II OSK 182/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-05-21
Skład orzekający: Roman Hauser, Elżbieta Kremer, Anna Żak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo oddalił skargę J. T. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą uchylenia pozwolenia na budowę, mimo że WSA sam stwierdził, iż skarżący posiadał przymiot strony w postępowaniu?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok WSA, uznając, że WSA błędnie zastosował art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. i oddalił skargę, podczas gdy powinien był zastosować art. 151 § 2 k.p.a. w związku z art. 146 § 2 k.p.a. Sąd pierwszej instancji prawidłowo stwierdził, że skarżący posiadał przymiot strony, ale wyciągnął z tego błędne konsekwencje, nie uchylając decyzji, a jedynie stwierdzając jej zgodność z prawem mimo wadliwego powołania podstawy prawnej. NSA wskazał, że w sytuacji, gdy wykazano podstawę wznowienia postępowania, ale istnieją przeszkody do uchylenia decyzji (art. 146 k.p.a.), organ powinien stwierdzić wydanie decyzji z naruszeniem prawa i wskazać okoliczności, z powodu których jej nie uchylił, a nie oddalić skargę.Stan faktyczny
J. T. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na rozbudowę pawilonu usługowo-handlowego, twierdząc, że dowiedział się o decyzji dopiero po jej wydaniu i że inwestycja narusza warunki techniczne dotyczące bezpieczeństwa pożarowego. Starosta odmówił uchylenia decyzji, uznając J. T. za stronę postępowania. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. WSA oddalił skargę J. T., uznając go za stronę, ale jednocześnie stwierdzając, że organy prawidłowo rozpoznały sprawę merytorycznie i nie było podstaw do uchylenia decyzji. NSA uchylił wyrok WSA, wskazując na błędy proceduralne i materialne w orzeczeniach sądowych i administracyjnych.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Hauser (spr.) Sędziowie sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędzia del. NSA Anna Żak Protokolant starszy asystent sędziego Iwona Ścieszka po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 listopada 2011 r. sygn. akt IV SA/Po 920/11 w sprawie ze skargi J. T. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu, 2. zasądza od Wojewody Wielkopolskiego na rzecz J. T. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego
Wyrokiem z dnia 17 listopada 2011 r., IV SA/Po 920/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (zwany dalej "WSA") oddalił skargę w sprawie ze skargi J. T. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego (zwanego dalej "wojewodą") z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę.
W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...], znak [...] Starosta Krotoszyński (zwany dalej "starostą"), na podstawie art, 151 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (ówcześnie obowiązujący tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zmianami - zwanej dalej "kpa"), odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] września 2010 r., nr [...], znak [...] wydanej na rzecz przedsiębiorstwa T.B.i - Zakłady Mięsne "[...]", obejmującej pozwolenie na rozbudowę pawilonu usługowo-handlowego w K., przy ul. [...] działka nr [...], następnie przeniesionej decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...], znak [...] na rzecz firmy [...] sp. z o. o. S. K. A. (aktualnie, na skutek zmiany nazwy - [...] sp. z o. o. S. K. A.). Uzasadniając powyższe organ pierwszej instancji podał, że w dniu 28 kwietnia 2011 r. wpłynął wniosek D. i J. T., właścicieli działki nr [...], o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją o pozwoleniu na rozbudowę. Jako przesłankę wznowienia postępowania podano art. 145 § 1 pkt 4 kpa, to znaczy, że strona nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy. Wnioskodawcy podali, że o tym iż została wydana ta decyzja dowiedzieli się dnia 18 kwietnia 2011 r. w momencie przystąpienia inwestora do rozbudowy pawilonu. Został więc zachowany termin jednego miesiąca do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r. starosta wznowił postępowanie. Badając sprawę, organ analizował pojęcie strony w rozumieniu art. 28 kpa i art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zmianami - zwanej dalej "pb"), a także pojęcie "obszaru oddziaływania obiektu". Organ podał, że celem art. 28 ust. 2 pb jest ochrona określonych podmiotów poprzez dopuszczenie ich do udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie o pozwolenie na. budowę, o ile planowana inwestycja może powodować ograniczenia
1
w zagospodarowaniu ich nieruchomości, przy czym ograniczenia te muszą godzić w konkretne uprawnienia tych podmiotów do zagospodarowania ich nieruchomości. Skoro we wniosku o wznowienie podano, że ograniczeniami tymi jest zacienienie budynku oraz uciążliwości związane z hałasem, którego źródłem są urządzenia wentylacyjno-klimatyzacyjne to starosta przeanalizował pod tym kątem materiał dowodowy sprawy, ustalając że spełniony jest warunek zapewnienia naturalnego oświetlenia w budynku wnioskodawców. Odnośnie zarzutu dotyczącego hałasu organ podniósł, że może on powodować zmniejszenie komfortu korzystania z nieruchomości, ale ochronie przed jego wpływem służą m. in. przepisy dotycząc ochrony środowiska i przepisy kodeksu cywilnego, stąd okoliczności te nie mogą być brane pod uwagę przy wyznaczaniu obszaru oddziaływania inwestycji, a tym samym nie mogą uzasadniać przyznania wnioskodawcom statusu strony w postępowaniu, którego przedmiotem jest wydanie pozwolenia na budowę. Niezależne od tego stwierdzenia organ podniósł, że inwestor przedłożył ekspertyzę techniczną sporządzoną przez projektantów budynku, dotyczącą urządzeń wentylacyjno-klimatyzacyjnych, zarówno już istniejących jak i projektowanych, z której wynika, że urządzenia te emitują hałas nie przekraczający wartości dopuszczalnych w polskich normach i w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. Nr 120, poz. 826 ze zm.). Ponadto inwestor zrezygnował z klimatyzatora projektowanego w rozbudowywanej części budynku, co zostało zaakceptowane w projekcie zamiennym zatwierdzonym decyzją z dnia [...] maja 2011 r., nr [...]. Zdaniem starosty, jeżeli decyzja o pozwoleniu na budowę nie wykazuje sprzeczności z wymogami przepisów regulujących proces inwestycyjny, w tym w szczególności techniczno-budowlanymi, polskimi normami oraz zasadami wiedzy technicznej, to spowodowane inwestycją dolegliwości dla otoczenia nie mogą być kwalifikowane jako naruszające uzasadnione interesy osób trzecich. W konkluzji swojego uzasadnienia starosta uznał, że prowadząc postępowanie w sprawie pozwolenia na rozbudowę pawilonu prawidłowo ustalił, iż właściciele działki nr [...] nie są stroną postępowania.
W odwołaniu od tej decyzji J. T. podniósł, że nie jest zadowolony z tej decyzji a ponadto, iż usytuowanie pawilonu narusza warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w szczególności z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe - odległość pomiędzy zewnętrznymi ścianami budynków, niebędącymi ścianami oddzielenia przeciwpożarowego tj. budowanego i istniejącego (mieszkalnego, należącego do odwołującego) wynosi mniej niż 8 m.
Decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] wojewoda, na podstawie
art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał decyzję starosty w mocy. Organ zaaprobował
rozważania organu pierwszej instancji co do nieposiadania przymiotu strony
przez odwołującego się w kontekście analizy obszaru oddziaływania obiektu
a także rozważania dotyczące problemu zacienienia i hałasu, a ponadto odniósł się
do problemu zagrożenia przeciwpożarowego. W związku z tym ostatnim zagadnieniem
organ podał, że w § 271 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia
2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki
i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zmianami - zwanego dalej
"rozporządzeniem") określone zostały odległości między zewnętrznymi ścianami
budynków, nie będącymi ścianami oddzielenia przeciwpożarowego. Przepis ten jednak
nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ jak wynika z projektu
budowlanego, ściana zewnętrzna jest ścianą oddzielenia przeciwpożarowego i posiada
klasę odporności REI 120, a części posiadające przeszklenia - klasę El 60. Ponadto
ściana zewnętrzna, jak i inne elementy budynku zostały zaprojektowane z materiałów
niepalnych. Na dowód tego stwierdzenia organ przywołał protokół kontroli i pozytywne
stanowisko Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Krotoszynie (zwanej dalej
"PSP").
Skargę na tę decyzję do WSA wniósł J. T., działający przez profesjonalnego pełnomocnika. Skarżący zażądał uchylenie zaskarżonej decyzji, względnie stwierdzenie jej nieważności, zarzucając naruszenie przepisów art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 154 § 1 pkt 4 i art. 151 § 1 pkt 1 kpa przez ich nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że J. T. nie posiada przymiotu strony, a także § 271 rozporządzenia poprzez jego błędną wykładnię. Skarżący podniósł, że kwestia prawa do udziału w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę została uregulowana w przepisie art. 28 ust. 2 pb, zgodnie z którym stronami tymi są inwestor oraz właściciele i użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Pojęcie obszaru oddziaływania zostało zdefiniowane w art. 3 ust. 20 pb i zgodnie z tą definicją przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych. Posiadanie zatem przymiotu strony postępowania przez właściciela nieruchomości położonej w obszarze oddziaływania obiektu jest uzależnione od tego, czy projektowany obiekt może (ale nie musi) oddziaływać ujemnie na jego nieruchomość, co jest z kolei związane z naruszeniem jego interesu prawnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc argumenty zawarte w decyzji.
Rozstrzygając zasadność skargi J. T. WSA wskazał, że uchylenie zaskarżonej decyzji przez Sąd administracyjny następuje w sytuacjach określonych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ówcześnie obowiązujący tekst: Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami - zwanej dalej "ppsa"), tj. w przypadku uchybienia przepisom prawa materialnego, jeżeli uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy, w przypadku rozstrzygnięcia dotkniętego wadą uzasadniającą wznowienie postępowania, jak również w przypadku wad, jeżeli mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze WSA stwierdził, że skarga nie była uzasadniona, aczkolwiek organy orzekające w niniejszej sprawie błędnie uznały, iż skarżący nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na rozbudowę pawilonu usługowo-handlowego na sąsiedniej działce. Sąd pierwszej instancji wskazał bowiem, że należało zgodzić się ze skarżącym, iż właściciele, użytkownicy wieczyści i zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu posiadają interes prawny i są stronami w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę. Dotyczy to także skarżącego, skoro jest on bezpośrednim sąsiadem działki inwestora. W procesie wyznaczania takiego obszaru nie chodzi o wykazanie negatywnego wpływu inwestycji na działki znajdujące się w otoczeniu projektowanego obiektu, lecz o możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na teren otaczający działkę inwestora w związku z zamiarem realizacji inwestycji. Pomimo tego organy w niniejszym postępowaniu, oprócz stwierdzenia iż skarżący nie posiada przymiotu strony postępowania, przeprowadziły też postępowanie merytoryczne, badając przepisy odrębne w rozumieniu art. 3 pkt 20 pb. Tymi przepisami są przepisy § 13 i § 271 rozporządzenia oraz przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o ochronie środowiska (tekst jednolity: Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zmianami). Rozważając te kwestie organy uzasadniły brak naruszenia tych przepisów przez planowaną inwestycję. WSA podkreślił dalej, że w niniejszej sprawie organ pierwszej instancji prawidłowo wznowił postępowanie postanowieniem opartym na przepisie art. 149 § 1 kpa, jednak organy błędnie doszły do wniosku, że skarżący nie jest stroną postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę. Tak więc wniosek skarżącego o wznowienie postępowania z powołaniem się na przepis art. 145 § 1 pkt 4 kpa był zasadny. Organy zatem powołały się na niewłaściwą podstawę prawną wydanej przez siebie decyzji, bowiem przy przyjęciu, że skarżący ma przymiot strony, w świetle rozpoznanych
zarzutów i braku niezgodności decyzji dotychczasowej z przepisami odrębnymi, podlegającymi badaniu podczas postępowania o pozwolenie na budowę, i skoro decyzja jaka zapadłaby po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego byłaby taka sama, jak decyzja udzielająca pozwolenia na budowę - podstawą prawną tej decyzji powinien być art. 146 § 2 kpa. Skoro zatem decyzja organu pierwszej instancji i utrzymująca ją w mocy decyzja organu drugiej instancji w istocie była zgodna z prawem, mimo błędnego powołania podstawy prawnej, WSA, na podstawie art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji.
Wnosząc skargę kasacyjną od powyższego wyroku pełnomocnik J. T. zażądał jego uchylenia w całości i przekazania sprawy WSA do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia od wojewody na rzecz skarżącego niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego w kwocie 440 zł. Jako podstawy skargi kasacyjnej wskazano naruszenie art. 174 pkt 1 w związku z art. 151 § pkt 1 oraz w związku z art. 151 § 2 kpa i art. 146 § 2 kpa tj. naruszenie prawa materialnego - kpa ("przepisy kpa w tym wypadku należy potraktować jak przepisy prawa materialnego"), polegające na zastosowaniu art. 151 § 1 pkt 1 kpa oraz faktycznym w istocie niezastosowaniu art. 151 § 2 kpa w związku z art. 146 § 2 kpa. W uzasadnieniu podano, że WSA nie dostrzegł tego, że w sprawie zastosowanie powinien mieć art. 151 § 2 kpa, co oznacza, iż starosta po wznowieniu postępowania powinien je zakończyć trzecim rodzajem decyzji, a mianowicie decyzją stwierdzającą wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa. Jako kolejną podstawę skargi kasacyjnej wskazano art. 174 pkt 2 w związku z art. 141 § 4 ppsa tj. naruszenie przepisów postępowania polegające na niewyjaśnieniu przez WSA i niewskazaniu przepisu określającego odległość między budynkami, która to odległość zapewniałby bezpieczeństwo pożarowe w przedmiotowej sprawie. Uzasadniając ten zarzut autor skargi kasacyjnej podał, że WSA nie wskazał przepisu, który miałby zastosowanie w przedmiotowej sprawie, a ponadto stwierdził, że skarżący nie zakwestionował też skutecznie wyników kontroli PSP, jednak Sąd pierwszej instancji nie wskazał, jak miałby to skarżący zrobić, skoro nie miał dostępu do tych wyników, ani też nie został pouczony o możliwości ich zaskarżenia, a WSA nie ocenił, czy opinia PSP była prawidłowa. W trzeciej podstawie skargi kasacyjnej jej autor wskazał art. 174 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 a\ i c\ oraz art. 151 ppsa, uzasadniając naruszenie ww. przepisów przez WSA tym, że naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego doprowadziło do błędnego oddalenia skargi na podstawie art. 151 ppsa zamiast do jej uwzględnienia, czyli zastosowania art. 145 ppsa. Gdyby ww. zarzucone naruszenia przepisów
postępowania i prawa materialnego, które miały bezpośredni wpływ na rozstrzygniecie sprawy nie wystąpiły, nie doszłoby do rozstrzygnięcia o kwestionowanej treści i skarga zostałaby uwzględniona, a nie oddalona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zawierała usprawiedliwioną podstawę. Rozpoznając skargę kasacyjną w granicach przytoczonej podstawy oraz wniosku (art. 183 § 1 w związku z art. 174 i art. 176 ppsa) za oparty na uzasadnionej podstawie należało uznać zawarty w niej zarzut naruszenia art. 174 ppsa w związku z art. 151 § pkt 1 oraz w związku z art. 151 § 2 kpa i art. 146 § 2 kpa. Naczelny Sąd Administracyjny (zwany dalej "NSA") wskazuje zatem, że przepisy prawne regulujące procedurę wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 - art. 152 kpa) w sposób wyraźny wyodrębniają kilka jego etapów. W każdej poszczególnej i następującej kolejno fazie procedury wznowieniowej organ ustala i rozważa właściwe dla danej fazy okoliczności sprawy oraz stosuje odpowiednie na danym etapie podstawy prawne określonych rozstrzygnięć. Przed zamknięciem danego etapu postępowania lub dokonaniem związanych z nim ocen i powstaniem jego skutków procesowych, organ nie rozważa okoliczności istotnych w kolejnej fazie postępowania.
W niniejszej sprawie organ przeprowadził procedurę etapu wszczęcia postępowania na żądanie strony (art. 147, art. 148 § 1 kpa) i zakończył ten etap postanowieniem o wszczęciu postępowania wznowieńiowego (art. 149 § 1 kpa). Zgodnie z art. 149 § 2 kpa postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Ustawa wyodrębnia więc tutaj kolejny etap procedury wznowieniowej, który polega na "przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia". Organ wszczął postępowanie z przyczyny wymienionej w żądaniu strony po stwierdzeniu, że strona wykazała bądź co najmniej uprawdopodobniła, iż ustalenie istnienia tej przyczyny, o treści odpowiadającej podstawie kodeksowej (art. 145 § 1 pkt 4 kpa) może wpłynąć na byt prawny decyzji dotychczasowej (art. 151 kpa). Na tym etapie wstępnym postępowania organ nie badał prawdziwości wskazanej we wniosku przyczyny wznowienia, czyli nie wyjaśniał jej istnienia, a tylko dokonał oceny prawnej, czy we wskazanych przez stronę konkretnych okolicznościach stanowiła ona przyczynę ustawową. W kolejnym etapie organ dokonuje właśnie badania, czy wskazana przez stronę podstawa rzeczywiście
istnieje. W tej fazie postępowania organ nie przystępuje jeszcze do wyjaśniania
i rozstrzygania sprawy materialnej. Gdy organ ustali nieistnienie (nieprawdziwość)
badanej przyczyny wznowienia, to chociażby dostrzegł inne wady prawne decyzji
dotychczasowej, wydaje decyzję o odmowie jej uchylenia (art. 151 § 1 pkt 1 kpa). Nową
decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy (czyli decyzję merytoryczną bądź umarzającą
postępowanie w sprawie merytorycznej) organ wydaje dopiero po uchyleniu decyzji
dotychczasowej (art. 151 § 1 pkt 2 kpa), stosując wówczas nowy stan prawny. Granicą
pomiędzy możnością dokonywania ocen prawnomaterialnych istotnych w sprawie
materialnej w oparciu o stan prawny sprawy z daty wydania decyzji dotychczasowej,
bądź stan prawny sprawy z daty decyzji wznowieniowej będzie wytyczał moment
uchylenia decyzji dotychczasowej. Oznacza to, że dopiero ustalenie istnienia podstawy
wznowienia, otwiera kolejny etap procedury wznowieniowej, w którym organ dokonuje
oceny okoliczności stanowiących negatywne przesłanki uchylenia decyzji
dotychczasowej. Po ustaleniu braku tych okoliczności dopuszczalne jest, na etapie
końcowym, stosowanie art. 151 § 1 pkt 2 kpa. Jednak, gdyby po włączeniu
do materiału sprawy materialnej okoliczności związanych z wykazaną podstawą
wznowienia okazało się, że w oparciu o dotychczasowy stan prawny należałoby wydać
decyzję taką samą, przy jednoczesnym stwierdzeniu braku materialnoprawnych wad
decyzji dotychczasowej, to organ zastosuje art. 146 § 2 kpa (patrz wywody NSA
zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 lutego 2006 r., II OSK 503/05,
LEX nr 196708).
W niniejszej sprawie postępowanie wznowieniowe uległo zakończeniu na etapie badania prawdziwości twierdzonej w żądaniu i wymienionej w postanowieniu podstawy wznowienia, gdyż organ stwierdził nieistnienie tej podstawy. W świetle dotychczasowych wywodów uniemożliwiało to przejście do kolejnego etapu, którego treścią byłoby zbadanie, czy występują okoliczności uzasadniające niemożność uchylenia decyzji (art. 146, art. 151 § 2 kpa). Tym bardziej niedopuszczalne byłoby przystąpienie do rozstrzygania o istocie sprawy (art. 149 § 2, art. 151 § 1 pkt 2 kpa). Oczywiście istnienie przesłanek negatywnych uchylenia decyzji dotychczasowej (art. 146 § 1 i 2 kpa) w żaden sposób nie wpływa na treść ocen i sposób zakończenia etapu wcześniejszego. Gdy bowiem organ stwierdzi brak podstawy wznowieniowej z art. 145 § 1, art. 145a § 1 lub art. 145b § 1 kpa, to odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej (art. 151 § 1 pkt 1 kpa) i w ten jedynie wówczas dopuszczalny sposób kończy postępowanie wznowieniowe. Natomiast stwierdzenie wydania dotychczasowej decyzji z naruszeniem prawa (art. 151 § 2 kpa) oznacza, że organ uznał podstawę
7
wznowienia za wykazaną (prawdziwą, istniejącą w okolicznościach danej sprawy), jednak w kolejnej fazie postępowania wznowieniowego, polegającej na badaniu, czy istnieją przeszkody do stosowania art. 151 § 1 pkt 2 kpa (rozstrzyganie o istocie sprawy) ustalił okoliczności wymienione w art. 146 kpa. Istnienie okoliczności, o których mowa w art. 146 kpa ma zatem znaczenie wówczas jedynie, gdy organ stwierdził istnienie przesłanek wznowienia ustanowionych w art. 145 § 1, art. 145a § 1 lub art. 145b§ 1 kpa.
Jak wynika z przytoczonych na wstępie okoliczności niniejszej sprawy w zaskarżonym wyroku wyrażone zostały odmienne od powyższych i dlatego błędne oceny prawne. W opisanym wcześniej stanie sprawy zaistniały okoliczności umożliwiające stosowanie art. 146 § 2 kpa, a więc istnienie przesłanki wznowienia ustanowionej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, a zatem - wbrew twierdzeniom WSA
- taka okoliczność w żaden sposób nie usprawiedliwiała rozstrzygnięcia podjętego
przez starostę i utrzymanego w mocy przez wojewodę, bowiem, co słusznie podnosi
autor skargi kasacyjnej, organ nie mógł w takiej sytuacji odmówić uchylenia decyzji
dotychczasowej, lecz - co wprost wynika z art. 151 § 2 kpa, a czego nie dostrzegł WSA
- powinien ograniczyć się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem
prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.
Zdaniem NSA w konsekwencji zasadny jest oczywiście zarzut naruszenia art. 174 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 a\ i c\ oraz art. 151 ppsa, bowiem naruszenie ww. przepisów przez WSA faktycznie doprowadziło do błędnego oddalenia skargi na podstawie art. 151 ppsa zamiast do jej uwzględnienia, czyli zastosowania art. 145 ppsa.
Z kolei za nieusprawiedliwiony NSA uznał zarzut naruszenia art. 174 pkt 2 w związku z art. 141 § 4 ppsa tj. naruszenia przepisów postępowania polegającego na niewyjaśnieniu przez WSA i niewskazaniu przepisu określającego odległość między budynkami, która to odległość zapewniałby bezpieczeństwo pożarowe w przedmiotowej sprawie. Zdaniem NSA te okoliczności były bez znaczenia, skoro Sąd pierwszej instancji trafnie ocenił naruszenie prawa strony do brania czynnego udziału w postępowaniu i uznał odmowę tego udziału za naruszenie prawa, chociaż - co wskazano wyżej - wyciągnął błędne konsekwencje ze swojej prawidłowej oceny.
Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę WSA będzie miał na uwadze przedstawione powyżej stanowisko prawne, w szczególności odnośnie braku podstaw do stosowania przez organ administracji publicznej w postępowaniu wznowieniowym
8
przepisów art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 146 kpa, w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 kpa,
Z przedstawionych wyżej względów NSA, na podstawie art. 185 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło