III SA/Wa 54/13
WyrokWSA w Warszawie2013-06-05
Skład orzekający: Alojzy Skrodzki, Beata Sobocha, Marta Waksmundzka-Karasińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przychód akcjonariusza spółki komandytowo-akcyjnej z tytułu dywidendy powinien być opodatkowany w momencie faktycznego otrzymania dywidendy (metoda kasowa), czy w momencie podjęcia uchwały o podziale zysku (metoda memoriałowa)?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przychód akcjonariusza spółki komandytowo-akcyjnej z tytułu dywidendy podlega opodatkowaniu w dniu faktycznego otrzymania dywidendy (metoda kasowa). Posiadanie akcji i czerpanie zysków z podziału nie jest prowadzeniem działalności gospodarczej przez akcjonariusza, a przychód wynika z posiadania prawa majątkowego. Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą faktycznego otrzymania środków pieniężnych lub wartości pieniężnych.Stan faktyczny
Spółka R. Limited z Cypru złożyła wniosek o interpretację indywidualną dotyczącą opodatkowania dywidendy otrzymywanej jako akcjonariusz spółki komandytowo-akcyjnej (SKA). Spór dotyczył momentu powstania przychodu (kasowo czy memoriałowo), charakteru źródła przychodu oraz momentu zapłaty zaliczek na podatek. Minister Finansów uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe w zakresie momentu powstania przychodu i zaliczek, a za prawidłowe w zakresie podstawy opodatkowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za uzasadnioną.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną Ministra Finansów, stwierdził, że interpretacja nie może być wykonana, oraz zasądził od Ministra Finansów na rzecz R. Limited zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Sędziowie sędzia WSA Beata Sobocha, sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Iwona Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi R. Limited z siedzibą na Cyprze na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) stwierdza, że uchylona interpretacja indywidualna nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz R. Limited z siedzibą na Cyprze kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W dniu 12 lipca 2012 r. R. Limited z siedzibą na Cyprze,
dalej jako Skarżąca złożyła wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów
prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od
osób prawnych w zakresie określenia charakteru źródła powstania przychodu z tytułu
posiadania przez podatnika statusu akcjonariusza w spółce komandytowo-akcyjnej
oraz momentu jego powstania, wskazania z tego tytułu momentu zapłaty zaliczek na
podatek dochodowy oraz określenia podstawy opodatkowania otrzymanej przez
akcjonariusza dywidendy.
W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny i
zdarzenie przyszłe.
Skarżąca jest spółką kapitałową posiadającą osobowość prawną będącą
rezydentem Republiki Cypru podlegającą na Cyprze opodatkowaniu od wszystkich
swoich dochodów. Wnioskodawca jest akcjonariuszem spółki komandytowo-akcyjnej
oraz będzie akcjonariuszem kolejnych spółek komandytowo-akcyjnych ("SKA").
Akcjonariusz posiada oraz będzie posiadał akcje imienne oraz na okaziciela.
Jako akcjonariusz SKA Wnioskodawca będzie miał udział w jej zyskach, który
otrzyma faktycznie na podstawie uchwały walnego zgromadzenia o wypłacie
dywidendy ("Dywidenda").
SKA będzie osiągała dochody z podstawowej działalności operacyjnej tj. ze
sprzedaży towarów i usług oraz ze sprzedaży praw majątkowych. Zaistnieją także
wszelkie inne zdarzenia gospodarcze skutkujące powstaniem zysków w SKA i
zwiększeniem jej majątku, wskazane szczegółowo w art. 12 ust. 1 u.p.d.o.p. Dochody
te będą w dalszej części wniosku określane jako "Działalność operacyjna".
Zyski z Działalności operacyjnej SKA będzie inwestowała w poniżej
wskazanych formach.
W trakcie działalności SKA, w ramach inwestycji zysków osiągniętych z
Działalności operacyjnej, będzie nabywała oraz zbywała:
1) akcje i udziały w spółkach kapitałowych ("Akcje i udziały").
2) prawa poboru, prawa do akcji, warranty subskrypcyjne, kwity
depozytowe, obligacje, listy zastawne, certyfikaty inwestycyjne i inne zbywalne
papiery wartościowe, w tym inkorporujące prawa majątkowe odpowiadające prawom
wynikającym z akcji lub z zaciągnięcia długu, wyemitowane na podstawie właściwych
przepisów prawa polskiego lub obcego tj. papiery wartościowe, o których mowa w
art. 3 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi
("Papiery wartościowe"),
3) zbywalne prawa majątkowe, które powstają w wyniku emisji,
inkorporujące uprawnienie do nabycia lub objęcia papierów wartościowych lub
wykonywane poprzez dokonanie rozliczenia pieniężnego tj. papiery wartościowe, o
których mowa w art. 3 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie
instrumentami finansowymi ("Prawa pochodne"),
4) pochodne instrumenty finansowe, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2
ustawy z dnia o obrocie instrumentami finansowymi ("Pochodne instrumenty
finansowe").
SKA dokonywać będzie odpłatnego zbycia Akcji i udziałów, Papierów
wartościowych i Pochodnych instrumentów finansowych, a także realizacji praw
wynikających z Praw pochodnych i Pochodnych instrumentów finansowych. A zatem
SKA uzyskiwać będzie przychody, o których mowa w przepisie art. 12 ust. 1
u.p.d.o.p.
W niektórych SKA obrót instrumentami finansowymi jako przedmiot
działalności będzie ujawniony w KRS. W innych zaś taki przedmiot działalności
gospodarczej nie będzie ujawniony w KRS. Wnioskodawca na etapie składania
niniejszego wniosku nie może w sposób precyzyjny określić co dokładnie będzie
wpisane w przedmiocie działalności niniejszego wniosku, nie może w sposób
precyzyjny określić co dokładnie będzie wpisane w przedmiocie działalności SKA,
według klasyfikacji PKD, tym bardziej, że po nabyciu akcji jako akcjonariusz nie
będzie miał wpływu na treść statutu oraz jego ewentualną zmianę.
W dalszej części niniejszego Wniosku transakcje odpłatnego zbycia Akcji i
udziałów, Papierów wartościowych i Pochodnych instrumentów finansowych, a także
realizacja praw wynikających z Praw pochodnych i Pochodnych instrumentów
finansowych będą łącznie określane jako "Inwestycje".
W związku z powyższym zadała następujące pytania.
1. Czy w przedstawionym stanie faktycznym oraz zdarzeniach przyszłych
przychód z udziału w zysku SKA, otrzymany jako Dywidenda z SKA stanowi
przychód, o którym mowa wart. 12 ust. 1 pkt. 1 u.p.d.o.p. - niezależnie od tego z
jakich rodzajów transakcji i rodzajów działalności SKA osiągnęła roczny zysk, w tym
z Działalności operacyjnej oraz Inwestycji?
2. Mając na uwadze, iż SKA uzyskiwać będzie opisane w powyższym stanie
faktycznym i zdarzeniach przyszłych przychody z Działalności operacyjnej oraz
Inwestycji, czy przychód po stronie Wnioskodawcy nie powstanie w momentach, w
których wskazane przychody powstaną po stronie SKA?
Tj. innymi słowy czy przychód u Wnioskodawcy nie powstanie, gdy przychody z
odpłatnego zbycia Akcji i udziałów, Papierów wartościowych i Pochodnych
instrumentów finansowych oraz przychody z realizacji praw wynikających z Praw
pochodnych oraz Pochodnych instrumentów finansowych będą przez SKA faktycznie
otrzymane, pozostawione do jej dyspozycji bądź należne lub w momencie gdy SKA
dokona realizacji praw wynikających z Pochodnych instrumentów finansowych?
3. Czy zatem w związku z posiadaniem przez Wnioskodawcę statusu
akcjonariusza w SKA, w razie zaistnienia opisanego stanu faktycznego i zdarzeń
przyszłych, w tym otrzymania przez SKA dochodów z Działalności operacyjnej oraz
Inwestycji, przychód po jego stronie, zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p.
powstanie jedynie w momencie faktycznego otrzymania przez Wnioskodawcę
Dywidendy z SKA?
4. Czy w związku z tym, w opisanym stanie faktycznym oraz zdarzeniach
przyszłych, zaliczkę na podatek dochodowy od osób prawnych na podstawie art. 25
ust. 1 u.p.d.o.p. Wnioskodawca będzie zobowiązany zapłacić jedynie za miesiąc, w
którym faktycznie otrzyma on wypłatę Dywidendy z SKA, a tym samym moment
osiągnięcia przychodów i zysków przez samą SKA z Działalności operacyjnej oraz
Inwestycji nie będzie miał wpływu na moment powstania obowiązku zapłaty zaliczki
na podatek dochodowy przez Wnioskodawcę?
1. Czy podstawę opodatkowania dla Akcjonariusza stanowi wartość faktycznie
całej (100%) otrzymanej Dywidendy z SKA, tj. (a) bez pomniejszania jej o koszty
uzyskania przychodów oraz (b) bez wyłączenia z niej jakichkolwiek cząstkowych
kwot, które miałyby być nieopodatkowane?
2. Czy w związku z powyższym Wnioskodawca nie jest obowiązany: (a)
wykazywać w celu opodatkowania przychodów z Inwestycji oraz związanych z nimi
kosztów, jakie powstają na poziomie SKA, (b) ani wyłączać z kwoty Dywidendy
jakichkolwiek kwot, które wynikają z poszczególnych transakcji dokonywanych przez
SKA, w tym z tytułu Inwestycji, w celu ich wyłączenia z opodatkowania?
Zdaniem Skarżącej
Ad. 1
Przychody uzyskane przez Skarżącą jako Dywidenda, z tytułu uczestnictwa w
zysku SKA, należy zakwalifikować do przychodów, o którym mowa w art. 12 ust. 1
pkt 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j.
Dz. U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397 ze zm., dalej u.p.d.o.p. Klasyfikacja ta jest
niezależna od tego z jakich rodzajów transakcji i działalności SKA osiągnęła roczny
zysk, w tym od tego czy był to zysk z Działalności operacyjnej czy Inwestycji, którego
część jako Dywidenda będzie wypłacona Wnioskodawcy na podstawie uchwały
walnego zgromadzenia akcjonariuszy. Według Wnioskodawcy nie ma żadnych
wątpliwości, że przychody uzyskane przez Spółkę jako Dywidenda, z tytułu
uczestnictwa w zysku SKA, nie stanowią przychodu z działalności gospodarczej i w
konsekwencji wobec tych przychodów nie ma zastosowania przepis art. 12 ust. 3
u.p.d.o.p. Skarżąca powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych
wskazała, iż nie ma żadnych wątpliwości, że Dywidenda jako związana z prawem do
akcji, nie może więc być uznana za przychód z działalności gospodarczej. Fakt, że
SKA osiąga przychody z działalności gospodarczej nie jest równoznaczny z taką
samą kwalifikacją podatkową przychodów akcjonariusza SKA, czyli do uznania ich za
przychody z działalności gospodarczej. Zaznaczyła, iż przychód akcjonariusza SKA
w postaci Dywidendy jest przychodem, o którym mowa w przepisie art. 12 ust. 1 pkt 1
u.p.d.o.p., czyli otrzymanymi środkami pieniężnymi. Akcje, które posiada
akcjonariusz, są bowiem jego prawem majątkowym uprawnieniem do otrzymania
zysku generowanego przez SKA.
Ad 2 i 3
Zdaniem Skarżącej w związku z posiadaniem przez Wnioskodawcę statusu
akcjonariusza, przychód po jego stronie niezależnie od rodzajów dochodów
otrzymywanych przez SKA czy typów transakcji przez nią dokonywanych, w tym z
Inwestycji - powstanie jedynie w momencie faktycznego otrzymania przez niego
Dywidendy z SKA. Przychód po jego stronie nie powstanie w momentach, w których
powstaną po stronie SKA przychody z Działalności operacyjnej i Inwestycji. Innymi
słowy przychód u Wnioskodawcy nie powstanie w momencie, gdy przychody z
odpłatnego zbycia Akcji i udziałów, Papierów wartościowych i Pochodnych
instrumentów finansowych oraz przychody z realizacji praw wynikających z Praw
pochodnych oraz Pochodnych instrumentów finansowych będą przez SKA faktycznie
otrzymane, pozostawione do jej dyspozycji bądź należne lub w momencie gdy SKA
dokona realizacji praw wynikających z Pochodnych instrumentów finansowych.
Skarżąca podniosła, iż podobne stanowisko zajął w interpretacjach
indywidualnych z dnia 11 czerwca 2002012 r. Dyrektor Izby Skarbowej w
Warszawie. Zdaniem Skarżącej przyjęcie odmiennego niż prezentowany przez
Skarżącą poglądu na sposób opodatkowania dochodu z tytułu posiadania akcji spółki
komandytowo- akcyjnej, u takiego akcjonariusza prowadziłoby do opodatkowywania
dochodu, którego faktycznie on nie otrzymał. Co więcej, skutkowałoby wielokrotnym
opodatkowaniem tego samego dochodu, skoro raz dochód ten byłby zaliczkowo
opodatkowywany u aktualnych, w momencie wpłacania zaliczki podatkowej,
akcjonariuszy, a po podjęciu uchwały o podziale zysku, byłby powtórnie
opodatkowywany u akcjonariusza uprawnionego do dywidendy. Zaznaczyła, iż
regulacje zawarte w u.p.d.o.p. nie określają w sposób bezpośredni zasad
opodatkowania akcjonariusza spółki komandytowo-akcyjnej, zatem nie można
interpretować ich na niekorzyść podatnika. Byłoby to niezgodne z zasadą in dubio
pro tributario. Mając na uwadze powyższe, zdaniem Skarżące , Akcjonariusz SKA nie
jest zobowiązany do rozpoznania przychodu w momencie, gdy przychód taki pojawia
się po stronie SKA. Według Skarżącej w przedmiotowej sprawie, tj. w sytuacji, gdy
będzie akcjonariuszem SKA, która dokonywała poszczególnych transakcji w ramach
Działalności operacyjnej oraz Inwestycji, to wówczas nie powstanie po stronie
Skarżącej przychód. Zdarzenia te nie mają wpływu na powstanie u Akcjonariusza
SKA przychodu. Podniosła, iż jej stanowisko koresponduje z linią orzeczniczą
wojewódzkich sądów administracyjnych.
Według Skarżącej przychód po stronie Akcjonariusza powstanie dopiero w
momencie wypłaty mu przez SKA Dywidendy, tj. w dniu przelania na jego rachunek
bankowy kwoty Dywidendy bądź pobrania jej w gotówce w kasie SKA. Podkreśliła, iż
przedmiotowa kwestia jest przesądzona w uchwale NSA z 16 stycznia 2012 r. sygn.
akt ll FPS 1/11.
Ad. 4
Skarżąca stwierdziła, iż Akcjonariusz nie jest on zobowiązany do wpłacania w
trakcie roku podatkowego zaliczek na podatek dochodowy, w momentach gdy
opisane w niniejszym wniosku zdarzenia będą miały miejsce w SKA, w tym gdy SKA
osiągnie przychody i zyski z Inwestycji. Według Skarżącej obowiązek taki ciąży na
nim jedynie za miesiąc, w którym otrzyma on faktycznie wypłatę Dywidendy z SKA, tj.
za miesiąc, w którym nastąpi przelanie na jego rachunek bankowy kwoty Dywidendy
bądź pobranie jej w gotówce w kasie SKA. Zaliczkę na podatek Wnioskodawca jest
obowiązany zapłacić od całej kwoty Dywidendy, tj. niezależnie jakie typy transakcji w
tym Inwestycji dokonane przez SKA wygenerowały zysk roczny, którego część
otrzyma Akcjonariusz jako Dywidenda. Wnioskodawca nie ma zatem obowiązku
wyodrębnienia z otrzymanej Dywidendy żadnych cząstkowych kwot, które miałyby
być nieopodatkowane. Powołała się na treść art. 25 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p. Podniosła,
iż w trakcie roku podatkowego akcjonariusze SKA nie uzyskują przychodu
należnego. Zatem, zdaniem Skarżącej, nie są oni zobowiązani do uiszczania co
miesiąc zaliczek na podatek dochodowy. W konsekwencji, otrzymanie przez SKA
zysków z Inwestycji czy Działalności operacyjnej nie spowoduje po stronie Skarżącej
obowiązku zapłaty zaliczki na podatek dochodowy. Zaliczkę taką Akcjonariusz
zobowiązany będzie odprowadzić jedynie za miesiąc, w którym faktycznie otrzyma
Dywidendę z SKA. Jedynie bowiem w tym momencie po stronie Akcjonariusza SKA
powstaje przychód należny. Podniosła, iż ze stanowiskiem takim zgadza się Dyrektor
Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji z dnia 28 maja 2012 r. oraz Wojewódzki
Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 21 marca 2012 r. sygn. I SA/Wr
176/12.
Ad. 5
Skarżąca stwierdziła, iż podstawę opodatkowania Akcjonariusza stanowi
wartość faktycznie całej (100 %) otrzymanej Dywidendy z SKA, tj. (a) bez
pomniejszania jej o koszty uzyskania przychodów oraz (b) bez wyłączenia z niej
jakichkolwiek cząstkowych kwot, które miałyby być nieopodatkowane. Zdaniem
Skarżącej w związku z powyższym nie jest on obowiązany: (a) wykazywać w celu
opodatkowania przychodów z Inwestycji oraz związanych z nimi kosztów, jakie
powstają na poziomie SKA, (b) ani wyłączać z kwoty Dywidendy jakichkolwiek kwot,
które wynikają z poszczególnych transakcji dokonywanych przez SKA, w tym z tytułu
Inwestycji, w celu ich wyłączenia z opodatkowania. Podniosła, iż podobne
stanowisko prezentuje również Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji
indywidualnej z dnia 11 czerwca 2012 r.
W przekonaniu Skarżącej w przedmiotowym zdarzeniu przyszłym nie wystąpią
koszty uzyskania przychodów. Podstawę opodatkowania, tj. dochód w rozumieniu
art. 7 ust. 2 u.p.d.o.p. stanowić będzie przypadająca proporcjonalnie na
Akcjonariusza część Dywidendy wypłaconej mu w danym roku przez SKA. Przy
czym dochodem będzie cała (100 %) otrzymana przez niego Dywidenda.
Według Skarżącej skoro akcjonariusz SKA zgodnie z ogólną interpretacją
Ministra Finansów z dnia 11 maja 2012 r. nie ma obowiązku wykazywania
przychodów uzyskiwanych przez SKA, to przychody te są dla niego podatkowo
neutralne. Podniosła, iż takie stanowisko podzielają też sądy administracyjne.
Skarżąca zaznaczyła, iż nie jest zresztą w ogóle możliwa inna interpretacji,
gdyż prowadziłoby to do podwójnego opodatkowania niektórych dochodów tj.
Inwestycje byłyby raz opodatkowane na bieżąco u akcjonariuszy w dacie powstania
przychodu na poziomie SKA, a drugi raz w dacie wypłaty zysków z Inwestycji w
formie Dywidendy z SKA. W ocenie Skarżącej Nie można zatem przyjąć takiej
interpretacji, że część zysków (dochodów) SKA jest opodatkowana na bieżąco, lecz
w dacie otrzymania Dywidendy przez akcjonariusza. Gdyby przyjąć taką
interpretację to nie można by jednocześnie twierdzić iż akcjonariusz jest
opodatkowany od całej otrzymanej dywidendy. Zdaniem Skarżącej dochodem do
opodatkowania jest cała kwota otrzymanej dywidendy, której Wnioskodawca nie
pomniejsza ani o koszty ani o jakiekolwiek inne kwoty.
Minister Finansów w interpretacji indywidualnej z dnia [...] października 2012 r.
uznał stanowisko Skarżącej za nieprawidłowe w zakresie określenia charakteru
źródła powstania przychodu z tytułu posiadania przez podatnika statusu
akcjonariusza w spółce komandytowo-akcyjnej (pytanie oznaczone nr 1) oraz w
zakresie momentu powstania przychodu z tytułu posiadania przez podatnika statusu
akcjonariusza w spółce komandytowo-akcyjnej (pytanie oznaczone nr 2 i 3), a także
momentu zapłaty zaliczek na podatek dochodowy (pytanie oznaczone nr 4).
Natomiast za prawidłowe uznał stanowisko Skarżącej w zakresie określenia
podstawy opodatkowania otrzymanej przez akcjonariusza dywidendy (pytanie
oznaczone nr 5.1. i 5.2 ). W uzasadnieniu interpretacji odnosząc się do pytania nr 1
tj. do zagadnienia przychodu otrzymywanego przez Spółkę akcjonariusza spółki
komandytowo-akcyjnej, stwierdził, że dla prawidłowego rozpatrzenia powyższej
kwestii niezbędne jest odwołanie się do ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks
spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm., dalej "K.s.h."), która reguluje
status i zasady funkcjonowania spółki komandytowo-akcyjnej. Organ powołał treść
art. 4 § 1 pkt 1, art. 126 par 1 pkt 2 oraz art. 125 K.s.h. Zaznaczył, iż literalna
wykładnia art. 125 K.s.h. nakazuje przyjęcie, iż wspólnikami realizującymi cel spółki
komandytowo-akcyjnej jakim jest prowadzenie przedsiębiorstwa pod własną firmą są
zarówno komplementariusze jak i akcjonariusze. Ponadto zauważył, iż zgodnie z
przepisem art. 147 § 1 Ksh, komplementariusz i akcjonariusz uczestniczą w zysku
spółki proporcjonalnie do wniesionych wkładów, chyba że statut spółki stanowi
inaczej. Wskazał, iż status spółki komandytowo-akcyjnej na gruncie przepisów
prawa handlowego jako spółki osobowej nie mającej osobowości prawnej powoduje,
że w zakresie opodatkowania dochodów spółki prowadzącej działalność
gospodarczą w takiej formie, to nie spółka jest podatnikiem podatku dochodowego,
lecz jej wspólnicy. Wynika to z przepisu art. 1 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym
od osób prawnych. Podkreślił, iż konsekwencją przyjętego w art. 1 ust. 2 ustawy o
podatku dochodowym od osób prawnych założenia, że podatnikiem podatku
dochodowego od osób prawnych są osoby prawne oraz jednostki organizacyjne
niemające osobowości prawnej, z wyjątkiem spółek niemających osobowości
prawnej jest to, że w przedmiotowej sprawie z uwagi na fakt, że wspólnikiem
(akcjonariuszem) spółki komandytowo-akcyjnej jest osoba prawna - spółka z
ograniczoną odpowiedzialnością - stosuje się przepisy ustawy o podatku
dochodowym od osób prawnych. Wskazując, iż art. 5 u.p.d.o.p., dotyczący zasad
opodatkowania podatkiem dochodowym m.in. wspólników spółek nieposiadających
osobowości prawnej nie zawiera żadnych szczególnych regulacji dotyczących
akcjonariuszy spółek komandytowo-akcyjnych (por. wyrok Naczelny Sąd
Administracyjny w wyroku z dnia 15 lipca 2010 r., sygn. akt II FSK 3/10), w
konsekwencji uznał, że prawodawca nakazuje równe traktowanie
komplementariuszy i akcjonariuszy. Stwierdził zatem, że skoro, komplementariusz w
spółce komandytowo-akcyjnej, będący spółką wyposażoną w osobowość prawną
opodatkowywany jest na gruncie u.p.d.o.p. na zasadzie memoriałowej, to tym
samym akcjonariusz będący osobą prawną winien być opodatkowany w identyczny
sposób, albowiem przychody, jakie otrzymuje w związku z prawem do udziału w
zysku spółki osobowej związane są z prowadzeniem przez ww. spółkę działalności
gospodarczej. Mając na uwadze powyższe stwierdził, iż dochody uzyskiwane przez
wspólnika (w powyższym przypadku przez akcjonariusza będącego osobą prawną)
w spółce osobowej, w tym komandytowo-akcyjnej, w tym m.in. z tytułu dywidendy,
należy kwalifikować do źródła przychodów, jakim jest pozarolniczą działalność
gospodarcza.
Ad pytania 2 i3
Organ podkreślił, iż konsekwencją uznania, iż przychód akcjonariusza z tytułu
udziału w SKA związany jest z prowadzeniem przez ww. spółkę działalności
gospodarczej, jest przyjęcie memoriałowej (nie zaś kasowej) zasady ustalania
momentu powstania przychodu, zgodnie z art. 12 ust. 3 u.p.d.o.p.
Zdaniem Ministra Finansów, zasadnicze znaczenie ma ustalenie pojęcia
"kwota należna" użytego w art. 12 ust. 3 u.p.d.o.p., bowiem znaczenie tego pojęcia
w determinuje rozumienie przychodu z działalności gospodarczej. W kontekście
powyższego, biorąc pod uwagę słownikowe znaczenie powyższych terminów jak i
orzecznictwo (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z
dnia 5 lutego 2009. sygn. akt I SA/Gd 771/08, LEX nr 487265), stwierdził, że "kwoty
należne" są to te przychody, które wynikają ze źródła przychodów, jakie stanowi
działalność gospodarcza, i które w następstwie prowadzenia tej działalności stają się
wymagalną wierzytelnością choćby faktycznie środków z tego tytułu jeszcze nie
uzyskano. Podkreślił też, że termin "kwota należna" jest w tym ujęciu tożsamy z
pojęciem "wymagalne świadczenie (wierzytelność)" (por. wyrok Naczelnego Sądu
Administracyjnego z dnia 20 września 2007 r. sygn. akt II FSK 1028/06, LEX nr
377519).
W konsekwencji przyjął, iż w świetle przepisów K.s.h. akcjonariuszowi SKA
przysługuje zysk ze spółki tylko wtedy, gdy komplementariusze podejmą uchwałę o
jego podziale. Wskazał, iż z tą chwilą, (a więc dopiero po spełnieniu określonych
przesłanek), akcjonariusz nabywa wierzytelność o wypłatę należnej mu części zysku
(dywidendy). Zaznaczył, że wierzytelność ta, jest skonkretyzowana przedmiotowo i
podmiotowo i od momentu powstania przyjmuje postać roszczenia o wypłatę
dywidendy (por. I. Komarnicki, Prawo akcjonariusza do udziału w zysku, Warszawa
2007, s. 1 i nast.).
Mając na uwadze przepisy K.s.h., a także dyspozycję zawartą w art. 12 ust. 3
u.p.d.o.p. stwierdził, iż przychód należny w przypadku akcjonariusza spółki
komandytowo-akcyjnej z tytułu dywidendy od wypracowanego przez ww. spółkę
zysku powstaje w dniu podjęcia uchwały przez walne zgromadzenie spółki, albo też
w przypadku ustalenia dnia dywidendy - w tym dniu.
Następnie podniósł, iż konsekwencją uznania, że Spółka w związku z
posiadaniem statusu akcjonariusza w spółce komandytowo-akcyjnej uzyskuje
przychody, ze źródła którym jest pozarolniczą działalność gospodarcza jest
zastosowanie wobec niej regulacji art. 25 ust. 1 u.p.d.o.p.
Mając zatem na uwadze fakt, że w przypadku akcjonariusza spółki
komandytowo-akcyjnej przychód należny powstaje dopiero z datą podjęcia uchwały
przez walne zgromadzenie ww. spółki o wypłacie dywidendy albo w dniu dywidendy,
to zaliczkę na podatek dochodowy, stosownie do art. 25 u.p.d.o.p., należy
odprowadzić za miesiąc, w którym go uzyskano.
Przechodząc do kwestii ustalenia podstawy opodatkowania przedmiotowego
zdarzenia podatkowego odwołał się do treści art. 7 ust. 2 u.p.d.o.p. oraz wskazał, iż
w związku z faktem, że w przypadku akcjonariusza spółki komandytowo-akcyjnej:
- przychód należny wystąpi dopiero z datą podjęcia uchwały przez walne
zgromadzenie ww. spółki o wypłacie dywidendy albo w dniu dywidendy,
- nie wystąpi, w związku z powyższym faktem, obowiązek rozpoznania
przychodu w dniu zaistnienia zdarzeń skutkujących powiększeniem majątku spółki
komandytowo-akcyjnej i osiągnięciem przez nią zysków a co za tym idzie i
obowiązek rozpoznawania kosztów uzyskania przychodów, to dochodem w
rozumieniu ww. art. 7 ust. 2 u.p.d.o.p., będzie w danym przypadku przychód, tj. cała
kwota należnej dywidendy w wysokości proporcjonalnej do posiadanego prawa do
udziału w zysku (udziału), przysługującej podatnikowi w dniu podjęcia uchwały przez
walne zgromadzenie ww. spółki o wypłacie dywidendy albo w dniu dywidendy.
W ocenie organu art. 5 ust. 2 u.p.d.o.p., regulujący proporcjonalne rozliczania
kosztów uzyskania przychodów wśród akcjonariuszy spółek osobowych, nie
znajdzie w niniejszej sprawie zastosowania (por. uchwałę z dnia 16 stycznia 2012 r.,
sygn. akt. II FPS 1/11).
Mając na uwadze powyższe stwierdził, iż u akcjonariusza spółki
komandytowo-akcyjnej opodatkowaniu z tytułu dywidendy podlegać będzie
przychód, tj. kwota faktycznego przysporzenia majątkowego uzyskanego w związku
z przyznaniem dywidendy uchwałą walnego zgromadzenia ww. spółki,
proporcjonalna do posiadanego przez akcjonariusza prawa do udziału w zysku.
Reasumując podniósł, iż:
1) przychody uzyskiwane przez Wnioskodawcę z tytułu posiadania statusu
akcjonariusza spółki komandytowo-akcyjnej (w tym m. in. z tytułu dywidendy),
należy kwalifikować do źródła przychodów jakim jest pozarolniczą działalność
gospodarcza stosownie do treści art. 12 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od
osób prawnych;
2) w przypadku akcjonariusza spółki komandytowo-akcyjnej przychód należny
z tytułu dywidendy, powstaje proporcjonalnie do posiadanego prawa do udziału w
zysku (udziału), w dniu podjęcia uchwały przez walne zgromadzenie ww. spółki, albo
też w przypadku ustalenia dnia dywidendy - w tym dniu;
3) Spółka, w związku z posiadaniem statusu akcjonariusza w spółce
komandytowo - akcyjnej, zaliczkę na podatek dochodowy, stosownie do art. 25
u.p.d.o.p., powinna odprowadzać za miesiąc, w którym uzyska z tego tytułu
przychód należny, tzn. za miesiąc, w którym podjęta zostanie uchwała o wypłacie
dywidendy akcjonariuszom spółki komandytowo-akcyjnej albo za miesiąc w którym
został określony dzień dywidendy;
4) w związku z posiadaniem przez Spółkę statusu akcjonariusza w spółce komandytowo-akcyjnej podstawę opodatkowania stanowić będzie przychód, tj. przypadająca proporcjonalnie do posiadanego przez akcjonariusza prawa do udziału
w zysku, wysokość dywidendy przyznanej uchwałą walnego zgromadzenie ww.
spółki, gdyż z zasady przychodowi z zysku nie towarzyszą po stronie akcjonariusza
koszty uzyskania przychodów.
5) uzyskiwanie przez spółkę komandytowo-akcyjną przychodów oraz
ponoszenie przez taką spółkę kosztów uzyskania przychodów nie rodzi - po stronie
akcjonariusza takiej spółki - obowiązku wykazywania tych przychodów oraz
kosztów.
Organ podniósł, iż analogiczne do powyższych zasady należy odpowiednio
stosować w zakresie zaliczek na poczet dywidendy, przyznanych akcjonariuszowi
spółki komandytowo-akcyjnej niebędącemu komplementariuszem tej spółki.
Odnosząc się do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16
stycznia 2012 r., sygn. akt II FPS 1/11, podniósł, iż powyższa uchwała nie ma
charakteru bezwzględnie wiążącego. Wskazał, że powyższa uchwała powzięta
została na skutek pytania prawnego w konkretnej sprawie i jest wiążąca jedynie w
tej sprawie. W odniesieniu do powołanych przez Skarżącą interpretacji
indywidualnych należy stwierdził, że zostały wydane w indywidualnych sprawach i
nie są wiążące dla organu wydającego przedmiotową interpretację.
W dopowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa złożone przez
Spółkę, Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na
powyższą interpretację Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji,
wskazując, że w ponownie wydanej interpretacji ocena stanowiska Spółki powinna
wskazywać na jego prawidłowość, oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania,
w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Zaskarżonej interpretacji zarzuciła naruszenie:
- art. 25 ust. 1 oraz ust. 1a w zw. z przepisem art. 12 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3
u.p.d.o.p. poprzez uznanie, że akcjonariusze SKA uzyskują przychód z tytułu udziału
w zyskach w SKA w dacie podjęcia uchwały przez walne zgromadzenie spółki
komandytowo-akcyjnej o podziale zysku albo - jeżeli określony został dzień
dywidendy - w tym dniu;
- art. 12 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3 u.p.d.o.p. poprzez jego błędną wykładnię i
niezastosowanie w przedstawionym przez Skarżącą zdarzeniu przyszłym a w
konsekwencji uznanie za nieprawidłowe stanowiska Skarżącej, dotyczącego oceny
podatkowo-prawnej momentu powstania przychodu po stronie akcjonariusza SKA i
określającego, iż przychód ten powstaje w momencie faktycznego otrzymania
dywidendy (tzw. "metoda kasowa").
Zaznaczyła, że z analizy przepisów K.s.h wynika, że wspólnikom SKA
przysługuje prawo do udziału w zysku spółki proporcjonalnie do ich udziałów.
Podkreśliła, że zysk (lub strata) przypadający do podziału między
komplementariuszy podlega zasadom identycznym, jak w spółce jawnej (art. 126 § 1
pkt 1 K.s.h ), natomiast zysk przypadający dla akcjonariuszy podlega zasadom
właściwym dla spółek akcyjnych (art. 126 § 1 pkt 2 K.s.h.).
Zdaniem Skarżącej, biorąc pod uwagę powołane regulacje, przychodem
akcjonariusza SKA z tytułu udziału w tej spółce są otrzymane pieniądze, a zatem
przychód o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p. (por. wyrok Naczelnego
Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2009 r., sygn. akt II FSK 1097/08).
W ocenie Skarżącej również stwierdzenie, że wypłacona akcjonariuszowi SKA
dywidenda nie może zostać uznana za przychód z działalności gospodarczej
potwierdzają także funkcjonujące w systemie prawnym definicje działalności
gospodarczej, w tym art. 3 pkt 9 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja
podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) - dalej "O.p." oraz art. 2 ustawy o
swobodzie działalności gospodarczej.
Podniosła, że analiza charakteru przychodów osiąganych przez akcjonariusza
SKA z tytułu uczestnictwa w SKA nie pozwala na stwierdzenie, że jego sytuacja
mieści się w powołanych wyżej definicjach działalności gospodarczej. Jej zdaniem
posiadanie akcji oraz czerpanie przychodów z podziału zysku, nie stanowi o
prowadzeniu działalności gospodarczej przez akcjonariusza SKA.
W opinii Skarżącej nie można stwierdzić, iż w u.p.d.o.p. nie był potrzebny
przepis stwierdzający, że przychody wspólnika spółki osobowej uznaje się za
przychody z działalności gospodarczej. Wskazała, że skoro u.p.d.o.p. nie zawiera
regulacji stwierdzającej, że przychód podatnika CIT z tytułu udziału, jako wspólnika
w spółkach osobowych, należy uznać za przychód z prowadzonej działalności
gospodarczej, to nie można istnienia takiej regulacji domniemywać (por. uchwałę
Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2012 r., sygn. akt II FPS
1/11).
W kontekście powyższego Skarżąca stanęła na stanowisku, że wynikiem
uznania, iż przychód akcjonariusza z tytułu udziału w SKA nie jest związany z
prowadzeniem działalności gospodarczej, jest zastosowanie kasowej metody
ustalania momentu powstania przychodu, stosownie do art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o
CIT. Wskazała, że w tym wypadku obowiązek podatkowy powstaje wówczas, gdy
rzeczywiście miało miejsce przekazanie środków pieniężnych lub wartości
pieniężnych na rzecz danego podmiotu. Uznała zatem, że momentem powstania
przychodu pieniężnego jest data jego otrzymania, czyli wpływu pieniędzy lub
wartości pieniężnych bezpośrednio do majątku podatnika. Może to nastąpić przez
przekazanie gotówki lub dokonanie zapisu na rachunku bankowym, działanie takie
skutkuje, bowiem możliwością rozporządzenia tymi środkami przez osobę je
otrzymującą.
Z uwagi na powyższe, w ocenie Skarżącej, przychód Spółki, z tytułu
uczestnictwa, jako akcjonariusza w SKA, powstanie w dacie faktycznego otrzymania
dywidendy (por. ww. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16
stycznia 2012 r. oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia
2012 r., sygn. akt II FSK 975/10).
Następnie podniosła, że konsekwencją przyjęcia przedstawionego powyżej
sposobu ustalania momentu uzyskania przychodu jest uznanie, że obowiązek
odprowadzenia zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych powstanie w
momencie, gdy Spółka faktycznie otrzyma dywidendę. Zatem uznała, że Spółka
będzie zobowiązana odprowadzić zaliczkę jedynie za miesiąc, w którym faktycznie
otrzyma dywidendę z SKA, a nie w momencie gdy zostanie podjęta uchwała o
wypłacie dywidendy przez walne zgromadzenie SKA lub w dniu dywidendy (jeśli
został określony). Na potwierdzenie swojego stanowiska przytoczyła liczne
orzecznictwo (por. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we
Wrocławiu z dnia 21 marca 2012 r., sygn. I SA/Wr 176/12, wyrok Wojewódzkiego
Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 czerwca 2012 r., sygn. akt I SA/Gl
452/12, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2012 r., sygn.
akt II FSK 975/10 oraz ww. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16
stycznia 2012 r.).
Końcowo Skarżąca zauważyła, że wyroki wskazane w zaskarżonej
interpretacji wydane zostały na podstawie ustawy o PIT i z tego względu nie można
uznać, że nie podzielają one poglądów Spółki.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi
podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga okazała się uzasadniona.
Na wstępie należy wskazać, że spór pomiędzy stronami dotyczył kwestii
sposobu opodatkowania przychodów z tytułu dywidendy akcjonariusza spółki
komandytowo-akcyjnej. Istota sporu sprowadzała się do kwestii określenia
charakteru źródła powstania przychodu, momentu jego powstania, wskazania z tego
tytułu momentu zapłaty zaliczek na podatek dochodowy oraz określenia podstawy
opodatkowania otrzymanej przez akcjonariusza dywidendy.
W przedmiotowej sprawie, Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni
podziela i akceptuje pogląd wyrażony w uchwale siedmiu sędziów NSA, w sprawie II
FPS 1/11 z dnia 16 stycznia 2012 r., zgodnie z którym "w stanie prawnym
obowiązującym w 2008 r. przychód (dochód) spółki kapitałowej posiadającej status
akcjonariusza spółki komandytowo-akcyjnej podlega opodatkowaniu w dniu
otrzymania dywidendy wypłaconej akcjonariuszom na podstawie uchwały walnego
zgromadzenia o podziale zysku, tj. zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego
1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r., Nr 54, poz. 654
ze zm.)".
Uchwała ta, podjęta na podstawie art. 187 § 1 p.p.s.a., wprawdzie wiąże
wyłącznie w sprawie, w której została wydana, ale ma także, stosownie do art.269 §
1 p.p.s.a., ogólną moc wiążącą w innych sprawach. Jeżeli jakikolwiek skład sądu
administracyjnego nie podziela poglądu wyrażonego w uchwale, musi przedstawić
zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu powiększonemu składowi
Naczelnego Sądu Administracyjnego. W przeciwnym razie musi przy orzekaniu
uwzględnić pogląd prawny wyrażony w uchwale.
Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd wyrażony w
powyższej uchwale i nie widzi w związku z tym potrzeby, ani tym bardziej
konieczności ponownego przedstawienia zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia
powiększonemu składowi NSA.
W wyżej wskazanej uchwale NSA stwierdził, biorąc pod uwagę pozycję
prawną akcjonariusza spółki komandytowo-akcyjnej, że posiadanie akcji, podobnie
jak udziałów w spółkach prawa handlowego, oraz czerpanie przychodów z podziału
zysku, bez względu na to kiedy akcjonariusz otrzyma z tego źródła pieniądze lub
wartości pieniężne, nie jest prowadzeniem działalności gospodarczej przez
akcjonariusza SKA. Przychód akcjonariusza z udziału w spółce komandytowo-
akcyjnej nie jest więc przychodem z działalności gospodarczej. Przychód
akcjonariusza z zysku do podziału wynika wyłącznie z posiadania prawa
majątkowego w postaci akcji SKA. Istotne jest jednak nie tylko określenie przedmiotu
opodatkowania, lecz także momentu jego uzyskania.
Wynikiem uznania, że przychód akcjonariusza z tytułu udziału w SKA nie jest
związany z prowadzeniem działalności gospodarczej, jest zastosowanie kasowej
metody ustalania momentu powstania przychodu. Dla określenia momentu powstania
przychodu do opodatkowania istotne są zasady wypłaty środków pieniężnych lub
wartości pieniężnych z zysku przez spółkę komandytowo-akcyjną, które regulują
normy prawa handlowego. Roszczenie o wypłatę zysku wspólnicy uzyskują, według
art. 348 § 2 K.s.h., z dniem podjęcia uchwały o podziale zysku, o ile nie zostanie
ustalony inny dzień, to jest dzień dywidendy. Ustalenie dnia dywidendy w terminie
późniejszym od podjęcia uchwały o podziale zysku odracza prawo żądania wypłaty z
zysku uprawnionych w tym dniu wspólników. Akcjonariusz nie może zostać
pozbawiony prawa do udziału w zysku. Może natomiast nie uzyskać faktycznie
wypłaty z zysku z tego powodu, że spółka nie osiągnęła zysku albo dlatego, że
osiągnięty zysk nie zostanie przeznaczony do wypłaty akcjonariuszom. Natomiast
akcjonariusz może domagać się wypłaty z zysku, gdy zysk spółki został
przeznaczony do wypłaty akcjonariuszom, był akcjonariuszem w dniu powzięcia
uchwały o podziale zysku lub w dniu dywidendy oraz upłynął termin wypłaty
dywidendy.
Dalej NSA wywodził, że przepisy K.s.h. nie regulują terminu wypłaty
dywidendy w spółkach niepublicznych, a takimi w praktyce są spółki komandytowo-
akcyjne. Termin spełnienia świadczenia z tytułu dywidendy może natomiast określać
statut lub uchwała walnego zgromadzenia wskazując ów moment po dniu podjęcia
uchwały o podziale zysku lub dniu dywidendy. Jeśli uchwała walnego zgromadzenia
takiego dnia nie określiła wówczas wypłata z zysku dokonywana jest w dniu
określonym przez radę nadzorczą.
Przy wypłacie z zysku na rzecz akcjonariusza, zgodnie z art. 12 ust. 1
u.p.d.o.p., do przychodu podatkowego należy więc zaliczyć, zgodnie z ogólną
zasadą obowiązującą w tym podatku, faktycznie otrzymane pieniądze lub wartości
pieniężne. Oznacza to, że wymienione rodzaje przychodów objęte są obowiązkiem
podatkowym wówczas, gdy rzeczywiście ma miejsce przekazanie środków
pieniężnych lub wartości pieniężnych przez spółkę na rzecz akcjonariusza. Te
najwcześniej mogą być przekazane podatnikowi po dniu dywidendy. W przeciwnym
razie obowiązek podatkowy z tego tytułu nie powstanie.
Jednocześnie NSA zwrócił uwagę, że na gruncie przepisów prawa
handlowego akcjonariusze mają możliwość partycypacji w zyskach spółki w trakcie
roku obrotowego. Stosując przepisy art. 349 § 1 K.s.h. odpowiednio do spółki
komandytowo-akcyjnej stwierdzić należy, iż walne zgromadzenie może wypłacić
akcjonariuszom zaliczki na poczet spodziewanej dywidendy, jeżeli zostaną spełnione
przesłanki określone w tym przepisie. Jeżeli więc akcjonariusz partycypował w
zyskach spółki w trakcie roku obrotowego, bowiem walne zgromadzenie spółki
wypłaciło mu zaliczkę na poczet spodziewanej dywidendy, wówczas u akcjonariusza
powstanie przychód (dochód) w ujęciu kasowym. W tym roku powstanie zatem
obowiązek podatkowy obejmujący jego przychód (cząstkowy).
Skoro u akcjonariusza w trakcie roku obrotowego przychód (dochód) nie
powstał, nie powstał także obowiązek podatkowy obejmujący ten przychód (dochód).
Za niedopuszczalne w świetle art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p. należy zatem uznać
opodatkowanie przychodów nie pochodzących z działalności gospodarczej, które nie
zostały faktycznie osiągnięte. Jeżeli nie powstał przychód (dochód) z tytułu udziału w
zysku podatnik nie ma także obowiązku wpłacania z tego tytułu zaliczek na podatek
dochodowy. W sytuacji zatem, gdy akcjonariusz nie otrzyma przychodu (dochodu) z
zysku w ciągu danego roku podatkowego, obowiązek uiszczenia zaliczki w ogóle się
nie zrealizuje.
W przypadku otrzymania przez akcjonariusza SKA przychodu z dywidendy,
zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p., akcjonariusz powinien uiścić sporadyczną
zaliczkę na podatek dochodowy z tytułu otrzymanego przychodu z zysku spółki za
miesiąc, w którym otrzymał wypłatę z zysku. W takim wypadku, zgodnie z art. 5 ust. 1
tej samej ustawy, przychody z udziału w spółce komandytowo-akcyjnej łączy się z
innymi przychodami akcjonariusza.
Jeżeli natomiast akcjonariusz partycypował w zyskach spółki w trakcie roku
obrotowego, ponieważ wypłacono mu zaliczkę na poczet udziału w zysku, u
akcjonariusza powstanie przychód w ujęciu kasowym. Gdy zatem dojdzie do
zaliczkowej wypłaty z zysku spółki na rzecz akcjonariusza powinien on zapłacić od
tego przychodu (dochodu) zaliczkę za ten miesiąc, w którym powstał przychód
(dochód) i wykazać go we właściwym zeznaniu podatkowym. Za taką interpretacją
przemawia treść art. 25 ust. 1 u.p.d.o.p., zgodnie z którym obowiązek wpłacania
zaliczki powstaje z miesiącem, w którym dochód podatnika przekroczył kwotę
powodującą obowiązek zapłaty podatku.
Konkludując Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko prezentowane
przez Skarżącego, zgodnie z którym przychód akcjonariusza SKA nie będącego
komplementariuszem z tytułu dywidendy wypłaconej na podstawie uchwały walnego
zgromadzenia o podziale zysku podlega opodatkowaniu w dniu faktycznego
otrzymania dywidendy. Nawet, jeśli SKA osiąga przychody związane z działalnością
gospodarczą, to przychód akcjonariusza z udziału w tej spółce nie jest przychodem
związanym z działalnością gospodarczą, ale wynika z faktu posiadania prawa
majątkowego w postaci akcji tej spółki. Przychodem akcjonariusza SKA z tytułu
posiadanych udziałów w tej spółce są środki pieniężne lub wartości pieniężne
otrzymywane w wyniku podziału zysku, a więc przychód w rozumieniu art. 12 ust. 1
pkt 1 u.p.d.o.p. Przychód ten podlega opodatkowaniu dopiero w momencie
faktycznej wypłaty z zysku zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p. Może to nastąpić
po zamknięciu roku obrotowego, a także w trakcie roku obrotowego w przypadku
wypłaty zaliczki na poczet wypłaty z zysku. W takim wypadku akcjonariusz spółki
komandytowo-akcyjnej obowiązany jest na podstawie art. 5 ust. 1 u.p.d.o.p.
przychody z udziału w SKA połączyć z innymi swymi przychodami. Następnie na
podstawie art. 25 ust. 1 u.p.d.o.p. obowiązany jest on uiścić zaliczkę na podatek
dochodowy z tytułu otrzymanego przychodu ze spółki za miesiąc, w którym otrzymał
wypłatę z zysku. Natomiast powstanie przychodu należnego w rozumieniu art. 12 ust.
3 u.p.d.o.p., lecz jeszcze nie wypłaconego nie rodzi skutków w postaci obowiązku
odprowadzania zaliczek z tytułu prawa do udziału w zysku akcjonariusza, gdyż
przychody te nie są wynikiem prowadzonej działalności gospodarczej. Przychód
(dochód) potencjalnie związany z posiadaniem akcji w spółkach komandytowo-
akcyjnych nie podlega więc opodatkowaniu w ciągu roku obrotowego, poprzez
ustalanie co miesiąc dochodu przypadającego na akcjonariusza i zapłatę zaliczek
miesięcznych na podatek dochodowy od osób prawnych.
Mając powyższe na uwadze, uznać należy, że Minister Finansów w udzielonej
interpretacji indywidualnej błędnie wskazał moment uzyskania przychodu po stronie
akcjonariusza SKA; moment zapłaty z tego tytułu zaliczek na podatek dochodowy,
oraz charakter prawny źródła powstania tego przychodu, przez co naruszył art. 25
ust. 1 u.p.d.o.p. wzw. z art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p.
W ponownie udzielonej interpretacji indywidualnej Minister Finansów (Dyrektor
Izby Skarbowej w W.) zobowiązany będzie do uwzględnienia stanowiska
zawartego w niniejszym wyroku, oraz w uchwale NSA z dnia 16 stycznia 2012 r.
sygn. akt II FPS 1/11, jak też ponownego przyjęcia, że podstawą opodatkowania jest
kwota faktycznie otrzymanej dywidendy.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie,
działając na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną interpretację (pkt I
sentencji wyroku). O kosztach postępowania (pkt II sentencji wyroku) orzeczono na
podstawie art. 200 p.p.s.a. (200zł - wpis od skargi, 240 zł - koszty zastępstwa procesowego, 17 zł - opłata skarbowa od pełnomocnictwa), zaś o wykonalności aktu
(pkt III sentencji wyroku) orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło