II GSK 811/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Czesława Socha po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 12 lutego 2013 r., sygn. akt I SA/Lu 1000/12 w sprawie ze skargi M. K. na uchwałę Rady Gminy M. P. z dnia [...] września 2012 r., nr [...] w przedmiocie budżetu gminy postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z 12 lutego 2013 r., sygn. akt I SA/Lu 1000/12 odrzucił skargę [...] na uchwałę Rady Gminy [...] z [...] września 2012 r., nr [...] w przedmiocie budżetu gminy na 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za niedopuszczalną i odrzucił ją na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 dalej: p.p.s.a.) albowiem [...] - dalej: skarżący nie wezwał gminy do usunięcia naruszenia jego interesu prawnego lub uprawnienia przed wniesieniem skargi. Z akt sprawy wynika, że w piśmie z dnia (bez daty) [...] wezwał Radę Gminy w [...] do usunięcia naruszenia prawa dokonanego uchwałą Nr [...] z dnia [...] września 2012 r. Treść tego pisma jednoznacznie wskazuje, że zostało ono złożone przez niego nie jako obywatela, którego interes prawny lub uprawnienie zostało naruszone, ale jako organ wykonawczy gminy - Wójta Gminy [...]. Świadczy o tym nagłówek pisma i złożony pod nim podpis opatrzony pieczęcią Wójta Gminy, ale przede wszystkim sama treść pisma - zarzuty sformułowane w stosunku do uchwały i ich uzasadnienie. Zdaniem Sądu I instancji, wójt gminy, której organ stanowiący podjął określoną uchwałę, nie jest uprawniony do wniesienia na tę uchwałę skargi, gdyż - jako organ wykonawczy gminy - nie posiada własnego interesu prawnego, który wymagałby ochrony prawnej przewidzianej art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.; dalej: ustawa o samorządzie gminnym). Natomiast ze względu na naruszenie własnego interesu prawnego lub uprawnienia [...] (jako obywatel, nie jako Wójt Gminy [...]) nie wniósł wezwania do usunięcia naruszenia prawa. [...] wniósł skargę kasacyjną od opisanego postanowienia, domagając się jego uchylenia oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu postanowieniu strona skarżąca zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w związku z art. 101 ust 1 ustawy o samorządzie gminnym poprzez błędne przyjęcie, iż skarga została wniesiona przez Wójta gminy, który jako organ wykonawczy nie posiada własnego interesu prawnego, który wymagałby ochrony prawnej przewidzianej w art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. Podczas gdy faktycznie wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i skargę wniósł [...] jako obywatel. W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny, pominął kwestię, iż w niniejszej sprawie [...] (jako obywatel) w dniu [...] grudnia 2012 r., złożył drugie wezwanie Rady Gminy w [...] do usunięcia naruszenia prawa. W ocenia autora skargi kasacyjnej Rada Gminy przekazując skargę do Sądu prawdopodobnie nie przekazała tego drugiego wezwania do naruszenia prawa wniesionego przez skarżącego [...]. Dołączyła do skargi jedynie pierwsze wezwanie do naruszenia prawa podpisane przez [...] jako wójta gminy. Skarżący podniósł, że Rada Gminy nie udzieliła odpowiedzi na drugie wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego wniesione przez [...] poprzestając na jednej odpowiedzi na wezwanie do naruszenia prawa wniesionej przez Wójta Gminy. Wówczas podniosła, że skarżący [...] jako obywatel nie wezwał Rady Gminy do usunięcia naruszenia jego interesu prawnego uchwałą z dnia [...] września 2012 roku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna posiada usprawiedliwione podstawy. Zgodnie z art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270) od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W tym trybie wpłynęła skarga kasacyjna w niniejszej sprawie i spełnia wymogi określone w art. 174, 175 § 1, art. 176 oraz art. 177 § 1 tej ustawy. Oznacza to, że zaistniały podstawy do merytorycznego jej rozpoznania. Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. Przesłanki nieważności postępowania w sposób taksatywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy. Stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej nie występuje żadna z okoliczności stanowiących o nieważności postępowania. Skarga kasacyjna zarzuca naruszenie przepisów postępowania, o których mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a.. Chodzi mianowicie o art. 58 § 1 pkt 6 tej ustawy oraz art. 101 ust 1 ustawy o samorządzie gminnym. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty wyznaczają granice kontroli instancyjnej zaskarżonego postanowienia. Wniesiony środek odwoławczy spełnia ww. wymagania formalne, a przytoczone w nim podstawy prawne umożliwiały dokonanie kontroli legalności zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny uznał za trafny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W tej sprawie Sąd I instancji odrzucił skargę. Przyjął, że [...] (jako obywatel) nie wezwał gminy do usunięcia naruszenia jego interesu prawnego lub uprawnienia przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego. Z akt sprawy wynika, że w piśmie z dnia (bez daty) [...] – jako wójt gminy [...] - wezwał Radę Gminy w [...] do usunięcia naruszenia prawa dokonanego uchwałą Nr [...] z dnia [...] września 2012 r.. Świadczyć ma o tym treść tego pisma, które jednoznacznie wskazuje, że zostało ono złożone przez skarżącego nie jako obywatela, którego interes prawny lub uprawnienie zostało naruszone, ale jako organ wykonawczy gminy - Wójta Gminy [...]. Świadczy o tym nagłówek pisma i złożony pod nim podpis opatrzony pieczęcią Wójta Gminy oraz sama treść pisma - zarzuty sformułowane w stosunku do uchwały i ich uzasadnienie. Skarżący zaś przyjmuje, że pismem z [...] grudnia 2012 r., jako [...] (obywatel) wezwał Rade Gminy w [...] do usunięcia naruszenia prawa dokonanego uchwałą Nr [...] z dnia [...] września 2012 r. Wezwanie to nie zostało przez Radę Gminy przekazane – wraz z aktami sprawy – do sądu pierwszej instancji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego sprawa złożenia pisma skarżącego stanowiącego – jego zdaniem - drugie wezwanie do usunięcia naruszenia prawa - nie została należycie wyjaśniona i oceniona. Sąd ustalił, że skarżący wniósł wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jako wójt gminy. Pismo to znajduje się tez w aktach administracyjnych. Jednakże [...] przy skardze kasacyjnej wskazuje kserokopię pisma zaadresowanego do Rady Gminy w [...] stanowiące wezwanie do usunięcia naruszenia prawa dokonanego uchwałą nr [...]. Pismo to nie jest podpisane, zaś na przedłożonej - również do skargi kasacyjnej - kopii pierwszej strony wezwania do usunięcia naruszenia prawa widnieje - niewyraźna - prezentata z datą wpływu tego pisma na dzień [...] grudnia 2012 r. oraz podpisem pracownika. Powyższe oznacza, że należy dokonać ponownej oceny w kontekście tego czy skarżący przedłożył wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w dniu [...] grudnia 2012 r., jako pismo warunkujące złożenie skargi w trybie art. 101 ust 1 ustawy o samorządzie gminnym oraz czy pismo takie znajduje się w posiadaniu Rady Gminy. Rzeczą Sądu I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie więc zbadanie czy skarżący przedłożył w dniu [...] grudnia 2012 r., wezwanie do usunięcia naruszenia prawa oraz czy rada gminy przekazała Sądowi I instancji ww. pismo wraz z aktami sprawy, bowiem w przedłożonych aktach administracyjnych takiego pisma brakuje. Skoro skarga kasacyjna trafnie zarzuciła naruszenie przez Sąd pierwszej instancji przepisu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. należało uchylić zaskarżone postanowienie, i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie, stosownie do art. 185 § 1 p.p.s.a. W skardze kasacyjnej zawarty został wniosek o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. W tym miejscu należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07 (ONSAiWSA 2008, nr 3, poz. 42), wyjaśnił iż przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie Sądu I instancji kończące postępowanie w sprawie. Do wspomnianej kategorii postanowień należy niewątpliwie zaliczyć postanowienie o odrzuceniu skargi. Obowiązek respektowania przytoczonego stanowiska przez Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w tej sprawie, wynika z mocy ogólnie wiążącej uchwał (art. 269 § 1 p.p.s.a.).