II SAB/Po 29/13
WyrokWSA w Poznaniu2013-06-04
Skład orzekający: Maria Kwiecińska, Jakub Zieliński, Tomasz Świstak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorstwo energetyczne, wykonujące zadania publiczne w zakresie dystrybucji energii elektrycznej, jest zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej w postaci kserokopii decyzji administracyjnych dotyczących lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych?Ratio decidendi
Przedsiębiorstwo energetyczne, wykonujące zadania publiczne, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Żądane przez skarżącego kserokopie decyzji administracyjnych dotyczących lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych stanowią informację publiczną nieprzetworzoną. Bezczynność podmiotu zobowiązanego w tym zakresie nie miała rażącego naruszenia prawa, a postępowanie sądowe zostało umorzone w związku z udzieleniem informacji po wniesieniu skargi.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do przedsiębiorstwa energetycznego o udostępnienie kserokopii decyzji administracyjnych dotyczących lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych. Po otrzymaniu odpowiedzi, że wnioskowane dokumenty nie znajdują się w posiadaniu przedsiębiorstwa, skarżący wniósł skargę na bezczynność. Przedsiębiorstwo energetyczne podtrzymało swoje stanowisko, twierdząc, że nie posiada wnioskowanych dokumentów, a żądanie dotyczy informacji przetworzonej i prywatnego interesu. Sąd uznał, że przedsiębiorstwo jest podmiotem zobowiązanym, a żądane informacje są informacją publiczną nieprzetworzoną.Rozstrzygnięcie
1. umarza postępowanie, II. stwierdza, że bezczynność podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od A Sp. z o.o. na rzecz skarżącego kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędziowie Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi M. K. na bezczynność A Sp. z o.o. Rejon Dystrybucji C. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie, II. stwierdza, że bezczynność podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od A Sp. z o.o. na rzecz skarżącego kwotę [...] zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Pismem z dnia 29 listopada 2011 r., znak [...] M. K. zwrócił się do przedsiębiorstwa energetycznego A Sp. z o.o. Rejon Dystrybucji C. o przekazanie mu w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112 poz. 1198 z późn. zm.) kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych, przebiegających przez nieruchomość działkę rolną o numerze ewid. [...] położoną w B., dla której Sąd Rejonowy w C. prowadzi księgę wieczystą o numerze [...].
Pismo to wpłynęło do Rejonu Dystrybucji w C. w dniu 7 grudnia 2011 r.
W odpowiedzi z dnia 14 grudnia 2011 r., znak [...], przedsiębiorstwo energetyczne A Sp. z o.o. – Rejon Dystrybucji C. (dalej "przedsiębiorstwo energetyczne A") poinformowało wnioskodawcę, iż urządzenia elektroenergetyczne posadowione zostały na wyżej skazanej nieruchomości przez przedsiębiorstwo energetyczne po przeprowadzeniu stosownych procedur prawnych, w tym procedur administracyjnych, niezbędnych dla realizacji tego typu inwestycji, według stanu prawnego obowiązującego w okresie realizacji inwestycji oraz poinformowało, iż z posiadanych dokumentów wynika, że od chwili wybudowania przedmiotowej linii SN-15kV w lach 80-tych ubiegłego wieku nie zmieniano położenia słupów i przebiegu linii w obrębie działki nr [...] w miejscowości B., a zabiegi eksploatacyjne ograniczały się jedynie do wykonywania oględzin i przeglądów technicznych bez zmiany lokalizacji słupa i zmiany przebiegu przedmiotowej linii napowietrznej.
Pismem z dnia 2 lutego 2012 r. M. K. ponownie zwrócił się do przedsiębiorstwa energetycznego A Sp. z o.o. Rejon Dystrybucji C. na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a tiret pierwszy ustawy o dostępie do informacji publicznej o udostępnienie kserokopii wszelkich dokumentów oraz decyzji administracyjnych dotyczących lokalizacji i zezwoleń na budowę urządzeń elektroenergetycznych na działce nr [...] lub udostępnienie oznaczeń (ze wskazaniem organu wydającego, znaku i daty wydania) takowych decyzji.
W odpowiedzi na powyższe żądanie przedsiębiorstwo energetyczne A pismem z dnia 21 lutego 2012 r. podtrzymało stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 14 grudnia 2011 r.
Pismem z dnia 22 lutego 2013 r. M. K., reprezentowany przez r. pr. Ł. B., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność przedsiębiorstwa energetycznego A, polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej. Skargę wniesiono za pośrednictwem skarżonego podmiotu.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112 poz. 1198 z późn. zm.) znajduje zastosowanie także do podmiotów wykonujących zadania publiczne. Użycie takiego zwrotu nie ma przy tym charakteru przypadkowego, lecz wskazuje, że zakresem powołanej ustawy objęte są także podmioty nie mające statusu organów administracji publicznej. Zadania publiczne cechuje bowiem powszechność oraz użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów oznaczonych w Konstytucji i ustawach. Z tej perspektywy dystrybucję energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne – z uwagi na znaczenie samej energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli – należy zaliczyć do zadań publicznych. Z kolei udostępnienie decyzji będących podstawą lokalizacji i budowy linii energetycznych dotyczy sprawy publicznej, a zatem omawiane przedsiębiorstwo energetyczne miało obowiązek udzielenia żądanych informacji.
W odpowiedzi na skargę z dnia 12 marca 2013 r. przedsiębiorstwo energetyczne A wniosło o jej oddalenie albo o umorzenie postępowania.
W uzasadnieniu przedsiębiorstwo energetyczne A przedstawiło opisany powyżej stan faktyczny, dodając zarazem, że po zapoznaniu się z przedmiotową skargą podmiot zobowiązany dokonał szczegółowej analizy sprawy oraz ponownego badania będących w jego posiadaniu dokumentów. Działania te doprowadziły do zgromadzenia kilku informacji prostych, jednak nie ma w śród nich wnioskowanych przez skarżącego decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy urządzeń elektroenergetycznych na działce nr [...] w miejscowości B.
W związku z powyższym w dniu 12 marca 2013 r. do skarżącego został skierowana informacja o braku w zasobach archiwalnych podmiotu zobowiązanego dokumentów, które można zidentyfikować jako wnioskowane przez niego decyzje stanowiące podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych.
Stąd też w ocenie podmiotu zobowiązanego udzielona została informacja, która usunęła ewentualny stan bezczynności podmiotu.
Ponadto przedsiębiorstwo energetyczne A wskazało, że skarga zasługuje na oddalenie, gdyż wniosek o udzielenie informacji publicznej opiera się na prywatnym interesie skarżących, wyrażającym się w chęci ustanowienia służebności przesyłu i ustalenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z ich nieruchomości. Powyższe w ocenie podmiotu zobowiązanego jednoznacznie świadczy o zamiarze nadużycia przez skarżącego ustawy o dostępie do informacji publicznej w prywatnym interesie oraz o braku podstaw prawnych dla zastosowania w niniejszej sprawie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Zdaniem przedsiębiorstwa energetycznego A żądanie skarżącego wymagało nadto udzielenia informacji przetworzonej. Wskazano przy tym na czynności jakich wymagało zadośćuczynienie żądaniu udostępnienia "kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji stanowiących podstawie lokalizacji i budowy linii". Potrzeba wykonania przez podmiot zobowiązany szeregu czynności uzasadniało przyjęcie stanowiska, iż skarżący żądali udostępnienia informacji przetworzonej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Postępowanie sądowe należało umorzyć.
Na wstępie trzeba zauważyć, że w sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje nie tylko w przypadku milczenia podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, ale również w przypadku, gdy podmiot ten uznaje, że żądana informacja nie stanowi w istocie informacji publicznej. W takiej sytuacji Sąd zobligowany jest do rozpoznania wniesionej skargi i rozstrzygnięcia, czy rzeczywiście wnioskodawca może domagać się udostępnienia interesujących go danych.
Wyjaśnić ponadto należy, że skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ponieważ zgodnie z art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112 poz. 1198 z późn. zm.), przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej, a zatem Kodeks nie ma zastosowania do pozostałych czynności podejmowanych w trybie ustawy, które mają charakter czynności materialno-technicznych z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.).
Wprawdzie art. 52 § 3 p.p.s.a. stanowi, że warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., jest wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, jednak bezczynność nie wchodzi w zakres pojęcia "akty lub czynności", a skoro ustawa nie przewiduje żadnych dodatkowych środków prawnych przeciwko czynnościom podejmowanym przez organy w ramach udzielania informacji publicznej (poza odwołaniem od decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej oraz decyzji o umorzeniu postępowania), należy uznać, że skarga na bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej jest dopuszczalna bez wzywania do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 52 § 3 p.p.s.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2006 r., sygn. I OSK 601/05, LEX nr 236545 – dostępny w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zgodnie z art. 1 ust. 1 powołanej ustawy o dostępie do informacji publicznej każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu cytowanej ustawy i podlega udostępnieniu oraz ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonych w tejże ustawie. Jak wynika z kolei z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a wymienionej ustawy, udostępnieniu podlegają w szczególności informacje o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, a zwłaszcza aktów administracyjnych oraz innych rozstrzygnięć. Trzeba przy tym zaznaczyć, że informacją publiczną są wiadomości dotyczące faktów zarówno wytworzone przez władzę publiczną lub inny podmiot wykonujący funkcje publiczne, jak i jedynie odnoszone (skierowane) do tych podmiotów.
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, należy uznać, że informacje żądane przez skarżącego posiadały status informacji publicznej. Dotyczyły one bowiem treści dokumentów urzędowych (decyzji administracyjnych), odnoszących się do przedsiębiorstwa energetycznego A oraz konkretnie określonej przez żądającego działki gruntu.
Żądanie skarżącego zostało przy tym dostatecznie sprecyzowane. W piśmie z dnia 4 października 2011 r. skarżący wniósł bowiem o przekazanie mu kserokopii decyzji w sprawie lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych na działce nr [...] położonej w B. dla której dla której Sąd Rejonowy w C. prowadzi księgę wieczystą o numerze [...]. Zakres wniosku o udostępnienie informacji publicznej został zatem uszczegółowiony zarówno co do przedmiotu, jak i zakresu przestrzennego wymienionych decyzji.
Trzeba przy tym zauważyć, że obowiązane do udzielenia informacji publicznej są wedle art. 4 ust. 1 pkt 5 powołanej ustawy nie tylko szeroko rozumiane organy administracji publicznej, publiczne osoby prawne lub jednostki organizacyjne albo podmioty je reprezentujące, lecz także inne podmioty lub jednostki organizacyjne, jeżeli wykonują one w szczególności zadania publiczne. Należy zarazem podkreślić, że zakres nazwy "zadania publiczne" jest szerszy od zakresu nazwy "zadania władzy publicznej". Pierwsze z tych wyrażeń abstrahuje bowiem od elementu podmiotowego, a zatem zadania publiczne mogą być wykonywane także przez podmioty niemające statusu władzy publicznej. Zadania publiczne są realizowane powszechnie i użyteczne dla ogółu, służąc zarazem osiąganiu celów wskazanych w Konstytucji RP i ustawach.
Odnosząc te uwagi do specyfiki niniejszej sprawy, należy zaznaczyć, że dostęp do zasobów energetycznych posiada podstawowe znaczenie z punktu widzenia zarówno poszczególnych jednostek, jak i społeczeństwa, w tym także z perspektywy suwerenności i niepodległości państwa (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 lipca 2006 r., P 24/05, OTK-A 2006, nr 7, poz. 87). Obowiązkiem władz publicznych jest zatem zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego kraju, przy czym zadanie to jest realizowane zarówno przez organy administracji publicznej, jak i inne podmioty. Do tych ostatnich należy z kolei zaliczyć przedsiębiorstwa energetyczne, które de facto posiadają status zbliżony do przedsiębiorstw użyteczności publicznej. Znajduje to swoje odzwierciedlenie w szerokim ujęciu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012 r. poz. 1059).
Taki pogląd spotkał także z aprobatą w orzecznictwie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. I OSK 851/10, postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 maja 2010 r., sygn. II SAB/Wa 14/10 i z dnia 16 listopada 2010 r., sygn. II SAB/Wa 268/10 – dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wobec powyższego nie budzi wątpliwości, że przedsiębiorstwo energetyczne A Spółka z o.o. z siedzibą w P. jest podmiotem objętym ustawą o dostępie do informacji publicznej.
Zauważyć w tym miejscu trzeba, iż zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Za taki podmiot reprezentujący Spółkę A Spółka z o.o. z siedzibą w P. w realiach niniejszej sprawy uznać należy A Spółka z o.o. Rejon Dystrybucji C., wyodrębniony w ramach struktury wewnętrznej A Spółka z o.o. z siedzibą w P. i właściwy miejscowo dla linii energetycznej, której dotyczył wniosek skarżącego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn. I OSK 102/13, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 maja 2013 r., sygn. IV SAB/Po 32/13 – dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W dalszej kolejności podkreślić należy, że w świetle art. 2 powołanej ustawy o dostępie do informacji publicznej każdemu przysługuje prawo dostępu do informacji publicznej, a od wnioskodawcy nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub choćby faktycznego. Co za tym idzie bez jakiegokolwiek znaczenia prawnego pozostaje okoliczność, że osoba żądająca udostępnienia informacji publicznej wskazuje dla jakich celów informację tą zamierza wykorzystać, w sytuacji gdy danych takowych w swoim wniosku w ogóle nie musiała zawierać.
Wbrew twierdzeniom przedsiębiorstwa energetycznego A żądana informacja nie miała przy tym charakteru przetworzonego, a zatem nie zaistniała podstawa do badania na mocy art. 3 ust. 1 wymienionej ustawy, czy w rozpatrywanej sprawie uzyskanie omawianych danych jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Pojęcie informacji przetworzonej nie jest wprawdzie zdefiniowane w ustawie o dostępie do informacji publicznej, ale w orzecznictwie sądowym pojęcie to jest w przeważającym zakresie definiowane jako taka informacja publiczna, która została opracowana przez podmiot zobowiązany przy użyciu dodatkowych sił i środków, na podstawie kryteriów wskazanych przez żądającego udostępnienia informacji publicznej. Informacja przetworzona będzie więc informacją, która została przygotowana specjalnie dla wnioskodawcy według podanych przez niego kryteriów (np. w formie tabelki). Wykaz taki byłby specjalnie stworzony na potrzeby wnioskodawcy według jego żądania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lipca 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 1942/09, – dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). "Przetworzenie" informacji, o jakim mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej polega na dokonaniu zmian w jej treści, a nie na odjęciu z jakiegoś dokumentu elementów niezwiązanych z jego treścią (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 stycznia 2009 r. sygn. akt II SA/Kr 1258/08, LEX nr 478697). Informacją przetworzoną będzie zatem taka informacja, co do której podmiot zobowiązany do jej udzielenia nie dysponuje taką "gotową" informacją na dzień złożenia wniosku, ale jej udostępnienie wymaga podjęcia dodatkowych czynności. Reasumując informacja będzie miała charakter informacji przetworzonej w sytuacji gdy jej udostępnienie co do zasady wymaga dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych itp. połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych.
Nie stanowi zaś przesłanki dla uznania informacji publicznej za informację przetworzoną okoliczność, iż wymaga ona poszukiwania w zasobach archiwalnych podmiotu zobowiązanego. W dalszym ciągu chodzi bowiem o informację, której udostępnienie nie wymaga jakichkolwiek analiz, obliczeń, zestawień statystycznych itp., a jedynie prostego odnalezienia jej w zbiorze dokumentów.
Niewątpliwie w piśmie strony skarżącej z dnia 4 października 2011 r., w którym powołując się na treść art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a tiret pierwsze ustawy o dostępie do informacji publicznej domaga się ona "kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji, stanowiących podstawę lokalizacji i budowy opisanych wyżej linii elektroenergetycznych" zawarty został wniosek o udostępnienie informacji publicznej nieprzetworzonej (źródłowej), a żądanie przekazania kserokopii opisanych wyżej decyzji ma charakter wyłącznie wskazania formy w jakiej udostępnienie informacji publicznej ma nastąpić.
W ocenie Sądu także sporządzenie kopii określonych konkretnych dokumentów nie powinno być zaliczane do kategorii informacji przetworzonej, a to z tego względu, że ich sporządzenie nie prowadzi do powstania nowych informacji, składających się z cząstkowych informacji prostych. Niewątpliwie decyzje stanowiące podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych są dokumentami, w których posiadaniu może pozostawać inwestor, a jeżeli inwestorem jest podmiot realizujący zadania publiczne, to i decyzje te służą realizowaniu zadań publicznych przez taki podmiot. Z tego względu dostęp do tego dokumentu należy traktować jako dostęp do informacji publicznej.
W odpowiedzi na skargę przedsiębiorstwo energetyczne A podniosło nadto, że żądane informacje nie dotyczą spraw publicznych lecz gospodarczych interesów Spółki. Odnosząc się do powyższego argumentu zauważyć trzeba, że istotnie prawo do uzyskania informacji publicznej ulega zgodnie z art. 5 powołanej ustawy ograniczeniu m.in. ze względu tajemnice ustawowo chronione oraz tajemnicę przedsiębiorstwa. Przepis ten nie oznacza jednak, że podmiot zobowiązany może w tym wypadku nie podejmować jakichkolwiek działań. W celu uchylenia się od zarzutu bezczynności powinien on bowiem wydać na podstawie art. 16 ust. 1 w zw. z art. 17 wymienionej ustawy decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej, wyjaśniając zarazem motywy takiego rozstrzygnięcia. Powyższe działanie nie miało jednak miejsca w niniejszej sprawie.
W konsekwencji należy zatem uznać, że żądane informacje miały charakter informacji publicznej, a przedsiębiorstwo A było podmiotem zobowiązanym do ich udostępnienia. Zgodnie z art. 13 ust. 1 powoływanej ustawy udostępnienie informacji publicznej powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, co jednak nie miało miejsca w niniejszej sprawie. W materiałach przedstawionych Sądowi przez skarżony podmiot brak również jakiegokolwiek pisma powiadamiającego w trybie art. 13 ust. 2 cytowanej ustawy o późniejszym terminie udostępnienia żądanych dokumentów. Nadto, udostępnienie informacji publicznej powinno według art. 14 ust. 1 tejże ustawy nastąpić w formie zgodnej z wnioskiem. Dopiero wtedy ustępuje stan bezczynności podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji. Gdyby jednak środki techniczne, jakimi dysponuje podmiot zobowiązany nie umożliwiały udostępnienia informacji w opisany wyżej sposób, podmiot ten powinien pisemnie poinformować o tym fakcie wnioskodawcę, wskazując przyczynę zaistniałego stanu rzeczy oraz możliwy sposób udostępnienia żądanych informacji.
Dlatego należy przyjąć, że przedsiębiorstwo energetyczne A pozostawało w stanie bezczynności.
Zauważyć w tym miejscu trzeba, iż w sytuacji, gdy organ (podmiot zobowiązany) nie posiada żądanych informacji, również zobowiązany jest do załatwienia sprawy zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Jeżeli podmiot zobowiązany, do którego skierowano wniosek, nie dysponuje daną informacją, winien zawiadomić o tym wnoszącego, nie ma natomiast obowiązku wydania decyzji.
Powyższe wynika z faktu, iż forma decyzji została przewidziana przez ustawodawcę wyłącznie dla rozstrzygnięcia o odmowie udostępnienia informacji, względnie o umorzeniu postępowania, zaś w przypadku, gdy podmiot zobowiązany nie posiada żądanych informacji, to nie może odmówić ich udzielenia, albowiem pojęcie odmowy zakłada istnienie po stronie odmawiającego elementu wolicjonalnego, sprowadzającego się do tego, iż ma on możliwość zadośćuczynienia prośbie, acz tego nie czyni. W sytuacji zaś, gdy podmiot zobowiązany nie posiada wnioskowanej informacji nie może on podjąć władczego rozstrzygnięcia co do jej udostępnienia.
Przekazanie informacji o nieposiadaniu żądanych dokumentów, stanowi zatem, w świetle orzecznictwa i doktryny, formę "udzielenia informacji" odnośnie zasobu danych jakim dysponuje podmiot zobowiązany (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2002 r., sygn. II SAB 289/02, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Po 384/09, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, z dnia 25 maja 2004 r., sygn. II SAB/Wa 83/04 – dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zauważyć w tym miejscu trzeba, iż wprawdzie w orzecznictwie przyjmuje się, iż w takiej sytuacji nie wystarczy samo stwierdzenie nieposiadania żądanej informacji i poinformowanie o tym wnioskodawcy, ale koniecznym jest wyjaśnienie przyczyn takiego stanu rzeczy, to jednak w realiach niniejszej sprawy, w której żądana informacja publiczna dotyczy informacji o treści dokumentów z lat 80-tych, kiedy to zrealizowano przedmiotową linię elektroenergetyczną, a więc dokumentów sprzed około 30 lat, a żądanie skierowane zostało do podmiotu zobowiązanego, który nie był wytwórcą informacji i na którym nie ciąży prawny obowiązek jej przechowywania, uznać należy, iż wystarczającym jest samo powiadomienie przez podmiot zobowiązany o nieposiadaniu żądanych informacji, bez bardziej szczegółowych wyjaśnień w tym zakresie.
Stąd też uznać należy, iż żądana informacja została ostatecznie udzielona skarżącemu w piśmie z dnia 12 lutego 2013 r., a więc wprawdzie już po wniesieniu skargi, ale jednocześnie przed dniem rozpoznana skargi przez sąd.
Z tej też przyczyny postępowanie należało umorzyć na mocy art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) jako bezprzedmiotowe (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., I OPS 6/08 - dostępna na stronie internetowej: http://orzeczenia. nsa.gov.pl).
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 54 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w pkt I. sentencji niniejszego orzeczenia.
Zauważyć jednocześnie trzeba, że przepis art. 149 p.p.s.a. w aktualnym brzmieniu zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce oraz czy było to z rażącym naruszeniem prawa albo nie miało charakteru rażącego. Użycie w zdaniu drugim § 1 art. 149 p.p.s.a. wyrazu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wręcz przeciwnie z analizy tego przepisu, w kontekście przepisu art. 4171 § 3 Kodeksu cywilnego, wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo iż są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu.
Należy więc przyjąć, iż załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej przez podmiot do tego zobowiązany po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność, nie powoduje - stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W tym zatem zakresie, z uwagi na zmianę stanu prawnego, nie można powoływać się na uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08. Trzeba wyraźnie stwierdzić, że stanowisko przyjęte w tej uchwale może być nadal aktualne w kwestii dotyczącej zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu, albowiem tylko w tym przedmiocie, z uwagi na ustanie bezczynności organu (w niniejszej sprawie z uwagi na rozpoznanie wniosku o udostępnienie żądanej informacji publicznej przez podmiot zobowiązany w formie prawem przewidzianej), postępowanie może stać się bezprzedmiotowe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2012 r., II OSK 1360/12, dostępne na stronie internetowej - http://orzeczenia. nsa.gov.pl ).
Odnosząc się zatem do kwestii, czy w niniejszej sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa Sąd uznał, że naruszenie prawa w tym zakresie nie miało charakteru rażącego. Wprawdzie wniosek skarżących z dnia 4 października 2011 r. powinien zostać rozpatrzony w ustawowym terminie wynoszącym co do zasady 14 dni (a maksymalnie i wyjątkowo 2 miesiące – art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej), to jednak bezczynność przedsiębiorstwa energetycznego A wynikała z wątpliwości interpretacyjnych dotyczących przepisów o dostępie do informacji publicznej, a zachowanie adresata wniosku nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nakładanych na niego mocą ustawy, lecz było skutkiem błędnej wykładni obowiązujących przepisów. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 149 § 1 zd. drugie p.p.s.a. orzekł jak w punkcie II. sentencji wyroku.
Sąd nie badał czy w sprawie zachodziła przewlekłość postępowania albowiem reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika skarżący wyraźnie wskazał w skardze, iż skarży wyłącznie bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej, a nie przewlekłość w jego postępowaniu, jak również już po udostępnieniu żądanej informacji publicznej nie kierował do Sądu jakichkolwiek pism, z których mogłaby wynikać zmiana bądź rozszerzenie przedmiotu zaskarżenia z bezczynności, także na przewlekłość postępowania podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej. Ze sposobu sformułowania przez ustawodawcę odpowiednich przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 54 § 1 i 3 , art. 149 § 1 p.p.s.a.), w tym w szczególności z wskazania, że przedmiotem zaskarżenia może być bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania wyprowadzić można natomiast wyprowadzić wniosek, iż z jednej strony ustawodawca odróżnia bezczynność organu od przewlekłego prowadzenia postępowania, a z drugiej, iż pozostawia stronie prawo wyboru czy chce ona zaskarżyć bezczynność organu, przewlekłość prowadzenia postępowania, czy też obie te wadliwości w działaniu organu jednocześnie.
Na podstawie zaś art. 201 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 2 ust. 1 i 2, § 3 ust. 1 i § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) Sąd zasądził od A sp. z o.o. na rzecz skarżącego kwotę [...] zł ([...] zł – wpis od skargi, [...] zł – wynagrodzenie pełnomocnika i 17 zł – kwota opłaty skarbowej od pełnomocnictwa) tytułem zwrotu kosztów postępowania (punkt III. sentencji wyroku).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło