II SA/Wa 2136/12
WyrokWSA w Warszawie2013-06-05
Skład orzekający: Ewa Pisula-Dąbrowska, Ewa Grochowska-Jung, Olga Żurawska-Matusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, wydana na podstawie zajmowania go bez tytułu prawnego po uchyleniu decyzji o przydziale, jest zgodna z prawem, w sytuacji gdy osoba zajmująca lokal jest byłym małżonkiem policjanta, któremu pierwotnie przydzielono lokal?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o opróżnieniu lokalu jest zgodna z prawem, ponieważ uchylenie pierwotnej decyzji o przydziale mieszkania służbowego spowodowało utratę tytułu prawnego do jego zajmowania przez skarżącą i jej syna. W tej sytuacji organ był zobowiązany do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, który stanowi, że decyzję taką wydaje się w przypadku zajmowania lokalu bez tytułu prawnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B. S. na decyzję Komendanta Policji utrzymującą w mocy decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego zajmowanego przez skarżącą i jej syna. Lokal ten był pierwotnie przydzielony służbowo byłemu mężowi skarżącej, T. S., który następnie odszedł ze służby, rozwiódł się i wymeldował z lokalu. Po uchyleniu decyzji o przydziale mieszkania służbowego, wszczęto postępowanie o opróżnienie lokalu, uznając, że skarżąca zajmuje go bez tytułu prawnego. Skarżąca zarzuciła naruszenie zasady ochrony praw nabytych, powołując się na przepisy rozporządzenia dotyczące prawa byłego małżonka do pozostania w lokalu.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska (spr.), Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung, Olga Żurawska-Matusiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. Z. kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) oraz kwotę 55,20 zł (słownie: pięćdziesiąt pięć złotych 20/100) stanowiącą 23% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Komendant [...] Policji decyzją nr [...] z dnia [...] września 2012 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy decyzję Komendanta [...] w W., którą orzeczono o opróżnieniu lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. O. [...] w W. przez B. S. i R. S.. Jako podstawę materialnoprawną organ podał art. 95 ust. 3 pkt 3, ust. 4 oraz art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.) i § 14 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. Nr 105, poz. 884 ze zm.).
W motywach uzasadnienia organ podał, że B. S. wraz z synem R. S. zajmują lokal mieszkalny nr [...] przy ul. O. [...] w W., który składa się z dwóch pokoi z kuchnią o pow. użytkowej 51 m2 (mieszkalnej 31,20 m2).
Przedmiotowy lokal na podstawie przydziału służbowego nr [...] z dnia [...] kwietnia 1995 r. otrzymał funkcjonariusz T. S. do wspólnego zamieszkiwania z żoną B. i synem R..
Organ wskazał też, że w dniu [...] września 2007 r. T. S. odszedł ze służby w Policji, nabywając resortowe świadczenia emerytalne.
W dniu [...] lipca 2008 r. T. S. wymeldował się z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. O. [...] w W..
W dniu [...] października 2008 r. wyrokiem Sądu Okręgowego w W. [...] Wydział Cywilny orzeczono rozwód związku małżeńskiego B. i T. S..
W dniu [...] stycznia 2012 r. T. S. zwrócił się do tutejszego organu o uchylenie, w trybie art. 155 K.p.a., decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 1995 r. o przydziale mieszkania służbowego nr [...] przy ul. O. [...] w W., z uwagi na fakt niezamieszkiwania w ww. lokalu oraz wymeldowania się z pobytu stałego w dniu [...] lipca 2008 r.
W dniu [...] marca 2012 r. została wydania decyzja nr [...] Komendanta [...] o uchyleniu decyzji przydziału mieszkania służbowego nr [...] z dnia [...] kwietnia 1995 r.
W dniu [...] kwietnia 2012 r. wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie opróżnienia lokalu funkcyjnego przez B. S. i R. S. z uwagi na zaistnienie przesłanek wskazanych w art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 95 ust. 3 pkt 3 tej ustawy, decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się w przypadku zajmowania go przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby – bez tytułu prawnego.
Podkreślił, że na dzień wydania decyzji o opróżnieniu, na wniosek T. S., Komendant [...] decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2012 r. uchylił przydział mieszkania służbowego T. S., co oznacza, że z obrotu prawnego została wyeliminowana decyzja, na podstawie której B. S. i R. S. mogli zamieszkiwać w przedmiotowym lokalu. Stwierdził, że wobec zaistnienia przesłanki określonej w art. 95 ust. 3 pkt 3 ww. ustawy (zajmowania lokalu bez tytułu prawnego), organ zobligowany był do wydania przedmiotowej decyzji o opróżnieniu lokalu. W oparciu o art. 95 ust. 4 decyzją tą należało objąć wszystkie osoby zamieszkałe w lokalu.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi B. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania, skarżąca podniosła naruszenie art. 2 Konstytucji RP, poprzez naruszenie zasady ochrony praw nabytych. Zarzuciła, że po orzeczeniu rozwodu ([...].10.2008 r.), jako była żona emerytowanego funkcjonariusza Policji, na podstawie § 8 w związku z § 9 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów, z mocy prawa nabyła prawo do pozostania w przydzielonym lokalu mieszkalnym do czasu uzyskania lub nabycia innego lokalu mieszkalnego lub domu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W ocenie Sądu, skarżąca winna przede wszystkim zakwestionować decyzję Komendanta [...] nr [...] z dnia [...] marca 2012 r. (k-65 akt administracyjnych), którą to decyzją, na podstawie art. 155 K.p.a., na wniosek byłego męża skarżącej T. S., organ uchylił T. S. przydział mieszkania służbowego nr [...] z dnia [...] kwietnia 1995 r. przy ul. O. [...] nr [...] w W. (k-49 akt administracyjnych).
Na mocy tej decyzji przydziałowej B. S. i R. S. (syn) uprawnieni zostali do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu. Z akt postępowania wynika (k-55-65), że w postępowaniu w przedmiocie uchylenia przydziału mieszkania służbowego nr [...] nie brali udziału B. S. i R. S..
Zdaniem Sądu, postępowanie to powinno być prowadzone przy udziale B. S. i R. S. z uwagi na ich interes faktyczny i prawny, wynikający z art. 28 K.p.a. (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 czerwca 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 344/09).
Z uwagi na to, że przedmiotowa skarga dotyczy wyłącznie decyzji o opróżnieniu lokalu, która jest następstwem decyzji nr [...] o uchyleniu przydziału przedmiotowego mieszkania (i nie dotyczy tej ostatniej), przedmiotem kontroli Sądu nie mogła być decyzja o uchyleniu przydziału przedmiotowego lokalu, lecz jedynie decyzja o opróżnieniu tego lokalu.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy (...).
Ponieważ przedmiotem niniejszej sprawy jest decyzja o opróżnieniu lokalu (a nie decyzja o uchyleniu przydziału lokalu), przepis art. 134 § 1 tej ustawy nie mógł, w ocenie Sądu, znaleźć zastosowania.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonych decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. O. [...] w W. przez B. S. i R. S., Sąd stwierdził, że decyzje te znajdują oparcie w obowiązujących przepisach prawnych.
Zgodnie z brzmieniem art. 95 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.), decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90, wydaje się, jeżeli policjant (emeryt policyjny):
1) podnajmuje albo oddaje do bezpłatnego używania przydzielony lokal lub jego część,
2) używa lokal mieszkalny w sposób sprzeczny z umową najmu lub niezgodnie z przeznaczeniem, zaniedbuje obowiązki, dopuszczając do powstania szkód albo niszczy urządzenia przeznaczone do wspólnego korzystania przez mieszkańców,
3) wykracza w sposób rażący lub uporczywy przeciwko porządkowi domowemu, czyniąc uciążliwym korzystanie z innych lokali,
4) jest w zwłoce z zapłatą czynszu lub opłat za świadczenia związane z eksploatacją lokalu przez okres, co najmniej dwóch pełnych okresów płatności, pomimo uprzedzania na piśmie o zamiarze wydania decyzji o opróżnieniu lokalu i wyznaczenia dodatkowego, miesięcznego terminu zapłaty zaległych i bieżących należności,
5) otrzymał pomoc finansową, o której mowa w art. 94 ust. 1,
6) został przeniesiony do pełnienia służby w innej miejscowości i przydzielono mu w tej lub pobliskiej miejscowości następny lokal mieszkalny,
7) nie zwolnił, w terminie określonym odrębnymi przepisami, wcześniej przydzielonego lokalu mieszkalnego,
8) zrzekł się uprawnień do zajmowanego lokalu mieszkalnego.
Według art. 95 ust. 3 cytowanej ustawy, decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się także:
1) jeżeli policjantowi lub jego małżonkowi przysługuje tytuł prawny do innego lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ust. 1; w takim przypadku osobom tym przysługuje prawo wyboru jednego z zajmowanych lokali,
2) gdy policjant zwolniony ze służby lub pozostali po policjancie członkowie rodziny zajmują lokal mieszkalny położony w budynku przeznaczonym na cele służbowe lub na terenie obiektu zamkniętego, a osobom tym przydzielono lokal mieszkalny w tej samej lub pobliskiej miejscowości, o powierzchni odpowiadającej przysługującym normom zaludnienia,
3) w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ust. 1, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby – bez tytułu prawnego.
Należy przy tym zwrócić uwagę, że art. 95 ust. 4 ustawy o Policji wskazuje, że decyzję o opróżnieniu lokalu wydaje się w stosunku do wszystkich osób zamieszkałych w tym lokalu.
A zatem do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu przez osoby go zamieszkujące winno dojść w sytuacji, gdy zostanie spełniona którakolwiek z podstaw wymienionych w cytowanych wyżej przepisach. Oznacza to, że organ miał prawo wydać decyzję o opróżnieniu lokalu, albowiem zaistniała przesłanka z art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji.
Odnosząc się do zarzutu skarżącej, iż jej prawo do zamieszkiwania wynika z § 8 i § 9 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. Nr 105, poz. 884 ze zm.), stwierdzić należy, iż zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie.
Przywołany § 8 rozporządzenia stanowi, że były małżonek policjanta rozwiedzionego pozostaje w przydzielonym lokalu mieszkalnym do czasu uzyskaniu lub nabycia przez niego innego lokalu mieszkalnego albo domu.
Jeżeli zaś chodzi o § 9 rozporządzenia, to wskazać należy, iż rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 lipca 2010 r. (Dz. U. z 2010 r. Nr 145, poz. 980) przepis ten został uchylony. A zatem na dzień wydania zaskarżonej decyzji nie obowiązywał. Odnosząc się do zarzutu naruszenia § 8 omawianego rozporządzenia, to stwierdzić należy, iż przywołane rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. jest aktem podustawowym, wykonawczym, wydanym na podstawie delegacji ustawowej, zawartej w art. 97 ust. 1 ustawy o Policji. Rozporządzenie wykonawcze, jako akt rangi niższej, nie może modyfikować rozwiązań ustawowych.
Przepis rangi ustawowej - art. 95 ust. 3 pkt 3 - stanowi wprost, że decyzje o opróżnieniu lokalu wydaje się także w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby – bez tytułu prawnego.
Z uwagi na fakt, że były mąż skarżącej zrzekł się uprawnień do przedmiotowego lokalu, wobec orzeczonego w 2008 r. rozwodu między małżonkami, wymeldował z lokalu, decyzja o uchyleniu przydziału mieszkania stała się ostateczna, a zadłużenie lokalu na dzień 31stycznia .2012 r. wynosiło 27.171,78 zł, oczywistym jest, że skarżąca wraz z synem znalazła się w takiej sytuacji, iż zajmuje przedmiotowy lokal bez tytułu prawnego. A skoro tak, przepis art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji uprawniał organ do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Sąd przyznał na rzecz pełnomocnika z urzędu kwotę 240 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej oraz kwotę 55,20 zł, stanowiącą 23% podatku VAT, na podstawie art. 250 powołanej ustawy w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c, a także w myśl § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461).
Stawka podatku od towarów i usług została przyjęta na podstawie art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło