VI SA/Wa 377/13

WyrokWSA w Warszawie2013-06-13

Skład orzekający: Urszula Wilk, Izabela Głowacka-Klimas, Halina Emilia Święcicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo nałożył karę pieniężną za nieuiszczenie opłaty elektronicznej za przejazd drogą krajową, jeśli skarżący podniósł argumenty wskazujące na potencjalną niesprawność systemu poboru opłat?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nieprawidłowo nałożył karę pieniężną, ponieważ nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w szczególności prawidłowości działania bramownicy poboru opłat. Naruszenie zasady prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.) oraz zasady wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a.) przez organ stanowiło podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Główny Inspektor Transportu Drogowego nałożył na M. G. karę pieniężną w wysokości 3.000 zł za przejazd drogą krajową bez uiszczenia opłaty elektronicznej. M. G. twierdził, że urządzenie viaBox odkleiło się od szyby, ale na koncie były środki, a mimo to opłata nie została pobrana. Skarżący podnosił również, że bramownica mogła być niesprawna. Sąd administracyjny uznał, że organ nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności, w tym prawidłowości działania bramownicy, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2012 r. oraz stwierdzono, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) dalej jako "u.d.p." oraz załącznika nr 2 pkt 8 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz.U. z 2011 r. Nr 80, poz. 433 ze zm.) dalej jako "rozporządzenie z dnia 22 marca 2011 r.", art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b, art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2012 r., poz. 1265 ze zm.) dalej jako "u.t.d." – po ponownym rozpatrzeniu sprawy, na skutej wniosku M. G. – utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł za wykonywanie przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ podał, że w dniu [...] lipca 2011 r. o godzinie 09:08:45 samochód ciężarowy marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] o dopuszczalnej masie całkowitej równej 12000 kg poruszał się po drodze krajowej nr [...] na odcinku granica miasta P. – W. bez uiszczenia wymaganej opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., co wynika z zapisu ewidencyjnego [...] numer [...], zarejestrowanego przez bramownicę kontrolną nr [...] zainstalowaną w pasie drogowym wymienionego płatnego odcinka drogi krajowej. Następnie organ stwierdził, że droga krajowa, po której ustalono poruszanie się kontrolowanego pojazdu samochodowego została wyszczególniona w załączniku nr 2 pkt 8 lit. b do rozporządzenia z dnia 22 marca 2011 r. Wskazał także, że w oparciu o dane zgromadzone w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK) ustalił właściciela/posiadacza przedmiotowego pojazdu samochodowego, którego na podstawie art. 78 ust. 4 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137) wezwał do wskazania osoby, która w dniu [...] lipca 2011 r. kierowała pojazdem. Organ podkreślił, że ze złożonego oświadczenia wynika, że w dniu [...] lipca 2011 r. pojazdem samochodowym marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] kierował M. G., który wyjaśnił, że urządzenie viaBox jest na stale zamontowane na szybie we wskazanym pojeździe, jednak na skutek jazdy po wyboistych drogach urządzenie to odkleiło się od szyby i spadło na wycieraczkę. Kierowca dodał, że urządzenie viaBox zamontował, tuż po znalezieniu odpowiedniego miejsca do zjechania z drogi, a także stwierdził, że pomimo tego, iż urządzenia viaBox, przez krótki czas nie znajdowało się na szybie w pojeździe, to sądził, że w momencie przejazdu przez bramownicę opłata zostanie pobrana ze względu na mocny sygnał nadawania urządzenia. Następnie organ wskazał, że pismem z dnia [...] października 2011 r. zawiadomił M. G. o wszczęciu wobec niego z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu nieuiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd po płatnej drodze krajowej. W złożonym piśmie z dnia [...] listopada 2011 r. strona podtrzymała poprzednie wyjaśnienia oraz podkreśliła, że w dniu [...] lipca 2011 r. posiadała na koncie w systemie viaToll wystarczającą ilość środków pieniężnych na uiszczenie opłaty elektronicznej za przejazd po drodze krajowej nr [...]. Do pisma załączyła wydruki z konta użytkownika z systemu viaToll zawierające stan salda konta w okresie od 01.07.2011 r. do 03.11.2011 r. oraz w dniu [...] lipca 2011 r., zestawienie transakcji poboru opłat z okresu od 07.07.2011 r. do 02.11.2011 r., umowę użytkownika z operatorem elektronicznego systemu poboru opłat viaToll oraz kopie not obciążeniowych z okresu od 01.07.2011 r. do 31.07.2011 r. oraz od 01.08.2011 r. do 30.09.2011 r. W dalszej kolejności organ podniósł, że z pisma K. Sp. z o.o. z dnia [...] grudnia 2011 r. wynika, że opłata elektroniczna za przejazd pojazdem samochodowym o nr rej. [...] w dniu [...] lipca 2011 r. po płatnym odcinku drogi krajowej nr [...] nie została uiszczona, a umowa zawarta z klientem nie przewidywała możliwości uiszczenia opłaty elektronicznej po dokonaniu przejazdu, gdyż jest to umowa typu przedpłaconego pre-pay. W związku z powyższym, jak dalej organ wywodził - w dniu [...] utego 2012 r. wydał decyzję o nałożeniu na M. G. kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł za nieuiszczenie opłaty elektronicznej za przejazd płatnym odcinkiem drogi krajowej nr [...] w dniu [...] lipca 2011 r. W wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy – M. G. podkreślił, że prowadząc uczciwie firmę nigdy nie dopuścił do sytuacji, by konto w systemie viaToll było niedoładowane. To, że opłata elektroniczna nie została pobrana było spowodowane sytuacją przypadkową, nieumyślną i niezawinioną. Rozpoznając ponownie niniejszą sprawę, GITD wezwał K. Sp. z o.o. o wyjaśnienie rozbieżności dotyczących wygenerowania w systemie viaToll godziny naruszenia pierwotnie wskazanej jako godziny 07:10:48, a następnie jako godziny 09:08:45. Organ podkreślił, że w piśmie z dnia [...] lipca 2012 r. K. Sp. z o.o. wskazała, że przyczyną błędnego wygenerowania w systemie viaToll godziny naruszenia o numerze [...] był błąd systemu. Spółka podała, że przedmiotowe naruszenie dotyczące przejazdu pojazdu o nr rej. [...] przez bramownicę nr [...] miało miejsce w dniu bramownicę nr [...] lipca 2011 r. o godzinie 07:08 czasu UTC. Następnie organ przywołał treść przepisów art. 5 ust. 1, art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. regulujących zasady uiszczania opłat elektronicznych i odpowiedzialności za ich nieuiszczenie, a także art. 50 pkt 1 lit. j i art. 51 ust. 6 lit. b u.t.d. wywodząc z nich kompetencje GITD do załatwiania spraw związanych z kontrolą uiszczenia opłaty elektronicznej. W dalszej kolejności organ wyjaśnił zasady odpowiedzialności administracyjnej, charakter decyzji o nałożeniu kary pieniężnej, podkreślając że przepisy u.d.p. nie przewidziały wyłączenia odpowiedzialności administracyjnej w sytuacji nieuiszczenia opłaty elektronicznej. Zdaniem GITD zgromadzony materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedla ustalony w rozpatrywanej sprawie stan faktyczny. Wywodził, że strona postępowania administracyjnego została ustalona prawidłowo, gdyż jest nią M. G., który kierował kontrolowanym pojazdem samochodowym w dniu [...] lipca 2011 r. po płatnym odcinku drogi krajowej nr [...], co wynika ze złożonego przez kierowcę oświadczenia z dnia [...] września 2011 r. Stwierdził, że z analizy pism K. Sp. z o.o. wynika, że nie została uiszczona opłata elektroniczna za sporny przejazd w dniu [...] lipca 2011 r. o godzinie 07:08 czasu UTC (a więc o godzinie 09:08 czasu lokalnego). Podkreślił, że K. Sp. z o.o. jest podmiotem odpowiedzialnym za obsługę krajowego systemu poboru opłat, któremu należy dać wiarę co do informacji przez niego udzielonych, skoro strona nie przedstawia dowodów świadczących, że opłatę uiściła. W ocenie organu w niniejszej sprawie istotny jest fakt, że w czasie kwestionowanego przejazdu po płatnym odcinku drogi krajowej urządzenie viaBox - zainstalowane w pojeździe - odkleiło się od szyby, co stanowiło bezpośrednią przyczynę niepobrania przez system wymaganej opłaty elektronicznej. Wyjaśnił, że wina i stopień ewentualnego zawinienia nie są przesłankami odpowiedzialności administracyjnej. Jednocześnie dodał, że obowiązek posiadania urządzenia służącego do poboru opłaty elektronicznej zainstalowanego w odpowiedni sposób w pojeździe ma charakter bezwzględny. Powołał się także na Organ zaznaczył, że zgodnie bowiem z treścią punktu B 1 instrukcji urządzenia viaBox, według której powinno ono zostać zamontowane na wewnętrznej powierzchni szyby przedniej. Przed zamontowaniem należy oczyścić powierzchnię szyby za pomocą dołączonej do zestawu ściereczki przeznaczonej do przetarcia szyby przedniej. Urządzenie instaluje się w dolnej części przedniej szyby od wewnątrz pomiędzy środkiem pojazdu a układem kierowniczym. Nie wolno instalować urządzenia w miejscu, w którym urządzenie mogłoby utrudnić kierowcy widoczność w dowolnym kierunku. Kierowca pojazdu jest odpowiedzialny za prawidłową instalację urządzenia viaBox. W ocenie organu, wpływ na powstanie stwierdzonego naruszenia miał sam kierujący, ponieważ urządzenie to było zamontowane na szybie w taki sposób, że w czasie przejazdu spadło na wycieraczkę. Jego zdaniem winien on był od razu powinien powstrzymać się od dalszej jazdy celem zainstalowania urządzenia viaBox w odpowiedni sposób, który umożliwiłyby jemu wniesienie prawidłowej opłaty za przejazd. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję GITD z dnia [...] grudnia 2012 r. M. G. zwany dalej "skarżącym" podkreślił, że urządzenie viaBOX ma na stałe zamontowane na szybie samochodu. Dnia [...].07.2011 roku przejeżdżając drogą krajową nr [...] wymagane urządzenie miał w samochodzie, a środki pieniężne znajdujące się na koncie były wystarczające do pokrycia opłaty. Wskazał, że w dniu [...] lipca 2011 r. pokonywał trasę O. – P. – K. – P. – O., co oznacza, że Viatoll powinien zarejestrować dwa przejazdy, gdyż drogą, którą jechał do K., wracał także z powrotem do P., a dalej do O. Jednak na dzień [...] lipca 2011 r. jak dalej skarżący wskazywał, w wydruku z transakcji poboru opłat ze strony Viatoll nie miał odnotowanego ani jednego wpisu. Jednocześnie skarżący podkreślił, że zatrudniony u niego kierowca, pokonując tę samą trasę z O. przez P. do W. drogą krajową nr [...] w dniu [...] lipca 2011 r. również nie zarejestrował poboru opłaty na tej bramownicy [...] w miejscowości P. – G. m. K., natomiast już na następnej bramownicy, czyli G. m. K. - droga do I. opłata została zarejestrowana i pobrana. Dodał także, że ten sam kierowca jechał wymienioną trasą również w dniu [...] lipca 2011 r. i wówczas system Viatoll zarejestrował jego przejazd. Do skargi skarżący załączył wszystkie wydruki z transakcji poboru opłat w miesiącu lipcu 2011 r. oraz wydruk dodatniego salda na dzień [...] lipca 2011 r. W konkluzji skarżący podkreślił, że z przedstawionych przez niego faktów jednoznacznie wynika, że w dniu [...] lipca 2011 r. bramownica [...] w miejscowości P. – g. m. K nie działała wcale bądź nie działała poprawnie, a dopiero dnia [...] lipca 2011 r. zostały zarejestrowane przejazdy tą trasą, pomimo wcześniejszego wykonywania przejazdów tą trasą. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał dotychczasową argumentację. Na rozprawie w dniu 13 czerwca 2013 r. pełnomocnik organu przyznał, że zdarza się, iż bramownice nie działają prawidłowo, o czym organ zwykle dowiaduje się z oficjalnego powiadomienia operatora – firmy K. Wówczas za przejazdy pod nieprawidłowo działającą bramownicą nie są nakładane kary. Przy czym w sytuacji braku takiego powiadomienia oraz wątpliwości co do prawidłowości działania bramownicy – organ kieruje do operatora indywidualne zapytanie w celu wyjaśnienia powstałych wątpliwości. Jednocześnie pełnomocnik organu przyznał, że w niniejszej sprawie organ nie czynił ustaleń w tym przedmiocie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 dalej jako "p.p.s.a."). Rozpoznając sprawę z punktu widzenia powyższych kryteriów stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja GITD z dnia [...] grudnia 2012 r. została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik tego postępowania. Z przepisu art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. wynika dla korzystających z dróg publicznych obowiązek ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej (opłaty elektronicznej). Opłata ta, w myśl art. 13ha ust. 1 u.d.p. jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6. Natomiast jej wysokość ustala się jako iloczyn liczby kilometrów przejazdu i stawki tej opłaty za kilometr dla danej kategorii pojazdu, według art. 13ha ust. 2 u.d.p. Należy podkreślić, że przepisy u.d.p. przewidują możliwość uiszczenia opłaty elektronicznej jedynie w systemie elektronicznego poboru opłat, zgodnie z art. 13i (art. 13hc ust. 1 u.d.p.). Zasadą jest, że pobranie opłaty następuje poprzez urządzenie na potrzeby pobierania tych opłat instalowane w pojeździe samochodowym. Obowiązek oferowania takowego urządzenia spoczywa na podmiotach pobierających opłaty z wykorzystaniem systemów elektronicznego poboru, zgodnie z art. 13i ust. 3 u.d.p. Kierujący pojazdem samochodowym wyposażonym w urządzenie na potrzeby pobierania opłat elektronicznych, z mocy art. 13i ust. 4a u.d.p. jest obowiązany do: włączenia urządzenia podczas przejazdu po drodze, na której pobiera się opłatę (pkt 1); wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o rodzaju pojazdu (pkt 2); używania urządzenia zgodnie z przeznaczeniem (pkt 3). Zasady wnoszenia opłat elektronicznych i ich rozliczania reguluje wydane na podstawie art. 40a ust. 5 u.d.p. rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2011 r. w sprawie wnoszenia opłat elektronicznych i ich rozliczania oraz przekazywania opłat elektronicznych i kar pieniężnych na rachunek Krajowego Funduszu Drogowego (Dz.U. nr 91, poz. 524) dalej jako "rozporządzenie z 30 kwietnia 2011 r.". Według § 3 ust. 1 powołanego rozporządzenia: przed rozpoczęciem korzystania z sieci dróg krajowych objętych opłatą elektroniczną użytkownik: 1. zawiera umowę z pobierającym opłatę elektroniczną dotyczącą korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków objętych opłatą elektroniczną w formie pisemnej; 2. odbiera od pobierającego opłatę elektroniczną urządzenie; 3. instaluje urządzenie w pojeździe; 4. wnosi przedpłatę - w przypadku wybrania formy wnoszenia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 5 ust. 2 pkt 1 czyli w formie przedpłaty; 5. ustanawia zabezpieczenie oraz przekazuje pobierającemu opłatę elektroniczną dokument potwierdzający jego ustanowienie - w przypadku wybrania przez użytkownika formy wnoszenia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 5 ust. 2 pkt 2 czyli płatności okresowej za zabezpieczeniem. Wniesienie opłaty elektronicznej w formie przedpłaty następuje przed rozpoczęciem korzystania z sieci dróg krajowych objętych opłatą elektroniczną, w kwocie nie mniejszej niż pozwalająca na odbycie planowanego przejazdu w całości, w myśl § 7 ust. 1 rozporządzenia z 30 kwietnia 2011 r. Przez wniesienie opłaty elektronicznej w formie przedpłaty rozumie się wpływ środków na rachunek bankowy, na który wnoszona ma być opłata elektroniczna, określony w umowie między użytkownikiem a pobierającym opłatę, zgodnie z § 7 ust. 2 cytowanego rozporządzenia. Zgodnie z treścią art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości 3 000 złotych. Kary pieniężne, o których mowa w ust. 1 i 2, nakładają, w drodze decyzji administracyjnej, uprawnieni do kontroli, o których mowa w art. 13l ust. 1 (art. 13k ust. 4 u.d.p.). W myśl art. 13l ust. 1 pkt 2 u.d.p. - do kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, w tym kontroli używanego w pojeździe urządzenia, o którym mowa w art. 13i ust. 3, jeżeli jest ono wymagane, oraz nałożenia i pobierania kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k, są uprawnieni inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego. W rozpoznawanej sprawie organ administracji drogowej stwierdzając poruszanie się przez skarżącego po płatnym odcinku drogi krajowej nr [...] wyszczególnionej w załączniku nr 2 rozporządzenia z dnia 22 marca 2011 r., bez uiszczenia opłaty elektronicznej - w dniu [...] lipca 2011 r. o godz. 9:08:45 czasu lokalnego, na podstawie art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 3 000 zł. Zdaniem Sądu – organ ustalając stan faktyczny nie wyjaśnił wszystkich okoliczności stanowiących fakty prawotwórcze w niniejszej sprawie. Podnoszona w toku postępowania argumentacja skarżącego odnośnie do samoistnego oddzielenia się urządzenia viaBox od szyby pojazdu nie zwolniła w ocenie Sądu organu administracji drogowej z obowiązku poczynienia ustaleń co do faktycznej możliwości uiszczenia opłaty, w sytuacji, gdy jak wywodzi skarżący na koncie znajdowały się środki pieniężne na pokrycie opłaty, a pojazd wyposażony był w urządzenie viaBox. Zgodnie z unormowaną w art. 7 K.p.a. zasadą prawdy obiektywnej organy administracji publicznej "podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy". Stosownie do tej zasady, organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. W szczególności jest obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (np. wyrok NSA z dnia 26 maja 1981 r., SA 810/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 45). W wyroku z dnia 23 listopada 1994 r., III ARN 55/94, OSNAPiUS 1995, nr 7, poz. 83 Sąd Najwyższy podkreślił, że: "jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszystkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego do wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7 k.p.a.)". Przy czym z zasadą prawdy obiektywnej ściśle wiąże się zawarta w art. 8 k.p.a. zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, która określa wyraźnie to, co implicite jest zawarte w zasadzie praworządności. Z zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. wynika bowiem przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań (por. Jaśkowska Małgorzata, Wróbel Andrzej, Komentarz do art. 8 kodeksu postępowania administracyjnego /Dz.U.00.98.1071/, [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III). Przenosząc te rozważania natury ogólnej na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że organ nie sprostał stawianym wyżej wymogom, a ustalenia organu noszą znamiona dowolności. Za niewyjaśnioną uznać należy w niniejszej sprawie - zasadniczą kwestię prawidłowości działania bramownicy nr [...], pod którą skarżący wykonywał kwestionowany przejazd w dniu [...] lipca 2011 r. o godz. 09:08:45. Nie może bowiem być tak, by podnoszone przez stronę przesłanki ekskulpacyjne, niezależnie od tego, czy na gruncie odpowiedzialności administracyjnej mogłyby odnieść zamierzony skutek – stanowiły dla organu kierunek prowadzenia postępowania w sprawie, a wręcz zwalniały go od czynienia ustaleń w sprawie. Skoro bowiem na koncie użytkownika drogi, według jego twierdzeń popartych wydrukami z konta w dacie spornego przejazdu znajdowały się środki na pokrycie opłaty, a użytkownik zawarł z operatorem systemu umowę oraz wyposażył pojazd w urządzenie viaBox – to organ dążąc do wyjaśnienia sprawy winien był przede wszystkim ustalić, czy w sprawie nie zaistniały okoliczności niezależne od skarżącego, które spowodowały, że opłata nie została pobrana. Taką okolicznością mogła być przykładowo niesprawnie działająca bramownica, na co wskazywał skarżący w swej skardze, przedstawiając szeroko fakty, które w jego ocenie dowodziły, że bramownica, która zarejestrowała kwestionowany przejazd była niesprawna. Reasumując stwierdzić należy, że w toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji organ nie wyjaśnił w sposób niebudzący wątpliwości wszystkich istotnych okoliczności, które uzasadniałyby nałożenie na skarżącego kary pieniężnej za przejazd bez uiszczenia tejże opłaty, a w szczególności co do prawidłowości działania bramownicy, w tym czy urządzenie to podlega legalizacji, a jeśli tak co do przedstawienia dokumentów legalizacyjnych. W dalszej natomiast kolejności, w zależności od poczynionych ustaleń w kwestii prawidłowości działania bramownicy, organ winien był ustalić kwestię zapewnienia na koncie pre-pay skarżącego środków finansowych na pokrycie opłaty oraz możliwości poboru opłaty z jednostki pokładowej viaBOX, która w momencie przejazdu pod bramownicą znajdowała się co prawda w pojeździe, lecz nie na przedniej szybie tego pojazdu. Zważyć bowiem należy, że z ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że w postępowaniu o nałożenie na określony podmiot kary administracyjnej szczególnego znaczenia nabiera respektowanie wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej, a przeprowadzone przez właściwy organ postępowanie administracyjne, aby mogło zakończyć się wydaniem decyzji o nałożeniu kary, musi dowieść w sposób niewątpliwy naruszenia zasad i rygorów określonych obowiązującymi przepisami (por. np. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2012 r. sygn. akt II GSK 317/11, LEX nr 1170283). Przy czym wydając przedmiotowe decyzje organ administracji drogowej dopuścił się przede wszystkim - mogącej mieć zasadniczy wpływ na ostateczny wynik sprawy - obrazy przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. - polegającej na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonaniu dowolnej oceny dowodów. Naruszenie wspomnianych przepisów - w ocenie Sądu – mogło mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, a więc stanowi dostateczną podstawę prawną do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji GITD z dnia [...] grudnia 2012 r. Rozpoznając ponownie niniejszą sprawę GITD uwzględni zaprezentowane stanowisko Sądu, w tym poczyni ustalenia co do prawidłowości działania spornej bramownicy, w tym wskaże czy urządzenie to podlegało legalizacji i czy posiadało dokumenty legalizacyjne. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zostało wydane na podstawie art. 152 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło