II SA/Op 197/13
WyrokWSA w Opolu2013-05-27
Skład orzekający: Teresa Cisyk, Ewa Janowska, Elżbieta Kmiecik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odrzucenie wniosku o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego z powodu niespełnienia kryteriów formalnych, takich jak brak wskazania źródła danych do monitorowania wskaźników czy nieprawidłowe określenie kwalifikowalności wydatków, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odrzucenie wniosku o dofinansowanie było zgodne z prawem, ponieważ wnioskodawca nie spełnił kryteriów formalnych określonych w dokumentacji konkursowej, w tym nieprawidłowo wypełnił sekcje dotyczące źródeł danych do monitorowania wskaźników oraz kwalifikowalności wydatków. Sąd podkreślił, że wnioskodawca miał obowiązek zapoznać się z zasadami konkursu i starannie przygotować dokumentację, a błędy w tym zakresie skutkują odrzuceniem wniosku.Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. złożyła wniosek o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Opolskiego. Wniosek został odrzucony z przyczyn formalnych z powodu braków w wypełnieniu wniosku, takich jak brak daty na deklaracji, nieprawidłowe wskazanie źródeł danych do monitorowania wskaźników oraz nieprawidłowe określenie kwalifikowalności wydatków. Po negatywnym rozpatrzeniu protestu przez Zarząd Województwa Opolskiego, spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska – spr. Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Protokolant Sekretarz sądowy Mariola Krzywda po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 maja 2013 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w [...] na rozstrzygnięcie protestu przez Zarząd Województwa Opolskiego z dnia 4 kwietnia 2013 r. nr [...] w sprawie dofinansowania projektu złożonego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Opolskiego na lata 2007-2013 oddala skargę.
W dniu 19 grudnia 2012 r. K. P., reprezentujący spółkę pod nazwą "A" Sp. z o.o. (dalej jako Spółka lub Sp. z o.o.), złożył w Instytucji Pośredniczącej II stopnia - Opolskim Centrum Rozwoju Gospodarki, dalej zwanej OCRG, wniosek o dofinansowanie projektu pod tytułem: "Utworzenie nowoczesnego laboratorium badawczo - rozwojowego w ramach istniejącego przedsiębiorstwa". Wniosek został złożony w ramach VI naboru wniosków do Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Opolskiego (dalej RPO WO) na lata 2007-2013, nr Osi priorytetowej 1
" Wzmocnienie atrakcyjności gospodarczej regionu", nr poddziałania 1.3.2 "Inwestycje w innowacje w przedsiębiorstwach".
W wyniku przeprowadzonej oceny formalnej wniosku, w związku ze stwierdzeniem uchybień i braków, OCRG pismem z dnia 24 stycznia 2013 r. poinformowało wnioskodawcę o konieczności dostarczenia skorygowanego wniosku i brakujących załączników w ciągu pięciu dni roboczych od dnia otrzymania pisma. W przedmiotowym piśmie szczegółowo wskazano na stwierdzone uchybienia i braki. W wykonaniu powyższego wezwania, wnioskodawca w dniu 31 stycznia 2013 r. złożył skorygowany wniosek wraz z załącznikami.
W wyniku powtórnie przeprowadzonej oceny formalnej wniosku, OCRG pismem z dnia 21 lutego 2013 r., nr [...], poinformowało wnioskodawcę, że jego wniosek został odrzucony z przyczyn formalnych i nie będzie podlegał dalszej ocenie z powodu stwierdzonych uchybień i braków formalnych. Odnośnie kryterium: "Wniosek wypełniony poprawnie, zgodnie z wytycznymi Instytucji Zarządzającej", OCRG stwierdziło:
- brak daty na deklaracji Beneficjenta;
- w pkt 3.8 wniosku w zakresie wskaźników nr 3 oraz nr 5, w kolumnie "Źródło danych", brak wskazania Instytucji skąd pozyskiwane będą dane do monitorowania realizacji projektu;
- w pkt 3.9 wniosku w odniesieniu do wskaźnika nr 1 w kolumnie "Źródło danych" nie podano Instytucji skąd pozyskiwane będą dane do monitorowania realizacji projektu;
- w pkt 3.17a wniosku nie określono wpływu projektu na ochronę obszarów Natura 2000 oraz realizację polityki zrównoważonego rozwoju zgodnie z zapisami Instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowanie projektu ze środków EFRR w ramach procedury konkursowej.
Odnośnie kryterium "Kwalifikowalność wydatków", zgodnie z wytycznymi Instytucji Zarządzającej, OCRG wskazało, że:
- w pkt. 3.11 wniosku zgodnie z zapisami załącznika nr 6 do "Szczegółowego opisu osi priorytetowych, uszczegółowienie kosztów kwalifikowalnych w ramach poddziałania 1.3.2", nie dokonano niezbędnej korekty w odniesieniu do wydatku dotyczącego zakupu nieruchomości zabudowanej, jak również w odniesieniu do wydatku dotyczącego zakupu robót budowlanych.
OCRG wyjaśniło również, że ocena została dokonana w oparciu o zapisy "Szczegółowego opisu osi priorytetowych RPO WO 2007- 2013", wersja nr 40, przyjęta przez Zarząd Województwa Opolskiego uchwałą nr 1324/2008 z dnia 3 stycznia 2008 r. z późniejszymi zmianami i " Vademecum dla beneficjentów RPO WO 2007-2013", wersja nr 15, Tom I, przyjęty przez Zarząd Województwa Opolskiego uchwałą
nr 2064/2012 z dnia 3 kwietnia 2012 r., oraz Tom II przyjęty przez Zarząd Województwa Opolskiego uchwałą nr 2065/2012 z dnia 3 kwietnia 2012 r. dalej zwane w skrócie: Vademecum.
Nie zgadzając się z powyższym stanowiskiem OCRG, "A" Spółka z o.o. wniosła protest, domagając się weryfikacji podjętej przez OCRG decyzji oraz przekazanie wniosku do dalszego etapu oceny.
Zarząd Województwa Opolskiego- Instytucja Zarządzająca (dalej zwana również IZ), rozstrzygnięciem z 4 kwietnia 2013 r., nr [...], działając w oparciu o przepis art. 30b ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r., Nr 84, poz. 712 ze zm.) w związku z art. 6 ustawy z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wdrażaniem funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności (Dz. U. Nr 216, poz. 1370) oraz na podstawie Wytycznych Instytucji Zarządzającej w zakresie procedury odwoławczej w ramach RPO WO 2007-2013 przyjętych uchwałą Zarządu Województwa Opolskiego nr 3162/2009 z dnia 7 kwietnia 2009 r., ze zm., rozpatrzyła protest negatywnie. Uzasadniając swoje stanowisko organ przedstawił stan faktyczny sprawy i stwierdził, że wniosek o dofinansowanie nie spełnia formalnych kryteriów względnych pn. "Wniosek poprawnie wypełniony, zgodnie z Wytycznymi Instytucji Zarządzającej" oraz "Kwalifikowalność wydatków" i podlega odrzuceniu. Odnosząc się szczegółowo do podnoszonych zarzutów IZ nie podzieliła zarzutu OCRG, że deklaracja beneficjenta nie została opatrzona datą jej podpisania. Organ wskazał, iż pomimo, że Instrukcja wypełniania wniosku o dofinansowanie projektu ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach procedury konkursowej pkt: "Deklaracja Beneficjenta" nakazuje, aby wpisać datę na ostatniej stronie formularza wniosku, to sam formularz Deklaracji nie określa tego miejsca, co mogło wprowadzić wnioskodawcę w błąd. Wobec tego stanowisko OCRG w omawianym zakresie organ uznał za nieuzasadnione.
Natomiast za prawidłowe IZ uznała uwagi OCRG dotyczące uchybienia w zakresie
pkt 3.8 wniosku tj. niepodania w odniesieniu do wskaźników nr 3 oraz nr 5 w kolumnie "Źródło danych", Instytucji, z której pozyskiwane będą dane do monitorowania realizacji projektów. Organ stwierdził, że zgodnie z Instrukcją wypełniania wniosku, pkt. 3.8 – "Planowane efekty rzeczowe (produkty) uzyskane w wyniku realizacji projektu": w kolumnie "Źródło danych" należało podać Instytucję i Nazwę Dokumentu, skąd pozyskiwane będą dane do monitorowania realizacji projektu. W pierwotnie złożonym wniosku, w pkt. 3.8 wnioskodawca we wskaźniku nr 3 pn. Liczba laboratoriów, jako
"Źródła danych" podał: faktury zakupu, ewidencja środków trwałych. Z kolei we wskaźniku nr 5 pn. Liczba zakupionych środków trwałych z wartością w roku 2013 i wartością docelową 31 szt. w kolumnie "Źródło danych" podał: faktury zakupu. W skorygowanym pkt. 3.8 wniosku, zapisy w kolumnie pn. "Źródło danych" dla wskaźników nr 3 i nr 5 nie zostały zmienione. Organ stwierdził, że nawet jeśli w projekcie zarówno podmiotem monitorującym, jak i Instytucją skąd pozyskiwane będą dane do monitorowania, jest ten sam podmiot, to bezwzględnie i każdorazowo należy przestrzegać zapisów Instrukcji wypełniania wniosku, która w dwóch miejscach nakazuje obowiązek podania nazwy Instytucji w kolumnie "Źródło danych", a także w przykładach - tabelach obrazujących, jak należy wypełnić pkt. 3.8 wniosku. Odnośnie pkt 3.9 wniosku, Instytucja Zarządzającą zgodziła się ze stanowiskiem OCRG wyjaśniając, że zgodnie z Instrukcją wypełniania wniosku pkt 3.9 w kolumnie "Źródło danych" beneficjent był zobligowany podać Instytucję i Nazwę Dokumentu, skąd pozyskiwane będą dane do monitorowania realizacji projektu. W pierwotnie złożonym wniosku, w pkt. 3.9 - Planowane rezultaty realizacji projektu - bezpośredni wpływ na otoczenie wskaźnik rezultatu nr 1 w kolumnie pn. "Źródło danych" wnioskodawca wskazał: umowa o pracę. W skorygowanym pkt. 3.9 wniosku, zapisy w kolumnie pn. Źródło danych dla wskaźnika nr 1 nie zostały zmienione.
IZ podzieliła również wywody OCRG w zakresie pkt 3.17a tj. braku określenia wpływu projektu na ochronę obszarów Natura 2000 oraz realizację polityki zrównoważonego rozwoju. W pierwotnie złożonym wniosku w pkt. 3.17 - Zgodność projektu z politykami horyzontalnymi UE w obszarze, w odniesieniu do pkt. a) Ochrona środowiska wnioskodawca wskazał, że zgodnie z polityką przedsiębiorstwa "A" Sp. z o.o. wszelkie działania prowadzone przez firmę nie mogą mieć niekorzystnego wpływu na środowisko. Realizacja przedmiotowego projektu będzie realizowana zgodnie z przepisami dotyczącymi ochrony środowiska zarówno na etapie realizacji projektu, jak i w okresie późniejszym. Z kolei w piśmie z uwagami w odniesieniu do pkt. 3.17 a OCRG wskazało: Nie określono wpływu projektu na ochronę obszarów Natura 2000 oraz realizację polityki zrównoważonego rozwoju. Jak wynika ze skorygowanego wniosku zapisy pkt. 3.17a nie zostały zmienione. Zatem należy stwierdzić, że wnioskodawca nie ustosunkował się do uwag OCRG i Instrukcji wypełniania wniosku, zgodnie z zapisami, której był zobowiązany do określenia i opisania wpływu realizowanego projektu na stan środowiska naturalnego, tj. określenia czy jest on przyjazny, czy obojętny, ochronę obszarów Natura 2000 oraz realizację polityki zrównoważonego rozwoju, tj. określenia jak projekt oddziałuje na środowisko. W odniesieniu do kryterium "Kwalifikowalność wydatków" w pkt 3.11, organ uznał za uzasadnione stanowisko OCRG wywodząc, że wszystkie wydatki związane z realizacją projektu w ramach RPO WO 2007-2013 określone zostały w Szczegółowym opisie osi priorytetowych. Do przestrzegania określonych w nim zasad i wytycznych zobowiązany jest każdy wnioskujący o dofinansowanie. W piśmie z uwagami poinformowano wnioskodawcę, że w ramach poddziałania 1.3.2, wydatek dotyczący zakupu nieruchomości zabudowanej nie jest wydatkiem kwalifikowalnym i jednocześnie poproszono o ewentualne przeniesienie do wydatków niekwalifikowalnych wydatku dotyczącego zakupu robót budowlanych, w przypadku gdyby wnioskodawca nie był w stanie dostarczyć dokumentu potwierdzającego inny sposób władania nieruchomością, zmieniając tym samym montaż finansowy - zapisy na poziomie całej dokumentacji projektowej. Wnioskodawca nie zastosował się do uwag OCRG i nie dokonał korekty wniosku w tym zakresie, pozostawiając koszty dotyczące zakupu nieruchomości zabudowanej, a także koszty robót budowlanych, jako koszty kwalifikowalne, skutkiem czego było odrzucenie wniosku z tego powodu. Jednocześnie organ stwierdził, iż choć wydatek na zakup nieruchomości zabudowanej nie jest wprost wskazany, jako niekwalifikowalny, to nie jest on w żadnym miejscu określony, jako wydatek kwalifikowalny, co wynika z załącznika nr 6 i Kart Działań / Poddziałań, gdzie dopuszczalności wydatku na zakup nieruchomości zabudowanej nie wymieniono w żadnym z działań / poddziałań. Dodatkowo w części drugiej – "Szczegółowe zasady kwalifikowalności poszczególnych rodzajów wydatków", pkt. B. – "Wydatki związane bezpośrednio z realizacją projektu", w pkt. 14 wskazano jedynie na zakup nieruchomości niezabudowanej, a w pkt. 26 – "Wydatki niekwalifikowalne" jest informacja, iż do współfinansowania nie kwalifikują się wydatki na zakup nieruchomości niezabudowanej (gruntu) lub zabudowanej z zamiarem wyburzenia stojących na niej budynków na kwotę przekraczającą 10% całkowitych wydatków kwalifikowalnych w ramach danego projektu. Zatem także z zapisów ww. pkt. B nie wynika, że wydatek na nabycie nieruchomości zabudowanej (gruntu wraz posadowionymi na nim budynkami i budowlami) może być uznany za kwalifikowalny.
Stanowisko organu zostało wnioskodawcy doręczone w dniu 12 kwietnia 2013 r.
W skardze na powyższe negatywne rozstrzygnięcie protestu "A" Spółka z o.o., reprezentowana przez pełnomocnika W. T., wniosła o uwzględnię skargi poprzez stwierdzenie, że ocena projektu w zakresie kryterium "Wniosek wypełniony poprawnie, zgodnie z Wytycznymi Instytucji Zarządzającej" - pkt 3.8, pkt 3.9, pkt 3.17a - oraz kryterium – "Kwalifikowalność wydatków"- pkt 3.11, została przeprowadzona w sposób naruszający prawo oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Ponadto domagała się przeprowadzenia dowodów z dokumentacji załączonej do skargi oraz dokumentów dotyczących wniosków zgromadzonych przez Instytucję oraz zasądzenie kosztów postępowania. W obszernym uzasadnieniu skargi pełnomocnik podtrzymał argumentację i wywody zawarte w proteście, szczegółów odnosząc się do każdego zarzutu i przytaczając orzecznictwo sądowoadministracyjne. Dodatkowo, odnosząc się do kryterium "Kwalifikowalności wydatków", argumentował, że zapisy Rozdziału 6 "Zasady kwalifikowania wydatków" (6.11.2 Sekcja- 2- "Zakup nieruchomości zabudowanej") Krajowych wytycznych Ministra Rozwoju Regionalnego dotyczące kwalifikowania wydatków w ramach funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności, wprost kwalifikują wydatki na nabycie nieruchomości. Dlatego, zdaniem pełnomocnika, wydatek ten nie został wykazany w katalogu wydatków niekwalifikowalnych określonych w Rozdziale 7 Wytycznych. Dodał, że w załączniku nr 6 Szczegółowego opisu osi priorytetowych wskazano, iż wydatki muszą być poniesie zgodnie z zapisami rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego (dalej jako MRR) z dnia 15 grudnia 2010 r. Zgodnie z treścią § 9 ust. 1 pkt 1 i 2 a) ww. rozporządzenia do inwestycyjnych wydatków kwalifikowalnych na realizację nowej inwestycji zalicza się niezbędne do jej realizacji wydatki ponoszone na nabycie prawa własności lub wieczystego użytkowania nieruchomości oraz na nabycie, wytworzenie oraz instalację i uruchomienie środków trwałych, w tym budynków i budowli, pod warunkiem, że ich nabycie pozostaje w bezpośrednim związku z celami projektu objętego pomocą. Zapisy rozporządzenia wprost kwalifikują zatem wydatki na nabycie nieruchomości oraz budynków i budowli (czyli de facto nieruchomości zabudowanej), jako wydatki kwalifikowalne, stawiając jedynie warunek ich związku z celami projektu, która to kwestia podlega analizie dopiero na etapie merytorycznej oceny projektu. Wobec powyższego, zdaniem pełnomocnika skarżącej, zakwalifikowanie wydatku na nabycie nieruchomości zabudowanej (budynków i budowli), jako wydatku niekwalifikowalnego doprowadziłoby do sprzeczności zapisów Szczegółowego opisu osi priorytetowych z aktami wyższego rzędu, jakim jest rozporządzenie Ministra i wytyczne Ministra mające oparcie wprost w przepisach ustawy.
Zarząd Województwa Opolskiego w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi i powtórzył argumentację, jaka została przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonego aktu. Odnosząc się do zarzutu, że programowe RPO WO na lata 2007- 2013 nie mogą być sprzeczne z Wytycznymi MRR i Rozporządzenia tego Ministra, organ stwierdził, że system realizacji regionalnego programu operacyjnego nie jest sprzeczny z tymi dokumentami. Wyjaśnił, że zgodnie art. 26 ust. 1 pkt 2 i 6 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju do zdań IZ należy min.:
- przygotowanie szczegółowego opisu priorytetów programu operacyjnego oraz jego zmian, z uwzględnieniem wytycznych ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego, o którym mowa w art. 35 ust. 3 pkt 1;
- określenie kryteriów kwalifikowalności wydatków objętych dofinansowaniem w ramach programu operacyjnego.
Instytucją Zarządzającą regionalnym programem jest Zarząd Województwa (art. 25 pkt 2 w zw. z art. 5 pkt 2 ustawy), do zadań którego należy przygotowanie dokumentów składających się na system realizacji (art. 5 pkt 11 ustawy). Kwestia kwalifikowalności wydatków została, w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz.U.UE.L.06.210.25), powierzona komitetowi monitorującemu. Z kolei, art. 56 rozporządzenia stanowi, iż wydatki są kwalifikowalne do wkładu funduszy wyłącznie wtedy, gdy zostały poniesione w związku z operacjami podjętymi na mocy decyzji Instytucji Zarządzającej odnośnego programu operacyjnego lub na jej odpowiedzialność, zgodnie z kryteriami ustalonymi przez komitet monitorujący. Stosownie do art. 63 ust. 1 państwo członkowskie ustanawia, w porozumieniu z Instytucją Zarządzającą, komitet monitorujący dla każdego programu operacyjnego w terminie trzech miesięcy od daty powiadomienia państwa członkowskiego o decyzji zatwierdzającej program operacyjny. Możliwe jest ustanowienie jednego komitetu monitorującego dla kilku programów operacyjnych. Do zadań komitetu należy m.in. analiza i zatwierdzanie kryteriów wyboru finansowanych operacji w terminie sześciu miesięcy od zatwierdzenia programu operacyjnego i zatwierdzanie wszelkich zmian tych kryteriów zgodnie z potrzebami programowania (art. 65 lit. a rozporządzenia). Organ zauważył, że zgodnie z art. 36 ust. 2 ustawy w przypadku regionalnego programu operacyjnego Zarząd Województwa w drodze uchwały, powołuje komitet monitorujący zgodnie z art. 63 rozporządzenia Rady (WE)
nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE)
nr 1260/1999.
Wybór kryteriów kwalifikowalności wydatków w ramach regionalnego programu operacyjnego jest zatem prerogatywą komitetu monitorującego, a ich zatwierdzenie i ogłoszenia należą do obowiązków Zarządu Województwa, jako Instytucji Zarządzającej (art. 26 ust. 1 pkt 8 i ust. 3 pkt 2 lit. a ustawy).
W ocenie organu, przywołane przez skarżącą Spółkę wytyczne MRR i rozporządzenie MRR z 15 grudnia 2010 r. w sprawie udzielania regionalnej pomocy inwestycyjnej w ramach regionalnych programów operacyjnych (Dz.U.2010.239.1599) stanowią tylko dokumenty ramowe, wskazujące na obszar możliwych działań, kryteriów wyboru i ich zgodność z prawem unijnym, natomiast do uprawnień IZ należy wybór działań, celów, kryteriów, które będą preferowane w ramach regionalnego programu operacyjnego. Okoliczność, że jakieś działania są możliwe wg przepisów powszechnie obowiązujących nie oznacza, że uprawniony organ nie może zastosować kryteriów zawężających wybór projektu z uwagi na potrzebę dostosowania do celów regionalnego programu, zresztą zgodnie z przepisami rangi ustawowej. Z powyższego wynika, że skoro IZ mogła akceptować szerszy zakres dofinansowania projektów to nie znaczy, że musiała bezwzględnie dostosować zapisy systemu realizacji do zapisów wytycznych MRR. Gdyby tak było to nie Zarząd Województwa byłby Instytucją Zarządzającą tylko Minister. Wobec powyższego, organ uznał, że nie ma sprzeczności pomiędzy zapisami Uszczegółowienia, a przepisami ww. rozporządzenia MRR, skoro Zarząd Województwa miał prawo wybrać kryteria kwalifikowalności wydatków w ramach poddziałania 1.3.2. RPO WO.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, która w myśl przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), jest dokonywana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury. Sądy administracyjne orzekają ponadto w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują kontrolę sądową i stosują środki określone w tych przepisach, co wynika z art. 3 § 3 P.p.s.a.
Taką regulację szczególną stanowi przepis art. 30c cyt. wyżej ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, zwanej dalej również ustawą. Zgodnie z tym przepisem, po wyczerpaniu środków odwoławczych przewidzianych w systemie realizacji programu operacyjnego i po otrzymaniu informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Odnotowania również wymaga, że ustawa nie określa innego kryterium sprawowania kontroli sądowej niż przewidziane w art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
Przechodząc już do merytorycznej kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia, wskazać trzeba, że stosownie do art. 30c ust. 3 ustawy, w wyniku rozpatrzenia skargi sąd administracyjny może:
1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą Instytucję Zarządzającą lub Pośredniczącą;
2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia;
3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli z jakichkolwiek względów jest ono bezprzedmiotowe.
Dokonując kontroli sądowej zaskarżonego rozstrzygnięcia w tak zakreślonych granicach, Sąd nie stwierdził, aby ocena projektu przedstawionego przez "A" Sp. z o.o. przeprowadzona została w sposób naruszający prawo.
Omawiając przyczyny, które zadecydowały o powyższej ocenie Sądu, odnotować należy, że postępowanie w przedmiotowej sprawie toczyło się w oparciu o przepisy ustawy oraz akty wydane przez Instytucję Zarządzającą, składające się na system realizacji programu operacyjnego, w tym m.in. Vademecum dla beneficjentów RPO WO 2007-2013, Tom I, wersja nr 15, przyjęta uchwałą Zarządu Województwa Opolskiego z dnia 3 kwietnia 2012 r., nr 2064/2012 oraz Tom II, wersja nr 15, przyjęta uchwałą Zarządu Województwa Opolskiego z dnia 3 kwietnia 2012 r., nr 2065/2012, zwane w dalszym ciągu Vademecum, oraz Szczegółowy opis osi priorytetowych RPO WO na lata 2007-2013, wersja nr 44, przyjęta uchwałą Zarządu Woj. Opolskiego z dnia 24 września 2012 r., nr 2775/2012.
Rozważenia wymaga zatem ustalenie charakteru systemu realizacji programu, czyli zasad i procedur obowiązujących podmioty uczestniczące w realizacji programu, w rozumieniu art. 5 pkt 11 i art. 26 ust. 1 pkt 8 ustawy, którego częścią jest Vademecum i które nakłada na ubiegających się o dofinansowanie w ramach danego programu szereg obowiązków. System ten niewątpliwie nie mieści się w katalogu źródeł prawa powszechnie obowiązującego, określonym w art. 87 Konstytucji RP. Ponadto nie jest on wydany przez konstytucyjnie upoważniony organ do wydawania przepisów prawa i nie jest publikowany w sposób przyjęty dla publikacji aktów normatywnych. Jednakże pomimo tych wad, omawianemu systemowi realizacji programu przyznać należy walor źródła prawa, gdyż ocena projektów podlegających dofinansowaniu ze środków publicznych dokonywana przez Instytucję Zarządzającą jest kontrolowana przez sąd administracyjny, ma on umocowanie w ustawie o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, ma generalny charakter i jest skierowany do indywidualnie nieokreślonego kręgu adresatów. Też, co do zasady, jako źródło prawa, system realizacji programu wiąże podmiot, który na jego podstawie zgłosił wniosek o dofinansowanie projektu (por. wyrok NSA z dnia 4 sierpnia 2010 r., sygn. akt II GSK 797/10, zamieszczony na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Podkreślić również trzeba, że przepisy systemu realizacji programu nie wiążą sądu administracyjnego, gdyż zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 178 ust. 1 Konstytucji RP, sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu podlegają jedynie Konstytucji oraz ustawom. Zatem, w sytuacji wniesienia przez wnioskodawcę skargi na rozstrzygnięcie dotyczące negatywnego wyniku procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu, sąd administracyjny jest uprawniony do kontroli jego zgodności z prawem powszechnie obowiązującym, a w szczególności z Konstytucją i ustawami. Kompetencje Instytucji Zarządzającej na gruncie prawa krajowego uregulowano w art. 26 ust. 1 ustawy, w którym postanowiono między innymi w pkt 8 i 16, że do zadań Instytucji Zarządzającej należy wypełnianie obowiązków związanych z określeniem systemu realizacji programu operacyjnego i zapewnienie właściwej informacji i promocji programu operacyjnego. Z kolei, zgodnie z ust. 2 powołanego przepisu Instytucja Zarządzająca wykonując zadania, o których mowa w ust. 1, powinna uwzględnić zasadę równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz zapewnić przejrzystość reguł stosowanych przy ocenie projektów.
Z cytowanych uregulowań wynika, że Instytucja Zarządzająca otrzymała uprawnienia do określenia swoistej procedury postępowania przy dokonywaniu oceny projektów ubiegających się o dofinansowanie.
Zauważyć także przyjdzie, że realizując program, Instytucja Zarządzająca zobowiązana jest, m.in. do: szczegółowego opisania priorytetów programu oraz jego zmian (art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy), wyboru zgłoszonych w ramach programu projektów do dofinansowania na podstawie kryteriów zatwierdzonych przez Komitet Monitorujący (art. 26 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy) oraz określenia systemu realizacji programu operacyjnego, na który składają się zasady i procedury obowiązujące w trakcie realizacji strategii rozwoju, a także środki odwoławcze przysługujące wnioskodawcom w trakcie naboru projektów (art. 26 ust. 1 pkt 8 ustawy). Wykonywanie powyższych zadań musi uwzględniać zasadę równości i przejrzystości, zaś jak wynika z charakteru tych zadań, dotyczą one zarówno etapu wstępnego realizowania programu, jakim jest opis priorytetów wskazujący na podmioty uprawnione do składania wniosków, jak też etapów dalszych, tj. ustalenia kryteriów i wyboru projektów w oparciu o zatwierdzone kryteria. Dlatego też, zarzut naruszenia przez Instytucję Zarządzającą zasady równego dostępu do pomocy wszystkich wnioskodawców lub zasady przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów musi znajdować faktyczne oparcie w określonym, wadliwym działaniu (Instytucji) podejmowanym w ramach wymienionych zadań. W cenie Sądu, akty składające się na system realizacji programu operacyjnego, według których był oceniany złożony przez skarżącą Spółkę wniosek o dofinansowanie ustanawiają czytelne i precyzyjne zasady, które zachowują wymogi określone w art. 26 ust. 2 ustawy. W Vademecum w sposób wyczerpujący określono wymogi dotyczące wypełniania wniosku o dofinansowanie oraz załączników. Natomiast przyjęte Kryteria oceny formalnej zostały w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości przedstawione w Szczegółowym opisie osi priorytetowych RPO WO na lata 2007-2013. Ponadto podkreślić trzeba, że wszystkie dokumenty składające się na system realizacji programu zostały opublikowane i były dostępne dla wszystkich beneficjentów w taki sam sposób. Tym samym nie zasługuje na uwzględnienie stawiany w skardze zarzut naruszenia przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektu skarżącej. Dlatego też, ogłoszone dokumenty, określające m.in. cele danego działania w ramach osi priorytetowej, zasady i kryteria ocen projektów, a także wytyczne dla wnioskodawców, mogą w rozpoznawanej sprawie stanowić podstawę sądowej kontroli zgodności z prawem dokonanej oceny projektu przez Instytucję Zarządzającą.
Odnosząc się już do postanowień Vademecum, w tym Rozdziału 1. "Przygotowanie i wybór projektów w ramach RPO WO 2007-2013" pkt 1.2 "Proces wyboru projektów w trybie konkursowym", wskazać należy, że wybór projektu uzależniony jest od spełnienia kryteriów zatwierdzonych przez KM zgodnie z art. 65 lit. a Rozporządzenia Rady 1083/2006 oraz od podjęcia przez Instytucję Zarządzającą decyzji o jego dofinansowaniu. Kryteria formalne oraz merytoryczne I i II stopnia są jednakowe dla wszystkich potencjalnych beneficjentów projektów dotyczących danej kategorii operacji RPO WO 2007-2013. Wykaz kryteriów formalnych i merytorycznych (uniwersalnych/szczegółowych, bezwzględnych/względnych) stanowi załącznik nr 5 do Uszczegółowienia.
Ponadto w Vademecum (Rozdział 1 pkt 1.2.4 Etapy oceny projektów) określono, że procedura rozpatrywania wniosków o dofinansowanie projektów przez IZ/IP II obejmuje następujące etapy: a) ocena, b) ocena merytoryczna I i II stopnia, c) wybór projektów do dofinansowania przez ZWO.
W niniejszej sprawie wniosek został odrzucony na etapie oceny formalnej z uwagi na niespełnienie kryteriów formalnych względnych pn. "Wniosek wypełniony poprawnie, zgodnie z wytycznymi Instytucji Zarządzającej" oraz "Kwalifikowalność wydatków".
W Vademecum (Rozdział 1 ppkt 1.2.4.1 Ocena formalna [obligatoryjna]) wyjaśniono również, że ocena formalna pozwala sprawdzić poprawność złożonej dokumentacji projektowej pod względem formalnym, bez konieczności analizy merytorycznej warstwy projektu. Oceny formalnej wniosku o dofinansowanie projektu w oparciu o kryteria formalne uniwersalne ("Szczegółowy opis osi priorytetowych RPO WO 2007-2013" - załącznik nr 5) dokonuje zawsze dwóch pracowników IZ/IP II zgodnie z zasadą dwóch par oczu, na podstawie listy sprawdzającej do oceny formalnej w systemie TAK/NIE. Nadto, w przypadku stwierdzenia braków lub błędów formalnych odnośnie względnych kryteriów formalnych beneficjent ma możliwość dokonania stosownych poprawek i uzupełnień we wniosku oraz załączonej dokumentacji w terminie wskazanym przez IZ/IP II w piśmie z uwagami, nie krótszym niż 3 dni robocze, licząc od następnego dnia po dniu doręczenia przedmiotowego pisma. Konkretne uchybienia wykryte we wniosku można poprawiać tylko raz na danym etapie oceny. W sytuacji, gdy beneficjent nie dokona w danym terminie stosownych poprawek/uzupełnień bądź nie udzieli dodatkowych wyjaśnień, o które został poproszony w dokumentacji projektowej, wniosek zostaje odrzucony, a beneficjent pisemnie o tym fakcie powiadomiony.
Omówioną procedurę zastosowano w przypadku skarżącej Spółki, gdyż wobec stwierdzenia braków i uchybień w ramach dokonywanej oceny formalnej wniosku, pismem z dnia 24 stycznia 2013 r. wezwano stronę do uzupełnienia/poprawienia wniosku o dofinansowanie. Powtórnie przeprowadzona ocena formalna wniosku skarżącej przeprowadzona przez Instytucję Pośredniczącą II stopnia, po dokonanej przez spółkę korekcie, skutkowała odrzuceniem wniosku na tym etapie. Również Instytucja Zarządzająca negatywnie rozpatrzyła protest wniesiony przez skarżącą od powyższej oceny OCRG, stwierdzając, że wniosek o dofinansowanie nie spełnia formalnego kryterium względnego pn. "Wniosek wypełniony poprawnie, zgodnie z wytycznymi Instytucji Zarządzającej" oraz "Kwalifikowalność wydatków " i podlega odrzuceniu.
Analizując, wniosek skarżącej pod kątem wypełnienia powyższych kryteriów wskazać należy, że zgodnie z kryteriami oceny wniosków o dofinansowanie zawartymi w załączniku nr 5 do Szczegółowego opisu osi priorytetowych (załącznik nr 5 pn. Kryteria formalne - uniwersalne dla wszystkich działań i poddziałań RPO WO 2007-2013), pod poz. 5 wskazano: nazwa kryterium - "Wniosek wypełniony poprawnie, zgodnie z wytycznymi Instytucji Zarządzającej"; źródło informacji - wniosek; kryterium to ma charakter względny; komentarz/uzasadnienie do tego kryterium precyzuje, że jego badanie następuje zgodnie z Instrukcją wypełniania wniosku oraz treścią ogłoszenia o naborze wniosku. Odwołując się więc do Instrukcji wypełniania wniosku (Vademecum Tom II, Rozdział 2 pkt 2.2.) należy zauważyć, że w zakresie zasad wypełniania pkt 3.8 wniosku pn. Planowane efekty rzeczowe (produkty) uzyskane w wyniku realizacji projektu postanowiono, iż w punkcie tym beneficjent zobowiązany jest do wykazania rzeczowego postępu realizacji projektu. Obowiązek ten wynika z konieczności oceny efektywności projektu, ale także monitorowania realizacji celów RPO WO na lata 2007-2013. IZ RPO WO ma obowiązek sprawozdawania przed Komisją Europejską realizacji celów założonych w ramach projektów poprzez wskaźniki produktu i rezultatu. Planowane wskaźniki produktu i ich wartości musza być spójne z tymi, które zostały opisane w pkt 3.7 wniosku, SWI/Biznesplanie, oraz z wybraną w pkt 1.5 kategorią inwestycji. Przy czym wyjaśniono również, że wskaźniki produktu są to bezpośrednie, rzeczowe efekty podjętych działań mierzonych konkretnymi wielkościami. Opisując wszystkie te produkty, które powstają w trakcie realizacji projektu na skutek wydatkowania środków, tj. kosztów kwalifikowalnych. Beneficjent wskazuje wartości wskaźników w zestawieniu tabelarycznym. Ponadto w kolumnie "Źródło danych", beneficjent jest zobowiązany podać Nazwę Instytucji/ Dane techniczne znajdujące się w siedzibie Beneficjenta, skąd pozyskiwane będą dane do monitorowania realizacji projektu. Poniżej, w opisie metodologi monitoringu wybranego wskaźnika produktu, należy wskazać częstotliwość pozyskiwania danych pomiarowych (w trakcie i/lub po zakończeniu realizacji projektu) oraz podmiot(y) odpowiedzialny(e) za przeprowadzenie monitoringu. Następnie, w zakresie zasad wypełniania pkt 3.9 wniosku pn. "Planowane rezultaty realizacji projektu - bezpośredni wpływ na otoczenie", wskazano, że beneficjent zobowiązany jest do wykazania efektów realizacji projektu. Planowane wskaźniki produktu i ich wartości muszą być spójne z tymi, które zostały opisane w pkt 3.6 wniosku, SWI/Biznesplanie, oraz z wybraną w pkt 1.5 kategorią inwestycji oraz pkt 3.3 wniosku- typ obszaru, jako wiejski winno mieć odzwierciedlenie we wskaźniku w tym na obszarach wiejskich. Ponadto w kolumnie "Źródło danych" należy podać Nazwę Instytucji/ Dokumentację techniczną znajdującą się w siedzibie Beneficjenta, skąd pozyskiwane będą dane do monitorowania realizacji projektu. W opisie metodologii monitoringu wybranego wskaźnika rezultatu, zaś częstotliwość pozyskiwania danych pomiarowych (w trakcie i/lub po zakończeniu realizacji projektu) oraz podmiot(y) odpowiedzialny(e) za przeprowadzenie monitoringu. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy niewątpliwe należy stwierdzić brak wskazania, w odniesieniu do wskaźników nr 3 i nr 5 pkt 3.8 –
" Planowane efekty rzeczowe (produkty) uzyskane w wyniku projektu" oraz nr 1 pkt 39 wniosku- "Planowane rezultaty realizacji projektu- bezpośredni wpływ na otoczenie", w Kolumnie "Źródło danych", Nazwy Instytucji skąd pozyskiwane będą dane do monitorowania realizacji projektu. Faktu tego nie zmienia - wbrew twierdzeniom skarżącej – wskazanie w opisie metodologii monitoringu - Prezesa Zarządu Przedsiębiorstwa "A" Sp. z o.o. - jako instytucję, z której pozyskiwane będą dane do monitorowania realizacji projektu. Sąd podziela stanowisko organu, że w sytuacji, gdy w projekcie podmiotem monitorującym, jak i instytucją skąd pozyskiwane będą dane do monitorowania jest ten sam podmiot, to bezwzględnie należy przestrzegać zapisów Instrukcji wypełniania wniosku, która w dwóch miejscach nakazuje podanie nazwy Instytucji w kolumnie "Źródło danych", w tabelach obrazujących zasady wypełniana pkt 3.8 wniosku. W skorygowanym wniosku Spółka we wskaźniku nr 3- "Liczba laboratoriów utworzonych w przedsiębiorstwach", w kolumnie "Źródło danych" podała: faktury zakupu, ewidencja środków trwałych, natomiast w opisie metodologii monitoringu tego wskaźnika podała "Kontrola faktur zakupu i ewidencji środków trwałych w trakcie i po zakończeniu realizacji projektu prowadzona przez Prezesa Zarządu przedsiębiorstwa "A" Sp. z o.o.". Natomiast w zakresie wskaźnika nr 5- "Liczba zakupionych środków trwałych", w kolumnie "Źródło danych" podała: faktury zakupu. Z kolei w opisie metodologii tego wskaźnika podała: "Kontrola faktur zakupu w trakcie i po zakończeniu realizacji projektu prowadzona przez Prezesa Zarządu przedsiębiorstwa "A" Sp. z o.o." Z przedstawionych zapisów jednoznacznie wynika, że Spółka nie dokonała właściwej korekty w zakresie wskaźników nr 3 i 5 w kolumnie " Źródło danych" pkt 3.8. Z tych samych przyczyn nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja skarżącej w odniesieniu do wskaźnika nr 1 pkt 3.9 wniosku. W skorygowanym wniosku we wskaźniku rezultatu nr 1 pn. "Liczba utworzonych nowych etatów badawczych", w kolumnie pn. "Źródło danych", Skarżąca wskazał: "umowa o pracę", z kolei w opisie metodologii monitoringu tego wskaźnika podano: :Kontrola zawieranych umów o pracę w trakcie i po zakończeniu realizacji projektu prowadzona przez Prezesa Zarządu przedsiębiorstwa "A" Sp. z o.o.".
W konsekwencji, stwierdzić przyjdzie, że skarżąca Spółka nie dokonała korekty wniosku zgodnie z zapisami Instrukcji wypełnienia wniosku. Brak wskazania w odniesieniu do wskaźników nr 3 i 5 pkt 3.8 oraz nr 1 pkt. 3.9 wniosku, właściwej instytucji skąd pozyskiwane będą dane do monitorowania realizacji projektu uzasadnia uwzględnienie argumentacji organu.
Podkreślić wypada, że Spółka znała zasady, według których będzie oceniany wniosek i tylko od niej zależało, w jaki sposób przygotuje dokumentację konkursową. Konsekwencją popełnionych przez skarżąca błędów było natomiast odrzucenie jej wniosku na etapie ceny formalnej.
Sąd zgodził się również z twierdzeniem Instytucji Zarządzającej, dotyczącym braku określenia w skorygowanym wniosku w pkt 3.17a wpływu projektu na ochronę obszarów Natura 2000 oraz realizację polityki zrównoważonego rozwoju zgodnie z zapisami Instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowanie projektu ze środków EFRR w ramach procedury konkursowej. Zgodnie z Instrukcją wypełniania wniosku pkt. 3.17 - Zgodność projektu z politykami horyzontalnymi UE w obszarze "Ochrona środowiska": należało określić i opisać wpływ projektu na stan środowiska naturalnego (przyjazny/obojętny), ochronę obszarów Natura 2000 (wyznaczonych/potencjalnych) oraz realizację polityki zrównoważonego rozwoju, która polega na osiągnięciu przez projekt efektów gospodarczych z poszanowaniem zasad ochrony środowiska. Projekty prowadzące do degradacji lub znacznego pogorszenia stanu środowiska przyrodniczego nie mogą liczyć na wsparcie ze środków EFRR. Niniejszy punkt odnosi się do art. 17 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999. Projektem mającym pozytywny wpływ na środowisko będzie praktycznie każda inwestycja realizowana w ramach priorytetu 4 Ochrona środowiska, w zakresie gospodarki wodno-ściekowej, odpadowej, ochrony powietrza, energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych, zarządzania środowiskiem i odtwarzania różnorodności biologicznej. Projekt mający negatywny wpływ na środowisko - to taki projekt, którego wynikiem realizacji jest zwiększenie produkcji zanieczyszczeń (odpadów) do powietrza, wody, gleby, zwiększony pobór energii, inne efekty sprzeczne z założeniami polityki ochrony środowiska. Projekt neutralny pod względem środowiska - to projekt niezwiązany z kwestiami ochrony środowiska, niewpływający w żaden sposób na jego stan. W pierwotnie złożonym wniosku w pkt. 3.17 - Zgodność projektu z politykami horyzontalnymi UE, w odniesieniu do pkt. a) Ochrona środowiska,
Spółka wskazała, że "wszelkie działania prowadzone przez firmę nie mogą mieć niekorzystnego wpływu na środowisko. Realizacja przedmiotowego projektu będzie realizowana zgodnie z przepisami dotyczącymi ochrony środowiska zarówno na etapie realizacji projektu, jak i w okresie późniejszym". W skorygowanym wniosku zapisy pkt. 3.17a nie uległy zmianie. Wbrew stanowisku skarżącej, określenie, że projekt nie będzie miał "niekorzystnego wpływu na środowisko" oraz jego "realizacja będzie prowadzona zgodnie z przepisami dotyczącymi ochrony środowiska" nie przesądza o tym, że realizacja projektu będzie się odbywać z poszanowaniem przepisów prawa regulujących ochronę środowiska w tym również tych odnoszących się do ochrony obszarów Natura 2000 i polityki zrównoważonego rozwoju. W treści pkt. 3.17a zawarto sformułowanie, iż "wszelkie działania prowadzone przez firmę nie mogą mieć niekorzystnego wpływu na środowisko", a nie jak wskazuje skarżąca, że "projekt nie będzie miał niekorzystnego wpływu na środowisko". O wpływie projektu na stan środowiska naturalnego (przyjazny/obojętny), ochronę obszarów Natura 2000 (wyznaczonych / potencjalnych) oraz realizację polityki zrównoważonego rozwoju nie stanowi stwierdzenie, że realizacja projektu będzie prowadzona zgodnie z przepisami dotyczącymi ochrony środowiska. Powyższe, uzasadnia zatem stwierdzenie braku ustosunkowania się przez skarżącą Spółkę do zapisów Instrukcji wypełniania wniosku a także uwag OCRG. W tym miejscu wskazać należy, że niewątpliwie postępowanie dotyczące dofinansowania projektów w ramach RPO WO jest wysoce sformalizowane, jednakże każdy beneficjent, który decyduje się na skorzystanie z tego dofinansowania wyraża akceptację dla zasad konkursu i w dalszych swoich działaniach w tym postępowaniu, chcąc uzyskać pomoc zobowiązany jest przestrzegać obowiązujących w tym postępowaniu warunków.
Opublikowane zasady i procedury konkursowe wiążą bowiem nie tylko Instytucję Zarządzającą, ale również podmioty ubiegające się o dofinansowanie projektów. Natomiast stosownie do art. 26 ust. 1 pkt 4 ustawy Instytucja Zarządzająca jest upoważniona do dokonywania wyboru projektów, a negatywna ocena projektu dokonana przez kompetentny organ jest realizacją jego uprawnień i nie stanowi naruszenia wskazanej normy prawnej. Jak słusznie stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 30 marca 2010 r. (sygn. akt II GSK 309/10, zamieszczony na stronie internetowej - http://orzeczenia.nsa.gov.pl), to na wnioskodawcy ciąży obowiązek uważnego zapoznania się z priorytetami konkretnego programu operacyjnego, z przyjętym przez Instytucję Zarządzającą systemem realizacji strategii rozwoju, a następnie z dokumentacją konkursową; na nim też spoczywa obowiązek starannego i odpowiadającego założeniom danego programu operacyjnego przygotowania dokumentacji konkursowej. Szczególne znaczenie ma przygotowanie wniosku z uwzględnieniem znanych wnioskodawcy kryteriów oceny wszystkich zgłoszonych do konkursu projektów. Podawane we wniosku dane, niezależnie od tego czy służą one ocenie formalnej, czy merytorycznej, muszą tworzyć zbiór informacji, których wymaga gospodarz konkursu w celu dokonania oceny według przyjętych kryteriów. Jeszcze raz zatem powtórzyć przyjdzie, że to na osobie występującej z wnioskiem o dofinansowanie spoczywa obowiązek starannego przygotowania dokumentacji konkursowej, w taki sposób, aby spełniała ona wymogi określone w danym kryterium. Beneficjent, chcąc zatem uzyskać dofinansowanie do złożonego projektu musi podjąć wszelkie kroki, aby jego aplikacja odpowiadała wszystkim wymogom określonym w upublicznionej dokumentacji konkursowej. Odnosząc się natomiast do zarzutu OCRG, uznanych przez Instytucję Zarządzającą za nieuzasadnione, to Sąd zgodził się z argumentacją, że pomimo, iż Instrukcja wypełniania wniosku o dofinansowanie projektu ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach procedury konkursowej pkt: "Deklaracja Beneficjenta" nakazuje, aby wpisać datę na ostatniej stronie formularza wniosku, to sam formularz Deklaracji nie określa tego miejsca. Powyższe, mogło zatem wprowadzić skarżącą w błąd, co do konieczności podania daty na Deklaracji.
Jednocześnie Sąd zgodził się z poglądem Instytucji Zarządzającej, o niewykazaniu przez Spółkę w skorygowanym wniosku w pkt 3.11 w Tabeli 1.2.B – "Koszty niekwalifikowalne" projektu, kosztów zakupu nieruchomości zabudowanej oraz kosztów zakupu robót budowlanych, które zostały wymienione w dokumentacji przedstawionej w ramach Załącznika nr 14. W tym zakresie trzeba odnotować, że z Instrukcji wypełniania wniosku (Vademecum Tom II, Rozdział 2 pkt 2.2) w zakresie pkt 3.11. Tabela 1 - Planowane koszty w ramach projektu wynika, że w omawianym punkcie należy określić m.in. rodzaje kosztów/kategorie wydatków niekwalifikujących się do wsparcia z EFRR i finansowanych w całości ze środków własnych beneficjenta. Ponadto wskazano, że szczegółowych informacji nt. kwalifikowania wydatków należy szukać w załączniku nr 6 Lista wydatków kwalifikowalnych w ramach działań/poddziałań RPO WO 2007-2013 - wytyczne do Szczegółowego opisu osi priorytetowych RPO WO 2007-2013. Jednocześnie w uwagach podkreślono, że w przypadku, gdy cały wydatek nie jest kwalifikowalny należy w całości wykazać go w Tabeli 1.2.B. Zgodnie z pkt 14 ust. 1 Wytycznych ujętych w części drugiej "Szczegółowych zasady kwalifikowania poszczególnych rodzajów wydatków", w pkt B. "Wydatki związane z realizacją projektu" do współfinansowania zakwalifikowane zostały wydatki na nabycie nieruchomości niezabudowanej, jeżeli nabyta nieruchomość jest niezbędna do realizacji projektu, nieruchomość wykorzystywana jest tylko do celów realizacji projektu oraz gdy cena nabycia nieruchomości nie przekracza jej wartości rynkowej, a wartość nieruchomości jest potwierdzona operatem szacunkowym sporządzonym przez uprawnionego rzeczoznawcę w rozumieniu ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. nr 261, poz. 2603 ze zm.). Jednocześnie w pkt 14 ust. 5 Wytycznych postanowiono, że wydatki na nabycie nieruchomości niezabudowanej (gruntu) lub na nabycie nieruchomości zabudowanej z zamiarem wyburzenia stojących na niej budynków mogą być uznane za kwalifikowalne do wysokości 10% całkowitych wydatków kwalifikowalnych projektu. W świetle zapisów pkt. 26 ust. 1. lit. b Wytycznych, niekwalifikowalne są wydatki na nabycie nieruchomości niezabudowanej lub zabudowanej z zamiarem wyburzenia stojących na niej budynków w części przewyższającej 10% całkowitych wydatków kwalifikowalnych projektu. Jak wynika z wniosku skarżącej zamierzała ona nabyć nieruchomość zabudowaną w celu wyremontowania posadowionego na niej budynku i uruchomienia w nim laboratorium. Zatem skarżąca nie zamierzała wyburzać tego budynku. Skoro skarżąca nie zamierzała dokonać zakupu nieruchomości niezabudowanej ani zabudowanej z zamiarem wyburzenia posadowionych na niej budynków, to planowany wydatek na zakup nieruchomości był w całości niekwalifikowalny i należało go przenieść do kosztów niekwalifikowalnych, zmieniając montaż finansowy i zapisy na poziomie całej dokumentacji projektowej. Tym samym również wydatek dotyczący zakupu robót budowlanych należało uznać za niekwalifikowalny. W tym stanie rzeczy należało uznać, że skarżąca nie dokonała prawidłowej korekty w zakresie pkt 3.11 wniosku, bowiem mimo wykazania nieruchomości zabudowanej oraz zakupu robót budowlanych w dokumentacji projektowej, nie wykazała ich, jako kosztów niekwalifikowalnych. Powyższe spowodowało brak spójności w obrębie całej dokumentacji projektowej, a w konsekwencji uchybienie zasadom Instrukcji wypełniania wniosku. Z powodu opisanych powyżej uchybień wniosek podlegał odrzuceniu z przyczyn formalnych wobec niespełnienia kryterium względnego. Należy zgodzić się z organem, że zapisy Uszczegółowienia są jasne i precyzyjne, a tym samym nie może budzić wątpliwości zakup jakiej nieruchomości stanowi wydatek kwalifikowalny i w jakim zakresie.
Dodatkowo jeszcze wskazać warto, że złożenie poprawnego wniosku o dofinansowanie wymaga przeanalizowania całej dokumentacji, gdyż w poszczególnych jej częściach znajdują się uszczegółowienia innych zapisów i dlatego konieczne jest czytanie dokumentacji łącznie jako całości (por. wyrok NSA z 11 stycznia 2011 r.,
sygn. akt II GSK 2376/11, zamieszczony na stronie internetowej - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Odpowiadając natomiast na podnoszony przez Spółkę zarzut sprzeczności wytycznych MRR i rozporządzenie MRR z 15 grudnia 2010 r. w sprawie udzielania regionalnej pomocy inwestycyjnej w ramach regionalnych programów operacyjnych (Dz.U.2010.239.1599), powtórzyć przyjdzie za IZ, że ww. akty niewątpliwie stanowią tylko dokumenty ramowe, wskazujące na obszar możliwych działań, kryteriów wyboru i ich zgodność z prawem unijnym. Do uprawnień IZ, o czym była mowa we wstępnej części rozważań, należy wybór działań, celów, kryteriów, które będą preferowane w ramach regionalnego programu operacyjnego. Skoro zatem Zarząd Województwa miał prawo wybrać kryteria kwalifikowalności wydatków w ramach poddziałania 1.3.2. RPO WO, to tym samym nie można mówić o sprzeczności pomiędzy zapisami Uszczegółowienia, a przepisami ww. rozporządzenia MRR.
Jeszcze raz zatem podkreślić wypada, że skarżąca Spółka znała zasady, według których będzie oceniany jej wniosek i tylko od niej zależało, w jaki sposób przygotuje dokumentację konkursową. Konsekwencją popełnionych przez skarżącą błędów było natomiast odrzucenie jej wniosku na etapie oceny formalnej.
Reasumując, powiedzieć przyjdzie, że wniosek o dofinansowanie złożony przez Spółkę nie spełniał wskazanych wcześniej i omówionych formalnych kryteriów względnych, co skutkować musiało jej odrzuceniem na etapie oceny formalnej. Innymi słowy, przekazanie niniejszej sprawy do ponownego rozpatrzenia wobec dostrzeżonego przez Sąd uchybienia w zakwestionowanym rozstrzygnięciu, w istocie nie wpłynęłoby na zmianę dokonanych przez Instytucję Zarządzającą ustaleń faktycznych i prawnych w zakresie wykazanego powyżej braku spójności wniosku i załączników, a tym samym na zmianę treści podjętej oceny projektu.
Ponadto, w ocenie Sądu, zaskarżone rozstrzygnięcie protestu jest kompletne i dostatecznie uzasadnione. Instytucja Zarządzająca odniosła się również w sposób wyczerpujący do wszystkich zarzutów protestu, przedstawiając w tej mierze stosowne stanowisko.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 30c ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, Sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło