II GZ 487/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 18 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia E. F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 29 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Gl 1450/12 w zakresie zawieszenia postępowania w sprawie ze skargi E. F. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w G. Postanowieniem z dnia 29 maja 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G., sygn. akt II SA/Gl 1450/12 zawiesił postępowanie w sprawie ze skargi E. F. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Sąd I instancji podniósł, że decyzją z dnia [...] maja 2010 r. Naczelnik Urzędu Celnego w K. nałożył na skarżącego karę pieniężną w kwocie 8.000,00 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Rozpoznając wniesione od powyższej decyzji odwołanie, postanowieniem z dnia [...] października 2010 r. wydanym na podstawie art. 134 k.p.a., Dyrektor Izby Celnej w K. stwierdził niedopuszczalność tego odwołania, gdyż objęta nim decyzja nie weszła do obrotu prawnego. Została bowiem doręczona stronie a nie jej ustanowionemu w postępowaniu administracyjnym pełnomocnikowi. Biorąc pod uwagę stanowisko organu odwoławczego wyrażone w powołanym postanowieniu, organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. ponownie orzekł o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w kwocie 8.000,00 zł. Następnie Dyrektor Izby Celnej w K., rozpoznając odwołanie od decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r., postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Na skutek skargi wniesionej przez skarżącego na to postanowienie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. wyrokiem z dnia 21 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Gl 32/12, oddalił skargę. Od tego wyroku skarżący wniósł skargę kasacyjną, która oczekuje na rozpoznanie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Niezależnie od powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. prawomocnym wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Gl 71/12, uchylił postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] czerwca 2011 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją organu pierwszej instancji z dnia [...] maja 2010 r., a także uchylił poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, a nadto powołane wyżej postanowienie organu odwoławczego z dnia [...] października 2010 r. W uzasadnieniu Sąd zawarł wskazania co do dalszego postępowania, zalecając organowi odwoławczemu merytoryczne rozpoznanie odwołania skarżącego od decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] maja 2010 r. i wdrożenie z urzędu postępowania wznowieniowego w sprawie zakończonej decyzją tego organu z dnia [...] grudnia 2010 r. (w przypadku jej prawomocności). W dalszej części uzasadnienia postanowienia z dnia [...] maja 2013 r. o zawieszeniu postępowania Sąd I instancji podkreślił, że zaskarżona w rozpatrywanej sprawie decyzja utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia [...] maja 2010 r. Tymczasem z uwagi na wniesioną i nierozpoznaną do tej pory skargę kasacyjną od wyroku z dnia 21 marca 2012 r., decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] grudnia 2010 r. nie ma przymiotu prawomocności. Sąd stwierdził zatem, że w obrocie prawnym pozostają dwie ostateczne decyzje organu pierwszej instancji dotyczące tej samej sprawy, jedna z dnia [...] maja 2010 r. a druga z dnia [...] grudnia 2010 r. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w G., zawiesił postępowanie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wskazując, że od prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie sygn. akt II SA/Gl 32/12 zależy dalszy byt prawny decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] grudnia 2010 r., co zdaniem Sądu, może mieć wpływ na wynik rozpoznawanej sprawy. Od ww. postanowienia E. F. wniósł zażalenie, wnosząc o jego uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że w jego przekonaniu nie ma podstaw do zawieszenia postępowania, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy przez sąd administracyjny nie zależy bezpośrednio od wyniku postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, ponieważ organ wydając decyzję z dnia [...] września 2012 r. dopuścił do istnienia w obrocie prawnym dwóch równorzędnych decyzji w tej samej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Jak przyjmuje się w literaturze i orzecznictwie, sąd rozstrzygając o zawieszeniu postępowania na podstawie określonej w przywołanym przepisie powinien rozważyć dwa zasadnicze problemy. Po pierwsze, czy w sprawie występuje tzw. kwestia prejudycjalna, czyli zagadnienie prawne rozstrzygane w innym postępowaniu, którego wynik będzie stanowił z kolei podstawę orzeczenia w podlegającym zawieszeniu postępowaniu sądowoadministracyjnym (zob. Z. Czarnik, Glosa do uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2008 r., II FPS 4/08, "Orzecznictwo Sądów Polskich" 2009, z. 7-8, poz. 82, s. 571; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 listopada 2011 r., II sygn. akt FZ 673/11). Po drugie natomiast, czy zawieszenie postępowania w danej sprawie jest uzasadnione względami celowości, sprawiedliwości oraz ekonomiki procesowej (zob. B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, wyd. 2, Warszawa 2009, s. 285; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II FZ 832/11). Jednocześnie trzeba zauważyć, że zawieszenie postępowania z przyczyny określonej w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. jest fakultatywne, a zatem pozostawione uznaniu sądu (zob. M. Romańska, (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 400). Rozstrzygnięcie wspomnianych kwestii musi więc znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu, które powinno zawierać pełne, logiczne i spójne ich wyjaśnienie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 marca 2012 r., sygn. akt I GZ 35/12). Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, należy wskazać, że Sąd I instancji w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia stwierdził lakonicznie, że od prawomocnego zakończenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym zależy dalszy byt prawny decyzji organu pierwszej instancji, "co w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie może mieć wpływ na jej wynik". W istocie z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika jedynie, że Sąd stwierdził, iż rozstrzygnięcie przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 21 marca 2012 r. oddalającego skargę na postanowienie z dnia [...] marca 2011 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, może mieć wpływ na wynik rozpoznawanej sprawy. Jak już podkreślono, zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd może zawiesić postępowanie, m.in. jeśli ustali, że rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego. Owa zależność pomiędzy dwoma postępowaniami powinna zatem zostać ustalona przez Sąd w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości. Tymczasem uzasadnienie zaskarżonego postanowienia określa taki związek jedynie jako potencjalny, zaznaczając, że może on występować. Tego rodzaju konstatację należało uznać za niewystarczającą. Sąd I instancji nie przesądził bowiem, czy rozstrzygnięcie rozpoznawanej sprawy zależy od wyniku innej sprawy sądowoadministracyjnej, ani nie przedstawił żadnych argumentów na poparcie zajętego stanowiska. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy w zakresie podstaw do zawieszenia postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. uwzględni przedstawione uwagi. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.