II OZ 681/13

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2013-08-27

Skład orzekający: Jolanta Rudnicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny jest zobowiązany do domyślania się i poszukiwania z urzędu przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji, jeśli strona składająca wniosek nie przedstawiła stosownego uzasadnienia?
Ratio decidendi
Obowiązek wykazania przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji spoczywa na stronie składającej wniosek. Brak uzasadnienia wniosku uniemożliwia jego merytoryczną ocenę, a sąd nie ma obowiązku domyślania się lub poszukiwania z urzędu okoliczności przemawiających za uwzględnieniem wniosku. Oddalenie zażalenia nie pozbawia strony prawa do złożenia powtórnego wniosku w przypadku zmiany okoliczności.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie wniosło o wstrzymanie wykonania decyzji Wójta Gminy G. ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego (elektrowni wiatrowej). Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił wniosek, uznając jego uzasadnienie za lakoniczne i niewykazujące znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Stowarzyszenie złożyło zażalenie, argumentując, że sąd powinien uwzględnić specyfikę decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego i rozpoznać wniosek na podstawie całego zgromadzonego materiału. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie Stowarzyszenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 maja 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 440/13 oddalające wniosek Stowarzyszenia [...] o wstrzymanie wykonania decyzji Wójta Gminy G. z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z [...] grudnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 23 maja 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 440/13 oddalił wniosek Stowarzyszenia [...] o wstrzymanie wykonania decyzji Wójta Gminy G. z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...]. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w skardze z dnia 31 stycznia 2013 r. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w C. z dnia [...] grudnia 2012 r., którą utrzymano w mocy decyzję tego organu z [...] listopada 2012 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy G. z dnia [...] lipca 2010 r. ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego polegającej na budowie jednej wolnostojącej elektrowni wiatrowej wraz z infrastrukturą, Stowarzyszenia [...] wniosło o wstrzymanie wykonania decyzji Wójta Gminy G. z dnia [...] lipca 2010 r. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że wskazana decyzja może spowodować trudne do odwrócenia skutki. Oddalając przedmiotowy wniosek Sąd podniósł, iż skarżący nie wykazał na czym miałaby polegać znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki w rozumieniu art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a). Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie został bowiem w żaden sposób uzasadniony (skarżący wskazał jedynie lakonicznie że "decyzja Wójta G. może spowodować trudne do odwrócenia skutki"). Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji winno zaś odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Zdaniem Sądu brak stosownego uzasadnienia wniosku uniemożliwiła ocenę, czy decyzja, której wstrzymania żąda skarżący może spowodować skutki o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., co skutkuje jego oddaleniem. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyło Stowarzyszenie [...], wnosząc o zmianę zaskarżonego orzeczenia w całości i wstrzymanie wykonania decyzji Wójta Gminy G., ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania zażaleniowego. Ponadto Stowarzyszenie wniosło o dopuszczenie jako dowodu pisma Starosty C. z dnia 18 kwietnia 2013 r. na okoliczność wykazania, że na podstawie ostatecznej decyzji Wójta Gminy G. wydane zostały ostateczne decyzje w przedmiocie pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowych, co prowadzi do nieodwracalnych skutków tej decyzji. Wnoszący zażalenie podniósł, że dokonanie prawidłowej wykładni art. 61 § 3 p.p.s.a. polegającej na uwzględnieniu specyfiki w zakresie skutków prawnych decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego pozwalało na rozpatrzenie wniosku, pomimo braku ewentualnego formalnego wskazania podstaw faktycznych w zakresie nieodwracalnych skutków prawnych. Ponadto Stowarzyszenie wskazało na negatywne skutki budowy elektrowni wiatrowych w oparciu o wadliwą decyzję Wójta, zarówno dla uczestników postępowania, jak i rolników gminy G.. Podniesiono także, że Sąd w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. obowiązany był rozpoznać przedmiotowy wniosek na podstawie całego zgromadzonego materiału dowodowego (zarówno na podstawie treści skargi, jak i całych akt postępowania). Odpowiedź na zażalenie złożył uczestnik postępowania [...] Sp. j. z/s w G., wnosząc o jego oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek wykazania, że zachodzą warunki uzasadniające wstrzymanie wykonania określonego aktu ciąży na stronie składającej wniosek w trybie powołanego przepisu. Uzasadnienie wniosku powinno zaś odnosić się do konkretnych okoliczności. Nie jest wystarczające powtórzenie we wniosku treści przepisu. Rzeczą Sądu jest zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają - lub nie - za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Przy takim badaniu wniosku i argumentów strony Sąd może dodatkowo rozważyć z urzędu, czy nie zachodzą inne okoliczności uzasadniające wniosek. Brak uzasadnienia wniosku uniemożliwia zatem jego merytoryczną ocenę (por. niepubl. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 16 kwietnia 2004 r., sygn. akt OZ 22/04; z dnia 20 lipca 2004 roku, sygn. akt OZ 214/04; z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt II OZ 905/12; z dnia 6 czerwca 2013 r., sygn. akt II OZ 408/13). W rozpoznawanej sprawie Stowarzyszenie [...] składając wniosek w żaden sposób nie wykazało istnienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji Wójta Gminy G. z dnia [...] grudnia 2005 r. Sąd pierwszej instancji nie miał zatem możliwości oceny czy wykonanie wskazanej decyzji może skutkować niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Wbrew twierdzeniom wnoszącego zażalenie, wobec braku wskazania przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających ziszczenie się przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., Sąd nie miał także obowiązku domyślać się (i poszukiwać w aktach administracyjnych) jakimi względami kierowała się strona składając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, jak również ustalać z urzędu, czy w sprawie zachodzą przesłanki ustawowe uzasadniające wstrzymanie wykonania aktu. W kontekście powyższych wywodów nieuprawnione pozostaje także stanowisko Stowarzyszenia o możliwości oceny wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków na podstawie treści skargi i akt administracyjnych sprawy. Wskazać bowiem należy, że rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, Sąd nie dokonuje oceny zarzutów skargi. Czym innym jest ocena legalności zaskarżonej decyzji przez Sąd dokonywana na podstawie akt sprawy w toku rozprawy, a czym innym badanie przez Sąd, czy istnieją przesłanki do udzielania ochrony tymczasowej w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. Ponadto w niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja organu wydana w trybie nadzwyczajnym (i do tej decyzji odnoszą się zarzuty skargi i jej uzasadnienie), zaś wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji dotyczy aktu kontrolowanego w tym trybie. Wobec braku uprawdopodobnienia przez skarżącego zaistnienia przesłanek o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął, że wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie oddalające przedmiotowy wniosek odpowiada zatem prawu. Zamierzonego skutku nie mogły natomiast odnieść zawarte w zażaleniu argumenty przemawiające, w ocenie Stowarzyszania, za wstrzymaniem wykonania decyzji Wójta Gminy G.. Wskazać bowiem trzeba, że przytoczenie okoliczności pozwalających sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie zaskarżonego aktu dopiero w zażaleniu na postanowienie sądu pierwszej instancji oddalające wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej, nie uzasadnia uwzględnienia zażalenia - w przypadku spełnienia tych przesłanek - jeżeli sądowi pierwszej instancji nie można zarzucić naruszenia prawa (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2006, s. 191). Na marginesie zauważyć należy, iż oddalenie zażalenia nie pozbawia strony prawa do złożenia powtórnego wniosku o wstrzymanie wykonania aktu. Sąd może bowiem zmienić lub uchylić postanowienie w sprawie wstrzymania aktu w każdym czasie w razie zmiany okoliczności (art. 61 § 4 p.p.s.a.), co oznacza, że strona domagająca się zmiany lub uchylenia postanowienia winna wykazać taką zmianę okoliczności, która czyni zasadnym jej wniosek. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło