I SA/Bd 293/13

WyrokWSA w Bydgoszczy2013-06-04

Skład orzekający: Dariusz Dudra, Izabela Najda-Ossowska, Ewa Kruppik-Świetlicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy powinien zawiesić postępowanie wznowieniowe, gdy rozpatrzenie sprawy jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd administracyjny, a w szczególności, czy skarga kasacyjna od wyroku oddalającego skargę na decyzję ostateczną stanowi takie zagadnienie wstępne w kontekście orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości?
Ratio decidendi
Organ podatkowy błędnie uznał, że w sprawie nie wystąpiło zagadnienie wstępne, naruszając tym samym art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Skarga kasacyjna od wyroku oddalającego skargę na decyzję ostateczną, która dotyczy kwestii podniesionej w orzeczeniu Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie dobrej wiary podatnika odliczającego podatek naliczony, stanowi zagadnienie wstępne, od którego zależy rozstrzygnięcie sprawy w trybie wznowienia postępowania. W związku z tym, organ powinien był zawiesić postępowanie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowo-administracyjnego.
Stan faktyczny
Skarżący L.C. wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną, powołując się na orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS) z dnia 21 czerwca 2012 r. jako na przesłankę z art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej. Organ odwoławczy odmówił uchylenia decyzji ostatecznej, uznając, że orzeczenie ETS nie ma wpływu na treść wydanej decyzji. Skarżący w skardze do WSA zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 243 § 1 i art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, poprzez nieprzeprowadzenie postępowania i niezawieszenie go w związku z toczącą się skargą kasacyjną od wyroku WSA oddalającego skargę na decyzję ostateczną.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] oraz określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości. Zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz L.C. kwotę 440 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Dudra (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Protokolant Asystent sędziego Waldemar Dąbrowski po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 04 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi L. C. a decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] [...] 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz L.C. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania Decyzją z dnia [...]. Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. określił L. C. (skarżącemu) zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące od grudnia 2005 r. do marca 2006 r. oraz za maj 2006 roku, nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za miesiące kwiecień 2006 r., od czerwca do grudnia 2006 r., styczeń 2007 r. oraz kwotę do zwrotu na rachunek bankowy za miesiąc styczeń 2007 r. W części dotyczącej rozliczenia z budżetem z tytułu podatku VAT za miesiące od kwietnia do listopada 2005 r. umorzył postępowanie. Podstawą rozstrzygnięcia było naruszenie przepisu art. 88 ust. 3a pkt 1 lit. a oraz art. 88 ust. 3 a pkt 4 lit a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) poprzez ujęcie w ewidencji zakupu podatku od towarów i usług i rozliczenie w deklaracjach VAT-7 podatku naliczonego, wynikającego z faktur VAT wykazujących nabycie oleju napędowego od "W." Spółki z o.o. z siedzibą w G.Oddział w M.oraz Spółki z o.o. "U." z siedzibą w Ś.. Wystawione przez ww. podmioty faktury VAT, nie uprawniały do obniżenia podatku należnego o kwoty podatku naliczonego wyszczególnionego w zakwestionowanych fakturach. Dyrektor Izby Skarbowej w B. decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy ww. rozstrzygnięcia, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy skargę na ww. decyzję organu odwoławczego oddalił wyrokiem z dnia [...] sygn. akt [...] Pismem z dnia z dnia 12 września 2012 r. skarżący wystąpił Dyrektora Izby Skarbowej w B. z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną tego organu z dnia [...] Nr [...] powołując się na przesłankę wymienioną w art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości ma wpływ na treść wydanej decyzji. Uzasadniając wniosek o wznowienie postępowania strona wskazała, że ogłoszone w dniu 18 sierpnia 2012 r. w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej nr 250 orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 21 czerwca 2012 r. w sprawach połączonych C-80/11 (Mahageben kft) i C-142/11 (Peter David) ma wpływ na treść wydanej decyzji ostatecznej. Podniosła, że wskutek wydania decyzji ostatecznej poniosła negatywne konsekwencje jako podatnik, który pomimo zachowania należytej staranności sprawdzając swoich kontrahentów przed dokonaniem zakupu paliwa obiektywnie nie mógł się domyślić, że bierze udział w transakcji z podmiotami nieistniejącymi. Zdaniem skarżącego niezgodna z zasadami funkcjonowania prawa do odliczenia była odmowa prawa do odliczenia, skoro nie wiedział on i nie mógł się domyśleć, że w ramach transakcji dostawca dopuścił się przestępstwa lub, że inna transakcja, dokonana przed lub po transakcji przeprowadzonej przez kontrahenta, została dokonana z naruszeniem przepisów o podatku VAT. Powołał się na treść ww. orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, w którym Trybunał orzekł, że jeśli podatnik przeprowadził transakcję zgodnie z wymogami przewidzianymi przez przepisy krajowe i unijne i nie miał przesłanek by podejrzewać, że jego kontrahent dopuścił się nieprawidłowości lub przestępstwa, organy podatkowe nie mogą generalnie uzależniać prawa do odliczenia VAT od podjęcia przez podatnika dodatkowych czynności w celu uzyskania pewności, że podmioty działające na wcześniejszych etapach obrotu nie dopuszczają się nieprawidłowości lub przestępstwa. Zgodnie z ww. rozstrzygnięciem organ podatkowy, by skutecznie zakwestionować prawo podatnika do odliczenia podatku VAT, musi udowodnić, że podatnik miał wiedzę lub co najmniej powinien ją mieć, że transakcja mająca stanowić podstawę do odliczenia wiązała się z przestępstwem popełnionym przez wystawcę faktury lub inny podmiot działający na wcześniejszym etapie obrotu. Zdaniem strony organy podatkowe nie mogą przerzucać w sposób generalny obowiązku weryfikowania uczciwości kontrahentów, w tym, czy są podatnikami, czy dysponują towarami będącymi przedmiotem transakcji i są w stanie je dostarczyć oraz czy wywiązują się ze swoich obowiązków względem fiskusa w zakresie złożenia deklaracji i zapłaty podatku. W konsekwencji w ocenie skarżącego decyzja ostateczna objęta przedmiotowym wnioskiem została oparta na błędnej wykładni prawa wspólnotowego. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ww. decyzją w celu dokonania oceny zaistnienia przesłanek wskazanych w złożonym wniosku. Po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku decyzją z dnia [...]., odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z uwagi, iż w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła przesłanka określona w art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej. W odwołaniu od powyższej decyzji strona wniosła uchylenie jej w całości wraz z poprzedzającą ją decyzją z dnia [...] oraz decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...]., Nr [...] w części określającej zobowiązanie podatkowe w zakresie podatku od towarów i usług oraz umorzenie postępowania w sprawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła, iż została wydana z naruszeniem art. 245 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej ze względu na istnienie przesłanek do wznowienia postępowania w sprawie postanowienia z dnia 16 października 2012 r. w związku z wydaniem orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w sprawach C-80/11 (Mahangeben) i C-142/11 (David), które miało wpływ na treść decyzji ostatecznej i winno skutkować jej uchyleniem. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B.utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] Organ wskazał, że rozstrzygając sprawę w I instancji wobec nie stwierdzenia zaistnienia przesłanki określonej w art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej, tj. że orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości ma wpływ na treść wydanej decyzji nie rozpatrywał merytorycznie sprawy zakończonej decyzją ostateczną. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej rozstrzygając jako organ I instancji i analizując wpływ orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 21 czerwca 2012 r. w sprawach połączonych C-80/11 (Mahagebe kft) i C-142/11 (Peter David) na decyzję z dnia 14 grudnia 2011 r. Nr PT II/4407-55/11 zasadnie uznał, iż wydana decyzja jest zgodna z tezami zawartymi w ww. orzeczeniu Trybunału Sprawiedliwości. Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że w uzasadnieniu powołanego orzeczenia Trybunał Sprawiedliwości orzekł, iż w zakresie możliwości zakwestionowania prawa do odliczenia podatku naliczonego, w sytuacji, kiedy materialne i formalne warunki powstania prawa do odliczenia przewidziane w dyrektywie 2006/112 zostały spełnione podatnikowi można odmówić prawa do odliczenia tylko w razie udowodnienia na podstawie obiektywnych przesłanek prowadzących do wniosku, że, podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, iż transakcja stanowiąca podstawę prawną do odliczenia wiązała się z przestępstwem popełnionym przez dostawcę lub inny podmiot działający na wcześniejszym etapie obrotu. Zdaniem Trybunału, w przypadku, gdy dostawa jest realizowana na rzecz podatnika, który nie, wiedział i nie mógł wiedzieć o tym, iż transakcja jest wykorzystywana do celów oszustwa, które zostało popełnione przez sprzedawcę, przepisy wspólnotowe należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwiają się pozbawianiu przez organy krajowe możliwości realizacji zasady neutralności podatku VAT. Organ odwoławczy nie zgodził się ze stanowiskiem, zgodnie z którym w wydanej decyzji ostatecznej, organ nie ustalił, że dokonując odliczenia podatku naliczonego i posługując się fakturami w których wykazany był podmiot nieistniejący skarżący wiedział lub powinien wiedzieć, że nabywając paliwo uczestniczy w transakcji wykorzystywanej do popełnienia oszustwa. W uzasadnieniu decyzji ostatecznej organ podatkowy przedstawił okoliczności, które wskazywały, iż podatnik powinien podejrzewać, że spółki "W." oraz "U." dopuszczały się przestępstwa. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustalono, iż Spółka z o.o. "W." jest podmiotem nieistniejącym. Natomiast Spółka "U." widniejąca na fakturach zakupu VAT nie dokonywała ze skarżącym transakcji sprzedaży paliwa, ponieważ jak ustalono towarem tym nie dysponowała. Uzasadniając swoje stanowisko w tym zakresie Dyrektor szeroko przedstawił ustalenia będące podstawą wydania decyzji ostatecznej z dnia 29 listopada 2012r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej: - brak zastosowania przez organ regulacji zawartej w art. 243 § 1 oraz art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej i wydanie decyzji odmawiającej uchylenia decyzji w trybie wznowienia co doprowadziło do naruszenia, przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a.); - obrazę art. 243 § 2 p.p.s.a poprzez nieprzeprowadzenie postępowania co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Skarżący podał, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia [...]. sygn. akt [...], oddalający skargę na decyzję ostateczną będącą przedmiotem postępowania wznowieniowego został przez niego zaskarżony do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który nie wydał do tej pory wyroku. W tym kontekście strona przywołała wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 21 lutego 2013r. sygn. I SA/Go 1156/12 w którym stwierdzono, że " w sytuacji wcześniejszego uruchomienia kontroli sądowej wobec ostatecznej decyzji podatkowej (w rozpoznawanej sprawie zapadł już nieprawomocny wyrok przed wojewódzkim sądem administracyjnym) prawidłowym i dopuszczalnym, w ocenie Sądu, jest wszczęcie postępowania administracyjnego w trybie nadzwyczajnym co do tej samej decyzji, zgodnie z wnioskiem skarżącej Spółki. Z tym, że koniecznym jest w takim przypadku zastosowanie przez organ instytucji zawieszenia tego postępowania, na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa [...]. Merytoryczne rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji co do decyzji dotychczasowej w postępowaniu wznowieniowym będzie bowiem możliwe dopiero po wydaniu przez sąd prawomocnego orzeczenia, które w tym przypadku ma charakter zagadnienia wstępnego, o którym mowa w wymienionym przepisie. Brak zastosowania przez organ w niniejszej sprawie regulacji zawartej wart. 243 § 1 oraz art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej i wydanie decyzji odmawiającej wszczęcia postępowania w trybie wznowienia, zdaniem sądu doprowadziło do naruszenia, przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do argumentacji podniesionej w skardze organ stwierdził, że w sprawie nie zaistniała żadna okoliczność, która obligowałaby organ podatkowy do zawieszenia postępowania. W stanie faktycznym sprawy pozytywne bądź negatywne rozpatrzenie skargi kasacyjnej pozostaje bez wpływu na prowadzone postępowanie wznowieniowe i wydanie decyzji nie stanowi zagadnienia wstępnego, od którego zależy wydanie decyzji przez organ podatkowy i nie daje podstaw do zwieszenia postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej Za niedopuszczalnością zawieszenia postępowania wznowieniowego w przedmiotowej sprawie do czasu rozpoznania skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny przemawia zdaniem organu odwoławczego okoliczność, że nie występuje w sprawie zbieżność zarzutu skargi kasacyjnej z podnoszoną przez skarżącego w złożonym wniosku o wznowienie postępowania podstawą wznowienia postępowania. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w B.postępowanie wznowieniowe zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji nie było uzależnione od wydania orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny, rozpatrujący złożoną skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia [...] sygn. akt [...] oddalającego skargę na decyzję ostateczną. Oddalenie skargi kasacyjnej nie oznacza, iż z chwilą wydania tego orzeczenia przestaną istnieć podstawy dotyczące wznowienia postępowania. Rozstrzygnięcie kasacji opartej o inną podstawę kasacyjną niż wniosek o wznowienie postępowania podatkowego nie stanowi zatem zagadnienia wstępnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Wstępnie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Istotą sądowej kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne jest ocena legalności zaskarżonych aktów i czynności według stanu prawnego i faktycznego sprawy z daty ich podjęcia (por. wyrok NSA z dnia 22 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 1776/06, LEX nr 327767). Wskazać dalej należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że decyzja będąca przedmiotem skargi oraz decyzja ją poprzedzająca naruszają przepisy prawa w sposób, który implikował ich wyeliminowanie z obrotu prawnego. Spór powstały pomiędzy stronami postępowania dotyczy zawieszenia postępowania toczącego się w trybie wznowienia postępowania podatkowego ze względu na zaistnienie w okolicznościach faktycznych sprawy zagadnienia wstępnego. W przekonaniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożona skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż organ podatkowy błędnie uznał, że w sprawie nie wystąpiło zagadnienie wstępne. Doszło w sprawie do naruszenia art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (jednolity tekst: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), zwanej dalej ord. pod., poprzez jego niezastosowanie. W myśl powołanego przepisu organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zawieszenie postępowania na podstawie powołanego przepisu uzależnione jest zatem od wystąpienia łącznie trzech przesłanek: postępowanie podatkowe jest w toku, rozstrzygnięcie sprawy będącej przedmiotem postępowania podatkowego zależy od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd i nie zostało jeszcze rozstrzygnięte. Szczególnego znaczenia nabiera ustalenie przez organ podatkowy drugiej przesłanki. Organ podatkowy musi ustalić związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy podatkowej a zagadnieniem wstępnym. Przepis art. 201 § 1 pkt 2 ord. pod. nie przesądza, w jaki sposób zagadnienie wstępne zostanie rozstrzygnięte, ale wystarczy, że ma ono wpływ na wynik toczącego się postępowania. Warto w tym miejscu, mając na względzie stan faktyczny sprawy, przywołać orzecznictwo NSA, zapadłe wprawdzie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., ale ze względu na podobieństwo tego przepisu do omawianej regulacji procedury podatkowej adekwatne dla niniejszej sprawy. Przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. nie przesądza, w jaki sposób zagadnienie wstępne zostanie rozstrzygnięte, ale wystarczy, że ma ono wpływ na wynik toczącego się postępowania (por. wyrok NSA z dnia 8 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 379/11, LEX nr 1145110). Zagadnienie wstępne to okoliczność warunkująca merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Do czasu jego rozstrzygnięcia istnieje materialnoprawna przeszkoda w rozstrzygnięciu sprawy. Przeszkoda ta musi mieć bezpośredni wpływ na sprawę administracyjną, jej usunięcie jest konieczne dla umożliwienia dalszego biegu sprawy i jej merytorycznego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 30 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 107/12, LEX nr 1218835). W stanie faktycznym sprawy organ podatkowy błędnie uznał, że skarga kasacyjna złożona przez podatnika od wyroku Sądu z dnia [...] sygn. akt [....] oddalającego skargę na decyzje dotyczącą m.in. określenia wysokości zobowiązań podatkowych za grudzień 2005 r., poszczególne miesiące roku 2006 oraz za styczeń 2007 r., nie zawiera zarzutu dotyczącego kwestii podniesionej w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 21 czerwca 2012 r. w sprawach połączonych C-80/11(Mahageben kft) i C 142/11(Peter David), ogłoszonego w dniu 18 sierpnia 2012 r. w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej nr 250. W powołanym orzeczeniu Trybunał zwrócił uwagę na badanie przez organy podatkowe podczas rozstrzygania spraw dotyczących podatku od towarów i usług dobrej wiary podatnika, który odliczył podatek naliczony. Zgodnie z wyrokiem Trybunału, to organ podatkowy, by skutecznie zakwestionować prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego, musi udowodnić, że podatnik miał wiedzę lub przynajmniej powinien ja mieć, że transakcja mająca stanowić podstawę do odliczenia wiązała się z przestępstwem popełnionym przez wystawcę faktury lub inny podmiot działający na wcześniejszym etapie obrotu. W powołanej skardze kasacyjnej jej autor stawia wyrokowi zarzuty naruszenia przepisów procesowych w zakresie ustaleń faktycznych i oceny zgromadzonego materiału dowodowego co do uznania braku dobrej wiary po stronie skarżącego. Podstawy kasacyjne należy czytać wraz z ich uzasadnieniem. Na stronie drugiej skargi podatnik podnosi, że "przy zakupie paliwa od spółki "W." Skarżący wykazał się należytą starannością przed dokonaniem transakcji, tj. zażądał kopii dokumentów rejestracyjnych. Wobec tego, że współpraca pomiędzy nimi układała się poprawnie, nic nie wzbudzało żadnych podejrzeń mogących świadczyć o jakichkolwiek nieprawidłowościach. Zdaniem organu, z czym nie można się zgodzić, podejrzane było to, że siedziba spółki, była w G., z oddziałem w M., a sprzedaż nastąpiła na terenie województwa kujawsko-pomorskiego". Natomiast na stronie 5 skargi kasacyjnej jej autor zauważa, że "podatnik działał w dobrej wierze bez zamiaru uszczuplenia dochodów Państwa. Warunkiem odmówienia podatnikowi prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z konkretnej faktury jest udowodnienie, że faktura ta dokumentuje czynność, która faktycznie nie miała miejsca, a tego materiał dowodowy w sprawie nie wykazał. [...] nie można skarżącemu przypisać, że miał on świadomość, czy złą wolę dokonując transakcji. [...] Organ nie ustalił, że podatnik odliczający podatek naliczony posługujący się fakturami, w których wskazano podmiot nieistniejący wiedział lub powinien wiedzieć, że nabywając towar uczestniczył w transakcji wykorzystywanej do popełnienia oszustwa (nadużycia prawa) w podatku od towarów i usług lub czy sam dążył do popełnienia oszustwa. A tylko zgromadzenie dowodów w tym zakresie mogłoby dać asumpt do stwierdzenia, że Skarżący wiedział lub mógł przewidzieć, że bierze udział w procederze zmierzającym do dokonania oszustwa podatkowego". W dalszej części skargi kasacyjnej autor nawiązuje do wyroku WSA w Warszawie z dnia 11 marca 2010 r., sygn. akt III SA/Wa 1896/09, w którym Sąd konstatuje, że w przypadku gdy dostawy były realizowane na rzecz podatnika, który nie wiedział lub nie mógł wiedzieć, że dana transakcja była wykorzystywana do celów oszustwa, które zostało popełnione przez sprzedawcę, nie może być on pozbawiony prawa do odliczenia podatku naliczonego. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy nie budzi wątpliwości teza, że NSA rozpatrując przywołaną skargę kasacyjną zobowiązany będzie do uwzględnienia wskazanego orzeczenia TSUE, w tej jego części, która odnosi się do obowiązku organów podatkowych badania dobrej wiary podatnika odliczającego podatek naliczony. Sąd kasacyjny zobowiązany zatem będzie do dokonania wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów z uwzględnieniem treści wyroku TSUE. Taki stan rzeczy implikuje w ocenie Sądu zaistnienie przesłanki do zawieszenia postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 ord. pod. wznowionego w trybie nadzwyczajnym, ze względu na przesłankę z art. 240 § 1 pkt 11 ord. pod. Wypada w tym miejscu przywołać treść art. 56 p.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że w razie wniesienia skargi do sądu po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania, postępowanie sądowe podlega zawieszeniu. Analiza treści art. 56 p.p.s.a. wskazuje, że ratio legis tego przepisu zmierzało do uniknięcia kumulacji dwóch trybów rozpatrywania sprawy. Każde rozstrzygnięcie merytoryczne dokonane przez organ administracji w trybie nadzwyczajnym prowadziłoby do zbędnego mnożenia postępowań i mogłoby spowodować niepożądane komplikacje i zbędne wydłużenie postępowań. W sytuacji toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego, organy podatkowe nie mają uprawnienia, w ramach trybów nadzwyczajnych, do oceny zgodności z prawem decyzji, będącej przedmiotem skargi do sądu. Dlatego też organ, po wszczęciu postępowania wznowieniowego powinien zawiesić postępowanie podatkowe w sprawie na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 o.p., do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowo administracyjnego (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 30 czerwca 2011 r., sygn. akt I SA/Bk 205/11, LEX nr 1084079). Mając zatem na względzie powyższe Sąd dokonał rozstrzygnięcia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. W przedmiocie braku możliwości wykonania decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku orzeczono na podstawie art. 152 ustawy p.p.s.a. Natomiast o kosztach postanowiono w oparciu o art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło