one oparte na absolutnie niezweryfikowanym stanie faktycznym. To zaś w konsekwencji sprowadziłoby się do iluzoryczności kontroli sprawowanej przez Sąd. Tym bardziej, że – jeśli chodzi o część merytoryczną – nie zbadanie tego dokumentu nie pozwala na rozwianie chociażby podstawowych wątpliwości podnoszonych przez skarżącego, a mianowicie, czy w ogóle istnieje dokument pod nazwą "umowa prywatyzacyjna z dnia [...] listopada 2010 r. na sprzedaż pakietu [...]% akcji Spółki K. S. A. z siedzibą
w Z. na rzecz Spółki S. Sp. z o. o. z siedzibą w W., nie wspominając już o innych kwestiach wymagających kontroli sądowej.
Tymczasem w rozpoznawanej sprawie nie dość, że organ nie załączył do akt sprawy wspomnianej już wyżej "umowy", to jeszcze w sposób zupełnie niezrozumiały nie wykonał zarządzeń Sądu wzywających do jego nadesłania. Zatem już chociażby sam ten fakt świadczy niewątpliwie o niekompletności materiału dowodowego będącego podstawą zaskarżonej decyzji, a to w konsekwencji wskazuje na uchybienia
w gromadzeniu materiału dowodowego. Tym bardziej, że w tym zakresie organ winien stosować przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i tym samym naruszył on art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., co samo w sobie powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji.
Ponadto – co już wyżej przedstawiono – brak powyższego dokumentu sprawia, że wydane decyzje są dla Sądu nieweryfikowalne, co w konsekwencji podważa ich zgodność z prawem.
Podkreślić należy w ślad za wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 14 września 2010 r. sygn. akt I OSK 1047/10, że "regulacje dotyczące dostępu do informacji niejawnych nie ograniczają sądów w prawidłowym wymierzaniu sprawiedliwości, a zwłaszcza nie ograniczają kompetencji sądu administracyjnego do badania wszystkich okoliczności, które mają znaczenie dla kontroli legalności zaskarżonego aktu".
Niezależnie od wyżej wskazanych uchybień stwierdzić należy, że organ dopuścił się również innego uchybienia procesowego, a mianowicie art. 28 kpa. Podkreślenia wymaga, że w postępowaniu dotyczącym udostępnienia informacji publicznej przepisy kpa. mają zastosowanie tylko w wyraźnie wskazanych tą ustawą sytuacjach. Zgodnie bowiem z art. 16 ust. 1 pow. ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Stosownie do postanowień art. 16 ust. 2 tej ustawy do takiej decyzji stosuje się przepisy kpa, co oznacza, że Kodeks ten ma zastosowanie do całego procesu wydawania decyzji (patrz wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 1002/09, publik. Lex 544497).
W konsekwencji przyjęcia powyższego twierdzenia należy dojść do wniosku, iż
w postępowaniu zmierzającym do wydania decyzji omawiającej udostępnienia informacji publicznej nie można pominąć regulacji art. 28 kpa. Zgodnie z jego treścią, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
W orzecznictwie dominuje zdecydowanie pogląd, że tylko przepis prawa materialnego stanowiąc podstawę interesu prawnego stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową strony (przykładowo wyrok NSA z dnia 10 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1012/04; z dnia 20 września 2006 r., sygn. akt II OSK 837/05; z dnia 11 stycznia 2008 r., sygn. akt II OSK 1828/06; z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 1043/10).
Cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy w tym postępowaniu wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby. Przymiot strony w postępowaniu administracyjnym ma osoba, której dotyczy bezpośrednio to postępowanie lub w którym może być wydane orzeczenie godzące w jej prawem chronione interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących jej praw (wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 310/05).
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie taka sytuacja zachodzi, bowiem istnieje związek między rozstrzygnięciem sprawy skarżącego o udostępnienie treści umowy prywatyzacyjnej a ochroną praw innego podmiotu, w tym wypadku 2 uczestników umowy – Spółki K. S. A. z siedzibą w Z. i Spółki S. Sp. z o. o. z siedzibą w W. Wskazane spółki mają bowiem interes prawny w toczącym się w niniejszej sprawie postępowaniu, albowiem wynika on z przepisu prawa materialnego, tj. art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.). Jako strony umowy prywatyzacyjnej, na którą Spółka S. Sp. z o.o. nałożyła tajemnicę przedsiębiorcy mają prawo do ochrony tajemnicy przedsiębiorcy z mocy przepisu prawa materialnego – art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.). Zdaniem komentatorów, przedsiębiorca musi mieć kontrolę nad informacją poufną, a za taką należy uznać tajemnicę przedsiębiorstwa, stanowiącą poufną informację posiadającą wartość gospodarczą, w szczególności informację techniczną, technologiczną lub organizacyjną (pkt II Komentarza do art. 11 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, autor Arkadiusz Michalak, Komentarz Lex).
Potrzebę szerszego uczestnictwa stron w postępowaniu w sprawie dostępu do informacji publicznej dostrzegł NSA w sprawie zakończonej wyrokiem z dnia
14 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1047/10 (wyrok dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W uzasadnieniu ww. wyroku NSA stwierdził, iż co do zasady stroną postępowania sądowego powinien być organ, który nadał dokumentowi stanowiącemu informację publiczną klauzulę tajności, aby organ ten mógł przedstawić materialnoprawne przesłanki utajnienia oznaczonej informacji.
Natomiast w niniejszej sprawie trudno nie dostrzec potrzeby uczestnictwa wskazanych wyżej spółek już na etapie postępowania administracyjnego, skoro postępowanie to dotyczy wprost ich praw do ochrony tajemnicy przedsiębiorcy. Ta zaś kwestia została pominięta przez organ orzekający w sprawie, co niewątpliwie doprowadziło do naruszenia przepisu art. 28 kpa.
Wobec powyższych ustaleń zbędne staje się odnoszenie do zarzutów ze skargi.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) i art. 152 w zw. z art. 132 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło