VIII SA/Wa 69/13
WyrokWSA w Warszawie2013-05-29
Skład orzekający: Renata Nawrot, Justyna Mazur, Iwona Szymanowicz-Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wydając decyzję w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej po terminie 30 czerwca 2008 r., narusza przepisy prawa, w szczególności art. 5 ust. 3a ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, mimo że wyroki sądów administracyjnych nakazywały organowi ponowne rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, wydając decyzję w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej po terminie 30 czerwca 2008 r., narusza art. 5 ust. 3a ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, jeśli nie uwzględni wcześniejszych wyroków sądów administracyjnych, które nakazywały ponowne rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji. Sąd jest związany oceną prawną i wskazaniami zawartymi w prawomocnych wyrokach sądów administracyjnych, a organ nie może zwolnić się z tego obowiązku, powołując się na zmianę stanu prawnego lub upływ terminu.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w 2006 r. Po wielokrotnych postępowaniach administracyjnych i sądowych, w których organy nie wyjaśniły wszystkich wątpliwości i nie zastosowały się do wskazań sądów, organ I instancji decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. umorzył postępowanie, powołując się na upływ terminu określonego w art. 5 ust. 3a ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka zaskarżyła decyzję, zarzucając naruszenie art. 153 p.p.s.a. i niezastosowanie się do wcześniejszych wyroków sądów.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora ARiMR oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR; stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się wyroku; zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur /sprawozdawca/, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Protokolant Referent stażysta Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2013 r. sprawy ze skargi [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. na rzecz skarżącej [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] września 2012 r. nr [...] Dyrektor M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: "Dyrektor ARiMR", "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: "Kpa"), po rozpatrzeniu odwołania K. C. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. (dalej: "skarżąca", "spółka", "beneficjent") od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. (dalej: "Kierownik ARiMR", "organ I instancji") z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] umarzającej w całości postępowanie o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2006 (dalej: "płatność rolnośrodowiskowa na rok 2006") orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.
U podstaw podjętego w tej sprawie rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia:
W dniu [...] stycznia 2006 r. spółka złożyła wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, w którym zadeklarowała użytki rolne w ramach pakietu rolnictwo ekologiczne S02 wariant uprawy rolnicze bez certyfikatu zgodności S02a01 na powierzchni [...]ha; wariant trwałe użytki zielone bez certyfikatu zgodności S02b01 na powierzchni [...]ha oraz pakiet utrzymanie łąk ekstensywnych P01 wariant półnaturalne łąki jednokośne - wykaszanie ręczne P01a01 na powierzchni [...]ha i wariant półnaturalne łąki dwukośne P01b na powierzchni [...]ha. Następnie spółka złożyła korektę wskazanego wniosku, do której załączyła: kopię zaświadczenia nr [...] z dnia [...] marca 2006 r. wydanego przez [...]sp. z o.o.- jednostkę certyfikującą w rolnictwie ekologicznym, kopie wypisu uproszczonego z rejestru gruntów dla nr działek:[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...].
W dniu [...] sierpnia 2006r. do organu I instancji wpłynęła zmiana do ww. wniosku, w której Spółka wnioskowała o przyznanie płatności do działek wymienionych
w pierwotnym wniosku, oprócz działki nr [...] w obrębie L. Ż. - działka rolna "X". Nadto zgłosiła do płatności do nowych działek ewidencyjnych, a w sześciu działkach zrezygnowała z wariantu P01a01 na poczet P01b. Jednocześnie Spółka wnioskowała
o całkowitą płatność w ramach następujących wariantów:
– S02a01 - uprawy rolnicze (bez certyfikatu zgodności) –[...]ha;
– S02b01 - trwałe użytki zielone (bez certyfikatu zgodności) – [...]ha;
– P01a01 - półnaturalne łąki jednokośne - wykaszanie ręczne – [...]ha;
– P01b - półnaturalne łąki dwukośne – [...]ha.
Po analizie całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, decyzją
z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...]Kierownik ARiMR orzekł o przyznaniu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości. Decyzja niniejsza utrzymana została w mocy decyzją Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] maja 2008 r. nr [...].
Na skutek wniesionej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 grudnia 2008 r., sygn. akt VIII SA/Wa 376/08 orzekł o uchyleniu zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji. Uzasadniając Sąd wskazał, iż organy obu instancji prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie naruszyły przepisy postępowania art. 7, art. 75 § 1 art. 77 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a., ponieważ nie przeprowadziły postępowania dowodowego w sposób pozwalający wyjaśnić wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności ustalić bez najmniejszych wątpliwości czy zaistniały przesłanki do przyznania płatności
w pomniejszonej wysokości w przypadku poszczególnych pakietów. Sąd uznał, iż wyjaśnienie powyższej kwestii było i jest niezbędne do prawidłowego przeprowadzenia postępowania i wydania decyzji zgodnej z prawem. Sąd wskazał, że organy obu instancji nie rozważyły pisma z dnia [...] marca 2007 r., którym strona skierowała do Biura Kontroli na Miejscu ARiMR swoje uwagi do protokołów z czynności kontrolnych. Jednocześnie Sąd zobowiązał organ I instancji do przeprowadzenia postępowania dowodowego zgodnie z przepisami w celu wyjaśnienia wszelkich okoliczności istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Wskazał, iż prowadząc postępowanie dowodowe organ winien jako dowód dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W tym celu organ powinien przeprowadzić wnioski dowodowe skarżącej zawarte w piśmie z dnia [...] marca 2007 r. co pozwoli ostatecznie wyjaśnić, czy zastrzeżenia do protokołów w związku
z przeprowadzonymi kontrolami są zasadne.
W toku ponownego rozpoznania sprawy, po uzupełnieniu materiału dowodowego zgodnie ze wskazanym wyrokiem Sądu i przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] organ I instancji orzekł o przyznaniu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości oraz o umorzeniu postępowania administracyjnego. Decyzja niniejsza utrzymana została w mocy decyzją Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] grudnia 2010 r. nr[...].
Na skutek wniesionej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 lipca 2011 r., sygn. akt VIII SA/Wa 223/11 orzekł o uchyleniu zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji. Zdaniem Sądu organy prowadząc postępowanie administracyjne, w tym według wskazań wynikających z wyroku WSA
o sygn. akt VIII SA/Wa 376/08, nie wyjaśniły wszystkich wątpliwości istniejących
w rozpoznawanej sprawie. Sąd zauważył, iż organy ponownie rozpoznając sprawę oprócz przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości orzekły również o umorzeniu postępowania administracyjnego, jednocześnie nie wskazując
o jaką kwotę przyznana płatność rolnośrodowiskowa winna zostać zwiększona
w związku z uznaniem wyjaśnień Spółki oraz do jakiej dodatkowej powierzchni płatność ta winna być naliczona. Nadto Sąd podniósł, iż organy nie wskazały wysokości limitu określonego w art. 5 ust. 3 a ustawy z 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273, ze zm.) (dalej: "ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich") oraz nie poinformowały o jego wykorzystaniu w całości. W ocenie Sądu rozstrzygnięcie umarzające postępowanie naruszało dyspozycję art. 153 p.p.s.a. Sąd zauważył również, iż organy w żaden sposób nie ustosunkowały się do zarzutów podniesionych w stosunku do działki rolnej
o symbolu S w szczególności dotyczących błędnego oznaczenia jej granic, jak i do zarzutów tyczących działki rolnej o symbolu P.
Po ponownym rozpatrzeniu całokształtu materiału dowodowego
i przeprowadzeniu kontroli administracyjnej, decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] organ I instancji działając na podstawie art. 105 ust. 1 Kpa, w związku z art. 4 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1320/2006 z dnia 5 września 2006 r. ustanawiającego zasady przejścia do systemu wsparcia rozwoju obszarów wiejskich określonego w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L z 2006, Nr 243, poz. 6) oraz art. 5 ust. 3a ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich orzekł
o umorzeniu w całości postępowania o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2006.
Rozpoznając sprawę na skutek wniesionego przez beneficjenta odwołania, organ odwoławczy we wskazanej na wstępie decyzji z dnia [...] września 2012 r. podniósł, iż zgodnie z art. 4 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1320/2006 z dnia 5 września 2006 r. ustanawiającego zasady przejścia do systemu wsparcia rozwoju obszarów wiejskich określonego w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. U. UE. L. z 2006 r. Nr 243, poz. 6, dalej: "rozporządzenie 1320/2006") został wskazany końcowy termin odnoszący się do możliwości wydawania decyzji dla działania dotyczącego pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej w ramach programów rolnośrodowiskowych, określonego w ramach planu rozwoju obszarów wiejskich. Termin ten jest terminem materialnym, zatem nie może być przez organ przekroczony, ani w żaden sposób przedłużony. Organ działałby bowiem naruszając przepisy prawa. Zgodnie z regulacją art. 5 ust. 3a ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, pomoc jest udzielana do wysokości limitu stanowiącego równowartość złotych w euro określonej w planie na poszczególne działania, lecz nie później niż do 30 czerwca 2008 r. Realizowanie płatności na podstawie decyzji administracyjnych po upływie ww. terminu kwalifikowalności jest działaniem sprzecznym z ww. art. 5 ust 3a oraz ograniczeniami dotyczącymi kwalifikowalności wynikającymi z rozporządzenia 1320/2006.
Dyrektor ARiMR wyjaśnił następnie, że ostatnim dniem na księgowanie wydatków przez agencję płatniczą w ramach Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004 - 2006, zgodnie z rozporządzeniem 1320/2006, był dzień 31 grudnia 2008 r., a z dniem 1 stycznia 2009 r. został zamknięty Europejski Fundusz Orientacji
i Gwarancji Rolnej, z którego pochodziły środki finansowe na płatności rolnośrodowiskowe realizowane na podstawie wniosków składanych w latach 2004
-2006.
W tym stanie sprawy organ odwoławczy uznał, iż wskazania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w wyroku o sygn. akt. VIII SA/Wa 223/11 z dnia 19 lipca 2011 r. w przedstawionym stanie prawnym tracą zasadność, bowiem wskazany powyżej przepis art. 5 ust. 3a ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, wyraźnie wykluczył możliwość wydania decyzji przyznającej płatność w sprawie, nawet
w pomniejszonej wysokości, po terminie 30 czerwca 2008 r., a wydanie jej po tym terminie byłoby, jak wskazano powyżej, obciążone wadą nieważności. Upływ terminu materialno-prawnego wskazanego w wyżej wymienionym przepisie stanowi zatem brak podstawy prawnej do merytorycznego rozpoznania niniejszej sprawy
w formie decyzji administracyjnej.
W skardze wniesionej na powołane wyżej rozstrzygnięcie skarżąca wniosła
o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji w całości. Zarzuciła obrazę art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Uzasadniając wskazała, iż organ wydając zaskarżoną decyzję nie wykonał wydanego w sprawie wyroku Sądu naruszając zasadę związania organu oceną prawną i wskazaniami, co do dalszego prowadzenia sprawy.
W piśmie procesowym z dnia [...] maja 2013 r. stanowiącym załącznik do protokołu rozprawy skarżąca podtrzymała zarzuty i żądania skargi. Uzasadniając wskazała, iż w stosunku do niej nie mógł być zastosowany art. 5 ust. 3a ustawy
o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, bowiem pierwsza decyzja w sprawie płatności rolnośrodowiskowej za rok 2006 wydana została przed datą 30 czerwca 2008 r. Skarżąca zauważyła, iż skoro zobowiązanie w niniejszej sprawie powstało przed upływem daty granicznej (30 czerwca 2008 r.) to jego kontynuacja i modyfikacje winny być finansowane ze środków nowego funduszu, który przejął realizację wypłat zobowiązań wieloletnich rozpoczętych w czasie "starego" PROW 2003-2006.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego
i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania decyzji.
W pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego. Związanie samego sądu administracyjnego,
w rozumieniu komentowanego przepisu, oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania
w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej. Zarówno w orzecznictwie sądowym, jak i w doktrynie przyjmuje się, że przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania
w konkretnym wypadku.
Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Nieprzestrzeganie tego przepisu w istocie podważałoby obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziłoby do niespójności działania systemu władzy publicznej.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 1365/08 przyjmuje się, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie tak długo, jak długo wyrok sądu nie zostanie uchylony w trybie określonym przez prawo, bądź nie ulegnie zmianie stan prawny, będący podstawą orzekania. Wyrażając ocenę prawną w uzasadnieniu swojego orzeczenia oraz przedstawiając wskazania, co do dalszego postępowania sąd determinuje zarówno rozstrzygnięcie administracyjne, jak i kolejny wyrok sądu w tej sprawie.
Rozstrzygając niniejszą skargę Sąd był związany ustaleniami, które zapadły
w toku rozpoznawania skarg skarżącej w sprawach o sygn. akt : VIII SA/Wa 376/08 oraz VIII SA/Wa 223/11.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy odnieść się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w tychże wyrokach i ocenić, czy organ uwzględnił je w zaskarżonej decyzji.
Jak wynika z uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
z dnia 30 grudnia 2008 roku w sprawie VIII SA/Wa 376/08 organy wydając zaskarżone w tej sprawie rozstrzygnięcia nie wyjaśniły wszystkich wątpliwości zaistniałych
w sprawie, nie przeprowadziły wniosków dowodowych i nie odniosły się do zarzutów dotyczących wszystkich działek, co do których stwierdzono nieprawidłowości. Dokonując oceny w sprawie, o której mowa Sąd wskazał na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu wyjaśnienia wszelkich okoliczności istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Jak wskazał Sąd, dopiero po dokonaniu wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku będzie można wydać decyzję zgodną z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w sprawie VIII SA/Wa 223/11, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonych w tej sprawie decyzji, wobec związania treścią art. 153 p.p.s.a. zwrócił uwagę na wskazane przez Sąd
w sprawie VIII SA/Wa 376/08 uchybienia organów orzekających popełnione przy ustalaniu stanu faktycznego w sprawie oraz brak ustosunkowania się do pisma skarżącej z dnia [...] marca 2007 roku, zawierającego uwagi do protokołów z czynności kontrolnych. W uzasadnieniu wyroku w sprawie VIII SA/Wa 223/11 Sąd podniósł, iż organy nie ustosunkowały się do zarzutów podniesionych w stosunku do działki rolnej
o symbolu S w szczególności dotyczących błędnego oznaczenia jej granic. Po ponownym rozpoznaniu sprawy wprowadzono kod DR 13+, oznaczający, iż zadeklarowana powierzchnia działki jest mniejsza od stwierdzonej, ale podtrzymano wyniki kontroli zawarte w poprzednim raporcie, nie odnosząc się do zarzutów z pisma
z dnia [...] marca 2007 roku i przeprowadzonych dowodów tyczących tej działki. Sąd stwierdził jednocześnie brak odniesienia się organów do zarzutów z powyższego pisma tyczących działki rolnej o symbolu P, co do której inspektorzy terenowi wprowadzili kod DR 18 – brak prowadzenia działalności rolniczej, skutkujący wykluczeniem działki
z płatności, podnoszących fakt wykonywania na niej prac rolnych w dniach [...]-[...] kwietnia 2006 roku i zniszczeniem plantacji, ale nie w całości, co także stanowi naruszenie przepisów art. 7, 77 k.p.a. i 153 p.p.s.a. Sąd wskazał także, iż art. 5 ust. 3 a został dodany przez art. 42 ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007 roku, Nr 64, poz. 427) z dniem 11 kwietnia 2007 roku. Tym samym przepis ten znajdował zastosowanie w uprzednio prowadzonym postępowaniu, zakończonym decyzjami z dnia [...] lutego 2008 roku i [...] maja 2008 roku, które zostały uchylone wyrokiem Sądu z dnia 30 grudnia 2008 roku w sprawie VIII SA/Wa 376/08. W orzeczeniu tym Sąd nakazał wydanie decyzji w oparciu o ustalenia dokonane według wytyczonych wskazówek, od których uzależnił przyznanie płatności rolnośrodowiskowej. Wobec tego, iż wyrok nie został zaskarżony organy są związane jego ustaleniami co do dalszego postępowania. W tych okolicznościach Sąd uznał, iż po ponownym rozpoznaniu sprawy organy oprócz przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości orzekły również o umorzeniu postępowania, naruszając tym samym dyspozycję art. 153 p.p.s.a.
Mimo dalszego związania treścią art. 153 p.p.s.a., organ I instancji ponownie rozpoznając sprawę w decyzji z dnia [...] kwietnia 2012 roku stwierdził jedynie, iż po wyczerpaniu toku postępowania administracyjnego i sądowego w obecnym stanie prawnym, nie jest możliwe wydanie decyzji merytorycznej (przyznającej lub odmawiającej przyznanie świadczenia) w sprawie, gdyż wydanie takiej decyzji po 30 czerwca 2008 r. stanowiłoby działanie organu I instancji z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Organ I instancji stwierdził zatem, iż wskazania WSA w przedstawionym stanie prawnym tracą zasadność. Organ odwoławczy stanowisko to powielił, stwierdzając, iż wskazania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w orzeczeniu o sygn. akt VIII SA/Wa 223/11 z dnia 19 lipca 2011 r., w przedstawionym stanie prawnym tracą zasadność, bowiem wskazany powyżej przepis art. 5 ust. 3 a, wyraźnie wykluczył możliwość wydania decyzji merytorycznej
w sprawie po terminie 30 czerwca 2008 r., a wydanie jej po tym terminie byłoby obciążone wadą nieważności. Upływ terminu materialno-prawnego wskazanego w ww. przepisie stanowi zatem brak podstawy prawnej do merytorycznego rozpoznania niniejszej sprawy w formie decyzji administracyjnej.
W ocenie Sądu jest to pogląd błędny. Podkreślenia wymaga, o czym była już mowa, iż od dnia 11 kwietnia 2007 r., a więc w dacie kontrolowanych pierwotnie decyzji przez Sąd ([...]lutego 2008 r. i [...] maja 2008 r. oraz [...] lipca 2010 r. i [...] grudnia 2010 r.) obowiązywał art. 5 ust. 3a ustawy o wspieraniu obszarów wiejskich wprowadzony art. 42 ustawy zmieniającej z dnia 7 marca 2007 r. (Dz. U. Nr 64, poz. 427). Nowo wprowadzony przepis stanowił, że pomoc jest udzielana do wysokości limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty w euro określonej w planie na poszczególne działania, lecz nie później niż do dnia 30 czerwca 2008 r. Tym samym stan prawny w toku postępowania nie uległ zmianie. Sąd w wyroku z dnia 19 lipca 2011 r. w sprawie VIII SA/Wa 223/11 w sposób niewątpliwy dokonał oceny prawnej tego stanu. Wyrok ten stał się prawomocny i wiążący w całokształcie wyrażonych w nich ocen prawnych, jak również wskazań co do dalszego postępowania. Związanie wyrokami sądu administracyjnego z dnia 30 grudnia 2008 r. i z dnia 19 lipca 2011 roku dotyczy zarówno organów administracyjnych, jak sądu. Organ nie mógł zwolnić się
z ustawowego związania prawomocnymi wyrokami na etapie obecnie kontrolowanej przez Sąd decyzji. Pogląd powyższy był przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 16 maja 2012 r. w sprawie II GSK 550/11. Zauważyć jednocześnie należy, iż wniosek został złożony i jego treść została sprecyzowana w 2006 roku i zadaniem organu było prawidłowe przeprowadzenie postępowania i wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia w stosownym terminie. Brak jest podstaw do tego, aby skarżąca ponosiła negatywne konsekwencje spowodowane brakiem wydania przez organ prawidłowej decyzji rozstrzygającej o złożonym w 2006 roku wniosku przed dniem 30 czerwca 2008 roku.
Wobec powyższego organy dopuściły się naruszenia zarówno art. 153 p.p.s.a., jak i art. 5 ust. 3 a ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Stwierdzone naruszenia skutkują koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji, jaki decyzji ją poprzedzającej. Ponownie rozpatrując niniejszą sprawę organy winny wziąć pod uwagę powyższe rozważania, a w szczególności zastosować się do wskazań zawartych
w wyrokach Sądu z dnia 30 grudnia 2008 r. i z dnia 19 lipca 2011 r.
Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a. orzekł w punkcie 1 wyroku. O wstrzymaniu wykonania decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło