III SA/Łd 485/13

Dnia 24 maja 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2013 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. B. na rozkaz personalny Dyrektora Aresztu Śledczego w P. z dnia [...] znak; [...] w przedmiocie wygaśnięcia stosunku służbowego p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. W dniu 26 listopada 2012 roku do Dyrektora Aresztu Śledczego w P. wpłynęło zawiadomienie z Wojskowej Komendy Uzupełnień w T. Nr [...] z dnia [...], informujące o powołaniu funkcjonariusza P. B. do odbycia zawodowej służby wojskowej na dzień 20 grudnia 2012 roku do JW [...] w N. W dniu 29 listopada 2012 roku P. B. złożył do Dyrektora Aresztu Śledczego w P. raport, informując, że w związku z powołaniem do odbycia służby wojskowej na podstawie rozkazu personalnego Nr [...] Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] wypowiada stosunek służbowy z dniem 19 grudnia 2012 roku. W odpowiedzi na raport, Dyrektor Aresztu Śledczego w P. pismem z dnia 13 grudnia 2012 roku 2012 roku poinformował P. B. że zgodnie z treścią art. 96 ust. 3 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 roku o Służbie Więziennej (Dz.U. nr 79, poz. 523 ze zm.), funkcjonariusza zwalnia się ze służby w terminie do 3 miesięcy od dnia złożenia przez niego pisemnego zgłoszenia wystąpienia ze służby. Powołanie do służby wojskowej nie wyłącza jednak działania ustawy o Służbie Więziennej. Funkcjonariusz Służby Więziennej nie jest bowiem pracownikiem i nie ma do niego zastosowania przepis art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz.U. z 2010r. Nr 90, poz. 593 ze zm.), który stanowi, że stosunek pracy z pracownikiem powołanym do zawodowej służby wojskowej wygasa z dniem stawienia się do tej służby. W tym samym dniu P. B. potwierdził własnoręcznym podpisem oświadczenie, że został pouczony o negatywnych konsekwencjach porzucenia służby w Służbie Więziennej. W dniu 31 grudnia 2012 roku do Dyrektora Aresztu Śledczego w P. wpłynęła notatka służbowa kpt. P. B. - Kierownika Działu Ochrony Aresztu Śledczego w P. zawierająca meldunek, że P. B. od 20 grudnia 2012 roku nie stawia się do służby, będąc do niej wyznaczany i do chwili obecnej nie usprawiedliwił swojej nieobecności. Rozkazem personalnym z dnia [...], znak; [...] Dyrektor Aresztu Śledczego w P. na podstawie art. 97 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 roku o Służbie Więziennej (Dz.U. nr 79, poz. 523 ze zm.) stwierdził wygaśnięcie stosunku służbowego z dniem 31 grudnia 2012 roku, w związku z porzuceniem przez P. B. służby w Służbie Więziennej. W pouczeniu Dyrektor Aresztu Śledczego w P. wskazał, że rozkaz persony jest wykonalny z dniem w nim określonym i nie przysługuje od niego odwołanie. W związku z ustaniem stosunku służbowego w dniu 31 grudnia 2012 roku funkcjonariuszowi zostało wystawione świadectwo służby. Wobec odmowy przyjęcia w dniu 31 grudnia 2012 roku rozkazu personalnego i świadectwa służby dokumenty zostały doręczone skarżącemu za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu 11 stycznia 2013 roku. W dniu 8 kwietnia 2013 roku pełnomocnik P. B. działając na podstawie art. 218 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi "odwołanie od rozkazu personalnego Dyrektora Aresztu Śledczego w P. z dnia [...], znak; [...] oraz od pisma Dyrektora Aresztu Śledczego w P. z dnia 24 stycznia 2013 roku". W odpowiedzi na skargę Dyrektor Aresztu Śledczego w P. wniósł o odrzucenie skargi lub jej oddalenie. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie Sąd uczynił odwołanie od rozkazu personalnego Dyrektora Aresztu Śledczego w P. z dnia [...], znak; [...] w przedmiocie wygaśnięcia stosunku służbowego. Natomiast sprawa odwołania od pisma Dyrektora Aresztu Śledczego w P. z dnia 24 stycznia 2013 roku w przedmiocie odmowy uchylenia rozkazu personalnego i sprostowania świadectwa służby została przekazana do odrębnego postępowania prowadzonego pod sygnaturą akt III SA/Łd 486/13. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, albowiem jej wniesienie jest niedopuszczalne. Zakres właściwości rzeczowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyznaczają przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270)- dalej p.p.s.a. Zgodnie z art. 3 p.p.s.a. kontrola obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a. Katalog skarg na określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. działania organów administracji publicznej lub ich bezczynność, rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują sądową kontrolę. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny bada w pierwszej kolejności jej dopuszczalność. Jednym zaś z warunków dopuszczalności skargi jest pozostawanie sprawy, której ona dotyczy w kognicji sądu administracyjnego. Stosownie bowiem do treści art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, skarga podlega odrzuceniu. W związku z wejściem w życie z dniem 13 sierpnia 2010 r. ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 79, poz. 523 ze zm.) należało rozważyć, czy przedmiotowa skarga podlega kognicji sądu administracyjnego. Postępowanie przed sądami administracyjnymi toczy się bowiem zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie orzekania. Powołana wyżej ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej w sposób odmienny od dotychczasowego uregulowała zasady orzekania w sprawach dotyczących funkcjonariuszy Służby Więziennej. Z przepisów Rozdziału 20 tej ustawy, określających zasady rozpatrywania sporów o roszczenia funkcjonariuszy ze stosunku służbowego, wynika, że nie wszystkie sprawy podlegają załatwieniu w trybie postępowania administracyjnego i kontroli sądu administracyjnego. Przepisy rozdziału 20 ustawy o Służbie Więziennej art. 217-220 ustanawiają trzy rodzaje procedur regulujących postępowania w sprawach ze stosunku służbowego. Po pierwsze zgodnie z art. 218 sprawy dotyczące zwolnienia ze służby, przeniesienia z urzędu do pełnienia w innej jednostce organizacyjnej, przeniesienia na niższe stanowisko służbowe i zawieszenia w czynnościach służbowych rozstrzyga się w formie decyzji. Do tych spraw stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, a od decyzji organu odwoławczego przysługuje prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Po wtóre zgodnie z art. 219 sprawy wynikające z podległości służbowej dotyczące powoływania oraz mianowania na stanowiska służbowe, odwoływania oraz zwalniania ze stanowisk służbowych i przenoszenia do dyspozycji, nadawania stopni Służby Więziennej, delegowania do czasowego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej, oddelegowania do wykonywania zadań służbowych poza Służbą Więzienną w kraju lub poza granicami państwa rozstrzyga się w formie rozkazu personalnego: tę samą formę stosuje się również do stwierdzenia wygaśnięcia stosunku służbowego. Od rozkazu personalnego odwołanie nie przysługuje. Trzecią z procedur stosuje się do sporów o roszczenia ze stosunku służbowego funkcjonariuszy w sprawach niewymienionych w art. 218 ust. 1 i art. 219 ust. 1 i 2. Spory te rozpatruje sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy. Reasumując, zgodnie z treścią art. 218 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej za rozstrzygnięcia podlegające kontroli instancyjnej (i kontroli sądów administracyjnych) uznano jedynie rozstrzygnięcia dotyczące zwolnienia ze służby, przeniesienia z urzędu do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej, przeniesienia na niższe stanowisko służbowe, zawieszenia w czynnościach służbowych. Określone w art. 218 ust. 1 wyjątki podlegają zakazowi wykładni rozszerzającej. W ustawie o Służbie Więziennej ustawodawca określił bowiem ogólne zasady i wyjątki w zakresie drogi sądowej jako sposobu zaskarżenia decyzji do sądu. Ustawodawca określa właściwe, prawnie ukształtowane postępowanie, w którym sprawa jest rozstrzygana oraz wprowadza odpowiednie przepisy proceduralne i rodzaj spraw, które zgodnie ze wskazaną procedurą będą rozstrzygane (por. postanowienie NSA z dnia 8 grudnia 2011r. w sprawie sygn. akt I OSK 928/11 , LEX 1212771, postanowienia NSA z dnia 16 lutego 2012r. w sprawie sygn. akt I OSK 205/12, LEX 1120649). Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest rozkaz personalny Dyrektora Aresztu Śledczego w P. z dnia [...] stwierdzający wygaśnięcie stosunku służbowego. Sprawy z zakresu wygaśnięcia stosunku służbowego funkcjonariusza Służby Więziennej nie zostały wskazane w art. 218 ust. 1 jako podlegające kognicji sądu administracyjnego. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 września 2011r. w sprawie I OSK 1382/11 "Podległość służbowa jest cechą szczególną, charakterystyczną dla tzw. stosunków służbowych, stanowiących podstawę pełnienia służby w wojsku i innych służbach. Znaczny zakres takiej podległości sprawia, iż w tych stosunkach zatrudnienia nie ma równorzędności podmiotów, co jest typowe dla stosunku pracy. Tym samym przełożony zyskuje znaczną dyskrecjonalną władzę kształtowania sytuacji prawnej podwładnego. Podjęcie służby w formacjach mundurowych, w tym w Służbie Więziennej, jest dobrowolne. Każdy, kto dobrowolnie przystępuje do takiej służby, rezygnuje z pewnej części swobód obywatelskich, w tym decyduje się automatycznie na ograniczenie prawa do sądu". Pogląd ten potwierdza treść art. 218 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, w którym za rozstrzygnięcia podlegające kontroli instancyjnej (i kontroli sądów administracyjnych) uznano jedynie rozstrzygnięcia dotyczące zwolnienia ze służby, przeniesienia z urzędu do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej, przeniesienia na niższe stanowisko służbowe, zawieszenia w czynnościach służbowych. Już tylko na marginesie sprawy należy podnieść, że pełnomocnik skarżącego wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pismo zatytułowane "odwołanie" w trybie art. 218 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej, które w świetle tego przepisu przysługuje od decyzji w sprawach wymienionych w art. 218 ust. 1( wskazanych wyżej) do wyższego przełożonego. Również wnioski tego "odwołania" w zakresie sprostowanie świadectwa służby i wypłacenia odprawy, w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a., są nieuzasadnione. Z tych względów skarga P. B. wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rozkaz personalny o stwierdzeniu wygaśnięcia stosunku służbowego jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a odrzucił skargę, jako niedopuszczalną. a.ł.